VII SA/Wa 2019/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę studenta na decyzję odmawiającą przyznania stypendium socjalnego, uznając, że przekroczył on ustawowy limit 12 semestrów studiowania.
Student J. J. zaskarżył decyzję odmawiającą przyznania mu stypendium socjalnego, argumentując, że organy błędnie zastosowały przepis ograniczający przyznawanie świadczeń do 12 semestrów studiowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że zgodnie z aktualnym brzmieniem Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, limit semestrów studiowania jest decydujący, niezależnie od faktycznego pobierania świadczeń. Student studiował łącznie 16 semestrów, przekraczając tym samym ustawowy limit.
Sprawa dotyczyła skargi studenta J. J. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Menedżerskiej Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie, która podtrzymała decyzję o odmowie przyznania stypendium socjalnego. Głównym zarzutem skarżącego było błędne zastosowanie art. 93 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, który ogranicza przyznawanie świadczeń do 12 semestrów studiowania. Student twierdził, że powinien być stosowany przepis w poprzednim brzmieniu, a także naruszono zasadę lex retro non agit. Odwoławcza Komisja Stypendialna podtrzymała decyzję, wskazując, że student studiował łącznie 16 semestrów, co przekracza ustawowy limit. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że aktualne brzmienie art. 93 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, zmienione nowelizacją z 2021 r., jednoznacznie stanowi, iż łączny okres, przez który przysługują świadczenia, wynosi 12 semestrów (z podziałem na studia I i II stopnia), niezależnie od faktycznego pobierania świadczeń przez studenta. Sąd podkreślił, że nowelizacja ta wyraźnie powiązała prawo do świadczenia z okresem studiowania, a nie z okresem faktycznego korzystania ze świadczeń. W analizowanej sprawie student studiował łącznie 16 semestrów, co oznaczało przekroczenie ustawowego limitu, a zatem odmowa przyznania stypendium była zgodna z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten powinien być stosowany, ponieważ nowelizacja jednoznacznie powiązała prawo do świadczenia z okresem studiowania, a nie z okresem faktycznego pobierania świadczeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że aktualne brzmienie przepisu jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości. Nowelizacja z 2021 r. wyraźnie zmieniła przesłanki materialnoprawne przyznawania świadczeń, uzależniając je od czasookresu studiowania (łącznie 12 semestrów), a nie od faktycznego pobierania świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.s.w.n. art. 93 § ust. 4
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Łączny okres, przez który przysługują świadczenia, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem limitów na studiach pierwszego (9 semestrów) i drugiego stopnia (7 semestrów).
Pomocnicze
p.s.w.n. art. 86 § ust. 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Student może ubiegać się o stypendium socjalne.
p.s.w.n. art. 86 § ust. 2
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Przyznanie świadczenia lub odmowa jego przyznania następuje w drodze decyzji administracyjnej.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.w.n. art. 88 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 88 § ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.ś.r. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 6 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisu art. 93 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, zamiast przepisu w brzmieniu sprzed nowelizacji. Naruszenie zasady lex retro non agit. Błędne zastosowanie przepisu poprzez jego niewłaściwe przyjęcie.
Godne uwagi sformułowania
łączny okres, przez który przysługują świadczenia, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta świadczenia zostały ściśle powiązane jedynie z okresem studiów, nie zaś z okresem w jakim student rzeczywiście ze świadczeń korzystał
Skład orzekający
Izabela Ostrowska
sprawozdawca
Joanna Gierak-Podsiadły
przewodniczący
Marcin Maszczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 93 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce w kontekście limitu semestrów dla świadczeń stypendialnych, zwłaszcza po nowelizacji z 2021 r."
Ograniczenia: Dotyczy studentów studiujących po wejściu w życie nowelizacji Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce z 2021 r. oraz sytuacji, gdy łączny okres studiowania przekracza 12 semestrów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansowania studiów dla studentów, jakim jest stypendium socjalne, i wyjaśnia kluczową zmianę w przepisach dotyczącą limitu semestrów.
