III OSK 2013/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-23
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo miejscoweuchwały rady gminyutrzymanie czystościodpady komunalneobowiązki informacyjnespółdzielnie mieszkaniowewspólnoty mieszkaniowekompetencje gminynadzór nad uchwałamiprawo administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną miasta Jasła, potwierdzając, że lokalny regulamin nie może nakładać dodatkowych obowiązków informacyjnych dotyczących liczby mieszkańców na spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe, gdyż kwestia ta jest już uregulowana ustawowo.

Miasto Jasło wniosło skargę kasacyjną od wyroku WSA w Rzeszowie, który utrzymał w mocy rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej. Uchwała ta wprowadzała obowiązek informowania spółdzielni/wspólnot mieszkaniowych o zmianach liczby osób zamieszkujących lokal w terminie 5 dni. NSA uznał, że rada przekroczyła swoje upoważnienie ustawowe, ponieważ przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 6m) już regulują kwestię zgłaszania zmian danych do ustalenia opłat za odpady komunalne, w tym terminy i podmioty uprawnione do żądania tych informacji. Skarga kasacyjna została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Miasta Jasła od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił skargę miasta na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Podkarpackiego. Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej Jasła z dnia 19 grudnia 2022 r., która zmieniała Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Jasła. Zmiana ta polegała na dodaniu Rozdziału 3a "Obowiązki informacyjne", wprowadzającego § 7a. Przepis ten nakładał na mieszkańców budynków wielolokalowych obowiązek informowania spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej o zmianie liczby osób zamieszkujących lokal w terminie 5 dni od zaistnienia zmiany, a także o liczbie osób zamieszkujących w styczniu 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że Rada Miejska wykroczyła poza ramy dyspozycji ustawowej art. 4 ust. 2a pkt 8 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (u.c.p.g.) oraz naruszyła art. 6m ust. 1c i ust. 2 tej ustawy. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko Sądu pierwszej instancji. Sąd kasacyjny wskazał, że zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.) był wadliwy, ponieważ przedmiotem zaskarżenia był akt nadzorczy, a nie decyzja czy postanowienie, co powinno być rozpatrywane na podstawie art. 148 P.p.s.a. W kwestii naruszenia prawa materialnego, NSA uznał, że Rada Miejska nie miała podstaw do wprowadzania dodatkowych obowiązków informacyjnych, które już zostały uregulowane w art. 6m ust. 1c i 2 u.c.p.g. Przepisy te jasno określają, że wspólnota lub spółdzielnia mieszkaniowa może żądać od właściciela lokalu lub osoby faktycznie zamieszkującej podania danych niezbędnych do ustalenia opłaty za odpady komunalne, a właściciel nieruchomości jest zobowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Zakwestionowana uchwała wprowadzała krótsze terminy (5 dni od zmiany) i nakładała obowiązek informowania bezpośrednio spółdzielni/wspólnoty, co stanowiło powtórzenie i modyfikację regulacji ustawowej. NSA podkreślił, że choć art. 4 ust. 2a pkt 8 u.c.p.g. pozwala na wprowadzanie innych obowiązków dotyczących utrzymania czystości, nie mogą one powtarzać już istniejących regulacji ustawowych. Sąd wskazał również, że istnieją mechanizmy ustawowe (art. 6o u.c.p.g.) pozwalające wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta na weryfikację danych zawartych w deklaracjach, w tym poprzez korzystanie z informacji posiadanych przez gminne jednostki organizacyjne, a także dane posiadane przez spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rada gminy nie może wprowadzać takich obowiązków, jeśli są one już uregulowane ustawowo i nakładają odmienne terminy lub tryb postępowania.

Uzasadnienie

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 6m) już reguluje kwestię zgłaszania zmian danych do ustalenia opłat za odpady komunalne oraz uprawnienia spółdzielni/wspólnot do żądania tych danych. Dodatkowe obowiązki informacyjne nałożone przez uchwałę lokalną, z innymi terminami niż ustawowe, stanowią przekroczenie upoważnienia ustawowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.c.p.g. art. 6m § ust. 1c

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Określa, że wspólnota mieszkaniowa lub spółdzielnia mieszkaniowa może żądać od właściciela lokalu lub osoby faktycznie zamieszkującej podania danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

u.c.p.g. art. 6m § ust. 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Stanowi, że w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.c.p.g. art. 4 § ust. 2a pkt 8

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Pozwala radzie gminy na wprowadzenie w regulaminie innych obowiązków dotyczących utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości, o ile nie powtarzają one już istniejących regulacji ustawowych.

u.c.p.g. art. 6o § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Pozwala wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta na określenie w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji.

u.c.p.g. art. 6o § ust. 1a

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Umożliwia wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta wykorzystanie posiadanych informacji i danych (także od gminnych jednostek organizacyjnych) do weryfikacji złożonych deklaracji.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje kognicję sądu administracyjnego w przypadku rozpoznawania skargi na decyzję lub postanowienie.

P.p.s.a. art. 148

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia aktu nadzoru.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 40 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 41

Ustawa o samorządzie gminnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Rady Miejskiej Jasła nakładająca dodatkowe obowiązki informacyjne na mieszkańców budynków wielolokalowych, dotyczące liczby osób zamieszkujących lokal i terminów ich zgłaszania spółdzielniom/wspólnotom, stanowi przekroczenie upoważnienia ustawowego. Kwestia zgłaszania zmian liczby osób zamieszkujących lokal w celu ustalenia opłat za odpady komunalne jest już uregulowana przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 6m), w tym terminami i trybem postępowania. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w kontekście zaskarżenia aktu nadzorczego jest wadliwy proceduralnie.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Miasta Jasła, że art. 4 ust. 2a pkt 8 u.c.p.g. pozwala na wprowadzenie takich obowiązków informacyjnych, ponieważ istniejące bazy danych nie pozwalają na weryfikację liczby mieszkańców, a luka między rzeczywistą liczbą mieszkańców a liczbą zobowiązanych do opłat prowadzi do dyskryminacji. Argumentacja, że wprowadzenie rozdziału 3a do regulaminu było uzasadnione nowelizacją ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. i nie było obarczone wadą przekroczenia upoważnienia ustawowego.

Godne uwagi sformułowania

Rada wykroczyła poza ramy dyspozycji ustawowej Obowiązki określone zakwestionowaną uchwałą na osoby wymienione w jej treści wykraczają zatem poza delegację ustawową Materiał odnosząca się do stosunków i/lub obowiązków podmiotów prawa cywilnego nie może być przedmiotem regulacji aktu prawa miejscowego Wadliwie został sformułowany przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu postępowania Tym samym skoro ustawodawca uregulował tryb składania deklaracji zawierających informacje zarówno co do istniejącej liczby osób zamieszkujących lokale mieszkalne w budynkach wielorodzinnych jak i informowania o zmianie liczby osób rzeczywiście zamieszkujących, to nie można uznać, aby ta sama materia mogła być jeszcze raz regulowana w akcie prawa miejscowego i to w sposób zmieniający treść ustawy.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Teresa Zyglewska

członek

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kompetencji gmin w zakresie regulaminów utrzymania czystości i porządku, w szczególności w kontekście obowiązków informacyjnych w budynkach wielolokalowych i relacji między prawem miejscowym a ustawowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nakładania obowiązków informacyjnych na spółdzielnie/wspólnoty mieszkaniowe w zakresie liczby mieszkańców, w kontekście przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii relacji między prawem miejscowym a ustawowym, a także praktycznych problemów gmin w egzekwowaniu opłat za wywóz śmieci od rzeczywistej liczby mieszkańców. Pokazuje, jak sądy interpretują granice kompetencji samorządów.

Gmina nie może tworzyć własnych przepisów o liczbie mieszkańców. NSA wyjaśnia granice prawa miejscowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2013/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Teresa Zyglewska
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Sygn. powiązane
II SA/Rz 344/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2023-06-13
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2519
art. 4 ust. 2a pkt 8, art. 6m ust. 1c i ust. 2, art. 6o ust. 1a
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta Jasła od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 344/23 w sprawie ze skargi Miasta Jasła na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Podkarpackiego z dnia 20 stycznia 2023 r. nr P-II.4131.2.23.2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 344/23 oddalił skargę Miasta Jasła na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Podkarpackiego z dnia 20 stycznia 2023 r. nr P-II.4131.2.23.2023, którym stwierdzono nieważność uchwały Rady Miejskiej Jasła z dnia 19 grudnia 2022 r. nr LXXIII/626/2022 zmieniającej uchwałę w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Jasła.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że powyższą uchwałą Rada Miejska Jasła, działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3, art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i art. 41 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022 r. poz. 559 z późn. zm.) zwanej dalej u.s.g. i art. 4 ust. 1 i 2a pkt 8 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2022 r. poz. 2519) zwanej dalej u.c.p.g., wprowadziła zmiany w załączniku do uchwały Rady Miejskiej Jasła z dnia 20 czerwca 2016 r. nr XXVIII/284/2016 w sprawie wprowadzenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Jasła, poprzez dodanie Rozdziału 3a - Obowiązki informacyjne, wprowadzając § 7a w brzmieniu: "W nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym spółdzielni mieszkaniowej lub wspólnoty mieszkaniowej:
1) w przypadku zmiany ilości osób zamieszkujących lokal osoba, której służy tytuł prawny do lokalu lub osoba faktycznie zamieszkująca albo użytkująca lokal jest obowiązana złożyć do spółdzielni mieszkaniowej lub wspólnoty mieszkaniowej informację o ilości osób zamieszkujących lokal w terminie 5 dni od zaistnienia zmiany;
2) informację o ilości osób zamieszkujących lokal w styczniu 2023 r. osoba, której służy tytuł prawny do lokalu, lub osoba faktycznie zamieszkująca albo użytkująca lokal jest obowiązana złożyć spółdzielni mieszkaniowej lub wspólnocie mieszkaniowej do dnia 28 lutego 2023 r.".
W ocenie Sądu Wojewoda zasadnie przyjął, iż cytowanym zapisem Rada wykroczyła poza ramy dyspozycji ustawowej art. 4 ust. 2a pkt 8 i naruszyła art. 6m ust. 1c i ust. 2 u.c.p.g., ponieważ umocowanie zawarte w art. 4 ust. 2a pkt 8 nie daje radzie podstawy do regulowania ww. kwestii. Wyjaśniono, że z art. 6m ust. 1c u.c.p.g. jasno wynika, że w przypadku nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym, wspólnota mieszkaniowa lub spółdzielnia mieszkaniowa może żądać od właściciela lokalu, osoby, której służy spółdzielcze prawo do lokalu lub osoby faktycznie zamieszkującej lokal, podania danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie zaś do ust. 2 tego przepisu, w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana. Ustawodawca w ww. przepisach wyraźnie ustanowił więc uprawnienia dla wspólnoty czy spółdzielni mieszkaniowej do żądania od wymienionych osób danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty. Skoro wspólnota ma prawo żądać określonych danych od osób wskazanych przepisem ustawy, to obowiązkiem tych osób jest podanie tych danych, które są niezbędne do ustalenia ich wysokości.
Obowiązki określone zakwestionowaną uchwałą na osoby wymienione w jej treści wykraczają zatem poza delegację ustawową, w szczególności przekraczają ramy wynikające z art. 4 ust. 2a pkt 8 u.c.p.g. Nie są to obowiązki dotyczące stricto dotyczące utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości tylko związane z rozliczeniem kosztów gospodarowania określonymi odpadami. Materia odnosząca się do stosunków i/lub obowiązków podmiotów prawa cywilnego nie może być przedmiotem regulacji aktu prawa miejscowego, tym bardziej, jeśli w art. 6m ust. 1c i 2 u.c.p.g. ustawodawca wskazał podmioty uprawnione do żądania tych samych informacji od osób, na które nałożono obowiązki w zakwestionowanej przez Wojewodę materii. W uchwale z dnia 19 grudnia 2022 r. Rada nie tylko niejako "odwróciła" kwestię już unormowaną w art. 6m ust. 1c i 2 u.c.p.g., ale jeszcze uzupełniła ustawowe rozwiązanie o terminy wykonania obowiązków. Doszło więc do przekroczenia przez Radę ram delegacji ustawowej, dlatego też brak było, zdaniem Sądu, podstaw do podważenia legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Miasto Jasło, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
1) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy art. 4 ust. 2a pkt 8 u.c.p.g., poprzez przyjęcie, że przepis ten nie pozwala gminom przyjąć w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości, obowiązku informacyjnego dotyczącego składania, w przypadku zmiany liczby osób zamieszkujących lokal w budynku wielolokalowym przez osoby, którym służy tytuł prawny do lokalu lub osoby faktycznie zamieszkujące lokal, do spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej informacji o ilości osób zamieszkujących lokal w terminie 5 dni od zaistnienia zmiany oraz informacji o liczbie osób zamieszkujących lokal w styczniu 2023 r. do podmiotu składającego deklaracje w sprawie podatku od nieruchomości tj. spółdzielni mieszkaniowej lub wspólnoty mieszkaniowej do dnia 28 lutego 2023 r.;
2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) zwanej dalej P.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż uchwalenie przez Radę Miejską Jasła w dniu 19 grudnia 2022 r. uchwały nr LXXIII/626/2022 zmieniającej uchwałę w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Jasła (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2022 r. poz. 5436) i wprowadzenie doń Rozdziału 3a. Obowiązki informacyjne, znajdowało uzasadnienie w art. 4 ust. 2a pkt 8 u.c.p.g., wprowadzonym nowelizacją ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 1648) i nie było obarczone wadą przekroczenia upoważnienia ustawowego.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sadem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała.
Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie podniosła zarzut zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W pierwszej kolejności zostanie rozpoznany zarzut naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy, możliwe jest zbadanie zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Wadliwie został sformułowany przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu postępowania w zakresie obejmującym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie wynikające z błędnego stwierdza, że wprowadzenie do uchwały w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Jasła rozdziału 3a zatytułowanego "Obowiązki informacyjne" było obarczone wadą przekroczenia upoważnienia ustawowego, którego nie zawierał art. 4 ust. 2a pkt 8 u.c.p.g.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. reguluje kognicję sądu administracyjnego w przypadku rozpoznawania skargi na decyzję lub postanowienie. W tej zaś sprawie nie została zaskarżona decyzja lub postanowienie, ale akt nadzorczy. Podstawę do uchylenia aktu nadzoru zawiera art. 148 P.p.s.a., a nie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Skoro w przypadku, gdy przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygnięcie nadzorcze i sąd administracyjny po merytorycznym rozpoznaniu skargi może albo skargę oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a., albo uchylić akt nadzoru na podstawie art. 148 P.p.s.a., to wśród wymienionych kompetencji sądu nie ma podstawy do stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 4 ust. 2 pkt 8a u.c.p.g. polegającej na przyjęciu, że przepis ten nie pozwala gminom przyjąć w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obowiązku informacyjnego dotyczącego składania, w przypadku zmiany liczby osób zamieszkujących lokal w budynku wielolokalowym przez osoby, którym służy tytuł prawny do lokalu lub osoby faktycznie zamieszkujące lokal, do spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej informacji o ilości osób zamieszkujących lokal w terminie 5 dni od zaistnienia zmiany oraz informacji o liczbie osób zamieszkujących lokal w styczniu 2023 r. do podmiotu składającego deklaracje w sprawie podatku od nieruchomości tj. spółdzielni mieszkaniowej lub wspólnoty mieszkaniowej do dnia 28 lutego 2023 r.
W ocenie strony skarżącej kasacyjnie możliwość określenia obowiązków informacyjnych wynika z powołanego art. 4 ust. 2a pkt 8 u.c.p.g. i ma uzasadnienie w konieczności wprowadzenia rzeczywistych mechanizmów pozwalających na skontrolowanie liczby osób zamieszkujących w budynkach wielorodzinnych zarządzanych przez spółdzielnie lub wspólnoty mieszkaniowe, ponieważ istniejące bazy danych i rejestry nie pozwalają na weryfikację tych danych. Ponadto w Gminie Miasto Jasło istnieje znacząca luka między rzeczywistą liczbą osób zamieszkujących i liczbą osób zobowiązanych do uiszczania opłat za odbiór odpadów komunalnych. Prowadzi to do dyskryminacji osób już uiszczających takie opłaty, którzy muszą ponosić ciężar opłat za osoby niezgłoszone do systemu. Wprowadzenie do obrotu prawnego zakwestionowanego przez organ nadzoru rozdziału 3a, w zakresie którego stanowisko to podtrzymał Sąd pierwszej instancji stanowiłoby również naruszenie zasady dbałości i odpowiedzialności za stan środowiska, zgodnie z którą ten, kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, winien za to zapłacić.
Tak podniesiony zarzut skargi kasacyjnej jak i argumentacja uzasadniająca ten zarzut nie mogą w okolicznościach tej sprawy zostać uznane za zasadne.
§ 1 ust. 1 uchwały z dnia 19 grudnia 2022 r. Rady Miejskiej Jasła nr LXXIII/626/2022 znowelizował uchwałę Rady Miejskiej Jasła z dnia 20 czerwca 2016 r. nr XXVIII/284/2016 w sprawie wprowadzenia Regulaminu utrzymana czystości i porządku na terenie Miasta Jasła. Nowelizacja ta obejmowała wprowadzenie nowego rozdziału 3a zatytułowanego "Obowiązki informacyjne" zawierającego § 7a ww. uchwały. Zgodnie z tym przepisem w nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym spółdzielni mieszkaniowej lub wspólnoty mieszkaniowej: 1) w przypadku zmiany ilości osób zamieszkujących lokal osoba, której służy tytuł prawny do lokalu lub osoba faktycznie zamieszkująca albo użytkująca lokal jest obowiązana złożyć do spółdzielni mieszkaniowej lub wspólnoty mieszkaniowej informację o ilości osób zamieszkujących lokal w terminie 5 dni od zaistnienia zmiany; 2) informację o ilości osób zamieszkujących lokal w styczniu 2023 r. osoba, której służy tytuł prawny do lokalu, lub osoba faktycznie zamieszkująca albo użytkująca lokal jest obowiązana złożyć spółdzielni mieszkaniowej lub wspólnocie mieszkaniowej do dnia 28 lutego 2023 r.
Trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że tak wprowadzone przepisy nakładały na mieszkańców budynków wielorodzinnych na terenie Miasta Jasła dodatkowe obowiązki informowania spółdzielni mieszkaniowych lub wspólnot mieszkaniowych o liczbie osób zamieszkujących dany lokal w określonych terminach.
Wprawdzie zgodnie z art. 4 ust. 2a pkt 8 u.c.p.g. rada gminy może w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy wprowadzić inne niż wymienione w tym przepisie obowiązki dotyczące utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości, tym niemniej wprowadzane na tej podstawie prawnej obowiązki nie mogą powtarzać już istniejącej regulacji rangi ustawowej.
Jak zaś wynika z art. 6m ust. 2 u.c.p.g., na co trafnie powołał się Sąd pierwszej instancji, w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, a opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana. Żądanie przekazania przez właścicieli lokali mieszkalnych w budynkach wielorodzinnych, osoby, którym służy spółdzielcze prawo do lokalu lub osoby faktycznie zamieszkujących lokale w budynkach wielorodzinnych zarządzanych przez spółdzielnie mieszkaniowe lub wspólnoty mieszkaniowe przysługuje takim spółdzielniom i wspólnotom, co wprost wynika z art. 6m ust. 1c u.c.p.g.
Tym samym skoro ustawodawca uregulował tryb składania deklaracji zawierających informacje zarówno co do istniejącej liczby osób zamieszkujących lokale mieszkalne w budynkach wielorodzinnych jak i informowania o zmianie liczby osób rzeczywiście zamieszkujących, to nie można uznać, aby ta sama materia mogła być jeszcze raz regulowana w akcie prawa miejscowego i to w sposób zmieniający treść ustawy. Zmiana treści ustawy wynika stąd, że art. 6m ust. 2 u.c.p.g. określa termin złożenia deklaracji na 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana co do liczby osób zamieszkujących w lokalu mieszkalnym znajdującym się w budynku wielorodzinnym, natomiast § 7a znowelizowanej uchwały wskazywał na termin 5 dni od zaistnienia zmiany, a w przypadku osób zamieszkujących lokal w styczniu 2023 r. – do dnia 28 lutego 2023 r.
Tym samym trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że regulacja objęta uchwałą z dnia 19 grudnia 2022 r. Rady Miejskiej Jasła nr LXXIII/626/2022 nowelizującą uchwałę Rady Miejskiej Jasła z dnia 20 czerwca 2016 r. nr XXVIII/284/2016 w sprawie wprowadzenia Regulaminu utrzymana czystości i porządku na terenie Miasta Jasła została wydana nie tylko bez właściwej podstawy prawnej, ale dodatkowo zmodyfikowała terminy wynikające z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach określone w art. 6m ust. 2 tej ustawy.
Wprawdzie można zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej kasacyjnie, że art. 4 ust. 2a pkt 8 u.c.p.g. zgodnie z którym rada gminy może wprowadzić do regulaminu utrzymania czystości porządku w gminie także inne niż określone w tym artykule obowiązki dotyczące utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości nie musi dotyczyć jedynie technicznych kwestii związanych ze zbieraniem odpadów, ich gromadzeniem, pozbywaniem się, wywozem, obowiązków wynikających z posiadania zwierząt domowych lub gospodarskich lub podobnych. Art. 4 ust. 2a pkt 8 u.c.p.g. pozwala radzie gminy na uchwalenie innych jeszcze obowiązków niż wynikających z art. 4 ust. 2a tej ustawy o ile obowiązki te będą dotyczyły utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości. Adresatem tych obowiązków mogą być osoby zobowiązane do utrzymywania czystości i porządku, a w tym w szczególności właściciele nieruchomości. Tym niemniej obowiązki wprowadzane do regulaminu utrzymania czystości i porządku w danej gminie nie mogą powtarzać obowiązków już ustawowo uregulowanych. Taka zaś sytuacja miała miejsce w tej sprawie.
Nie może uzasadniać wprowadzenie regulacji objętej uchwałą Rady Miejskiej Jasła z dnia 19 grudnia 2022 r. nr LXXIII/626/2022 okoliczność wskazująca na trudności Burmistrza Miasta w ustaleniu rzeczywistej liczby osób zamieszkujących lokale mieszkalne w budynkach wielorodzinnych.
Trafnie w tym zakresie Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na treść art. 6o u.c.p.g. Zgodnie z powołanym art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w przypadku zaistnienia uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.
Stosownie zaś do art. 6o ust. 1a u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta w celu weryfikacji złożonych deklaracji może wykorzystać informacje i dane znajdujące się w jego posiadaniu oraz posiadaniu gminnych jednostek organizacyjnych, w tym przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych.
Tym samym ustawodawca pozwala organowi wykonawczemu gminy na korzystanie z wszelkich ewidencji i innych danych posiadanych także przez samorządowe jednostki organizacyjne celem ustalenia rzeczywistej liczby osób zamieszkujących dany lokal. W szczególności sposób ustalania opłat za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków może być pomocny w ustalaniu liczby rzeczywistych mieszkańców. Faktem notoryjnym jest i to, że tak spółdzielnie mieszkaniowe, jak i wspólnoty mieszkaniowe naliczają różnorodne opłaty także w zależności od liczby mieszkańców każdego lokalu mieszkalnego pozostającego w zarządzie takiego podmiotu. Tym samym tak zarząd spółdzielni mieszkaniowej jak i osoba lub podmiot zarządzający wspólnotą mieszkaniową powinny posiadać aktualne dane dotyczące liczby mieszkańców budynków zarządzanych przez te podmioty. Podstawę domagania się przez spółdzielnię mieszkaniową lub wspólnotę mieszkaniową odrębnych informacji obejmujących m.in. dane dotyczące liczby rzeczywiście zamieszkujących osób w każdym z lokali mieszkalnych takiej wspólnoty lub spółdzielni zawiera przywołany już art. 6m ust. 1c u.c.p.g.
Tym samym wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie już obecnie istniejące przepisy pozwalają wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta na ustalenie rzeczywistej liczby osób zamieszkujących lokale mieszkalne w budynkach wielorodzinnych.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieuzasadnione. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI