III OSK 2043/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Kuratora Oświaty od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który uchylił decyzję o wykreśleniu niepublicznego przedszkola z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez gminę. Kluczowym problemem była wykładnia przepisów dotyczących obowiązku wpisania z urzędu placówek oświatowych do ewidencji gminnej po wejściu w życie ustawy zmieniającej ustawę o systemie oświaty. Sąd pierwszej instancji uznał, że wadliwy wpis do ewidencji, dokonany na wniosek, nie powinien skutkować wykreśleniem placówki, a gmina miała obowiązek dokonać wpisu z urzędu, zgodnie z art. 5 ustawy zmieniającej. NSA zgodził się z WSA co do istoty sprawy, podkreślając, że obowiązek wpisu z urzędu nadal istnieje i nie może być przerzucany na stronę. Sąd kasacyjny uchylił jednak wyrok WSA w części dotyczącej kosztów postępowania, wskazując na błędy w uzasadnieniu zasądzenia tych kosztów. W pozostałym zakresie skarga kasacyjna została oddalona, a NSA potwierdził, że wadliwy wpis nie powinien prowadzić do likwidacji placówki, a jedynie do jego poprawienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaObowiązek organów administracji publicznej do dokonywania wpisów z urzędu, konsekwencje wadliwych wpisów, zasady ustalania kosztów zastępstwa procesowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej placówek oświatowych w kontekście zmian legislacyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych dokonany na wniosek, zamiast z urzędu, może być podstawą do wykreślenia placówki z ewidencji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwy wpis nie powinien prowadzić do wykreślenia placówki, a organ ma obowiązek dokonać wpisu z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek wpisu z urzędu, wynikający z art. 5 ustawy zmieniającej ustawę o systemie oświaty, nadal ciąży na gminie. Nawet jeśli wpis został dokonany na wniosek, powinien on stanowić sygnał do spełnienia tego obowiązku. Wykreślenie placówki z powodu wadliwego wpisu narusza zasady państwa prawnego i zaufania do organów administracji.
Czy naruszenie przepisów postępowania dotyczących zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego przez sąd pierwszej instancji może stanowić podstawę do uchylenia wyroku w tej części?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli uzasadnienie nie zawiera podstawy prawnej i wyjaśnienia wyższej stawki niż minimalna.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo uzasadnił zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, powołując się na niewłaściwy przepis i nie wyjaśniając podstawy do przyznania kwoty wyższej niż stawka minimalna, co stanowi naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a.
Przepisy (13)
Główne
ustawa zmieniająca ustawę o systemie oświaty art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty
Nakazuje dokonanie wpisu z urzędu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego szkół i placówek niepublicznych wpisanych do ewidencji kuratorów oświaty przed wejściem w życie ustawy. Obowiązek ten nadal istnieje.
Prawo oświatowe art. 169 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Przepis dotyczący wykreślenia wpisu z ewidencji w przypadku jego dokonania z naruszeniem prawa. Sąd uznał, że nie powinien być stosowany w sposób prowadzący do likwidacji placówki, jeśli wadliwość wpisu nie dotyczy jego istoty.
Pomocnicze
Prawo oświatowe art. 168 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Warunek istnienia placówki oświatowej - odpowiedni wpis w ewidencji.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg zawarcia w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia co do kosztów i jej uzasadnienia, zwłaszcza przy wyższych stawkach.
P.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w przypadku reprezentowania strony przez pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w przypadku reprezentowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego).
rozporządzenie art. 15 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określa zasady ustalania opłat za czynności radców prawnych w sprawach wymagających rozprawy, w tym możliwość ustalenia stawki wyższej niż minimalna.
rozporządzenie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określa stawkę minimalną wynagrodzenia radcy prawnego w pierwszej instancji w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
rozporządzenie art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określa stawkę minimalną wynagrodzenia radcy prawnego w postępowaniu przed NSA.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
K.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada działania organów władzy na podstawie i w granicach prawa.
ustawa o systemie oświaty art. 82 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Warunek istnienia placówki oświatowej - odpowiedni wpis w ewidencji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo zinterpretował obowiązek wpisu placówki oświatowej z urzędu. • Wadliwy wpis do ewidencji nie może prowadzić do likwidacji placówki. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA w zakresie uzasadnienia kosztów zastępstwa procesowego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące art. 5 ustawy zmieniającej ustawę o systemie oświaty i art. 169 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego. • Zarzuty naruszenia zasad państwa prawnego i zaufania do organów administracji.
Godne uwagi sformułowania
nie może być tolerowana sytuacja w której naruszenie prawa przez organ, a nie przez stronę, wywołuje negatywne skutki jedynie dla samej strony • Taka wykładnia art. 169 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego nie zasługuje, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, na akceptację. • brak jakiegokolwiek uzasadnienia przyznania wyższego wynagrodzenia niż minimalne należnego pełnomocnikowi strony stanowi naruszenie prawa.
Skład orzekający
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Obowiązek organów administracji publicznej do dokonywania wpisów z urzędu, konsekwencje wadliwych wpisów, zasady ustalania kosztów zastępstwa procesowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej placówek oświatowych w kontekście zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy administracyjne mogą negatywnie wpływać na obywateli i jak sądy egzekwują obowiązki organów. Aspekt kosztów procesowych dodaje praktycznego wymiaru.
“Błąd urzędnika kosztował przedszkole miliony? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto odpowiada za wpisy z urzędu.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.