III OSK 2033/24

III OSK 2033/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Olga Żurawska - Matusiak
Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
III SA/Łd 21/24 - Wyrok WSA w Łodzi z 2024-04-18
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 574
art. 93 ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 21/24 w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2023/2024 oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 21/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: "WSA w Łodzi" albo "Sąd pierwszej instancji") oddalił skargę K. W. (dalej "skarżąca" oraz "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Rektora [...] (dalej "organ" albo "Rektor") z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2023/2024.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu [...] września 2023 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2023/2024.
Rektor decyzją z dnia [...] października 2023 r. nr [...] rozpoznał ww. wniosek odmownie.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ powołał mające zastosowanie w sprawie przepisy art. 87 ust. 1 i art. 93 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 742 ze zm.), dalej "p.s.w.n.", oraz § 4 ust. 12 lit. f Regulaminu świadczeń dla studentów [...]. Rektor wskazał, że na podstawie zaświadczenia pracownika [...] z dnia [...] października 2023 r. ustalono, iż ubiegająca się o stypendium socjalne w semestrze zimowym roku akademickiego 2023/2024 skarżąca jest studentką [...] roku studiów jednolitych magisterskich na kierunku [...], a w latach wcześniejszych była już studentką na innych uczelniach i tym samym łączny okres kształcenia przekroczył 20 semestrów. W związku z powyższym, zgodnie z art. 93 ust. 4 p.s.w.n., skarżąca nie może otrzymać pomocy materialnej, w tym również w postaci stypendium socjalnego, ponieważ wykorzystała, wyznaczony powyższymi przepisami, okres przysługiwania stypendium.
Skargę na powyższą decyzję Rektora do WSA w Łodzi wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie:
1) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez bezzasadną odmowę przyznania skarżącej stypendium socjalnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. poprzez uchybienie zasadzie legalizmu, wyrażające się w naruszeniu zakazu stosowania prawa wstecz, który to zakaz wynika z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, polegający na nieuwzględnieniu faktu, że art. 93 ust. 4 p.s.w.n. wszedł w życie w brzmieniu aktualnym 18 grudnia 2021 r., a więc nie powinien mieć zastosowania do okresów sprzed jego implementacji, co w konsekwencji winno prowadzić do uznania, że skarżąca nie przekroczyła limitu 20 semestrów oraz do przyznania jej stypendium socjalnego;
2) art. 93 ust. 4 p.s.w.n. w zw. z art. 1 pkt 3 ustawy z 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw w zw. z § 4 ust. 12 lit. f Regulaminu świadczeń dla studentów [...], poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że okres studiowania bez pobierania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 p.s.w.n. przed wejściem w życie ustawy zmieniającej powinien zostać uwzględniony podczas obliczania terminów określonych w art. 93 ust. 4 p.s.w.n., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że powyższa wykładnia nie narusza zasady lex retro non agit.
W oparciu o postawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Rektor, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo zauważył, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw, do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt. 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienionej w art. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 stosuje się przepisy ustawy zmienionej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt. 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienionej w art. 1, w roku akademickim 2021/2022 i później, stosuje się przepisy nowe. W związku z powyższym organ wydał decyzję na podstawie właściwych przepisów, a co za tym idzie pozostałe zarzuty naruszenia prawa procesowego są całkowicie chybione.
W dniu 18 kwietnia 2024 r. WSA w Łodzi wydał opisany na wstępie wyrok, którym oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej "P.p.s.a.".
W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy p.s.w.n., W tym miejscu Sąd pierwszej instancji zacytował treść przepisów p.s.w.n., to jest art. 86 ust. 1 pkt 1, art. 87 i art. 93 ust. 1-6 tej ustawy. Podniósł, iż na podstawie art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2232), która weszła w życie w dniu 18 grudnia 2021 r., dokonano istotnej zmiany przepisów p.s.w.n., w tym zmieniono brzmienie jej art. 93, dotyczące ograniczenia możliwości przyznania świadczeń oraz utraty prawa do nich. Uprzednio obowiązujący art. 93, który stanowił w ust. 2, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1- 4 i art. 359 ust. 1 przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat, zmienił brzmienie w ten sposób, że student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku. Ponadto w wyniku tej nowelizacji art. 93 ust. 4 p.s.w.n. otrzymał brzmienie, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Tym samym, w ocenie Sądu pierwszej instancji, ustawodawca dokonał radykalnej zmiany okresu, w którym student posiada uprawnienia do pobierania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n., w ten sposób, że ograniczył ten okres do 12 semestrów. Jednocześnie Sąd meriti zaznaczył, że stosownie do art. 16 ustawy nowelizującej, tj. przepisu przejściowego - do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. W ocenie Sądu pierwszej instancji oznacza to, że odnośnie roku akademickiego 2023/2024, którego dotyczy wniosek skarżącej z dnia [...] września 2023 r., należy stosować przepisy ustawy w brzmieniu nadanym przez ustawę nowelizującą. W konsekwencji niezasadne jest stanowisko skarżącej, że ograniczenie z art. 93 ust. 4 p.s.w.n. należy odnosić do rzeczywistego okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem tej pomocy. Niesłusznie skarżąca również twierdzi, iż okres jej studiowania przed wejściem w życie nowego brzmienia art. 93 p.s.w.n. nie powinien być brany pod uwagę.
WSA w Łodzi podał, że z niekwestionowanych przez skarżącą ustaleń organu wynika, iż do okresu, o którym mowa w art. 93 ust. 6 p.s.w.n., należy wliczyć skarżącej następujące semestry:
- Uniwersytet [...] rozpoczęcie i skreślenie w październiku 2013 r.;
- Uniwersytet [...] od [...] października 2013 r. do [...] września 2017 r. (łącznie 8 semestrów);
- Uniwersytet [...] od [...] października 2017 r. do [...] marca 2018 r. (łącznie 2 semestry);
- Szkoła [...] rozpoczęcie i skreślenie w październiku 2017 r.;
- Akademia [...] od [...] października 2018 r. do [...] października 2021 r. (łącznie 6 semestrów);
- Akademia [...] od [...] października 2021 r. nadal (obecnie 5 semestr).
Zdaniem Sądu pierwszej instancji z powyższego wynika, że skarżąca przekroczyła zarówno 12 semestr okresu studiowania, jak i 14 semestr okresu studiowania, określony w art. 93 ust. 5 p.s.w.n. Łączny okres kształcenia przekroczył bowiem 20 semestrów. Natomiast nowelizacja art. 93 p.s.w.n. jednoznacznie ograniczyła czasokres, przez który to prawo przysługuje (do 12 semestrów, ewentualnie 14 semestrów dla jednolitych studiów magisterskich), wiążąc ten czas z okresem samego studiowania jako podstawowej przesłanki ustawowej i związanego z nią uprawnienia do ubiegania się o świadczenia, z którego student może korzystać. Według WSA w Łodzi stanowisko to potwierdza również analiza uzasadnienia do ustawy nowelizującej, opublikowanego na stronie internetowej Sejmu RP, druk nr 1569, Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw. W konsekwencji, w ocenie Sądu pierwszej instancji, przyznawanie świadczenia socjalnego w roku akademickim 2023/2024 podlega reżimowi p.s.w.n. w wersji zmienionej. Przy czym brzmienie art. 93 ust. 4 p.s.w.n. jest jednoznaczne i konkretne. Treść tego przepisu nie budzi bowiem wątpliwości interpretacyjnych. Skoro zatem zgodnie z obecnym brzmieniem art. 93 ust. 4 p.s.w.n. określone w ilości semestrów ograniczenie czasowe uprawnienia studenta do pobierania świadczeń studenckich występuje - co zostało jasno i wprost wyartykułowane przez ustawodawcę - "bez względu na ich pobieranie przez studenta", to bezprzedmiotowe jest ustalanie, czy student otrzymywał już wcześniej stypendium i wiązanie tych ustaleń z jego aktualnym prawem do tego świadczenia. Jak już bowiem to wcześniej zostało wskazane, w aktualnie obowiązującym stanie prawnym ustawodawca określił łączny okres 12 semestrów (z podziałem na limit semestrów obowiązujący na studiach pierwszego i drugiego stopnia), w czasie którego studentowi przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n. (m.in. stypendium socjalne), uniezależniając przyznanie tego prawa - jak było to rozumiane w uprzednio obowiązującym stanie prawnym - od okoliczności rzeczywistego pobierania świadczenia. Wobec tego na gruncie aktualnie obowiązującego stanu prawnego okolicznością wpływającą na posiadanie przez studenta prawa do świadczeń jest sama możliwość ubiegania się o świadczenie w związku z posiadanym statusem studenta, nie zaś przysługiwanie studentowi takiego świadczenia rozumiane jako bycie przez studenta beneficjentem świadczenia i otrzymywanie go w danym semestrze. Według Sądu pierwszej instancji przyjąć zatem należy, że jedynym kryterium, jakie w zakresie zastosowania art. 93 ust. 4 p.s.w.n. powinno być ustalone, to okoliczność, przez jaką ilość semestrów skarżąca mogła ubiegać się o świadczenie z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 p.s.w.n., z tego względu, że posiadała status studenta. W konsekwencji, według Sądu pierwszej instancji, skoro zatem skarżąca, składając wniosek o przyznanie stypendium socjalnego w roku akademickim 2023/2024, studiowała łącznie już przez ponad 20 semestrów to przekroczony został limit, o którym mowa w art. 93 ust. 4 p.s.w.n., a więc brak było podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego stypendium. Tym samym Rektor, działając na podstawie przepisów prawa, prawidłowo odmówił skarżącej wnioskowanego stypendium socjalnego. Jednocześnie organ nie naruszył przepisów prawa materialnego ani procesowego, w tym również wskazanych w skardze art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a.
Skargę kasacyjną od opisanego wyroku WSA w Łodzi wywiodła skarżąca, zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. przepisu prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a., poprzez bezzasadne oddalenie skargi w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej stypendium socjalnego na rok akademicki 2023/2024, w sytuacji gdy skarżona decyzja naruszała art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. poprzez uchybienie zasadzie legalizmu, wyrażające się w naruszeniu zakazu stosowania prawa wstecz, który to zakaz wynika z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, co powinno skutkować uchyleniem skarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.;
2. przepisów prawa materialnego, tj.: art. 93 ust. 4 p.s.w.n. w zw. z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (dalej: "ustawa zmieniająca") w zw. z § 4 ust. 12 lit. f Regulaminu Świadczeń dla studentów [...], poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że okres studiowania bez pobierania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 p.s.w.n. przed wejściem w życie ustawy zmieniającej powinien zostać uwzględniony podczas obliczania terminów określonych w art. 93 ust. 4 p.s.w.n., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, iż powyższa wykładnia nie narusza zasady lex retro non agit.
W oparciu o postawione zarzuty kasacyjne strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na decyzję Rektora z dnia [...] października 2023 r. nr [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca kasacyjnie wystąpiła również o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wobec zrzeczenia się rozprawy w myśl art. 176 § 2 P.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Wymaga odnotowania, że skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach określonych w art. 174 P.p.s.a. Jeżeli w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, to co do zasady w pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzuty zrelatywizowane do przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod hipotezę stosowanej normy prawa materialnego. Ta zasada nie ma jednak bezwzględnego charakteru (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2024 r.; sygn. akt III OSK 6009/21).
W niniejszej sprawie zarzut mający za przedmiot naruszenie przepisów postępowania jest ściśle związany z zarzutem naruszenia prawa materialnego. Analiza warstwy opisowej tych zarzutów jak i ich uzasadnienia determinuje zapatrywanie, że zarzucane naruszenie przepisów postępowania stanowi następstwo wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego. W związku z powyższym w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Wskazać należy, ze podstawy i tryb przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, w tym stypendiów, regulują przepisy art. 86 i następne ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przepis art. 93 ust. 2 cyt. ustawy przed nowelizacją z dnia 17 listopada 2021 r. stanowił, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1: 1) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. W wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 17 listopada 2021 r. (Dz. U. z 2021 r., poz. 2232) nastąpiła zmiana treści przepisu. Aktualnie obowiązuje przepis, zgodnie z którym "student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku". Z kolei w wyniku nowelizacji art. 93 ust. 4 otrzymał brzmienie, zgodnie z którym "łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:
1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów,
2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.".
Skarżąca kasacyjnie jest studentem kierunku studiów jednolitych, stąd też znajduje do niej zastosowanie art. 93 ust. 5 p.s.w.n. po nowelizacji, który stanowi, że łączny okres, o którym mowa w ust. 4, jest dłuższy o 2 semestry w przypadku, gdy student podjął jednolite studia magisterskie, których czas trwania określony w przepisach prawa wynosi 11 albo 12 semestrów. Stosownie do art. 16 ustawy nowelizującej - tj. przepisu przejściowego - do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Istotne jest także, że skarżąca kasacyjnie, domagająca się stypendium socjalnego na rok akademicki 2023/2024, przekroczyła okres 12 semestrów studiowania określony w art. 93 ust. 4 p.s.w.n., jak również okres 14 semestrów, o którym mowa w art. 93 ust. 5 cyt. ustawy.
Podzielić należy ocenę Sądu pierwszej instancji, iż ustawa nowelizująca dokonała radykalnej zmiany przesłanek materialnoprawnych przyznawania uprawnień studentowi w zakresie świadczeń materialnych z art. 86 i art. 359 p.s.w.n. Na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowano, że pod pojęciem "przysługiwania świadczenia" użytego w art. 93 ust. 2 ustawy sprzed nowelizacji należy rozumieć tylko taką sytuację, że w danym okresie dana osoba posiadała status studenta, ubiegała się o oświadczenie i wobec spełnienia warunków jego otrzymania, dane świadczenie materialne faktycznie otrzymała. Oznacza to, że na gruncie poprzedniego stanu prawnego okres otrzymywania świadczeń przez studenta nie był powiązany z czasookresem studiów, a do ustalenia prawa do świadczenia badano czas faktycznego pobierania świadczenia. Limitowanie czasookresu świadczeń następowało przez czas ich pobierania. Nowelizacja ustawy doprowadziła do zmiany przesłanek materialnoprawnych przyznawania świadczeń studentowi, uzależniając prawo do nich dodatkowo od czasookresu studiowania, co nastąpiło w sposób jednoznaczny na poziomie językowym przez zmianę treści art. 93 ust. 4 ustawy. Z przepisu tego wynika, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n., wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że
w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:
1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów,
2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.
Sformułowanie "bez względu na ich pobieranie przez studenta" łączy zatem prawo do świadczenia także z okresem studiowania, a nie jak uprzednio z okresem korzystania przez studenta ze świadczenia. Warstwa językowa tego przepisu prowadzi do wyniku jednoznacznego. Z kolei treść skargi kasacyjnej nie opiera się na podjęciu próby analizy semantycznej spornego przepisu, co na wskazaniu, że organ nie miał podstaw do zaliczenia do tzw. "łącznego okresu" okresów studiowania przypadających przed wejściem w życie nowelizacji, nadto z częściowym przywołaniem nieaktualnej już argumentacji, która skorelowana jest z nieobowiązującym już brzmieniem spornego przepisu. Zarzut naruszenia prawa materialnego uznać zatem należało za niezasadny.
Odnosząc się z kolei do zapatrywania autora skargi kasacyjnej, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. poprzez uchybienie zasadzie legalizmu, wyrażające się w naruszeniu zakazu stosowania prawa wstecz, który to zakaz wynika z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego podkreślić należy, że zapatrywania to jest nieprawidłowe. Stosowanie przepisu art. 93 ust. 4 p.s.w.n. po nowelizacji do stanów faktycznych zaistniałych przed jego wejściem w życie nie narusza bowiem zakazu retroakcji prawa, gdyż wskazanej regulacji prawnej należy przypisać wymiar retrospektywny to jest w uprawniony sposób regulujący skutki zdarzeń sprzed wejścia w życie ustawy. Podkreślenia wymaga, że w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r. (sygn. akt I OPS 1/06; publ. ONSAiWSA 2006; nr 3, poz. 71) przyjęto zasadnie, że w sytuacji, gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły, mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być też automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. [...] To jednak, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy, charakteru przepisów podlegających zmianie, biorąc jednocześnie pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady. [...] W sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej jednak trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy. [...] Z naruszeniem zakazu retroaktywności mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy do czynów, stanów rzeczy lub zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, stosujemy te nowe przepisy. O retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Z retrospektywnością prawa mamy zaś do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym, takie, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które rozpoczęły się, powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 1986 r. sygn. akt U 5/86, OTK 1986, poz. 1 i z dnia 28 maja 1986 r. sygn. akt U 1/86, OTK 1986, poz. 2; E. Łętowska, Polityczne aspekty prawa intertemporalnego [w:] Państwo, prawo, obywatel, Wrocław 1989, s. 355).Taka sytuacja ma miejsce w realiach rozpatrywanej sprawy zatem nie ma podstaw do uznania, że zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja organu jak i wyrok Sądu pierwszej instancji mający za przedmiot tę decyzję są niezgodne z przepisami prawa. Biorąc pod uwagę powyższe należało uznać, że zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej jest nieuzasadniony.
Jak wskazano na wstępie, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym. W realiach rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, o jej oddaleniu.
Niniejsza sprawa zastała rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., bowiem skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, zaś organ nie zażądał jej przeprowadzenia.