III OSK 2041/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Fundacji F. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę Fundacji na decyzję E. Sp. z o.o. odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w zakresie skanu umowy na dostawę węgla lub jej warunków (okres, cena). Spółka argumentowała, że umowa stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, powołując się na klauzulę poufności i wartość gospodarczą informacji. WSA uznał, że spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, ale odmowa była uzasadniona tajemnicą przedsiębiorcy, która spełniała przesłanki formalne i materialne. Fundacja zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że spółka nie wykazała przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorcy i że sąd nie wyważył interesu publicznego z interesem przedsiębiorcy. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że WSA prawidłowo ocenił przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy i że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom. Sąd podkreślił, że wyważenie interesów jest konieczne, ale w tym przypadku interes przedsiębiorcy przeważał nad interesem społecznym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, konieczność wyważenia interesu publicznego z prywatnym, zakres stosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z udziałem Skarbu Państwa i umowy dotyczącej dostawy surowców energetycznych. Interpretacja tajemnicy przedsiębiorcy może być różna w zależności od kontekstu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa handlowa, której stroną jest spółka z udziałem Skarbu Państwa, może być objęta tajemnicą przedsiębiorcy, ograniczając tym samym prawo do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa może być objęta tajemnicą przedsiębiorcy, jeśli spełnione są przesłanki formalne i materialne, a interes przedsiębiorcy przeważa nad interesem społecznym w dostępie do informacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka prawidłowo wykazała, iż umowa na dostawę węgla stanowi tajemnicę przedsiębiorcy ze względu na jej wartość organizacyjną, gospodarczą i handlową oraz podjęte działania w celu zachowania poufności. Odmowa udostępnienia informacji była uzasadniona, ponieważ prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom w celu ochrony praw innych podmiotów.
Czy sąd administracyjny powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe na wniosek strony w celu wykazania, że część informacji objętych tajemnicą przedsiębiorcy jest już publicznie dostępna?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie ma obowiązku przeprowadzania takiego dowodu, jeśli uzna, że nie jest on niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości lub może nadmiernie przedłużyć postępowanie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że postępowanie dowodowe w sądzie administracyjnym ma charakter wyjątkowy i pozostaje w gestii sądu. Odmowa uwzględnienia wniosku dowodowego nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, jeśli sąd uznał, że nie jest on konieczny do rozstrzygnięcia sprawy.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, polegające na nieuwzględnieniu skargi, jest skuteczne, jeśli zarzuty dotyczące prawa materialnego są bezzasadne?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zarzuty naruszenia prawa materialnego są niezasadne, to zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które opierają się na tych samych przesłankach, również nie mogą być uwzględnione.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skoro zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się niezasadne, to zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 151 i 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) poprzez nieuwzględnienie skargi również nie mógł być skuteczny.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 61 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 61 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
u.z.n.k. art. 11 § ust. 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 15 § zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa na dostawę węgla stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, spełniając przesłanki formalne (klauzula poufności) i materialne (wartość gospodarcza, organizacyjna, handlowa, potencjalna szkoda w przypadku ujawnienia). • Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom ze względu na ochronę praw innych podmiotów, w tym tajemnicy przedsiębiorcy. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił przesłanki odmowy udostępnienia informacji i nie naruszył przepisów prawa materialnego ani postępowania.
Odrzucone argumenty
Spółka nie wykazała przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorcy, opierając się jedynie na formalnej klauzuli poufności. • Sąd pierwszej instancji nie wyważył interesu społecznego w dostępie do informacji z interesem przedsiębiorcy. • Sąd powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe na wniosek Fundacji w celu wykazania, że część informacji jest już publicznie dostępna. • Niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez automatyczne wyłączenie prawa do informacji publicznej w przypadku istnienia tajemnicy przedsiębiorcy.
Godne uwagi sformułowania
nie mieści się w katalogu podmiotów wymienionych w art. 4 przedmiotowej ustawy, zaś żądana informacja nie stanowi informacji publicznej • udostępnienie przedmiotowych informacji w zakresie wskazanym we wniosku jest niemożliwe z uwagi na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej • wszystkie żądane przez wnioskodawcę informacje zostały zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa w zawartej pomiędzy stronami umowie • mają one bowiem istotną wartość organizacyjną - ustalone zasady współpracy oraz indywidualny i nowatorski model ustalania ceny węgla wypracowane zostały między stronami w toku długotrwałych negocjacji • mają również niewątpliwą wartość gospodarczą i handlową, zaś ich ujawnienie spowodować mogłoby faktyczną, realną szkodę w interesach przedsiębiorców • nie zachodziły podstawy do odrzucenia skargi, skoro art. 53 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznaje wnioskodawcy uprawnienie, a nie zobowiązuje do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy • przedsiębiorstwa energetyczne należą do kategorii podmiotów wykonujących zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 ww. […]
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
sędzia
Kazimierz Bandarzewski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, konieczność wyważenia interesu publicznego z prywatnym, zakres stosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z udziałem Skarbu Państwa i umowy dotyczącej dostawy surowców energetycznych. Interpretacja tajemnicy przedsiębiorcy może być różna w zależności od kontekstu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do informacji publicznej w kontekście ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, co jest częstym punktem spornym. Pokazuje, jak sądy balansują między jawnością życia publicznego a ochroną interesów gospodarczych.
“Czy tajemnica przedsiębiorcy zawsze wygrywa z prawem do informacji publicznej? NSA rozstrzyga spór o umowę na dostawę węgla.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.