“Przekroczyłeś 12 semestrów? Koniec z socjalnym! WSA wyjaśnia limit stypendiów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2019/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-04-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-08-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Izabela Ostrowska /sprawozdawca/ Joanna Gierak-Podsiadły /przewodniczący/ Marcin Maszczyński Symbol z opisem 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów Sygn. powiązane III OZ 424/24 - Postanowienie NSA z 2024-10-22 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie: sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), asesor WSA Marcin Maszczyński, , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Menadżerskiej Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie z dnia 12 czerwca 2024 r. nr 09/06/2024/NPAiB/MANS w Warszawie w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego oddala skargę Uzasadnienie Odwoławcza Komisja Stypendialna Menedżerskiej Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie decyzją Nr 09/06/2024/NPAiB/MANS z dnia 12 czerwca 2024 r., na postawie § 23 ust. 5 oraz § 24 ust. 2 Regulaminu ustalania wysokości i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych Menedżerskiej Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania J J od decyzji Komisji Stypendialnej Menedżerskiej Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie Nr 327/05/2024/NPAiB/MANS z dnia 6 maja 2024 r. – podtrzymała ww. decyzję w sprawie nie przyznania pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych Menedżerskiej Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie i nie przyznała stypendium socjalnego J J. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją Nr 327/05/2024/NPAiB/MANS z dnia 6 maja 2024 r., Komisja Stypendialna Menedżerskiej Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie, na podstawie art. 86 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm.), § 56 Statutu Menedżerskiej Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie oraz § 1 ust. 2 Regulaminu ustalania wysokości i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych Menedżerskiej Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie (dalej jako "regulamin świadczeń pomocy materialnej"), nie przyznała stypendium socjalnego J J. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 93 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 8 regulaminu świadczeń pomocy materialnej świadczenia takie przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich przez łączny okres wynoszący 12 semestrów. Wskazano, że skarżący studiował łącznie, od 2016 r. do momentu wydania przedmiotowej decyzji, 16 semestrów. W związku z powyższym przyznanie stypendium socjalnego byłoby niezgodne z przytoczonym zapisem regulaminu. W wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Komisji Stypendialnej Menedżerskiej Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie Nr 327/05/2024/NPAiB/MANS z dnia 6 maja 2024 r., Odwoławcza Komisja Stypendialna Menedżerskiej Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie decyzją Nr 09/06/2024/NPAiB/MANS z dnia 12 czerwca 2024 r. podtrzymała ww. decyzję w sprawie nie przyznania pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych Menedżerskiej Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie i nie przyznała stypendium socjalnego skarżącemu. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przyczyną takiego rozstrzygnięcia jest niespełnienie przez skarżącego kryterium dochodowego. Zgodnie z art. 88 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 14 ust. 3 pkt e regulaminu świadczeń pomocy materialnej student, który nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych, może ubiegać się o stypendium socjalne bez wykazywania dochodów osiąganych przez te osoby oraz będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek, jeżeli posiada stałe źródło dochodów i jego przeciętny miesięczny dochód w poprzednim roku podatkowym oraz w roku bieżącym w miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 3, jest wyższy lub równy 1,15 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Podniesiono, że student nie uzyskiwał dochodu w latach 2022-2024 oraz nie korzystał ze świadczeń pomocy społecznej, zatem organ odwoławczy na podstawie art. 88 ust. 4 ww. ustawy odmawia przyznania stypendium socjalnego skarżącemu. Organ wskazał ponadto, że Komisja Stypendialna Menedżerskiej Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie prawidłowo zastosowała w przedmiotowej sprawie art. 93 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 8 ust. 1 regulaminu świadczeń pomocy materialnej. Nie ma jednocześnie podstaw, aby w omawianej sytuacji stosować przepisy poprzednio obowiązujące, gdyż obejmowały one swoim zasięgiem jedynie stypendia do roku akademickiego 2018/2019, skarżący zaś złożył swój wniosek po 2019 r. Skargę na decyzję Nr 09/06/2024/NPAiB/MANS z dnia 12 czerwca 2024 r. złożył J J, wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, polegające na uznaniu, że w odniesieniu do skarżącego ma zastosowanie limit semestrów określony w tymże przepisie, w jego brzmieniu obowiązującym w momencie wydania skarżonej decyzji (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 742), podczas gdy do skarżącego powinien mieć zastosowane przepis art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. 2018 poz. 1668), określający prawa i obowiązki odniesieniu do świadczeń stypendialnych, który wszedł w życie z dniem 01.10.2019 r. W uzasadnieniu wskazano, że organy dokonały błędnego zastosowania ww. przepisu poprzez jego niewłaściwe przyjęcie. Skarżący podniósł, że takie zastosowanie przepisu stanowi naruszenie zasady lex retro non agit, oraz przepisów prawa ustrojowego, co skutkowało nieprzyznaniem mu należnego stypendium. W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna Menedżerskiej Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie podtrzymała swoją argumentację wskazaną w decyzji Nr 09/06/2024/NPAiB/MANS z dnia 12 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz.2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja z dnia 12 czerwca 2024r., nr 09/06/2024/NPAiB/MANS, Odwoławczej Komisji Stypendialnej Menedżerskiej Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie, utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Komisji Stypendialnej Menedżerskiej Akademii Nauk Stosowanych w Warszawie z dnia 6 maja 2024 r., nr 327/05/2024/NPAiB/MANS, o odmowie przyznania J J stypendium socjalnego. Przepis art. 86 p.s.w.n. w ust. 1 pkt 1 stanowi, że student może ubiegać się o stypendium socjalne. Z mocy ust. 2 tego przepisu przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4 oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej. Podstawy i tryb przyznawania stypendiów studentowi regulują przepisy art. 86 i następne ustawy p.s.w.n. Celem przyznania stypendium jest pomoc materialna państwa dla studenta, w jego rozwoju, nauce, umożliwieniu ukończenia studiów i osiągnięciu tytułu magistra lub mu równoważnych. Nie można zatem utożsamiać stypendium ze swoistym świadczeniem społecznym przynależnym wnioskodawcy w oderwaniu od celu i funkcji jaką ma ono realizować (tj. pomoc materialna dla studenta). Nie jest ono świadczone byłemu studentowi po zrealizowaniu celu jakim jest ukończenie studiów i osiągnięcie tytułu magistra (por. wyrok NSA z 13 września 2024 r., sygn. akt III OSK 36/24). Stypendium socjalne to jedno ze świadczeń pomocowych, o które może ubiegać się student w trudnej sytuacji materialnej (por. art. 86 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n. i art. 87 ust. 1 p.s.w.n.). Celem takiego świadczenia jest polepszenie sytuacji materialnej w taki sposób, by odpowiadała ona społecznie akceptowanemu standardowi. W przypadku stypendium socjalnego dla studentów mowa o zapewnieniu takiego stanu rozwiązań instytucjonalnych i formalnoprawnych, które umożliwiają realizowanie dążeń i aspiracji zawodowych poszczególnym jednostkom (por. M. Lewandowicz-Machnikowska, Regulacja prawna socjalnego wsparcia dla osób o niskich dochodach, Wrocław 2013, s. 39). Stosownie do art. 93 ww. ustawy, w brzmieniu po nowelizacji dokonanej przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2232), zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 18 grudnia 2021 r., świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4 i art. 359 ust. 1, przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich (ust.1). W ust. 2 zawarto regulację, zgodnie z którą student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku. Zgodnie zaś z ust. 4 łączny okres, przez który przysługują te świadczenia wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Zauważyć należy, że z mocy art. 18 ustawy zmieniającej, wchodziła ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkami, w których nie ujęto w/w art. 1 – czyli począwszy od 18 grudnia 2021 r. Jedynie do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022, art. 16 ustawy zmieniającej przewidział możliwość stosowania przepisów ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym. Zatem wyłącznie w tym zakresie ustawodawca nie posłużył się zasadą bezpośredniego działania nowej ustawy polegającej na tym, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do stosunków prawnych (zdarzeń, stanów rzeczy) danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną, czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa – bowiem do przyznawania świadczeń, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022, czyli trwającego w dacie dokonywanej zmiany, dopuścił stosowanie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Zauważyć trzeba, że omawiana zmiana wynikała z wadliwości językowej poprzedniej wersji przepisu. Interpretacja Ministerstwa wskazywała co prawda, że przepis ten powinno się rozumieć jako łączny okres studiowania a nie łączny okres pobierania świadczeń jednak z tą interpretacją nie zgadzały się sądy administracyjne, wskazując na brak ustawowej definicji "przysługiwania świadczeń". Wobec braku takiej definicji, pojęcie to należy odczytywać zgodnie z jego ogólnym znaczeniem, bez szczególnej interpretacji. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku NSA z 24 stycznia 2025 r. (sygn. akt III OSK 3409/23), że ustawa nowelizująca odpowiednie przepisy p.s.w.n. dokonała radykalnej zmiany przesłanek materialnoprawnych przyznawania uprawnień studentowi w zakresie świadczeń materialnych z art. 86 p.s.w.n. i art. 359 p.s.w.n. Na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowano, że pod pojęciem "przysługiwania świadczenia" użytego w art. 93 ust. 2 p.s.w.n. sprzed nowelizacji należy rozumieć tylko taką sytuację, że w danym okresie dana osoba posiadała status studenta, ubiegała się o oświadczenie i wobec spełnienia warunków jego otrzymania, dane świadczenie materialne faktycznie otrzymała. Oznacza to, że na gruncie poprzedniego stanu prawnego okres otrzymywania świadczeń przez studenta nie był powiązany z czasookresem studiów, a do ustalenia prawa do świadczenia badano czas faktycznego pobierania świadczenia. Limitowanie czasookresu świadczeń następowało przez czas ich pobierania. Nowelizacja ustawy doprowadziła do zmiany przesłanek materialnoprawnych przyznawania świadczeń studentowi, uzależniając prawo do nich dodatkowo od czasookresu studiowania, co nastąpiło w sposób jednoznaczny na poziomie językowym przez zmianę treści art. 93 ust. 4 p.s.w.n. Z przepisu tego wynika, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n., wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów, 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Zatem sformułowanie "bez względu na ich pobieranie przez studenta" łączy prawo do świadczenia także z "okresem studiowania", a nie jak uprzednio z okresem faktycznego "korzystania" przez studenta ze świadczenia. Tym samym na gruncie aktualnie obowiązującego stanu prawnego okolicznością wpływającą na posiadanie przez studenta prawa do świadczeń jest więc sama możliwość ubiegania się o świadczenie w związku z posiadanym statusem studenta, nie zaś przysługiwanie studentowi takiego świadczenia rozumiane jako bycie przez studenta beneficjentem świadczenia i otrzymywanie go w danym semestrze, do której to wykładni uprawniało poprzednie brzmienie art. 93 ust. 4 p.s.w.n. W obecnym stanie prawnym świadczenia zostały ściśle powiązane jedynie z okresem studiów, nie zaś z okresem w jakim student rzeczywiście ze świadczeń korzystał (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 marca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 268/24). Wyjaśnić należy, że ustawa p.s.w.n. nie zawiera własnej definicji pojęcia "przysługiwania świadczeń". Dlatego w sytuacji braku definicji ustawowej pojęcie to należało niegdyś, jak wspomniano, odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczeń, które zostały już przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów i który był ich beneficjentem. Wskazana wyżej nowelizacja ustawy p.s.w.n. ewidentnie zmieniła ten stan rzeczy. Ograniczyła bowiem okres, przez który przysługuje prawo do pobierania świadczeń do 12 semestrów (w przypadku studiów pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów, w przypadku studiów drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów). Najbardziej istotną zmianą było wyraźne powiązanie wprost wyłącznie samego okresu studiowania przez studenta z uprawnieniem do ubiegania się przez niego o przyznanie świadczenia. Tym samym obecnie okres przez jaki student faktycznie korzystał już ze świadczeń przestał mieć jakiekolwiek znaczenie dla ustalenia okresu uprawniającego do ich pobierania (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 12 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 300/23; wyrok WSA w Lublinie z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 134/23). W ocenie Sądu, aktualna treść przepisu art. 93 ust. 4 p.s.w.n. jest jednoznaczna, a jego interpretacja nie budzi już zasadniczych wątpliwości (tak jak we wcześniejszym stanie prawnym). W obecnym stanie prawnym wyraźnie doprecyzowano, że łączny okres przysługiwania świadczeń wynosi 12 semestrów (w przypadku studiów pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów) i nie ma znaczenia okres ich faktycznego pobierania przez studenta. Powyższe stanowisko potwierdza analiza uzasadnienia do ustawy nowelizującej p.s.w.n., opublikowanego na stronie internetowej Sejmu RP (druk nr 1569, Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw). Na s. 4 tego uzasadnienia wskazano, że: "(...) celem wprowadzenia zmiany w art. 93 ustawy jest zróżnicowanie okresu przysługiwania świadczeń dla studentów w zależności od czasu trwania studiów, a także doprecyzowanie sposobu ustalania tego okresu. Obecnie okres przysługiwania świadczeń wynosi 6 lat, niezależnie od okresu trwania studiów. Proponuje się wprowadzenie regulacji przewidującej przysługiwanie świadczeń maksymalnie przez łączny okres do 12 semestrów, w tym w przypadku studiów pierwszego stopnia - do 9 semestrów, zaś w przypadku studiów drugiego stopnia - do 7 semestrów. Jednocześnie w ust. 2 proponuje się utrzymanie dotychczasowej zasady, zgodnie z którą poszczególne świadczenia przysługiwały tylko na jednym kierunku studiów - w przypadku równoczesnego kształcenia na kilku kierunkach, przy czym pozostawia się do wyboru studenta, na którym kierunku będzie otrzymywał poszczególne świadczenia. W przypadku jednolitych studiów magisterskich, które zgodnie z przepisami prawa trwają 11 albo 12 semestrów, proponuje się wydłużenie okresu przysługiwania świadczeń o 2 semestry. Zmiana ta korzystnie wpłynie przede wszystkim na wsparcie kształcenia na kierunkach medycznych trwających zazwyczaj 6 lat. Przepis w zaproponowanym brzmieniu zapewni studentom tych kierunków, analogicznie do przypadku studentów kształcących się na studiach trwających do 5 lat, możliwość pobierania stypendiów i zapomóg do czasu ukończenia studiów, także w przypadku wydłużenia okresu ich trwania o rok, np. w związku ze skorzystaniem z prawa do urlopu od zajęć. Ponadto - w celu usunięcia wątpliwości interpretacyjnych i ujednolicenia sposobu ustalania przez uczelnie prawa studentów do świadczeń - proponuje się doprecyzowanie okresów przysługiwania świadczeń przez wskazanie wprost, że do okresów przysługiwania świadczeń wliczają się wszystkie semestry studiowania, z wyjątkiem kolejnych studiów pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. Wyrażenie "rozpoczęty semestr" występujące w tym przepisie należy traktować jako pełny semestr, bez względu na to, czy kształcenie trwało przez okres całego semestru czy krócej. Zgodnie z intencją projektodawcy nie będzie miało znaczenia, czy kształcenie trwało miesiąc czy dłużej (...)". Podsumowując, w aktualnie obowiązującym stanie prawnym ( obowiązującym w dacie złożenia wniosku oraz orzekania) ustawodawca określił łączny okres 12 semestrów (z podziałem na limit semestrów obowiązujący na studiach I i II stopnia), w czasie których studentowi przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 p.s.w.n. i art. 359 ust. 1 p.s.w.n. uniezależniając przyznanie tego prawa od okoliczności rzeczywistego pobierania świadczenia. Okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy nie są sporne - wynika z nich, że skarżący studiował w następujących okresach czasu: - Uniwersytet Kardynała Wyszyńskiego - Wydział Prawa i Administracji – od 1 października 2016r. do 7 czerwca 2017r.- 2 semestry, - Uniwersytet Kardynała Wyszyńskiego – Wydział Prawa i Administracji- od 1 października 2017r. do 10 października 2019r. - 5 semestrów ; - Uniwersytet Kardynała Wyszyńskiego – Wydział Prawa i Administracji- od 18 grudnia 2019r. do 16 lutego 2022r.- 5 semestrów ; - Uniwersytet Kardynała Wyszyńskiego – Wydział Prawa i Administracji – od 3 stycznia 2022r. do 3 stycznia 2024r.- 3 semestry; - Menedżerska Akademia Nauk Stosowanych w Warszawie kierunek: Prawo, jednolite studia magisterskie od 4 kwietnia 2024r. do chwili obecnej. Na potrzeby rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 12 kwietnia 2024r. organy uwzględniły 16 semestrów studiowania. Zdaniem Sądu, w świetle przedstawionych przepisów prawa oraz niespornych okoliczności faktycznych sprawy, całkowicie nieuzasadnione jest zapatrywanie skarżącego, że istotny jest okres, w którym jako student spełniał przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określone w ustawie i jednocześnie był beneficjentem takiej pomocy. Ustawodawca wyżej cytowaną nowelizacją p.s.w.n. jednoznacznie zmienił wcześniejszą normę z pierwotnie uregulowanym czasem przysługiwania stypendium stricte od daty otrzymywania świadczeń stypendialnych (co znalazło potwierdzenie w cytowanym przez pełnomocnika skarżącego orzecznictwie odnoszącym się do stanu pranego sprzed nowelizacji) i doprecyzował, że łączny okres przysługiwania świadczeń wynosi 12 semestrów (z rozróżnieniem na pierwszy i drugi stopnień studiów), bez względu na to, czy są pobierane przez studenta, czy też nie. Wbrew stanowisku skarżącego przepis art. 93 ust 4 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego aktu nie wymaga interpretacji. Prawo do świadczenia nie przysługuje studentowi po upłynięciu okresu 12 lub 14 semestrów zliczonych na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, bez względu na to czy student pobierał świadczenie, czy nie. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2024 r., poz.935.), skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI