III OSK 2040/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA nie zbadał istoty sprawy dotyczącej przymiotu strony skarżącej w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności wodno-ściekowej.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA, który uchylił decyzję SKO o umorzeniu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności wodno-ściekowej. NSA uznał, że WSA nie zbadał kluczowej kwestii przymiotu strony skarżącej Spółki, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który uchylił decyzję SKO o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Spółka złożyła wniosek o cofnięcie zezwolenia, powołując się na swoje prawa własności do części sieci. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że Spółka nie ma przymiotu strony. WSA uchylił decyzję SKO, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji RP, w szczególności dotyczące sposobu sformułowania sentencji decyzji organu odwoławczego i braku odniesienia do stwierdzenia nieważności decyzji. NSA uznał jednak, że WSA nie zbadał istoty sprawy, która polegała na ustaleniu, czy Spółka ma prawo występowania w charakterze strony w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia. NSA stwierdził, że WSA nie odniósł się do tej kwestii, co stanowiło naruszenie art. 134 p.p.s.a. Ponadto, NSA uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (uzasadnienie wyroku) nie były w pełni zasadne, gdyż uzasadnienie zawierało wymagane elementy, mimo pewnych niejasności. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zbadał istoty sprawy, w szczególności kwestii przymiotu strony skarżącej, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA nie odniósł się do kluczowej kwestii, czy Spółka posiadała przymiot strony w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia, co było podstawą do umorzenia postępowania przez organy administracji. Brak tej analizy przez WSA uniemożliwił kontrolę legalności zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.z.w. art. 16 § 2
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
u.o.z.w. art. 18a § 1
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 176 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA nie zbadał istoty sprawy, w szczególności kwestii przymiotu strony skarżącej. WSA nie odniósł się do kluczowej kwestii uprawnień skarżącej Spółki do występowania w charakterze strony w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia. Uchylenie wyroku WSA było uzasadnione naruszeniem przepisów postępowania przez WSA.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nie spełniający wymogów ustawowych. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez orzeczenie przez Sąd z przekroczeniem granic sprawy. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 kpa poprzez nierozpatrzenie istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
NSA związany był granicami skargi kasacyjnej. Istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona przez Sąd I instancji. Pozbawienie strony jednej instancji sądowej, co byłoby z kolei nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności postępowania sądowego.
Skład orzekający
Beata Jezielska
sprawozdawca
Teresa Zyglewska
członek
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że sąd administracyjny pierwszej instancji musi zbadać przymiot strony w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia, zanim przejdzie do innych kwestii proceduralnych lub merytorycznych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego postępowania administracyjnego dotyczącego zezwoleń na prowadzenie działalności wodno-ściekowej i kwestii przymiotu strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Sąd Najwyższy: Czy na pewno jesteś stroną w sprawie? Kluczowa lekcja z postępowania administracyjnego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2040/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-06-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Jezielska /sprawozdawca/ Teresa Zyglewska Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Sz 887/21 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2022-06-29 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 185 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Beata Jezielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 887/21 w sprawie ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 7 czerwca 2021 r., nr SKO.4131.578.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2. zasądza od [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] kwotę 510 (pięćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 29 czerwca 2022 r. (sygn. akt II SA/Sz 887/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] (dalej jako: Spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 7 czerwca 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej Spółki kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku podano, że decyzją z 2 lutego 2021 r. Wójt Gminy [...] umorzył postępowanie w sprawie z wniosku Spółki o wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy [...], wydanego spółce M. Sp. z o.o. (dalej jako: MWiK) decyzjami z 14 lipca 2005 r. oraz z 1 lipca 2015 r. Podano, że zezwolenie wydane decyzją z 14 lipca 2005 r. wygasło na skutek upływu okresu, na jaki je wydano i tym samym nie ma możliwości jego cofnięcia. Natomiast odnośnie do zezwolenia wydanego decyzją z 1 lipca 2015 r. organ nie znalazł podstaw do jego cofnięcia, gdyż nie potwierdziły się zarzuty podnoszone przez wnioskodawcę co do braku po stronie MWiK środków technicznych, niezbędnych do prowadzenia działalności na terenie Gminy [...] w obrębie miejscowości K., a ponadto Spółka spełnia warunki ustawowe, określone w art. 16 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2020 r. poz. 2028 ze zm., dalej jako: u.o.z.w.). Organ ustalił przy tym, że Spółka nie była stroną postępowania o wydanie decyzji z 1 lipca 2015 r. oraz nie wykazała interesu prawnego w postępowaniu w sprawie cofnięcia zezwolenia. Nie znaleziono również podstaw do zastosowania art. 18a u.o.z.w. i dlatego postępowanie umorzono. Na skutek wniesionego odwołania, decyzją z 7 czerwca 2021 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazano, że z uwagi na brak przymiotu strony w postępowaniu, tj. brak interesu prawnego we wszczęciu postępowania, zarzuty podniesione w odwołaniu uznano za niezasadne. Kolegium nie podzieliło także zarzutów naruszenia przepisów k.p.a., gdyż zasady wywiedzione zarówno z Konstytucji RP, jak i przepisów k.p.a. zobowiązują organy administracji do czynienia ustaleń w przedmiocie stron postępowania zgodnie z przepisami, nie zaś w oparciu o twierdzenie wnioskodawcy, oparte o interesy wywiedzione z kwestii postulowanego posiadania prawa własności części sieci wodociągowej. Odnośnie do dysponowania siecią organ odwoławczy wskazał, że rzeczą organu wydającego zezwolenie na realizację przedmiotowej działalności nie jest analiza formy prawnej dysponowania siecią, bowiem przepisy takich uprawnień organowi nie nadają, a decyzja rażąco naruszająca prawo to decyzja, która posiada wady enumeratywnie wymienione w art. 156 k.p.a. Organ odwoławczy podniósł także, że przepisy u.o.z.w. nie zobowiązują organu wydającego decyzję do weryfikacji wobec podmiotu ubiegającego się o wydanie zezwolenia, formy prawnej posiadania sieci wodociągowej. Zatem nawet nieuregulowana forma władania częścią sieci nie jest podstawą do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Wskazano, że przesądzenie kwestii braku istnienia interesu prawnego wnioskodawcy nie może zostać rozstrzygnięte w postanowieniu, ale może nastąpić po jego wszczęciu, dając ewentualnie podstawę do zastosowania przez organ prowadzący postępowanie art. 105 § 1 k.p.a., jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Podano także, że za prawidłowe Kolegium uznało ustalenia organu i instancji, że decyzja z 14 lipca 2005 r. wygasła z mocy prawa. W skardze na powyższą decyzję Spółka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. oraz Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Uwzględniając skargę WSA wskazał, że skarżąca Spółka, będąc aktualnym właścicielem odcinka sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i kanalizacji deszczowej, zlokalizowanej w miejscowości K., złożyła wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia MWiK zezwolenia na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków w zakresie obszaru miejscowości K., udzielonego przez Wójta decyzją z 14 lipca 2005 r. i z 1 lipca 2015 r., powołując się na treść art. 18a ust. 1 pkt 2 u.o.z.w. i wskazując, że Gmina [...] nigdy nie była i aktualnie też nie jest właścicielem sieci wodociągowej, kanalizacyjnej oraz deszczowej w miejscowości K. Zatem MWiK nie posiadał wymienionych w art. 16 ust. 2 pkt 3 u.o.z.w. środków technicznych do prowadzenia działalności, co oznacza, że wydając zezwolenia decyzją z 14 lipca 2005 r. i 1 lipca 2015 r. Wójt nie dochował należytej staranności oraz rażąco naruszył prawo materialne (prawa własności) poprzedniego, jak też aktualnego właściciela sieci. Zatem zdaniem WSA, oprócz tego, że Spółka domaga się wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na mocy art. 18a ust. 1 pkt 2 u.o.z.w., podnosi również kwestie rażącego naruszenia prawa, do którego miało dojść przy wydaniu decyzji z 14 lipca 2005 r. i z 1 lipca 2015 r., co mogłoby sugerować oczekiwanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tych decyzji. Podniesiono, że z akt administracyjnych nie wynika, aby organ I instancji miał wątpliwości co do żądania skarżącego i aby zwracał się do Spółki o wyjaśnienie zakresu żądania, ale z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że organ ten rozważał także prawidłowość udzielenia zezwoleń z 14 lipca 2005 r. i z 1 lipca 2015 r. Natomiast z uzasadnienia decyzji Kolegium wynika, że organ ten rozważał przesłanki z art. 156 k.p.a., co w ocenie Sądu I instancji było wynikiem wyroku WSA w Szczecinie z 18 marca 2021 r. (sygn. akt II SA/Sz 324/20) i zawartymi tam zaleceniami w sprawie zainicjowanej wnioskiem Spółki, dotyczącym cofnięcia zezwolenia w związku z posiadaniem części sieci zlokalizowanej w innej miejscowości. Wskazano, że z treści rozstrzygnięcia Kolegium wynika, że organ ten orzekał wyłącznie w zakresie podstaw do cofnięcia zezwoleń. Wprawdzie częścią składową decyzji jest też uzasadnienie faktyczne i prawne, ale rozstrzygnięcie stanowi istotę decyzji (osnowę), bowiem w tym fragmencie przesądza się o udzielonym stronie uprawnieniu względnie nałożeniu obowiązku, a treści rozstrzygnięcia organu nie można domniemywać. W związku z tym, zdaniem WSA, z decyzji Kolegium nie wynika, czego wynikiem jest wskazane badanie przesłanek z art. 156 k.p.a., czy jest to wynik dostrzeżonej wady decyzji I instancji a jeśli tak, to jaka jest podstawa do naprawienia tej wadliwości przez organ odwoławczy. Skoro zaś organ odwoławczy podejmuje się naprawienia wadliwości decyzji organu I instancji, to sposób sformułowania sentencji rozstrzygnięcia organu odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków budzi wątpliwości i to wobec braku odniesienia w sentencji decyzji organu I instancji do stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków wydanego MWiK decyzjami z 14 lipca 2005 r. oraz z 1 lipca 2015 r. W tym stanie sprawy WSA uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 i art. 138 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uznając że wobec dostrzeżonych wadliwości odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi na obecnym etapie postępowania jest przedwczesne. WSA nakazał uwzględnienie wskazań Sądu co do rozstrzygnięcia, a w przypadku ewentualnego korygowania wad decyzji organu I instancji, wskazanie przez organ odwoławczy podstaw prawnych do takiego działania. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodło Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, przy czym uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 i art. 138 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie normy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i uchylenie decyzji organu II instancji w sytuacji, gdy skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu stosownie do normy art. 151 p.p.s.a.; - art. 141 § 4 p.p.s.a w związku z art. 153 p.p.s.a poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nie spełniający wymogów ustawowych, bowiem uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu I instancji nie zawiera wytycznych do organu administracji określających sposób procedowania po uchyleniu sprawy, co w konsekwencji wiąże się brakiem oceny prawnej i wskazań co do dalszego procedowania przez organ i naruszeniem art. 153 p.p.s.a.; - art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez orzeczenie przez Sąd z przekroczeniem granic sprawy i odstąpienie od rozpatrzenia sprawy w granicach określonych przepisami normującym dwuinstancyjne postępowanie odwoławcze, co w konsekwencji skutkuje brakiem wytycznych dla organu co do dalszego procedowania w sytuacji, gdy Sąd I instancji winien rozpatrzyć skargę zgodnie z wnioskiem strony, tj. w przedmiocie cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków i w konsekwencji tak rozpatrzonego wniosku oddalić skargę stosownie do normy art. 151 p.p.s.a.; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez uchylenie decyzji organu II instancji i w związku z tym nierozpatrzenie istoty sprawy pod zarzutem naruszenia przepisów postępowania podczas, gdy stan faktyczny zawarty i opisany w decyzji pozwalał na rozpatrzenie sprawy i podzielenie ustaleń organów o braku przymiotu strony w postępowaniu przez skarżącą, co w realiach sprawy winno w konsekwencji skutkować oddaleniem skargi na podstawię art. 151 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oświadczając że zrzeka się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie organ wskazał, że organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne na wniosek Spółki, po czym je umorzył z uwagi na ustalenie, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony, a Kolegium - podzielając ustalania organu I instancji - utrzymało w mocy przedmiotowe rozstrzygnięcie. Podniesiono, że wniosek Spółki był konsekwentnie rozpatrywany przez organ I i II instancji w granicach sprawy wyznaczonej tym wnioskiem, a zatem niezrozumiałe jest twierdzenie WSA o wątpliwości odnośnie do tego, co było przedmiotem rozpatrzenia sprawy przez Kolegium. Zarzucono, że WSA nie rozpatrzył istoty sprawy, która wymagała wypowiedzenia się w przedmiocie zasadności nieuznania Spółki za stronę skarżąca w postępowaniu w zakresie cofnięcia zezwolenia wydanego MWiK na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Podniesiono, że podmiotowi, który uważa, że przez wydanie przedmiotowego zezwolenia zostało naruszone jego prawo własności, przysługuje roszczenie do sądu powszechnego. Kwestia ta wykracza jednak poza zakres sprawy administracyjnej. Nie jest bowiem rzeczą organu ustalać, czy MWiK posiada wskazaną część sieci zgodnie ze stanem prawnym. Wyjaśniono, że wprawdzie Kolegium odniosło się do kwestii rażącego naruszenia prawa przy wydaniu zezwoleń, ale nie starało się zmierzać do "naprawiania wad decyzji", zwłaszcza, że instytucja stwierdzenia nieważności jest instytucją eliminującą z obrotu decyzję, nie zaś zmierzającą do ich "naprawienia". Podano, że wypowiedź w tym zakresie, poczyniona przez Kolegium, jest konsekwencją sprostania zasadom wyjaśniania i przekonywania stron o zasadności przesłanek w związku z formułowanymi przez stronę zarzutami rażącego naruszenia przepisów k.p.a. Zatem Kolegium rozpatrzyło odwołanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia MWiK, a nie rozpatrywało kwestii stwierdzenia nieważności przedmiotowych zezwoleń. Wyjaśniono ponadto, że kwestia badania nieważności przedmiotowych zezwoleń było przedmiotem rozpatrzenia przez Kolegium w odrębnych postępowaniach, w związku z odrębnym wnioskiem skarżącej Spółki i zakończyło się odmową wszczęcia postępowania administracyjnego z uwagi na brak przymiotu strony w postępowaniu. Zarzucono również brak w uzasadnieniu rozstrzygnięcia WSA wytycznych do organu administracji, określających sposób procedowania przez Kolegium po uchyleniu sprawy. Podniesiono, że uchylenie zaskarżonej decyzji przeczy zasadzie dobrej administracji poprzez wydłużenie postępowania i rozbudzenie nadziei strony na pozytywne rozstrzygnięcie w sytuacji, gdy WSA nie rozpoznał istoty sprawy polegającej na weryfikacji, czy Spółka posiada przymiot strony w zainicjowanym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, sporządzonej osobiście przez Prezesa Spółki, wniesiono o jej odrzucenie lub oddalenie jako niezasadnej, rozpatrzenie sprawy przez SKO zgodnie z wyrokiem WSA z 29 czerwca 2022 r. oraz zasądzenie kosztów sądowych wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 i art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 134 p.p.s.a. koncentrują się na podważeniu stanowiska WSA odnośnie do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania, podczas gdy ustalony stan faktyczny sprawy wskazywał na brak przymiotu strony skarżącej Spółki w postępowaniu dotyczącym cofnięcia MWiK zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te są uzasadnione. Słusznie skarżący kasacyjnie organ podnosi, że niezrozumiałe jest stwierdzenie WSA, że istnieją wątpliwości, czy przedmiotem rozpatrzenia sprawy przez Kolegium był wniosek o stwierdzenie nieważności, czy też o cofnięcie zezwolenia udzielonego MWiK. Należy bowiem podkreślić, że zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, wydanego spółce MWiK decyzjami z 14 lipca 2005 r. oraz z 1 lipca 2015 r. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy poczynił przede wszystkim rozważania odnośnie do braku przymiotu strony skarżącej Spółki, skutkującej koniecznością umorzenia postępowania. Wprawdzie w ramach tych rozważań, w jednym niewielkim fragmencie uzasadnienia decyzji, Kolegium odniosło się także do kwestii prawidłowości wydanego zezwolenia w kontekście ewentualnego rażącego naruszenia prawa, ale także w tym zakresie rozważania te dotyczyły kwestii przymiotu strony skarżącej Spółki. Biorąc jednak pod uwagę konstrukcję całości uzasadnienia w żaden sposób nie można wywnioskować, aby przedmiotem postępowania była inna kwestia niż tylko wniosek o cofnięcie zezwolenia. Przy czym nawet, gdyby - w ocenie WSA - skarżąca Spółka sformułowała zarówno wniosek o cofnięcia zezwolenia, jak i o stwierdzenie nieważności wydanych zezwoleń, gdyż podniosła kwestie rażącego naruszenia prawa, do jakich miało dojść przy wydaniu decyzji z 14 lipca 2005 r. i z 1 lipca 2005 r., to należy zauważyć, że wnioski te podlegają rozstrzygnięciu w osobnych trybach. Zatem rozstrzygnięcie odnośnie do cofnięcia zezwolenia nie zamykało skarżącej Spółce możliwości kwestionowania samego zezwolenia. Zresztą z wyjaśnień organu wynika, że nieważność przedmiotowych zezwoleń była przedmiotem odrębnych postępowań. W związku z tym okoliczność, że Spółka podniosła także kwestie dotyczące rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu zezwoleń nie mogła być powodem uchylenia zaskarżonej decyzji, zwłaszcza że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma wątpliwości, w jakim zakresie orzekało Kolegium. Natomiast w przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymagała kwestia przymiotu strony, a więc możliwości skutecznego złożenia wniosku o cofnięcie zezwolenia. W tym zakresie doszło do naruszenia art. 134 p.p.s.a., gdyż WSA nie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w tym zakresie i w ogóle nie odniósł się do kwestii uprawnień skarżącej Spółki do występowania w charakterze strony. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera bowiem stanowiska WSA co do tej kwestii, a zatem Sąd I instancji pominął okoliczność mogącą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Wobec powyższego należy stwierdzić, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona przez Sąd I instancji, co uniemożliwia zastosowanie art. 188 p.p.s.a. Ocena legalności zaskarżonej decyzji pod kątem istnienia interesu prawnego skarżącej Spółki dokonana w postępowaniu kasacyjnym po raz pierwszy i w sposób ostateczny, w rzeczywistości prowadziłoby do pozbawienia strony jednej instancji sądowej, co byłoby z kolei nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności postępowania sądowego, wynikającą z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP, a wyraźnie proklamowaną w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP. Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 153 p.p.s.a poprzez sporządzenie uzasadnienia niezawierającego wytycznych do organu administracji wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny i dlaczego przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Przy czym za pomocą tego zarzutu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Stwierdzić zatem należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku co do zasady zawiera wszystkie wymagane prawem elementy i pozwala na ustalenie przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, nawet jeśli stanowisko to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest prawidłowe. W uzasadnieniu tym zawarte są także wskazania co do dalszego postępowania, aczkolwiek przyznać należy, że są one sformułowane w sposób nie końca zrozumiały. Okoliczność ta nie ma jednak o tyle znaczenia, że wyrok WSA podlega uchyleniu z innych powodów. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI