III OSK 2015/21

III OSK 2015/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/
Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 502/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-04-16
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia WSA del. Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 502/19 w sprawie ze skargi A. J. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r., nr DZŚ-III.404.57.2016.MW w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem 16 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt IV SA/Wa 502/19 po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.J. na postanowienie Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016r., znak: DZŚ-III.404.57.2016.MW w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że w piśmie, które wpłynęło do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego w dniu 21 maja 2015 r. A.J. złożył wniosek o przeprowadzenie przeglądu ekologicznego dla oceny skumulowanych oddziaływań Lotniska w G., Kolei [...], ul. N. – odcinek ([...]) oraz stacji bazowej na ul. R.
Marszałek Województwa Pomorskiego (dalej: organ I instancji), po zapoznaniu się z ww. wnioskiem, postanowieniem z dnia 6 października 2015 r., znak: DROŚ-E.7021.5.2015, odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego.
Na skutek złożonego przez A.J. zażalenia Minister Środowiska (organ odwoławczy) postanowieniem z 16 grudnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 6 października 2015 r.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem A.J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą zaskarżył postanowienie Ministra Środowiska w całości.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z 16 marca 2017 r. sygn. IV SA/Wa 490/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A.J. , bowiem wniesiona ona została, zgodnie z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy, z uchybieniem ustawowego terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2017 r., postanowieniem z dnia 7 września 2017 r., sygn. II OZ 869/17 oddalił zażalenie.
A.J. skargą z dnia 12 stycznia 2018 r. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem NSA z 7 września 2017 r. (sygn. akt II OZ 869/17) powołując się na przesłankę z art. 273 ust.2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny orzeczeniem z 13 września 2018 r., sygn. akt II OZ 89/18 po rozpatrzeniu sprawy ze skargi A.J. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem NSA uchylił postanowienie NSA z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II OZ 869/17 oraz uchylił postanowienie WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 490/17 uznając, iż w istocie skarga A.J. datowana na dzień 26 stycznia 2017 r. została nadana w ustawowym terminie.
Sąd I instancji oddalając skargę na postanowienie Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r. w uzasadnieniu wyroku wskazał, że mając na względzie orzeczenie NSA z 13 września 2018 r., sygn. akt II OZ 89/18, którym Sąd I instancji jest związany na mocy art. 190 p.p.s.a., należy stwierdzić, że ponieważ skarga na postanowienie Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016r. nr DZŚ-III.404.57.2016.MW została złożona z zachowaniem terminu do jej wniesienia, Sąd jest zobligowany do jej merytorycznego rozpoznania.
Według Sądu I instancji, istota niniejszej sprawy, a co za tym idzie – zarzutów skargi, sprowadza się do kwestii, czy organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek skarżącego z 21 maja 2015 r. Innymi słowy, ustalenia wymaga, czy organ zasadnie przyjął, że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 61a ust. 1 k.p.a. stanowiący, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Według Sądu I instancji, z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, odmowa nastąpiła zarówno ze względu na brak przymiotu strony po stronie wnoszącego, jak również ze względu na inne uzasadnione przyczyny.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że wniosek skarżącego z dnia 21 maja 2015 r. (data wpływu do organu - prezentata) zawierał żądanie wszczęcia postępowania w trybie określonym w przepisie art. 237 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska (Dz.U. 2016r. poz. 672 ze zm., dalej: p.o.ś.). Przepis ten na datę złożenia ww. wniosku oraz na datę orzekania zarówno przez organ I jak i II instancji stanowił, że w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, zobowiązać prowadzący instalację podmiot korzystający ze środowiska do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. W zakresie statusu stron tego postępowania ustawa nie przewiduje specjalnej regulacji, a co za tym idzie i co słusznie wskazał organ odwoławczy oraz skarżący, o tym kto jest stroną takiego postępowania stanowić będzie przepis art. 28 k.p.a., według którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Sąd I instancji nie zgadza się z dalszą częścią wywodu organu zawartego w zaskarżonym postanowieniu, że w sprawie przygotowania przeglądu ekologicznego interesem prawnym będą legitymowały się podmioty korzystające ze środowiska, a wszystkie pozostałe podmioty będą posiadały tylko interes faktyczny.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowała się jednolita linia orzecznicza, że posiadanie interesu prawnego wiąże się z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której na jednostkę (podmiot) mogą być nałożone konkretne obowiązki lub na podstawie której jednostka ta może dochodzić realizacji jej uprawnień. W orzecznictwie oraz doktrynie przeważa pogląd, do którego przychyla się również skład orzekający, że może to być norma prawa materialnego nie tylko administracyjnego, ale należąca do każdej gałęzi prawa, w tym np. do prawa cywilnego.
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu I instancji, skarżący powołując się na normę art. 140 k.c. wykazał, że może mu, co do zasady, przysługiwać przymiot strony w postępowaniu dot. wykonania przeglądu ekologicznego. Tym samym organ błędnie przyjął, iż w sprawie zaistniała przesłanka podmiotowa do wydania postanowienia w trybie art. 61a k.p.a.
Zdaniem Sądu I instancji, do przeanalizowania zostało sprawdzenie czy w sprawie zaistniała druga z niezależnych przesłanek określonych we wskazanym przepisie tj. "inne uzasadnione przyczyny". Jako takie przyczyny organ wskazał: 1) brak podstawy prawnej do dokonania oceny skumulowanego oddziaływania na środowisko kilku obiektów, gdyż ocena taka z merytorycznego punktu widzenia jest nieuzasadniona ze względu na zróżnicowany sposób oddziaływania na środowisko poszczególnych źródeł, wynikający z ich odrębnego charakteru, a nadto w działaniach na rzecz ochrony środowiska nie stosuje się zasady odpowiedzialności zbiorowej lecz odpowiedzialność indywidualną (zasada "zanieczyszczający płaci"); 2) brak kompetencji do rozpoznania sprawy w zakresie wydania decyzji, którą objęta byłaby Kolej [...] oraz stacja bazowa.
W tym zakresie Sąd I instancji zgodził się z organem. Analiza przepisów p.o.ś wskazuje, że nie dają one podstaw organowi wydającemu decyzję w sprawie nałożenia obowiązku wykonania przeglądu ekologicznego pod kątem oddziaływań skumulowanych różnych instalacji należących do różnych podmiotów i co trzeba podkreślić będących w różnych właściwościach organów zgodnie z art. 378 p.o.ś.
Sąd I instancji podkreślił, że obowiązek wykonania przeglądu ekologicznego nakładany jest na konkretny podmiot. W wypadku nałożenia obowiązku ekologicznego, którym objęto by kilka instalacji należących do kilku podmiotów (tak jak tego żąda skarżący) nie jest możliwe wskazanie podmiotu, na który ten obowiązek jest nakładany.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznał, że nie podważają one prawidłowości wydanego w sprawie przez organ rozstrzygnięcia.
W skardze kasacyjnej A.J. (dalej: skarżący kasacyjnie) reprezentowany przez adw. M. S. zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji.
Na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art 174 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżonemu wyrokowi Sądu I instancji zarzucono:
II. Naruszenie prawa materialnego (tj. podstawę skargi kasacyjnej statuowaną na kanwie art. 174 § l pkt l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), wyrażającego się w:
1.1 Naruszeniu art. 378 ust. 2b, w zw. z art 378 ust. 2a pkt. 2 w zw. z art. 3 pkt 6 lit. c, w zw. z art. 174 ust. 1-3, w zw. z art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska z 27 kwietnia 2001 r. (tj. z 19 lipca 2019 r, Dz.U. 2019 r. poz. 1396), w zw. z art. 145 § 1 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającym na:
1. Braku kumulatywnej subsumpcji przez Sąd I instancji na etapie badania legalności oraz prawidłowości materialnoprawnej ostatecznego postanowienia Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r., znak: DZS-III.404.57.2016. MW, wyszczególnionych w petitum zarzutu kasacyjnego regulacji in ius, a mianowicie:
*Regulacji art. 378 ust. 2b ustawy Prawo ochrony środowiska (obowiązującej od daty 16 maja 2016 r., a więc również w dacie wydawania ostatecznego postanowienia przez Ministra Środowiska oraz w dacie procedowania i orzekania przez Sąd I instancji w sprawie IV SA/Wa 502 /19), statuującej regułę kwalifikowania, przy ustalaniu właściwości organów ochrony środowiska, instalacji powiązanych technologicznie, eksploatowanych przez różne podmioty, kwalifikuje się jako jedną instalację, a finalnie regułę:
- dopuszczającą prowadzenie przez jeden organ ochrony środowiska w rozumieniu regulacji art. 378 ustawy Prawo ochrony środowiska łącznego postępowania w stosunku do kilku instalacji eksploatowanych przez różne podmioty, a powiązanych technologicznie i traktowanie tych Instalacji jako jedną zintegrowaną instalację.
*Regulacji art. 378 ust. 2a pkt. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, kreującej status Marszałka Województwa jako "organu ochrony środowiska" w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, realizowanego na terenach poza obrębem danej instalacji lub zakładu, a więc także w przypadku instalacji zawsze znacząco odziaływujących na środowisko, eksploatowanych przez różne podmioty, a powiązanych technologicznie, które winny być traktowane jako jedna instalacja.
*Regulacji art. 3 pkt 6 lit. c, ustawy Prawo ochrony środowiska, obejmującej hipotezą definicji legalnej pojęcia "instalacja" także budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami.
*Regulacji art. 174 ust.1-3 ustawy Prawo ochrony środowiska uznających za skumulowane negatywne oddziaływanie na środowisko funkcjonowanie szczególnych instalacji takich jak koleje, lotniska wykraczające poza teren inwestycyjny lub obszar ograniczonego użytkowania w sposób naruszający standardy środowiska.
*Regulacji art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska statuującej przesłanki do wydania decyzji zobowiązującej do sporządzenia przeglądu ekologicznego, który to brak łącznego zastosowania przez Sąd I instancji wyszczególnionych regulacji materialnoprawnych skutkował:
a) uznaniem przez Sąd l instancji zasadności i materialnoprawnej prawidłowości stanowiska zawartego w ostatecznym postanowieniu Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r., iż:
*Po pierwsze: nie jest możliwe w świetle obowiązujących de lege latae, objęcie postępowaniem o wydanie decyzji nakazującej sporządzenie przeglądu ekologicznego, różnych inwestycji zawsze znacząco oddziaływujących na środowisko, mających status instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 lit. c ustawy Prawo ochrony środowiska, nawet w sytuacji, gdy są one ze sobą powiązane pod kątem technologicznym oraz funkcjonalnym, w szczególności: - ich funkcjonowanie pozostaje ze sobą w ścisłym związku, w szczególności funkcjonowanie jednej z instalacji pozostaje w związku z funkcjonowaniem drugiej, zapewniając jej niezakłóconą eksploatację; - korzystają ze wspólnych urządzeń technicznych lub zespołów urządzeń; - obejmują one ten san obszar funkcjonowania, w szczególności zlokalizowane są na tej samej nieruchomości lub w tym samym obszarze ograniczonego użytkowania, a także: - kreują w tym samym czasie skumulowane oddziaływania na nieruchomości sąsiednie, znajdujące się poza ich obszarem inwestycyjnym, bądź poza obszarem ograniczonego użytkowania, o podobny stopniu natężenia oraz charakterze, przenikające się wzajemnie, wpływające ujemnie na możliwość korzystania z rzeczonych nieruchomości zgodnie ich normalnym przeznaczeniem, a także narażające rzeczone nieruchomości na zwiększony zakres oddziaływania immisji, będący bezpośrednim następstwem wspomnianego wzajemnego związku technologicznego oraz funkcjonalnego wskazanych inwestycji.
*Po drugie nie jest możliwe prowadzenie w trybie art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska postępowania o nakazanie wykonania przeglądu ekologicznego dla kilku powiązanych ze sobą technicznie i funkcjonalnie inwestycji eksploatowanych przez różne podmioty, kreujących skumulowane oddziaływanie, w tym skumulowane immisje podobnego rodzaju i o podobnym stopniu natężenia, a także wydanie stosownej decyzji nakazującej wykonanie przeglądu ekologicznego dla kilku powiązanych ze sobą technicznie i funkcjonalnie inwestycji, kreujących skumulowane oddziaływanie, w tym skumulowane immisje podobnego rodzaju i o podobnym stopniu natężenia.
*Po trzecie: stosownej decyzji w trybie art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska dla kilku powiązanych ze sobą technicznie i funkcjonalnie inwestycji eksploatowanych przez różne podmioty, kreujących skumulowane oddziaływanie, w tym skumulowane immisje podobnego rodzaju i o podobnym stopniu natężenia, nie może wydać jeden i ten sam Organ środowiska, która to ocena sformułowana przez Sąd I instancji skutkowała: a) Uznaniem a priori zasadności stanowiska zawartego w Postanowieniu ostatecznym Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r., iż: - Nie było możliwe w świetle obowiązujących de lege latae regulacji materialnoprawnych łączne prowadzenie postępowania i wydania decyzji w trybie art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska dla Portu Lotniczego w G., Kolei [...] ulica N. (odcinek [...]) oraz Stacji Bazowej P. przy ulicy R., a także, iż:
* Powyższej decyzji nie mógł wydać Marszałek Województwa Pomorskiego, jako organ ochrony środowiska właściwy jedynie dla przedsięwzięcia w postaci Kolei [...], która to dokonana przez Sąd I instancji interpretacja skutkowała finalnie oddaleniem skargi skarżącego w warunkach:
*Braku zbadania przez Sąd I instancji, czy w świetle łącznej analizy nie objętej subsumpcją regulacji art. 378 ust. 2b oraz art. 378 ust. 2a pkt 2, w zw. z art. 3 pkt 6 , w zw. z art 237 ustawy Prawo ochrony środowiska,
a) Wyszczególnione Inwestycje w postaci Portu Lotniczego w G., Kolei [...] ulica N. (odcinek [...]) oraz Stacji Bazowej P. (jako: * Przedsięwzięcia wprawdzie zarządzanego przez różne podmioty, lecz po pierwsze: mające status przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, po drugie: powiązane technologicznie przede wszystkim: - korzystające z tej samej infrastruktury, w tym urządzeń - pozostające ze sobą w związku funkcjonalnym i zapewniającym wzajemne prawidłowe funkcjonowanie, zapewniających wzajemne harmonijne funkcjonowanie (jak w przypadku Kolei [...] ulica N. (odcinek [...] oraz Portu Lotniczego), po trzecie: mające status odrębnych, budowli w rozumieniu art. 3 pkt 6c ustawy Prawo ochrony środowiska , a więc objętych zakresem hipotezy art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska , a także instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6c ustawy Prawo ochrony Środowiska. Po czwarte: kreujących skumulowane odziaływanie immisji w postaci hałasu, oraz oddziaływania związanego z emisją pola elektromagnetycznego, wzajemnie się przenikające i wykraczające poza obszar terenów inwestycyjnych, w tym w przypadku Portu Lotniczego poza obszar ograniczonego użytkowania, które to immisje generowane w następstwie skumulowanego oddziaływania wyszczególnionych inwestycji, stanowiących przedsięwzięcia zawsze znacząco oddziaływujące na środowisko. Primo: Ingerują bezpośrednio w zakres uprawnień właścicieli nieruchomości sąsiednich znajdujących się poza obszarem inwestycyjnym, w tym poza obszarem ograniczonego użytkowania Portu Lotniczego (w tym nieruchomości Skarżącego) kształtujących podmiotowe prawo własności, tj. w zakres ius utendi oraz ius fruendi), ograniczając w szczególności uprawnienie właścicieli nieruchomości sąsiednich (w tym skarżącego ) do korzystania z objętej tytułem prawnym nieruchomości zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, w tym rozbudowy nieruchomości zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Secundo: Narażają właścicieli nieruchomości sąsiednich znajdujących się poza obszarem inwestycyjnym , w tym poza obszarem ograniczonego użytkowania Portu Lotniczego , w tym skarżącego na utratę wartości nieruchomości. Tertio: Narażają właścicieli nieruchomości sąsiednich znajdujących się znajdujących się poza obszarem inwestycyjnym, w tym poza obszarem ograniczonego użytkowania Portu Lotniczego, w tym skarżącego na szkodliwe odziaływanie jakie kumulatywne oddziaływanie wspomnianych inwestycji, przede wszystkim oddziaływanie przekroczonych norm hałasu, jak również oddziaływanie emisji pola elektromagnetycznego wywierają na życie oraz zdrowie osób znajdujących się w sąsiedztwie wspomnianego skumulowanego oddziaływania inwestycji, nie powinny być zakwalifikowane jako jedna instalacja w rozumieniu art. 378 ust. 2b ustawy Prawa ochrony środowiska, dla której występuje tożsama właściwość rzeczowa i miejscowa Marszałka Województwa Pomorskiego jako organu ochrony środowiska dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a także która ze względu na wskazane związku technologiczne i funkcjonalne winna być objęta jedną decyzją w zakresie nakazania wykonania przeglądu ekologicznego.
Sąd I instancji zatem w następstwie braku łącznego zastosowania wyszczególnionych leges speciales statuowanych na kanwie ustawy Prawo ochrony środowiska uznał prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu ostatecznym Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r., iż nie ma podstawy prawnej dla wydania decyzji w trybie art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska w stosunku do wszystkich objętym wnioskiem skarżącego przedsięwzięć, w sytuacji gdy: *Prawidłowa ocena możliwości wydania decyzji w trybie art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska w stosunku do wszystkich 3 przedsięwzięć jako przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływujących na środowisko oraz powiązanych technologicznie i funkcjonalnie, a także stanowiących instalacje w rozumieniu art. 3 pkt 6 lit. c ustawy Prawo ochrony środowiska, możliwa będzie dopiero w oparciu o kumulatywne zastosowanie oraz analiza regulacji mogła być dokonana dopiero przy uwzględnieniu reguł określonych na gruncie art. 378 § 2a pkt 2 oraz art. 378 § 2b rzeczonej ustawy.
Sąd I instancji zatem w związku z brakiem zastosowania przez Ministra Środowiska wskazanych w poprzedzającym akapicie regulacji in ius, a także wydaniem postanowienia z 16 grudnia 2016 r., w warunkach braku zbadania wskazanych uprzednio istotnych aspektów materialnoprawnych (dotyczących sposobu kwalifikacji instalacji powiązanych technologicznie i funkcjonalnie oraz generujących łącznie immisje o podobnym charakterze i stopniu natężenia oraz obejmowaniu ich jednym postępowaniem w trybie art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska) winien uchylić rzeczone postanowienie na podstawie regulacji art. 145 § 1 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
1.2 Naruszeniu art. 3 pkt 6 lit. c, w zw. z art. 237, w zw. z art. 378 ust. 2b, w zw. z art. 174 ust. 1-3 ustawy Prawo ochrony środowiska z 27 kwietnia 2001 r. (tj. z 19 lipca 2019r. Dz.U. 2019 r. poz. 1396), w zw. z art. 145 §1 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającym na: a) Braku dokonania przez Sąd I instancji na etapie badania legalności oraz prawidłowości materialnoprawnej ostatecznego postanowienia Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r., znak: DZS-III.404.57.2016. MW, wyszczególnionych w petitum zarzutu kasacyjnego regulacji in ius, a mianowicie: *Regulacji art. 3 pkt 6 lit.c, ustawy Prawo ochrony środowiska, obejmującej hipotezą definicji legalnej pojęcia "instalacja" także budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, *Regulacji art. 237 ustawy Prawo o ochrony środowiska statuującej okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, *Regulacji art 378 ust. 2b ustawy Prawo o ochrony środowiska nakazującej uznawać za jedną instalację wszystkie instalacje objęte zakresem art. 3 pkt 6 rzeczonej ustawy (w tym także budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami (powiązane pod kątem technologicznym), *Regulacji art. 174 ust. 1-3 ustawy Prawo o ochrony środowiska uznającej za instalacje kreujące skumulowane oddziaływania także szczególne przedsięwzięcia jak linie kolejowe i lotniska, kreujące oddziaływania wykraczające poza obszar inwestycyjny lub obszar ograniczonego użytkowania w sposób naruszający standardy środowiska który to brak łącznego zastosowania wyszczególnionych regulacji in ius skutkował: *Uznaniem przez Sąd I instancji prawidłowości stanowiska zawartego w ostatecznym postanowieniu Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r., znak: DZS-III.404.57.2016, MW, iż: *Zakresem regulacji art. 237 ustawy Prawo budowlane mogą zostać objęte jedynie urządzenia techniczne lub zespoły takich urządzeń znajdujące się na terenie jednego zakładu, a finalnie, iż: *Zakresem postępowania w trybie art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska nie mogą być inwestycje w postaci Portu Lotniczego w G., Kolei [...] ulica N. (odcinek [...]) oraz Stacji Bazowej P. jako nie będące samodzielnymi urządzeniami oraz nieznajdującymi się na terenie jednego zakładu, w sytuacji gdy: *W świetle kumulatywnej subsumpcji oraz interpretacji wyszczególnionych w petitum zarzutu regulacji, nie dokonanej przez Sąd I instancji a) Zakresem postępowania w trybie art. 237 Prawo ochrony środowiska, a także zakresem decyzji wydanej w trybie rzeczonej regulacji objęte mogą być nie tylko (jak uznał Sąd I instancji) jedynie urządzenia lub zespoły urządzeń znajdujące się na terenie jednego zakładu, lecz także (kumulatywnie w świetle regulacji art. 3 pkt 6 lit. c oraz art. 378 § 2a w z art. 174 ust. 1-3 ustawy Prawo ochrony środowiska.) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, które w razie ich powiązania technologicznego oraz funkcjonalnego winny być traktowane jako jedna instalacja, w tym także szczególne rodzaje budowli takich jak linie kolejowe i lotniska, które kreują skumulowane oddziaływania negatywnie oddziaływujące na standardy środowiska poza obszarami inwestycyjnymi do której to kategorii należą: *Wyszczególnione przedsięwzięcia w postaci Portu Lotniczego w G., Kolei [...] ulica N. (odcinek [...]) oraz Stacji Bazowej P. będące budowlami, a więc także instalacjami w rozumieniu art. 3 pkt 6 lit. c ustawy Prawo ochrony środowiska dodatkowo mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko a także: - Pozostające we wzajemnej relacji technologicznej w związku z: Korzystaniem z tej samej infrastruktury, w tym urządzeń - Pozostawaniem ze sobą w związku funkcjonalnym i zapewniającym wzajemne prawidłowe funkcjonowanie (jak w wypadku Kolei [...] i Portu Lotniczego, które realizowane były jako przedsięwzięcia skorelowane i zintegrowane, zapewniające wzajemne, prawidłowe funkcjonowanie), a ponadto: - Kreujące łączne skumulowane oddziaływania w postaci hałasu oraz promieniowania elektromagnetycznego, oddziaływujących na nieruchomości sąsiednie, Sąd I instancji zatem zaaprobował w całej rozciągłości stanowisko zawarte w ostatecznym postanowieniu Ministra Środowiska, stanowiącej iż wyszczególnione przez skarżącego przedsięwzięcia stanowiące instalacje w świetle regulacji art. 3 pkt 6 lit. c ustawy Prawo ochrony środowiska: Po pierwsze: nie mogą być objęte postępowaniem i decyzją w trybie art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska, po drugie: Nie mogą być objęte jedną decyzją wydaną w trybie art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska, która to interpretacja Sądu I instancji determinowała treść i kierunek wydanego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia w sytuacji gdy: *W świetle łącznej analizy niezastosowanych regulacji: *Wskazane przez skarżącego przedsięwzięcia jako spełniające wymogi instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 lit. b ustawy Prawo ochrony środowiska, a także będące instalacjami powiązanymi technologicznie i funkcjonalnie, emitującymi łącznie skumulowane oddziaływanie, winny być zakwalifikowane jako jedna instalacja oraz objęte jednym postępowaniem w trybie regulacji art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska i objęte jedną decyzją. Zatem w świetle łącznego zastosowania oraz wykładni wyszczególnionych regulacji in ius stanowisko zawarte w postanowieniu ostatecznym Ministra środowiska miało charakter błędny, która to okoliczność winna skutkować zastosowaniem przez Sąd I instancji instytucji uchylenia postanowienia Ministra Środowiska w trybie regulacji art. 145 § 1 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd I instancji utrzymując w mocy postanowienie ostateczne z 16 grudnia 2016 r. wydał zatem błędne rozstrzygnięcie, które winno skutkować uchyleniem wyroku Sądu I instancji w trybie regulacji art. 185 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
II.2. Naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia Sądu I instancji (tj.: podstawę statuowaną na gruncie art. 174 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wyrażające się w: 2.1. Naruszeniu z art. 122, w zw. z art 90 § 2, w zw. z art. 119 pkt 3, w zw. z art. 113 § a’contrario, w zw. z art. 106 § 3 z art. 133 a’contrario ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na: a) Braku skorzystania przez Sąd I instancji ze statuowanej na kanwie art. 122 w zw. z art. 90 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, instytucji skierowania sprawy na posiedzenie jawne, a finalnie rozpoznania skargi skarżącego w warunkach rozprawy w sytuacji gdy: a) Za skierowaniem sprawy wywołanej złożoną przez A.J. skargą do rozpoznania w warunkach rozprawy przemawiała konieczność dokładniejszego wyjaśnienia sprawy, w szczególności: -Konieczność przedstawienia przez skarżącego istotnych okoliczności dotyczących zasadności oraz celowości nakazania sporządzenia przeglądu ekologicznego dla wszystkich 3 skumulowanych przedsięwzięć wskazanych pierwotnie we wniosku skarżącego, a także przestawienia uzupełniająco dowodów dokumentarnych istotnych dla pełnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej żądania w zakresie nakazania sporządzenia przeglądu ekologicznego nie tylko dla Portu Lotniczego, lecz także dwóch pozostałych przedsięwzięć w tym także b) umożliwienie skarżącemu szczegółowego wskazania oraz uzasadnienia kluczowych okoliczności stanowiących podstawę faktyczną i prawną wniosku skarżącego w tym przede wszystkim: -okoliczności wskazującej, iż nakazanie sporządzenia przeglądu ekologicznego dla wszystkich 3 skumulowanych przedsięwzięć uzasadnione jest wzajemnym powiązaniem technicznych i funkcjonalnym przedsięwzięć, -okoliczności wskazującej, iż nakazanie sporządzenia przeglądu ekologicznego dla wszystkich 3 skumulowanych przedsięwzięć uzasadnione jest generowaniem przez przedsięwzięcia łączących się ze sobą immisji, oddziaływujących w zwiększonym zakresie na nieruchomości sąsiednie, wpływających za wyższy zakres ograniczeń w korzystaniu z przedmiotowych nieruchomości, -okoliczności wskazującej, iż sporządzenie przeglądu ekologicznego dla wszystkich 3 przedsięwzięć uzasadnione jest sprzecznością w decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach wydanych dla każdej z inwestycji z osobna, których to decyzji treść nie uwzględniała skumulowanych oddziaływań pozostałych przedsięwzięć, pomimo ich bliskości oraz technologicznych i funkcjonalnych powiązań, a także koniecznością oceny, czy - możliwa jest realizacja wskazanych przedsięwzięć w warunkach istnienia wskazanego skumulowanego oddziaływania, w tym również - czy eksploatacja wskazanych przedsięwzięć nie spowoduje przy uwzględnieniu ich skumulowanego oddziaływania przekroczenia norm i standardów środowiska, czy możliwe jest w związku ze skumulowanym oddziaływaniem wszystkich 3 przedsięwzięć utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania wokół Portu Lotniczego w kontekście przekroczenia wskutek skumulowanych oddziaływań inwestycji standardów środowiska, czy określny poziom lotów dla Portu Lotniczego w G. jest zgodny z obowiązującymi regulacjami, a także adekwatny do rzeczywistego zakresu oddziaływania wskazanej inwestycji, oraz przedłożenie w trybie regulacji art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niezbędnych dowodów dokumentarnych uzupełniająco potwierdzających wskazaną podstawę faktyczną oraz prawną skargi, a mianowicie: -Opracowania Ministerstwa Środowiska wskazującego na każdorazową konieczność uwzględnienia skumulowanych wzajemnych oddziaływań danych przedsięwzięć oraz analizy, czy realizacja przedsięwzięć w warunkach skumulowanego oddziaływania nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych norm i standardów środowiska -analizy hałasu lotniczego dla Programu Ochrony Środowiska Portu Lotniczego w G. -decyzji Marszałka Województwa Pomorskiego z 4 czerwca 2019 w przedmiocie nakazania wykonania przez port Lotniczy w G. przeglądu ekologicznego w zakresie dotyczącym emitowanego hałasu a finalnie: c) gwarantowało rozpoznanie sprawy przez Sąd I Instancji w warunkach rozprawy prowadziło do realizacji obowiązku oparcia rozstrzygnięcia na całokształcie ujawnionych w sprawie okoliczności, w tym na całości niezbędnej dokumentacji, w tym uzupełniających dowodów dokumentarnych wyszczególnionych w poprzedzającym akapicie, których uzupełniające przedłożenie było możliwe w trybie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi w warunkach przeprowadzenia rozprawy.
Sąd I instancji nie korzystając z uprawnienia statuowanego na kanwie art. 122, w zw. z art. 90 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uniemożliwił finalnie przedstawienie skarżącemu w sposób jawny istotnych okoliczności odnoszących się do istoty sprawy, których ujawnienie miałoby wpływ na odmienną ocenę merytoryczną Sądu I Instancji, w tym przede wszystkim: -przedstawienia w trybie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dowodów dokumentarnych potwierdzających celowość i zasadność nakazania przeglądu ekologicznego dla wszystkich 3 przedsięwzięć, w tym potwierdzających: - technologiczne i funkcjonalne powiązanie przedsięwzięć w rozumieniu art. 378 § 2b ustawy Prawo ochrony środowiska. 2.2. Naruszenie art. 122, w zw. z art. 90 §2, w zw. z art.119 pkt 3, w zw. z art. 197 §2, w zw. z art. 185 § 1, w zw. z art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrażające się w: a) Sąd I instancji w następstwie braku skorzystania z możliwości rozpoznania skargi skarżącego na postanowienie Ministra Środowiska w warunkach rozprawy, w sytuacji gdy: a) za skierowaniem sprawy wywołanej złożoną przez A.J. skargą do rozpoznania w warunkach rozprawy przemawiała (niezależnie od konieczności ujawnienia istotnych okoliczności odnoszących się do meritum sprawy, kształtujących podstawę faktyczna i prawną wniosku o nakazanie wykonania przeglądu ekologicznego dla wszystkich 3 przedsięwzięć oraz konieczność przedłożenia w trybie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzupełniających dowodów dokumentarnych potwierdzających rzeczone okoliczności) także konieczność: - umożliwienia skarżącemu wniosku dotyczącego zasądzenia kosztów postępowania, w tym wniosku o zasądzenie kosztów postępowania wznowieniowego, zgodnie z treścią stanowiska zawartego w wyroku NSA w sprawie II OZ 89/18 (mającego charakter wiążący dla Sądu I instancji), a także rozstrzygnięcia przedmiotowej kwestii. Sąd I instancji w następstwie rozpoznania skargi Skarżącego na posiedzeniu niejawnym nie tylko wydał zatem zaskarżone rozstrzygniecie w warunkach braku analizy całokształtu niezbędnych dowodów i okoliczności z nich wynikających, lecz także: *Nie rozpoznał stosownego wniosku skarżącego o rozstrzygniecie w zakresie kosztów postępowania wznowieniowego, a finalnie nie zawarł rozstrzygnięcia o rzeczonych kosztach zgodnie z nakazem wynikającym z w wyroku NSA w sprawie II OZ 89/18.
III. Mając na uwadze całokształt ujawnionych w skardze kasacyjnej zarzutów wyczerpujących obydwie podstawy kasacyjne. 1. Skarżący w pierwszej kolejności na podstawie regulacji art. 179a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wnosi biorąc pod uwagę zasadność zarzutów kasacyjnych zawartych w niniejszej skardze kasacyjnej o uchylenie w całości w trybie (statuowanej na kanwie art. 179a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi instytucji autokontroli) objętego zaskarżeniem wyroku w sprawie IV SA/Wa 502/19, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w niniejszym postępowaniu wedle norm przepisanych, a także rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wznowieniowego zgodnie z treścią wyroku NSA w sprawie II OZ 89/18. 1. Jednocześnie w razie zastosowania instytucji autokontroli skarżący wnosi także o zmianę w trybie art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienia w przedmiocie oddalenia wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania (które zgodnie z regulacją art 194 § 1 pkt 9 zd. 2 nie mogło zostać w związku ze złożeniem skargi kasacyjnej objęte odrębnym zaskarżeniem, w związku ze zmianą okoliczności jaką stanowić będzie uwzględnienie skargi, uzasadniające zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, uwzględniając przedłożony przez skarżącego do złożonego uprzednio wniosku spis kosztów). W wypadku braku zastosowania instytucji autokontroli i przekazania sprawy do Naczelnego Sadu Administracyjnego: 2. skarżący na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wnosi o uchylenie w całości objętego zaskarżeniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Wydział IV wydanego w sprawie IV SA/Wa 502/19 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznaniu przedmiotowemu Sądowi. IV. Ponadto na podstawie art. 203 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, wywołanego złożeniem niniejszej skargi kasacyjnej w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w niniejszym postępowaniu wedle norm przepisanych. Na podstawie art. 176 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi wniesiono o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej w warunkach rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w ocenie skarżącego kasacyjnie (jak zostało to szczegółowo wskazane w treści oraz uzasadnieniu zarzutów kasacyjnych) objęty zaskarżeniem wyrok Sądu I instancji oddalający skargę A.J. na ostateczne postanowienie Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r. sformułowany został w warunkach errores in ius oraz errores in procedendo, determinujących bezpośrednio treść oraz kierunek rozstrzygnięcia Sądu I instancji. W uzasadnieniu rozwinięto argumentację dotyczącą zarzutów skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w tej sprawie pomimo wniosku skarżącego kasacyjnie o rozpoznanie sprawy na rozprawie, sprawa została skierowania do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm. – dalej: ustawa COVID-19).
Skarga kasacyjna nie jest zasadna, wszystkie podniesione w niej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.
W świetle art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
W przypadku podniesienia jednocześnie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego należy w pierwszej kolejności rozpatrzyć te ostatnie, ponieważ pozwoli to następnie ocenić właściwe zastosowanie lub wykładnię powołanych przepisów prawa materialnego w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy.
Uwzględniając istotę sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie. W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona w taki sposób, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano (uzasadniano) z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie - potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybieniami materialnoprawnymi i w związku z tym istnieje konieczność łącznego ich rozpoznania.
Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 122 p.p.s.a. Zgodnie z art. 122 p.p.s.a. sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Z treści powołanego przepisu wynika, że przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu, któremu ustawodawca, w omawianej kwestii, pozostawił całkowitą swobodę nie wskazując żadnych kryteriów, którymi powinien kierować się stosując art. 122 p.p.s.a. Przyjmuje się, że celem regulacji zawartej w art. 122 p.p.s.a. było stworzenie możliwości wyeliminowania tych wszystkich przypadków, w których skierowanie sprawy do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym było, z różnych powodów, wadliwe. Rozpoznanie w trybie uproszczonym skargi na zaskarżalne postanowienie nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też wniosek skarżącej o przeprowadzenie rozprawy nie wiązał Sądu I instancji (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2020 r., I FSK 1122/20, LEX nr 3109013).
Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. A także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Ma rację Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie zaistniały zatem przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, bowiem do Sądu zostało zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. (o numerze wskazanym na wstępie), utrzymujące w mocy postanowienie Marszałka Województwa Pomorskiego z dnia 6 października 2015 r. (znak wskazany na wstępie) odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek A.J. (dalej: skarżący) z dnia 21 maja 2015 r. o wydanie przeglądu ekologicznego dla oceny skumulowanych oddziaływań lotniska w G., Kolei [...] , ul. N. (odcinek [...]) oraz stacji bazowej przy ul. R. Rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym we wskazanych okolicznościach nie jest uzależnione od woli skarżącego. Nawet więc złożenie przez skarżącego wniosku o rozpoznanie takiej sprawy na posiedzeniu jawnym nie pozbawia sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym (zob. wyrok NSA z 11 marca 2021r., I OSK 4109/18, LEX nr 3179193).
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 90 § 2 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje jedynie na możliwość sądu administracyjnego skierowania sprawy na posiedzenie jawne, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Decyzja o ewentualnym skierowaniu sprawy na rozprawę należy zawsze do uznania sądu i ewentualne wnioski stron postępowania nie mają dla sądu charakteru wiążącego.
Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 113 § 1 p.p.s.a.
Według art. 113 § 1 p.p.s.a., przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Przepis ten nie mógł być zastosowany w niniejszej sprawie, ponieważ Sąd I instancji rozpoznał sprawę skarżącego na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a nie na rozprawie. Przepis ten nie może stanowić podstawy kasacyjnej, której celem jest zarzucenie sądowi wojewódzkiemu dokonania błędu w ustaleniach faktycznych. (zob. wyrok NSA z 29 czerwca 2022 r., IOSK 1584/21, LEX nr 3400824).
Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 133 p.p.s.a. Przepis ten składa się z trzech jednostek redakcyjnych w postaci paragrafów o zróżnicowanej treści normatywnej. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882).
Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065).
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. W piśmiennictwie wyrażono pogląd, z którym zgadza się Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tym składzie, według którego "Dowód uzupełniający z dokumentów sąd może przeprowadzić zarówno z urzędu, jak i na wniosek. W zwrocie «dowody uzupełniające» chodzi o dowody z dokumentów, które nie były przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym. Przeprowadzenie dowodu (dopuszczenie dowodu) ma formę postanowienia, które zapada na rozprawie; wpisuje się je do protokołu rozprawy bez spisywania odrębnej sentencji, ponieważ nie przysługuje na nie zażalenie. Postanowienie podlega ogłoszeniu i nie wymaga uzasadnienia". (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 106). Celem postępowania, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Po drugie, gdy nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Również posłużenie się w analizowanym przepisie stwierdzeniem "sąd może" wyraźnie wskazuje na uprawnienie sądu, a nie jego obowiązek. Nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu, tak jak wskazuje to przepis art. 106 § 3 p.p.s.a., nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie, mające istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok NSA 3 listopada 2022 r., III OSK 2432/21, LEX nr 3428814).
Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 190 p.p.s.a. Adresatami art. 190 p.p.s.a. są zarówno wojewódzki sąd administracyjny, któremu w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej została sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, jak i wnoszący skargę kasacyjną od orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie sądu administracyjnego pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza więc, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen.
Naczelny Sąd Administracyjny orzeczeniem z 13 września 2018 r., sygn. akt II OZ 89/18 po rozpatrzeniu sprawy ze skargi A.J. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem NSA uchylił postanowienie NSA z 7 września 2017 r., sygn. akt II OZ 869/17 oraz uchylił postanowienie WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 490/17 uznając, że skarga A.J. datowana na dzień 26 stycznia 2017 r. została nadana w ustawowym terminie.
Sąd I instancji wyjaśnił na wstępie swoich rozważań w uzasadnieniu wyroku, że mając na względzie orzeczenie NSA z 13 września 2018 r., sygn. akt II OZ 89/18, którym Sąd I instancji był związany na mocy art. 190 p.p.s.a., prawidłowo stwierdził, że ponieważ skarga na postanowienie Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r., nr DZŚ-III.404.57.2016.MW została złożona z zachowaniem terminu do jej wniesienia, Sąd I instancji jest zobligowany do jej merytorycznego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA z 13 września 2018 r., sygn. akt II OZ 89/18 stwierdzono, że należało przyjąć, że skarga złożona została przez skarżącego 30 stycznia 2017 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu przewidzianego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Tym samym niezasadne okazało się postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o odrzuceniu skargi oraz orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalające zażalenie skarżącego. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 282 § 2 oraz art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a.
Sąd I instancji w niniejszej sprawie orzekając po wyroku NSA z 13 września 2018 r., sygn. akt II OZ 89/18 nie sformułował nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem NSA, a podporządkował się mu w pełnym zakresie.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 197 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Przepisy, do których odsyła art. 197 § 2 p.p.s.a., stosuje się jedynie odpowiednio.
Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że w konsekwencji należało przyjąć, że skarga złożona została przez skarżącego 30 stycznia 2017 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu przewidzianego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Tym samym niezasadne okazało się postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o odrzuceniu skargi oraz orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalające zażalenie skarżącego. Z tych względów NSA w wyroku z 13 września 2018 r., sygn. akt II OZ 89/18 orzekł na podstawie art. 282 § 2 oraz art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, granice sprawy podlegały zawężeniu do granic w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 3003/16; z dnia 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 905/14).
W drugiej kolejności wskazać należy, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt II.1 petitum skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego polegające na "braku kumulatywnej subsumpcji przez Sąd I instancji na etapie badania legalności oraz prawidłowości materialnoprawnej ostatecznego postanowienia Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r., znak DZŚ-III.404.57.2016.MW.
Odnosząc się postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że podstawy kasacyjne stanowią element konstrukcyjny skargi kasacyjnej (art. 176 p.p.s.a.). Ich prawidłowe sformułowanie ma decydujące znaczenie dla zakreślenia zakresu kontroli instancyjnej, dokonywanej przez NSA. W orzecznictwie NSA konsekwentnie wskazywano, na tle art. 183 § 1 p.p.s.a., że to strona, konstruując zarzuty, określa granice badania zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem nie tylko zobowiązany, ale nawet nie jest uprawniony do zastępowania strony w poszukiwaniu naruszeń prawa, do jakich doszło w skarżonym orzeczeniu.
Z urzędu NSA uwzględnia jedynie nieważność postępowania. W postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną, odmiennie niż w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, nie obowiązuje zasada oficjalności (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skarga kasacyjna ma charakter środka odwoławczego, który może być oparty wyłącznie na wskazanych w ustawie podstawach. Są nimi naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię bądź niewłaściwe zastosowanie i naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Obowiązkiem strony jest przypisanie przytoczonych jako naruszonych przepisów do konkretnej podstawy kasacyjnej. Podstaw tych nie można łączyć poprzez powołanie jako naruszonych (we wzajemnym związku) przepisów procesowych i materialnych.
W piśmiennictwie wskazuje się, że normy prawa materialnego jako takie, które w modelowym ujęciu wyznaczają treść decyzji stosowania prawa, a normy procesowe - jako te, które określają reguły podejmowania decyzji stosowania prawa (J. Borkowski, Normy prawa materialne i formalne a pojęcie procedury administracyjnej, Studia Prawniczo-Ekonomiczne 1982, nr 28, s. 28-31). Normy prawa materialnego bezpośrednio określają zachowania poszczególnych podmiotów prawnych, nakładają obowiązki prawne i przyznają prawa.
Zastosowanie prawa materialnego musi zawsze poprzedzić ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego. Ustaleniu podlegają przy tym te fakty, które z uwagi na treść normy, wywiedzionej z obowiązujących przepisów, mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Ustaleniu podlegają okoliczności, w jakich dana norma wymaga od jej adresata określonego zachowania się.
Dopiero ustalenie stanu faktycznego umożliwia przejście do następnego etapu stosowania prawa - zastosowania przepisu prawa (normy) adekwatnego do ustalonego stanu faktycznego i wywiedzenie konsekwencji prawnych.
W uzasadnieniu wyroku wojewódzki sąd administracyjny w ramach zwięzłego przedstawienia stanu sprawy zobowiązany jest nie tylko do przedstawienia dotychczasowego przebiegu postępowania, ale także wskazania, jaki stan faktyczny przyjmuje za podstawę faktyczną swojego rozstrzygnięcia (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). Niepodważenie tego stanu faktycznego za pomocą zarzutów procesowych będzie jednoznaczne z tym, że stanowić on będzie również podstawę faktyczną rozstrzygnięcia NSA.
Zarzuty podniesione w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie mogą służyć podważeniu ustaleń faktycznych. Ich postawienie jest zasadne wówczas, gdy stan faktyczny jest bezsporny. Niewłaściwa ocena zaistniałego stanu faktycznego nie stanowi natomiast naruszenia prawa materialnego, które można zgłaszać w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie będzie także skuteczny wówczas, gdy strona wywody dotyczące niewłaściwego zastosowania przepisu oprze na stanie faktycznym odmiennym od stanowiącego podstawę faktyczną wyroku, a przyjętym przez nią na potrzeby skargi kasacyjnej.
Z opisu zarzutów oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie można wyprowadzić wniosek, że autor skargi kasacyjnej (w ramach zarzutów procesowych) kwestionuje zupełność materiału dowodowego i prawidłowość ustaleń faktycznych i jednocześnie zgłasza zarzut błędnej wykładni prawa materialnego, wskazując na odmienne rozumienie norm prawnych.
Nie są zasadne zarzuty dotyczące art. 378 ust. 2b, 378 ust. 2a pkt 2a ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 672 ze zm., dalej: p.o.ś.). Zgodnie z art. 378 ust. 2b, p.o.ś., przy ustalaniu właściwości organów ochrony środowiska instalacje powiązane technologicznie, eksploatowane przez różne podmioty, kwalifikuje się jako jedną instalację.
W myśl art. 378 ust. 2a, pkt 2 p.o.ś., Marszałek województwa jest właściwy w sprawach: 2) przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, realizowanego na terenach innych niż wymienione w pkt 1.
W piśmiennictwie kwestionowane jest przeniesienie definicji ustawowej przedsięwzięcia, która znajduje się w art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 353, dalej: u.u.i.ś.) do p.o.ś. M. Górski uważa, że definicja ta ma znaczenie na gruncie u.u.i.ś. i brak jest podstaw do przeniesienia jej na grunt p.o.ś. "Jest ona bowiem ściśle związana z regulacjami zawartymi w tej ustawie, będącymi wdrożeniem wymagań prawa unijnego (w szczególności w tym zakresie dyrektywa PE i Rady 85/337/EWG z 27.6.1985 r. w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, Dz.Urz. WE L Nr 175 z 1985 r., s. 40 ze zm.; obecnie zastąpiona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z 13.12.2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, Dz.Urz. UE L Nr 26 z 2012 r., s. 1 ze zm.). Nie jest wobec powyższego tu definiowane pojęcie "przedsięwzięcia" w sposób ogólny, dotyczący jego rozumienia uniwersalnego, ale rozumienia dla potrzeb tejże ustawy. Według definicji «przedsięwzięcie» to "zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty". Nie analizując bliżej tej definicji, jako pochodzącej z innego aktu, należy podkreślić, że w kontekście pojęcia "przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko" kwalifikuje ona to pojęcie do grupy pewnych zamierzeń, pomysłów na realizację pewnego obiektu, a nie obiektów realnie istniejących". (M. Górski, [w:] Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2019, Wydawnictwo C.H.Beck, s. 981-982).
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektami realnie istniejącymi, a nie planowanymi do realizacji. Lotnisko w G., Kolej [...] , ul. N. (odcinek [...]) oraz stacja bazowa przy ul. R.. są obiektami realnie istniejącymi, a nie przedsięwzięciami planowanymi do realizacji. W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, według którego "(...) zgodnie z art. 3 pkt 13 ustawy środowiskowej, pojęcie prawne przedsięwzięcia oznacza każde zamierzenie budowlane lub też inną ingerencję w środowisko, która polega na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu. Oznacza to, że ustawodawca wąsko definiuje to pojęcie prawne, ponieważ ogranicza je do terenów, które w wyniku lokalizacji na nich przedsięwzięcia ulegną przekształceniu lub nastąpi zmiana sposobu wykorzystania danego terenu" (wyrok NSA z 21 listopada 2017 r., II OSK 183/17, LEX nr 2427622). Słowo "zamierzenie", które występuje w definicji ustawowej pojęcia "przedsięwzięcie" (art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.ś.) oznacza określone zadanie, które inwestor chce wykonać w przyszłości. Wykładnia pojęcia "przedsięwzięcie", którego definicja ustawowa znajduje się w art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.ś. powinna być dokonywana z uwzględnieniem definicji ustawowej, która znajduje się w art. 3 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś., według którego przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – "rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu".
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 3 pkt 6 lit. c, p.o.ś. Zgodnie z treścią tego przepisu, przez instalację - rozumie się: budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami. Sąd I instancji nie miał podstaw do przeprowadzenia wykładni art. 3 pkt 6 lit. c, p.o.ś. Ponadto wykładnia przepisów prawa materialnego powołanych w uzasadnieniu wyroku dokonana przez Sąd I instancji nie jest sprzeczna z treścią art. 3 pkt 6 lit. c, p.o.ś.
Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 174 ust. 1-3 p.o.ś. Sąd I instancji nie dokonał wykładni art. 174 ust. 1-3 p.o.ś., ponieważ nie było podstaw, aby organy orzekające w sprawie miały obowiązek zastosowania tego przepisu. Przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie nie przekroczenie standardów jakości środowiska poza terenem, do którego zarządzający tymi obiektami mają tytuł prawny. Przedmiotem sprawy była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wykonania przeglądu ekologicznego dotyczącego oceny skumulowanych oddziaływań lotniska w G., Kolei [...] , ul. N. (odcinek [...] oraz stacji bazowej przy ul. R.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 237 p.o.ś. powołanego w skardze kasacyjnej w zw. przepisami prawa materialnego wymienionymi w pkt II. 1 petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią tego przepisu, w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, zobowiązać prowadzący instalację podmiot korzystający ze środowiska do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. Przepis ten mówi o pojedynczej instalacji, a nie o instalacjach (w liczbie mnogiej). Przegląd powinien dotyczyć wyłącznie oddziaływania pochodzącego od jednej konkretnej instalacji, a nie kilku łącznie instalacji. Materialną przesłanką nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ma być "stwierdzenie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko". Zobowiązanie sporządzenia i przedłożenia przeglądu powinno być skierowane przez organ do prowadzącego instalację podmiotu korzystający ze środowiska, a nie tak jak tego oczekuje skarżący kasacyjnie, do łącznie kilku podmiotów korzystających ze środowiska z uwagi na prawdopodobieństwo kumulowania negatywnego oddziaływania na środowisko kilku łącznie instalacji. Słusznie podnosi w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie skarżący oczekuje nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego dla kilku odrębnych instalacji które nie są ze sobą powiązane technologicznie i do których tytuł prawny przysługuje innym podmiotom i nie są one położone na terenie jednego zakładu, co więcej część z tych instalacji np. lotnisko jest budowlą. Zgodzić należy się Sądem I instancji, że analiza przepisów p.o.ś wskazuje, że nie dają one podstaw organowi wydającemu decyzję w sprawie wykonania przeglądu do nałożenia obowiązku wykonania przeglądu ekologicznego pod kątem oddziaływań skumulowanych różnych instalacji należących do różnych podmiotów i co trzeba podkreślić będących w różnych właściwościach organów zgodnie z art. 378 p.o.ś. Z treści art. 237 p.o.ś. nie można wprowadzić podstawy prawnej do dokonania oceny skumulowanego oddziaływania na środowisko kilku obiektów, jako podstawy do zobowiązania w drodze decyzji tych podmiotów do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. Adresatem decyzji w sprawie przeglądu powinien być prowadzący instalację podmiot korzystający ze środowiska, a nie prowadzące instalacje podmioty korzystające ze środowiska. Właściwość rzeczowa do wydania decyzji w sprawie obowiązku wykonania przeglądu powinna być ustalona na podstawie art. 378 p.o.ś. W orzecznictwie wyrażono pogląd, z którym zgadza się Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tym składzie według którego "Przegląd ekologiczny służy głównie wyjaśnieniu czy konkretna instalacja (działalność) negatywnie oddziałuje na środowisko i ewentualnie jakie należy podjąć działania w celu zmniejszenia lub całkowitej eliminacji tego negatywnego działania. Nałożenie obowiązku sporządzenia takiej opinii na określony podmiot przenosi ciężar ustalenia stanu faktycznego z organu na stronę postępowania. Jest to wyjątek od reguły, który może być stosowany tylko wówczas, gdy nie da się udowodnić negatywnego oddziaływania na środowisko przy użyciu innych środków dowodowych. Przegląd ekologiczny jest w istocie opinią specjalistyczną, a zatem koszty jego sporządzenia są wysokie i obciążają prowadzącego instalację, co nie jest dla niego obojętne. Wszystko to powoduje, że postępowanie w przedmiocie nałożenia tego obowiązku może być wszczęte tylko z urzędu. Niewątpliwie, wniosek podmiotu mającego interes prawny w takim postępowaniu może stanowić impuls do podjęcia przez organ stosownych działań wyjaśniających, które mogą w konsekwencji doprowadzić do zobowiązania do sporządzenia przeglądu ekologicznego, nigdy jednak nie może sam w sobie uruchomić takiego postępowania". (zob. wyrok NSA z 24 września 2019 r., II OSK 2291/18, LEX nr 2744908). Według NSA, "(...) stroną takiego postępowania jest tylko inwestor prowadzący daną instalację jako podmiot korzystający ze środowiska, na którego jest właśnie nałożony obowiązek przedłożenia przeglądu ekologicznego. Natomiast inne podmioty mogą być stroną takiego postępowania jeżeli wykażą interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., tak jak np. właściciel nieruchomości położonej w obszarze negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, nawet jeżeli dane postępowanie jest wszczynane z urzędu". (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r., II OSK 1772/12, LEX nr 1530666, wyrok NSA z 29 stycznia 2019 r., II OSK 543/17, LEX nr 2623563).
Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 237 p.o.ś. Skarżący kasacyjnie w skardze kasacyjnej nie zakwestionował skutecznie wyników wykładni przeprowadzonej przez Sąd I instancji dotyczącej art. 237 p.o.ś.
Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. Przepis ten mógłby zostać bowiem naruszony przez Sąd pierwszej instancji, gdyby został on zastosowany w przypadku, gdy w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiłoby naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a sąd uchyliłby zaskarżone rozstrzygnięcie na wskazanej powyżej podstawie, co w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło (zob. wyrok NSA z 22 czerwca 2021 r., I OSK 534/19, LEX nr 3218170).
Mając powyższe na uwadze, wobec niewykazania zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.