III OSK 2011/21

III OSK 2011/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/
Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Sygn. powiązane
II OSK 3501/19 - Postanowienie NSA z 2019-11-28
II SA/Bk 288/19 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2019-07-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia WSA del. Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 288/19 w sprawie ze skargi A. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 18 marca 2019 r., nr 408.23/F-24/18/19 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 11 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Bk 288/19 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku (dalej: SKO w Białymstoku, Kolegium, organ odwoławczy) z 18 marca 2019 r., nr 408.23/F-24/18/19 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że od decyzji Burmistrza W. z dnia 22 stycznia 2019 r. odwołanie wniosła A.I. (dalej: skarżąca) podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Skarżąca wskazała, że nie zna treści decyzji, gdyż nie była uznana przez Burmistrza za stronę postępowania. Podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku już dwukrotnie uchylał decyzje dotyczące stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko inwestycji planowanej przez tego samego inwestora na tych samych działkach.
Rozpatrując odwołanie SKO w Białymstoku uznało, że skarżąca nie była stroną postępowania prowadzonego przez Burmistrza, stąd nie przysługuje jej prawo wniesienia tego środka zaskarżenia.
Z decyzją nie zgodziła się Skarżąca. Działająca w jej imieniu pełnomocnik w skardze złożonej do Sądu zaskarżyła ją w całości.
WSA w Białymstoku oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że ocena, czy skarżąca jest stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach musiała zostać przeprowadzona przez pryzmat art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, który został dodany przez art. 509 pkt 8 lit. c ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 poz. 1566) zmieniającą m.in. ustawę ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku z dniem 1 stycznia 2018 r. Powyższe organ uczynił prawidłowo, analizując każdą z przesłanek wymienionych w tym przepisie.
Według Sądu I instancji, twierdzenia skarżącej dotyczące emisji hałasu, która nie ograniczy się tylko do działki inwestora i będzie oddziaływać również na jej działkę w sposób przekraczający standardy jakości środowiska (dopuszczalne normy) - stoją w sprzeczności z danymi zawartymi w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz stanowiskiem wyrażonym w opinii RDOŚ z dnia 2 października 2018 r. W opinii tej wskazano, że realizacja wnioskowanego przedsięwzięcia (budowa Ośrodka Doskonalenia Techniki Jazdy) nie stanowi zagrożenia dla środowiska oraz, że uciążliwości związane z etapem realizacji i eksploatacji nie będą przekraczać granic własności terenu. RDOŚ stwierdziło, że analiza wpływu przedsięwzięcia na stan klimatu akustycznego, przyjmując do obliczeń wariant najbardziej korzystny, tj. przejazd równocześnie 3 pojazdów ciężkich, wykazuje brak przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu w porze dnia (punkty pomiarowe zlokalizowano na granicy działki o nr [...], na której znajduje się domek letniskowy).
Sąd I instancji zwrócił uwagę, że rozstrzygając, kto jest stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ powinien oprzeć się przede wszystkim na dokumentach zgromadzonych w sprawie, w tym przypadku – na informacjach zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz opiniach innych organów administracji publicznej, w tym opinii wyspecjalizowanego organu jakim jest RDOŚ.
Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Nie mogły również zostać uwzględnione zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
W skardze kasacyjnej skarżąca, reprezentowana przez adw. J. O., zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości. Wyrokowi Sądu I instancji:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie naruszenie:. —
1. art. 74 ust. 3a pkt 1 i 3 ustawy ooś poprzez jego błędną interpretację w zakresie znaczenia "obszaru, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie", w szczególności przez:
a. błędne uznanie, że działki "przylegające bezpośrednio" w rozumieniu art. 74 ust. 3a pkt 1 cyt. ustawy to działki, posiadające wspólną granicę z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja, co jest niezgodne z wykładnią celowościową przepisu, albowiem prowadzi do odebrania statusu strony właścicielom działek sąsiednich oddzielonych wyłącznie drogą i pasem drogowym od nieruchomości, na której planowana jest inwestycja,
b. błędne uznanie, że "aktualne przeznaczenie" w rozumieniu art. 74 ust.3a pkt 3 cyt. ustawy, oznacza jej aktualne wykorzystanie, co doprowadziło do błędnego uznania, że niezabudowana i niewykorzystywana obecnie działka skarżącej o nr ewid. [...] nie dozna ograniczenia w zagospodarowaniu, wobec czego nie jest wymagane przeprowadzenie badania oddziaływania przedsięwzięcia na tę działkę (nadmieniono, że Karta Informacyjna Przedsięwzięcia nie odnosi się do działki [...], a wyłącznie do działki [...]), podczas gdy ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości odnosi się nie tylko do aktualnego wykorzystania, ale do prawa właściciela do zagospodarowania swojej nieruchomości, w tym również zmiany tego zagospodarowania w granicach powszechnie obowiązujących przepisów prawa, podczas gdy w przypadku zastosowania prawidłowej wykładni należałoby skarżącą uznać za stronę postępowania administracyjnego,
a w przypadku uznania, że wykładnia przepisu zastosowana przez WSA w Białymstoku jest prawidłowa, podniesiono niezgodność art. 74 ust. 3a pkt 1 i 3 ustawy ooś z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 64, art. 77 ust. 2 Konstytucji RP.
2. art. 74 ust 3a pkt 1-3 ustawy ooś poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż skarżąca nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, podczas gdy działka skarżącej znajduje się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie albowiem:
a. działka skarżącej przylega bezpośrednio do działki inwestycyjnej, ponieważ jest ona od niej oddalona o zaledwie 18 metrów i oddzielona jest jedynie pasem drogi,
b. w wyniku realizacji przedsięwzięcia na działce pozwanej zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska w postaci dopuszczalnych norm hałasu przewidzianych w tab. 1 zał. do rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tj. Dz.U z 2014, poz. 112), co wynika ze stanowiska/opinii lOŚ-PIB, dokumentów znajdujących się w aktach spraw toczących się przed WSA w Białymstoku o sygn. akt II SA/Bk 782/15 i II SA/Bk 460/17, w tym wyroków WSA oraz dokumentów dot. planowanej inwestycji,
c. w wyniku realizacji przedsięwzięcia działka skarżącej znajdzie się w strefie znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, wskutek czego ograniczone zostanie prawo skarżącej do zagospodarowania jej działki zgodnie z jej przeznaczeniem, tj. uniemożliwi się jej realizację planowanej inwestycji usługowej z cechami mieszkalnymi (dom opieki), albowiem wybudowanie i funkcjonowanie torów do nauki jazdy, z uwagi na funkcję, cechy i parametry architektoniczne takiej zabudowy może skutkować ustaleniem przez właściwe organy, że nowa zabudowa w postaci domu opieki zostanie uznana za niewpisującą się w zastany sposób zagospodarowania i nie odpowiadającą zasadzie dobrego sąsiedztwa z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż organy przyjmą, że:
- nie ma potrzeby poszerzania obszaru analizowanego dla planowanej przez skarżącą inwestycji,
- sposób użytkowania planowanego domu opieki dla osób starszych oraz domu dziennego pobytu z częścią mieszkalną nie jest kontynuacją istniejącej funkcji,
- wybudowanie budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi będzie niemożliwy z uwagi na treść § 11 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co wynika ze stanowiska/opinii lOŚ-PIB, dokumentów znajdujących się w aktach spraw toczących się przed WSA w Białymstoku o sygn. akt II SA/Bk 782/15 i II SA/Bk 460/17, w tym wyroków WSA oraz dokumentów inwestycji, a także decyzji Burmistrza W. znak: BGGN.6730.33.2018.KS z 21 maja 2018 r. wraz z uzasadnieniem,
podczas gdy w przypadku prawidłowego zastosowania przepisów należałoby skarżącą uznać za stronę postępowania administracyjnego.
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2019 r. nr 408.23/F-24/18/19 i nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia przez SKO art. 10 § 1 k.p.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a pkt 1, 2 i 3 ustawy ocenowej przez oddalenie skargi na umorzenie postępowania w sytuacji, gdy skarżąca spełniała warunki uznania jej za stronę postępowania albowiem:
1) jej nieruchomość (tj. działka nr ewid. [...] poł. Gmina W.) położna jest 18 m od nieruchomości, na której planowana jest inwestycja (działki nr ewid [...] gmina W.), a obydwie nieruchomości oddziela wyłącznie pas drogi, a zatem należy uznać, że działki są względem siebie przylegające bezpośrednio,
2) jej nieruchomość znajduje się w granicach oddziaływania planowanej inwestycji w zakresie oddziaływania hałasu i to w taki sposób, że w trakcie funkcjonowania przedsięwzięcia planowanego nastąpiłoby przekroczenie standardów jakości środowiska zwłaszcza w zakresie emisji hałasu, określonych w tab. 1 załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku;
3) jej nieruchomość znajduje się w zasięgu znacznego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącej zgodnie z jej dotychczasowym przeznaczeniem, albowiem w toku postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji planowanej przez skarżącą, odmówiono jej ustalenia tychże warunków, powołując się właśnie na wpływ na działkę skarżącej planowanej inwestycji polegającej na budowie torów do nauki jazdy (decyzja Burmistrza W. znak BGGN.6730.33.2018.KS z 21 maja 2018r., ostatecznie uchylona wyrokiem WSA w Białymstoku z 29 stycznia 2019r. sygn. akt SA/Bk 614/18), podczas gdy w przypadku nienaruszenia przepisów należałoby skarżącą uznać za stronę postępowania administracyjnego;
III. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie naruszenie:
1. art. 106 § 3 i § 4 oraz art. 133 § 2 i § 3 p.p.s.a przez, zaniechanie otwarcia rozprawy na nowo, pomimo pojawienia się nowego materiału dowodowego w postaci pisemnej opinii Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego Zakładu Akustyki Środowiska w Warszawie (dalej: IOŚ-PIB) z 8 lipca 2019 r. i uznanie dowodu za nieistotny, w sytuacji, gdy przedłożona opinia miała przymiot materii właściwej opiniom biegłych, zawierała informacje z zakresu wiedzy specjalistycznej i została sporządzona przez instytut państwowy, a przy tym opinia ta wprost podważała wyliczenia zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz analizie akustycznej, w oparciu o które ustalono zakres oddziaływania planowanej inwestycji na działki sąsiednie, zaś przedłożenie tejże opinii nie wpływało na przedłużenie postępowania, podczas gdy otwarcie rozprawy i dopuszczenie dowodu z ww. opinii winno skutkować uznaniem przez WSA w Białymstoku, że ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie dokonana przez organ była dowolna w zakresie akustycznego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, w tym przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na działce skarżącej,
2. art. 106 § 3 i art. 113 p.p.s.a. przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z urzędu z oryginału opinii lOŚ-PIB, pomimo istnienia w aktach sprawy kopii ww. dokumentu przesłanego drogą mailową i przyjęcie, że przesłana kopia pisma nie stanowi dowodu z dokumentu, podczas gdy dopuszczenie z urzędu dowodu z dokumentu w wersji papierowej, a następnie przeprowadzenie dowodu z takiego dokumentu musiałoby skutkować uznaniem przez sąd, że zachodzą niewyjaśnione wątpliwości co do rzetelności karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz analizy akustyczności i błędy w danych wejściowych i nieprawidłowa metodologia, co doprowadziło do błędnego stwierdzenia, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, podczas gdy opinia lOŚ-PIB wskazywała, że ww. dokumenty są nierzetelne w zakresie wpływu inwestycji na działkę skarżącej, zastosowane w nich metody badawcze i parametry odziaływania są nieprawidłowe, co wymagało wszczęcia postępowania sprawdzającego celem ustalenia rzetelności dokumentów inwestora w zakresie ustalenia kręgu stron w niniejszym postępowaniu,
3. art. 106 § 3 p.p.s.a poprzez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach spraw toczących się przed WSA w Białymstoku o sygn. akt II SA/Bk 782/15 i II SA/Bk 460/17 wraz z aktami postępowania toczącego się przed organami, a przeprowadzenie ww. dowodu było niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i uzasadnione możliwością wykazania, że w identycznym stanie faktycznym i prawnym (za wyjątkiem nowego przepisu art. 74 ust. 3a ustawy ooś) budowa przedmiotowego przedsięwzięcia oddziaływała znacząco na działkę skarżącej, w tym w zakresie przekroczenia norm dopuszczalnego hałasu, co wpłynęło na treść wyroku, gdyż uniemożliwiło właściwe i prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, tj. właściwe ustalenie kręgu stron,
4. art. 106 § 3 p.p.s.a przez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci decyzji Burmistrza W. znak BGGN.6730.33.2018.KS z 21 maja 2018 r. wraz z uzasadnieniem oraz dowodu z dokumentu w postaci wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2019 r. sygn.. akt II SA/Bk 614/18, których przeprowadzenie było niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i uzasadnione było możliwością wykazania tymże dokumentem, że skarżąca jest stroną niniejszego postępowania, albowiem planowana inwestycja będzie oddziaływać na działkę skarżącej przekraczając normy dopuszczalnego hałasu oraz wpływając na możliwość jej zagospodarowania (przesłanki z art. 74 ust. 3a pkt. 2 i 3 ustawy ooś),
5. art. 141 § 4 p.p.s.a wyrażające się w zaniechaniu przez WSA w Białymstoku wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia wyroku, tj.:
a. nieprzedstawienie w sposób wystarczający stanu faktycznego, w szczególności nieopisanie wzajemnego położenia działek, na których ma mieć miejsce inwestycja względem działki skarżącego i kwestii ewentualnego oddziaływania planowanego obiektu na nieruchomość skarżącej, w konsekwencji czego niemożliwym jest stwierdzenie, czy skarżącej rzeczywiście nie przysługuje przymiot strony postępowania w związku z brakiem interesu prawnego, podczas gdy wątpliwości te Sąd winien wyjaśnić, wyczerpująco przedstawić stan faktyczny i dokonać rozstrzygnięcia zgodnego z prawem, co powinno mieć wyraz w uzasadnieniu,
b. niewskazanie dlaczego dowód w postaci stanowiska/opinii lOŚ-PlB nie może podważyć dowodu w postaci karty informacyjnej przedsięwzięcia, w sytuacji gdy jest ona jedynie stanowiskiem inwestora, a nie opinią niezależnych biegłych sądowych, zaś opinia lOŚ-PIB jest stanowiskiem ekspertów z Instytutu Państwowego, którego zadaniem jest opracowywanie naukowych i technicznych ekspertyz z zakresu ochrony środowiska,
c. niewskazanie przez Sąd dlaczego organ miał obowiązek przede wszystkim oprzeć się na karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz opinii RDOŚ, podczas gdy karta stanowi jedynie stanowisko inwestora, zaś opinia RDOŚ nie dotyczyła badania w zakresie strefy oddziaływania inwestycji pod względem ustalenia kręgu stron postępowania, przy czym przepis art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 ustawy ooś wymaga przeprowadzenia dowodów na okoliczność ustalenia przymiotu strony postępowania,
d. niewskazanie dlaczego dowody wnioskowane przez skarżącą są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie, podczas gdy:
i. opinia lOŚ-PiB wskazywała, że karta informacyjna przedsięwzięcia zawiera istotne błędy i braki w zakresie ustalenia działek na które inwestycja będzie oddziaływać, w szczególności w zakresie norm dopuszczalności hałasu,
ii. decyzja Burmistrza W. znak BGGN.6730.33.2018.KS z 21 maja 2018 r. wraz z uzasadnieniem wskazywała, że funkcjonowanie planowanej inwestycji spowodowuje na działce skarżącej taki hałas, że spełnienie norm przez inwestora może być "niewykonalne lub absurdalnie kosztowne" a także, że w związku z powyższym odmówiono skarżącej wydania warunków zabudowy na działce [...] dla inwestycji budowy budynku usługowego w postaci domu opieki,
iii. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 782/15 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 460/17 wskazują, że z uwagi na szerokie oddziaływanie inwestycji na sąsiednie tereny (w tym na działce skarżącej) pożądanym jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
iv. inne dokumenty ze spraw WSA o sygn. akt: II SA/Bk 782/15 oraz II SA/Bk 460/17 m.in. oświadczenia inwestora dotyczącej planowanej inwestycji w tożsamym stanie faktycznym, w których jako dane wejściowe wskazywane były wyższe wskaźniki poziomu hałasu, przekraczające normy środowiskowe, a także obszar oddziaływania inwestycji był określony szerzej i obejmował działkę skarżącej, w konsekwencji czego w/w dowody potwierdzały fakt, że skarżącej przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 74 ust. 3a pkt. 2 i 3 ustawy ooś, albowiem wykazywały, że przedmiotowa inwestycja oddziałuje na jej działkę poprzez immisje hałasu przekraczające dopuszczalne normy środowiskowe, a nadto ogranicza możliwość zagospodarowania działki z jej aktualnym przeznaczeniem, które to dowody jednocześnie podważały kartę informacyjną przedsięwzięcia i opinię RDOŚ,
IV. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c) p.p.s.a., przez nieuwzględnienie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18 marca 2019 r., nr 408.23/F-24/18/19 i nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia przez SKO art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 i 84 § 1 k.p.a., tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie SKO zebrało cały niezbędny materiał dowodowy, podczas gdy w sprawie nie dopuszczono żadnych dowodów, ani z urzędu ani na wniosek skarżącej, na okoliczność posiadania przez skarżącą przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, pomimo istnienia istotnych wątpliwości co do rzetelności danych zawartych w tychże dokumentach, w tym w zakresie:
a) rzeczywistego sposobu prowadzenia działalności, tj. czy działalność ma obejmować szkolenie z jazdy w warunkach ekstremalnych/wymuszonych na nawilżonych nawierzchniach oraz z urządzeniami do zmiany torów jazdy, przewidzianych w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia,
b) z jakiego względu:
- obecnie poziom hałasu zewnętrznego pojazdów na torze został ustalony przez inwestora na poziomie 100 dB, podczas gdy dotychczas wskazywany był zgodnie z zał. Nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia jako 108 dB,
- poziom hałasu zewnętrznego pojazdów na torze został ustalony przez inwestora wyłącznie o dane przewidziane w instrukcji ITB 338/2008 właściwe wyłącznie dla normalnej jazdy pojazdów, a nie dla startów, czy dla hamowania w tym w warunkach wymuszonych (tzw. poślizg kontrolowany na śliskiej nawierzchni), podczas gdy przy startach i hamowaniach pojawia się większy hałas zewnętrzny, co potwierdza również przywołana instrukcja ITB, a w konsekwencji zaakceptowanie ustaleń SKO odnośnie zakresu oddziaływania inwestycji na środowisko, podczas gdy ustalenia takie są przedwczesne.
2. art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez SKO przepisów art. 7 w zw. z art. 75 § 1,77 § 1 i 84 § 1 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia i zbadania, czy skarżącej przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach i czy faktycznie bez własnej winy została ona pominięta w przedmiotowym postępowaniu, w tym zwłaszcza zaniechało obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący całego dostępnego na gruncie niniejszej sprawy materiału dowodowego, a w szczególności:
1) zaniechało dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z zawnioskowanych przez skarżącą dokumentów z akt spraw toczących się przed WSA w Białymstoku o sygn. akt II SA/Bk 782/15 i II SA/Bk 460/17 wraz z aktami postępowania toczącego się przed organami, m.in. dokumentu w postaci decyzji Burmistrza W. znak BGGN.6730.33.2018.KS z 21 maja 2018r. wraz z uzasadnieniem, gdzie wskazano, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na działkę skarżącej przekraczając normy dopuszczalnego hałasu oraz wpłynie na możliwość jej zagospodarowania (uniemożliwi realizację planowanej przez skarżącą inwestycji domu opieki),
2) zaniechał dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu badań akustyczności na okoliczność zweryfikowania prawidłowości podanych przez inwestora danych oraz ich uzupełnienia w zakresie oddziaływania planowanej inwestycji na działkę skarżącej poprzez przekroczenie na niej norm hałasu, w sytuacji gdy:
- skarżąca podała zarzuty do stanowiska inwestora wskazując nieprawidłowości i sprzeczności z przepisami prawa,
- w poprzednio prowadzonej tożsamej sprawie ustalono, że planowana inwestycja będzie znacząco oddziaływać na działkę skarżącej poprzez przekroczenie norm hałasu, a sam inwestor wskazywał, że funkcjonowanie planowanej inwestycji skutkować będzie tym, że zachowanie norm hałasu na działce skarżącej będzie "niewykonalne lub absurdalnie kosztowne",
- w poprzednio prowadzonej tożsamej sprawie inwestor wskazywał znacznie wyższy poziom hałasu pojedynczego źródła (jako 108 dB) niż (100 dB), co powinno być przez organ stosownie zweryfikowane
- w świetle doświadczenia życiowego budzi wątpliwości oświadczenie inwestora, jakoby hałas pochodzący z manewrów ekstremalnej jazdy (poślizgów, "driftow", ostrych hamowań, czy "starów") zatrzyma się w obrębie działki inwestora bez zastosowania urządzeń izolacji akustycznej oraz nie będzie oddziaływał na działkę oddaloną zaledwie o 18 metrów od inwestycji zwłaszcza w sytuacji, gdy działki oddziela wyłącznie droga, a inwestor nie przewiduje budowy ekranów akustycznych,
- zasada przezorności i fakt, że sprawa dotyczy wiedzy specjalistycznej w zakresie wpływu inwestycji na środowisko, wymagała dokonania pełnej weryfikacji danych zawartych w sporządzonych na zlecenie i koszt inwestora opracowaniach,
3) zaniechał dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z urzędu z opinii biegłego z zakresu badań akustyczności na okoliczność zweryfikowania prawidłowości podanych przez inwestora danych oraz ich uzupełnienia w zakresie oddziaływania planowanej inwestycji na działkę skarżącej poprzez przekroczenie na niej norm hałasu oraz na okoliczność tego czy realizacja przedsięwzięcia wpłynie na sposób zagospodarowania działki skarżącej, w sytuacji gdy skarżąca z uwagi na brak formalnego przymiotu strony nie miała na etapie postępowania przed organami administracyjnymi wiedzy o treści karty informacyjnej przedsięwzięcia i analizy akustyczności oraz opinii RDOŚ, a treść tych dokumentów poznała dopiero po otrzymaniu decyzji SKO umarzającej postępowanie odwoławcze (okoliczność bezsporna), zaś bez znajomości tychże dokumentów i założeń inwestycyjnych nie mogła ona:
- wskazać zarzutów do opracowań sporządzonych przez inwestora,
- skutecznie złożyć i uzasadnić wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego (skarżąca nie mogłaby nawet wskazać z jakiej dziedziny miałby to być biegły),
- zlecić sporządzenia prywatnej kontropinii, a przez co nie mogła skutecznie udowodnić posiadania przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, podczas gdy dopuszczenie dowodu z urzędu w tym zakresie wykazałoby, że musi być ona uznana za stronę postępowania.
3. art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez SKO przepisów art. 7 w zw. z art. 75 § 1 oraz 77 § 1 i 80 k.p.a. przez niedokonanie wszechstronnej oraz zgodnej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego analizy całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnej oceny zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dowodów w zakresie oceny prawidłowości ustalenia kręgu stron w przeprowadzonym przez organ postępowaniu, w szczególności poprzez:
1) zaakceptowanie wniosku SKO, że realizacja i funkcjonowanie planowanego przedsięwzięcia nie spowodowuje przekroczenia standardów jakości środowiska z uwagi na takie wnioski płynące z dokumentów przedłożonych przez inwestora, podczas gdy;
a) KIP oraz dołączona do niej analiza akustyczna nie zawiera wszystkich istotnych informacji dotyczących planowanej inwestycji, a mających wpływ na prawidłowe ustalenie kręgu stron, albowiem brak jest informacji o rzeczywistym hałasie pojazdów korzystających z planowanej inwestycji, gdyż hałas podany w karcie informacyjnej i analizie akustycznej jest liczony zgodnie z Instrukcją Instytutu Techniki Budowlanej 1TB 338/2008 zgodną z PN-ISO 9613-2 (źródła ruchome), która dotyczy średniej mocy akustycznej pojazdów poruszających się w standardowym trybie, w sytuacji gdy planowane przedsięwzięcie dotyczy jazdy ekstremalnej (doskonalenia techniki jazdy w poślizgu pojazdu, przy znacznej prędkości, na mokrej nawierzchni) gdzie moc akustyczna pojazdów poruszających się w ekstremalnym trybie jest znacznie większa, wobec czego zastosowane normy nie mogą stanowić podstawy prognozowania oddziaływania akustycznego planowanej inwestycji - szkoły doskonalenia jazdy, w tym jazdy ekstremalnej, gdzie podczas nauki wielokrotnie powtarzają się operacje hamowania i startu, przy dużych prędkościach w warunkach wymuszonych, poślizgu, a także przy warunkach mokrej nawierzchni, co wydłuża czas drogi hamowania, a zatem znacząco wpływa na rzeczywisty hałas przedsięwzięcia,
b) karta informacyjna przedsięwzięcia oraz dołączona do niej analiza akustyczna opiera się o dane zgodne z instrukcją ITB 338/2008, tj. głośność dla pojazdów osobowych Lma = 94dB, zaś dla pojazdów ciężarowych ciężkich Lma = 100db, podczas gdy zgodnie z w/w instrukcją normy dla startów tychże pojazdów wynoszą dla pojazdów osobowych Lma = 97dB, zaś dla pojazdów ciężarowych ciężkich Lma = 105db, co dowodzi tego, że dane i wyliczenia w dokumentach są przyjęte nieprawidłowo (zaniżone), z pominięciem hałasu pojazdów podczas startów,
c) karta informacyjna przedsięwzięcia oraz dołączona do niej analiza akustyczna opiera się o dane zgodne z instrukcją ITB 338/2008, gdzie głośność dla pojazdów osobowych Lma = 94dB, zaś dla pojazdów ciężarowych ciężkich Lma = 100db, z pominięciem § 9 pkt 1 lit. b, załącznik nr 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia z 31 grudnia 2002 r., zgodnie z którym pojazd powinien być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby poziom hałasu zewnętrznego pojazdów osobowych o zapłonie samoczynnym nie przekraczał 96 db, zaś inny pojazd samochodowy 108 dB, a zatem KIP i Analiza akustyczności zawierała wyliczenie poziomu hałasu zewnętrznego wg danych zaniżonych, z pominięciem rzeczywistej głośności pojazdów,
d) w karcie informacyjnej przedsięwzięcia złożonej przez tego samego inwestora w dniu 16 stycznia 2014 r. inwestor K.K. jako poziom hałasu generowany przez pojazdy wskazywał dane z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia z dnia 31 grudnia 2002 r. i do obliczeń zakładał moc akustyczną źródła w wysokości 108 dB, a zatem dane wyższe niż podaje obecnie
e) karta informacyjna przedsięwzięcia oraz dołączona do niej analiza akustyczna wskazuje, że wysokie skarpy na planowanej inwestycji mają oddziaływanie ekranujące hałas, zniwelują hałas i ograniczą wpływ na tereny sąsiednie, w sytuacji gdy nie przeprowadzono żadnego badania izolacyjności akustycznej wspomnianych skarp, nie przyjęto modelu rozprzestrzeniania się dźwięku w środowisku zawarty w normie PN-ISO 9613-2 Akustyka -Tłumienie dźwięku podczas propagacji w przestrzeni otwartej, wartości wskaźników izolacyjności akustycznej przegród zgodnie z instrukcją ITB 369/2002 lub innych wskaźników izolacji akustycznej
f) karta informacyjna przedsięwzięcia oraz dołączona do niej analiza akustyczna wskazuje, że pojazdy na planowanej inwestycji będą się poruszać z prędkością 20-30 km/h, co jest nieprawdopodobne na tle charakteru inwestycji polegającej na doskonaleniu techniki ekstremalnej jazdy w warunkach m.in. poślizgu, albowiem technicznie nieprawdopodobną jawi się możliwość wprowadzenia pojazd w poślizg kontrolowany przy prędkości 20 km/h,
g) przedłożona przez skarżącą ekspertyza Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego z 8 lipca 2019 r. potwierdza, że analiza akustyczna wykonana na zlecenie inwestora zawiera nieprawidłowe wyliczenia odnośnie poziomu hałasu funkcjonującej inwestycji ("wykonane analizy obliczeniowe są zdecydowanie niewiarygodne"), albowiem:
- wyliczenia sporządzono w oparciu o instrukcję ITB nr 338, która zawiera nieaktualne dane wejściowe, albowiem dane w instrukcji pochodzą sprzed 20 lat;
- wyliczenia sporządzono w oparciu o instrukcję ITB nr 338, która odnosi się wyłącznie do zwykłej jazdy pojazdów silnikowych, a nie do jazdy wymuszonej, ani do jazdy w warunkach szczególnych (kontrolowane poślizgi, starty, hamowania), a zatem zawarte w instrukcji ITB nr 338 moce akustyczne (dane wejściowe) należało stosownie zwalidować pomiarowo,
- w analizie akustycznej do obliczeń akustycznych mocy akustycznych pojedynczych pojazdów wzięto pod uwagę jedną wartość mocy akustycznej, a nie wartość mocy w zależności od fazy jazdy,
- omawiając badania akustyczne nie odniesiono się do mocy akustycznych dla danej operacji, a także do lokalizacji przestrzennej operacji, a zatem niewłaściwym było oparcie się przez organ administracji oraz WSA na dokumentach złożonych przez stronę, gdyż dokumenty te zawierają wnioski nieprawidłowe albowiem wysnute w oparciu o nieprawidłowe - zaniżone – dane wejściowe;
2) przyjęcie, że realizacja i funkcjonowanie planowanego przedsięwzięcia nie spowodowuje przekroczenia standardów jakości środowiska na działce A.I., podczas gdy:
- z karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz analizy akustyczności wynika, że podczas realizacji przedsięwzięcia nastąpi przekroczenie norm hałasu na działce skarżącej, albowiem na s. 7 analizy akustyczności oraz na s. 60 karty informacyjnej wskazano, że zasięg oddziaływania hałasu o poziomie 60 dbA, który może być odbierany jako uciążliwy wynosi: - Llwa=95 dB - dz,60dBA= 20 m; - Llwa=100 dB - dz,60dBA= 35 m; - Llwa=105 dB - dz,60dBA= 55 m; - Llwa=1 1 o dB - dz,60dBA= 85 m zaś każde ze wskazanych urządzeń, które maja być zastosowane przez inwertora przy budowie obiektu, przekracza głośność 97 dBA, a start jednego samochodu ciężarowego startującego w warunkach normalnej jazdy na funkcjonujących torach przekracza 105 dB (a wg Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia z dnia 31 grudnia 2002 - przekracza głośność 108 dB), a przy tym działka skarżącej jest oddalona od działki, na której ma mieć miejsce inwestycja zaledwie o 18 m, a zatem oczywistym jest, że na działce skarżącej nastąpi przekroczenie dozwolonych norm hałasu (55 dB w porze dnia dla terenów mieszkaniowo-usługowych, a tym bardziej 50 dB przewidzianych dla terenów opieki społecznej);
3) przyjęcie, że realizacja i funkcjonowanie planowanego przedsięwzięcia nie spowodowuje przekroczenia standardów jakości środowiska z uwagi na takie wnioski płynące z opinii Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku z 2 października 2018 r., podczas gdy:
a) opinia Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska nie zawiera własnych ustaleń, czy obliczeń sprawdzających prawidłowość i rzetelność danych podanych przez inwestora danych w karcie informacyjnej i analizy akustycznej, a w zakresie przekroczeń dopuszczalnego hałasu wyłącznie odwołuje się do treści analizy przedłożonej przez inwestora, powielając błędne wnioski i zaniżone dane wskazane przez inwestora,
b) opinia Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku nie zawiera pełnej analizy terenu objętego zakresem wniosku, albowiem opinia ta zawiera opis istniejącej zabudowy, ale także zabudowy planowanej, tj. inwestycji na działkach nr ew. [...] i [...], objętych decyzją o środowiskowych warunkach zabudowy, a pominięto zabudowę planowaną przez skarżącą na działce nr ew. [...], tj. budowę domu opieki, dla której to inwestycji strona wystąpiła o wydanie warunków zabudowy,
4) ustalenie, że funkcjonowanie inwestycji nie będzie oddziaływało znacznie lub z przekroczeniem norm na nieruchomość skarżącej pomimo wcześniejszego niewyjaśnienia w sposób należyty okoliczności podstawowych, mających istotne znaczenie w sprawie, tj. charakteru planowanej inwestycji, a mianowicie tego, czy inwestor planuje w ramach inwestycji szkolenie z jazdy w warunkach szczególnych, szkolenie z jazdy ekstremalnej (w tym tzw. "palenie gumy"), a jeżeli nie to czemu ma służyć nawilżanie torów, planowanie jazdy z urządzeniami wymuszającymi zmiany toru jazdy itp., podczas gdy wyłącznie po ustaleniu rodzaju inwestycji można byłoby dokonać prawidłowych ustaleń odnośnie zakresu oddziaływania inwestycji na środowisko, zaś w innym wypadku takie ustalenia należy uznać za przedwczesne,
5) zaakceptowanie wniosku SKO, że realizacja i funkcjonowanie planowanego przedsięwzięcia nie spowodowuje przekroczenia standardów jakości środowiska na działce skarżącej z uwagi na takie wnioski płynące z dokumentów przedłożonych przez inwestora, podczas gdy jest to niezgodne z doświadczeniem życiowym, albowiem działka będąca własnością skarżącej znajduje się około 18 m od granic obszaru planowanej inwestycji, czyli obiektywnie w niedużej odległości, a obydwie działki oddziela wyłącznie droga, zaś funkcjonowanie planowanej inwestycji wiąże się z:
- powstaniem hałasu związanego ze startami, hamowaniem i poruszaniem się pojazdów, w tym ciężkich, przy znacznych przyspieszeniach oraz w warunkach wymuszonych i na specjalnie zwilżonych torach,
- wprowadzeniem do środowiska związków chemicznych powstałych przy ścieraniu się opon ostro hamujących i startujących pojazdów.
W skardze kasacyjnej wskazano, że prawidłowa analiza i ocena całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, doprowadziłaby do uznania, że dane odnośnie zakresu oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko przedstawione przez inwestora są nieprawidłowo zaniżone, a wnioski wysnute są nierzetelne, a w konsekwencji że działka skarżącej znajduje się w strefie oddziaływania planowanej inwestycji, tj. że na działce skarżącej nr ew. [...] wystąpi przekroczenie dozwolonego poziomu hałasu, a także że wskutek realizacji inwestycji skarżąca nie będzie mogła zagospodarować nieruchomości zgodnie z własnymi planami pod inwestycję dom opieki.
Nadmieniono, że każde ze wskazanych powyżej uchybień procesowych miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem prawidłowe ustalenie, że nastąpiło naruszenie poszczególnych przepisów musiałoby skutkować uchyleniem przez WSA w Białymstoku zaskarżonej decyzji SKO.
W konsekwencji powyższych zarzutów wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, 2) zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych, 3) rozpoznanie sprawy na rozprawie, ewentualnie o 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 18 marca 2019 r. nr 408.23/F-24/18/19 do ponownego rozpoznania 2) zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych. 3) rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano ponadto, że zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem prawa materialnego art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej przez błędną interpretację punktów 1 i 3. Sąd I instancji uznał, że skoro działka skarżącej nie ma wspólnej granicy z działką przedsięwzięcia to nie można jej uznać za działkę bezpośrednio przylegającą. W rzeczywistości działka skarżącej od działki inwestycyjnej jest oddzielona wyłącznie kilkunastometrową drogą. Taka interpretacja Sądu I instancji prowadzi do pojęcia terenów sąsiadujących, gdzie działka oddalona nawet zaledwie o kilka metrów od działki inwestycyjne, czy jak w tym wypadku - oddzielona od działki inwestora wyłącznie drogą - nie może zostać uznana za sąsiadującą, a w konsekwencji właściciel tej działki jest omijany w całej procedurze administracyjnej realizacji inwestycji. Takie rozumienie przepisu daje możliwość inwestorom obchodzenia prawa i omijanie procedury sądowej kontroli organów administracyjnych, w taki sposób, że chociażby z dużej działki inwestycyjnej będą wydzielać mniejsze działki bezpośrednio przylegające do nieprzychylnych sąsiadów, aby wyeliminować ich udział w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym realizacji dowolnego przedsięwzięcia.
Według skarżącej kasacyjnie, zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez SKO przepisów art. 7 w zw. z art. 75 § 1 oraz 77 § 1 i 80 k.p.a. przez potraktowanie twierdzeń i wniosków zawartych w KIP oraz analizie akustycznej złożonej przez stronę, w zakresie dotyczącym wpływu inwestycji na środowisko i obszaru oddziaływania inwestycji jako wiążących, bez dokonania Ich prawidłowej i wnikliwej oceny. Konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego z urzędu czyli obciążenie organu obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego - wynika z art. 7 i art. 77 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania K.K. , reprezentowany przez adw. A.G., wniósł o: 1. oddalenie "skargi" w całości - na zasadzie art. 184 p.p.s.a.; 2. Przeprowadzenie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – w trybie art. 181 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. Zdaniem autorki odpowiedzi na skargę kasacyjną, z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że przywołane w skardze kasacyjnej zarzuty są całkowicie bezpodstawne, w związku z czym jedynym słusznym rozstrzygnięciem jawi się oddalenie skargi kasacyjnej w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w tej sprawie pomimo wniosku skarżącej kasacyjnie oraz uczestnika postępowania o rozpoznanie sprawy na rozprawie, sprawa została skierowania do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, ponieważ Sąd uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm. – dalej: ustawa COVID-19).
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie nie są zasadne.
W świetle art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
W przypadku podniesienia jednocześnie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego należy w pierwszej kolejności rozpatrzyć te ostatnie, ponieważ pozwoli to następnie ocenić właściwe zastosowanie lub wykładnię powołanych przepisów prawa materialnego w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy.
Uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie. W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona w taki sposób, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano (uzasadniano) z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie - potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autorki skargi kasacyjnej uchybieniami materialnoprawnymi i w związku z tym istnieje konieczność łącznego ich rozpatrzenia.
Nie są zasadne zarzuty przedstawione w pkt II skargi kasacyjnej oparte na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczące naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a pkt: 1, 2 i 3 ustawy z 3 października 2008 r. u.u.i.ś. W myśl art. 74 ust. 3a u.u.i.ś., stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; 2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska; 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. został dodany przez art. 509 pkt 8 lit. c ustawy z 20 lipca 2017 r. (Dz.U.2017.1566) zmieniającej u.u.i.ś. z dniem 1 stycznia 2018 r. Przypomnieć należy, że wnioskiem z 1 sierpnia 2018 r. [...] K.K. wystąpił do Burmistrza W. o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Ośrodka Doskonalenia Techniki Jazdy na działkach o numerach ewidencyjnych [...] w W., gmina W., powiat b., województwo podlaskie. O wszczęciu postępowania strony zostały powiadomione zawiadomieniem znak: BGGN.6220.21.2018.BK z 24 września 2018 r. Powyższe oznacza, że w dniu złożenia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej oraz w dniu wszczęcia postępowania obowiązywał art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. dodany przez art. 509 pkt 8 lit. c ustawy z 20 lipca 2017 r. (Dz.U.2017.1566) zmieniającej u.u.i.ś. z dniem 1 stycznia 2018 r.
Postępowanie administracyjne zostało zakończone w niniejszej sprawie wydaniem decyzji przez SKO w Białymstoku z 18 marca 2019 r. – czyli w stanie prawnym, w którym art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. został dodany przez art. 509 pkt 8 lit. c ustawy z 20 lipca 2017 r. (Dz.U.2017.1566) zmieniającej u.u.i.ś. z dniem 1 stycznia 2018 r.
Wskazane w skardze kasacyjnej wyroki WSA w Białymstoku: z 28 kwietnia 2016 r., sygn. II SA/Bk 782/15 oraz z 28 listopada 2017 r. sygn. II SA/Bk 460/17 były konsekwencją zaskarżenia decyzji SKO w Białymstoku, które zostały wydane w stanie prawnym przed dodaniem do art. 74 ust. 3a u.u.i.ś. przez art. 509 pkt 8 lit. c ustawy z 20 lipca 2017 r. (Dz.U.2017.1566) zmieniającej u.u.i.ś. z dniem 1 stycznia 2018 r. Wykładnia sądowa przedstawiona w ww. wyrokach WSA w Białymstoku z powodów wskazanych wyżej nie mogła obejmować treści art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś., który stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji SKO w Białymstoku z 18 marca 2019 r. w niniejszym postępowaniu. Oznacza, to że wynik wykładni przepisów u.u.i.ś. w zakresie uznania skarżącej za stronę postępowania przedstawiony w wyrokach WSA w Białymstoku: z 28 kwietnia 2016 r., sygn. II SA/Bk 782/15 oraz z 28 listopada 2017 r., sygn. II SA/Bk 460/17 nie mógł być uwzględniony w niniejszej sprawie z powodu zmiany stanu prawnego.
Ocena prawna zawarta w wyroku traci moc wiążącą w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 170).
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że po wydaniu wyroków WSA w Białymstoku: z 28 kwietnia 2016 r., sygn. II SA/Bk 782/15 oraz z 28 listopada 2017 r. sygn. II SA/Bk 460/17 nastąpiła zmiana prawa przez dodanie do art. 74 ust. 3a u.u.i.ś. przez art. 509 pkt 8 lit.c ustawy z 20 lipca 2017 r. (Dz.U.2017.1566) zmieniającej u.u.i.ś. z dniem 1 stycznia 2018 r. W konsekwencji ocena prawna dotycząca statusu skarżącej kasacyjnie jako strony postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej utraciła moc wiążącą po wydaniu ww. wyroków WSA w Białymstoku. Przez ocenę prawną należy w tym kontekście rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego.
W wyroku z 25.03.2013 r., II GSK 2322/11, LEX nr 1334127, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, jeżeli w konkretnym postępowaniu uczestniczą te same podmioty i znajdują w niej zastosowanie te same przepisy prawa co w sprawie wcześniej zakończonej prawomocnym wyrokiem. W krytycznej glosie do tego orzeczenia W. Piątek wyraził pogląd, że dla zaistnienia związania, o jakim mowa w art. 170 p.p.s.a., nie jest wystarczające przyjęcie, że w drugim postępowaniu uczestniczą te same podmioty i obowiązują te same przepisy prawa. Przede wszystkim stan faktyczny tej sprawy powinien wykazywać istotne podobieństwo ze stanem zaistniałym wcześniej, poddanym sądowoadministracyjnej kontroli (W. Piątek, Glosa do wyroku NSA z 25.03.2013 r., II GSK 2322/11, OSP 2015/9, poz. 88) (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 170).
Jedynie na marginesie wskazać należy, art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. zmieniony został kolejny raz przez art. 1 pkt 17 lit. d ustawy z 19 lipca 2019 r. (Dz.U.2019.1712) zmieniającej nin. ustawę z dniem 24 września 2019 r.
W piśmiennictwie wskazano, że "odstępstwo od kryterium interesu prawnego znajdujemy także w przepisach ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. (...). Szczególną uwagę zwraca przepis art. 74 ust. 3a pkt 1 u.u.i.ś. W jego świetle nie ma znaczenia, czy w postępowaniu w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań będzie się rozstrzygać o prawach czy obowiązkach albo o interesach prawnych właścicieli, użytkowników wieczystych czy innych władających działkami bezpośrednio graniczącymi z działką, na której planowane jest określone przedsięwzięcie. Nie ma też znaczenia, czy działki te będą objęte takim, czy innym oddziaływaniem (immisjami). W tych przypadkach dla ustalenia legitymacji procesowej stron liczy się wyłącznie położenie polegające na bezpośrednim przyleganiu do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie. W tych przypadkach mamy więc do czynienia z czystym i formalnym kryterium geograficznym". (M. Szewczyk, E. Szewczyk, 4.4.4.4. Prawo ochrony środowiska – formalne kryterium "geograficzne" [w:] System Prawa Administracyjnego Procesowego. Tom II. Część 1. Zakres przedmiotowy i podmiotowy postępowania administracyjnego ogólnego, red. W. Chróścielewski, G. Łaszczyca, A. Matan, Warszawa 2018).
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tym składzie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie NSA, według którego " (...) pojęcie «działek znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem» nie może być interpretowane szeroko, w sposób odbiegający od zakresu przedmiotowego ustawy środowiskowej i pojęć w niej użytych". (zob. wyrok NSA z 4 kwietnia 2022 r., III OSK 713/21, LEX nr 3336848 oraz wyrok NSA z 12 lipca 2022 r., LEX nr 3406848). Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tym składzie nie stwierdził, braku zgodności art. 74 ust. 3a u.u.i.ś. z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 64, art. 77 ust. 2 Konstytucji RP.
Ponadto w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej nie mają kompetencji do kwestionowania zgodności z Konstytucją RP przepisów prawa i nie mogą podnosić kwestii niekonstytucyjności tych przepisów w toku postępowania administracyjnego, podczas gdy sądy są uprawnione do występowania z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, jeżeli w ocenie sądu występującego z pytaniem prawnym są podstawy do zbadania przez Trybunał Konstytucyjny zgodności przepisu z Konstytucją. Po drugie, przepisy prawa korzystają z domniemania co do ich zgodności z Konstytucją RP i organ administracji publicznej nie może odmówić ich stosowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tym składzie, możliwe było dokonanie takiej wykładni art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. przedstawionej w uzasadnieniu wyroku oddalającym skargę kasacyjną w niniejszej sprawie z uwzględnieniem ww. przepisów Konstytucji RP, pozwalającej osiągnąć wynik wykładni zgodny ze stanowiskiem Sądu I instancji.
Skarżąca kasacyjnie niezasadnie zarzuca Sądowi I instancji dokonanie błędnej wykładni 74 ust. 3a, u.u.i.ś. W orzecznictwie sądów administracyjnych taką formę naruszenia prawa określa się jako nadanie przepisowi (normie prawnej) mylnego, nieprawidłowego znaczenia (zob. wyroki NSA z 23 lutego 2005 r., OSK 539/04, z 19 września 2005 r., II OSK 16/05, z 5 czerwca 2006 r., I OSK 24/06, z 13 października 2011 r., II GSK 1010/10). Dyrektywy wykładni art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. doprowadziły Sąd I instancji do prawdziwego znaczenia art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. W piśmiennictwie wskazano, że "Wykładnia prawa sensu stricto polega na ustaleniu znaczenia budzącego wątpliwości tekst prawnego. Jest to wykładnia w ujęciu klaryfikacyjnym, które zakłada rozgraniczenie bezpośredniego rozumienia tekstu oraz rozumienia pośredniego przez wykładnię. (...). Bezpośrednie rozumienie występuje, gdy w kontekście użycia języka prawnego nie ma wątpliwości, że rozpatrywany stan faktyczny (warunki, osoby, zachowanie) mieści się w zakresie wyznaczonym przez przepis (pozytywny rdzeń znaczeniowy) albo się w nim nie mieści (negatywny rdzeń znaczeniowy)". (zob. J. Wróblewski, Rozumienie prawa i jego wykładnia, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź 1990, s. 58).
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że skarżąca nie jest wnioskodawcą w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak również i to, że działka skarżącej nie przylega bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie (art. 74 ust. 3a pkt 1 u.u.i.ś.). Działka skarżącej o nr ewidencyjnym [...] nie znajduje się w obszarze, na który będzie oddziaływać planowane przedsięwzięcie. Działka skarżącej nie leży również w obszarze, na którym zostałyby przekroczone, w wyniku realizacji lub funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia, standardy jakości środowiska (art. 74 ust. 3a pkt 2 u.u.i.ś.). Potwierdza to stanowisko RDOŚ w Białymstoku wyrażone w postanowieniu z 2 października 2018 r. znak: WOOŚ.4220.295.2018.RD, w którym stwierdzono, że dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Ośrodka Doskonalenia Techniki Jazdy na działkach o numerach ewidencyjnych [...] w W., gmina W. nie istnieje konieczność przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Z treści ww. postanowienia RDOŚ w Białymstoku wynika, że realizacja wnioskowanego przedsięwzięcia nie stanowi zagrożenia dla środowiska, w tym również przy: istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych. W postanowieniu RDOŚ w Białymstoku wskazano również, że uciążliwości związane z etapem realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia nie będą przekraczać granic własności terenu. Z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że wariant inwestorski przedsięwzięcia spełnia wymogi ochrony środowiska i jego oddziaływania mieszczą się w zakresie wymaganych prawem ochrony środowiska norm i nie wychodzą poza granice własności terenu inwestora. Wyjaśnić należy, że skarżąca nie posiada statusu strony w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej, ponieważ jej działka nie pozostaje również w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem (art. 74 ust. 3a pkt 3 u.u.i.ś.). W kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie nie wystąpiła też okoliczność opisana w art. 74 ust. 3a pkt 3 u.u.i.ś. Realizacja i funkcjonowanie planowanego przedsięwzięcia - działalność usługowa, nie spowoduje ograniczeń w zagospodarowaniu działki skarżącej. Nietrafnie więc skarżąca kasacyjnie wskazuje, że doszło do naruszenia art. 74 ust 3a pkt 1,2 i 3 u.u.i.ś. Ustalenie przez SKO w Białymstoku, że skarżąca nie ma statusu strony w przedmiotowym postępowaniu skutkowało tym, że nie nastąpiło merytoryczne rozpatrzenie odwołania.
Twierdzenia skarżącej kasacyjnie, że emisja hałasu nie ograniczy się do terenu działki inwestora i obejmie swym oddziaływaniem działkę skarżącej kasacyjnie są sprzeczne z stanowiskiem RDOŚ w Białymstoku z 2 października 2018 r. i niepoparte są żadnymi dowodami. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że inwestor nie podał pełnej informacji o sposobie korzystania z inwestycji w ramach doskonalenia jazdy. Powyższe nie wynika z akt sprawy. Wyjaśnić należy, że wniosek inwestora o wydanie decyzji środowiskowej dotyczył budowy Ośrodka Doskonalenia Techniki jazdy. Jak wynika z karty informacyjnej przedsięwzięcia, na placu i torze szkoleniowym odbywać się będą kursy doskonalenia techniki jazdy dla kierowców samochodów osobowych, ciężarowych oraz autobusów.
Nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, p.p.s.a. w zw. 10 § 1, 7 w zw. z 75 § 1, 77 § i 84 § 1 k.p.a., ponieważ nie toczyło się postępowanie odwoławcze, w toku którego przepisy k.p.a. powołane w skardze kasacyjnej mogły być stosowane.
Przesłanką wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. jest bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego. W zasadzie są to dwie sytuacje: skuteczne cofnięcie odwołania oraz stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 74 ust. 3a u.u.i.ś. Postępowanie przed organem wyższej instancji może zostać uruchomione tylko wskutek inicjatywy uprawnionego podmiotu (strony lub osoby działającej na prawach strony). Legitymację strony do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie należało oceniać według 74 ust. 3a u.u.i.ś.
Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 u.u.i.ś. Nie mogły również zostać uwzględnione zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Kolegium nie badało, czy w sprawie zasadnie stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia planowanego przez [...]. Również Sąd I instancji nie był uprawniony do kontroli takiego meritum sprawy. Kontrolą sądową objęta zaś została decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze na skutek stwierdzenia, że skarżącej nie przysługuje status strony w tym postępowaniu. W tak zakreślonych ramach procedowania organ miał obowiązek oprzeć się przede wszystkim na znajdujących się w aktach karcie informacyjnej Przedsięwzięcia oraz opinii RDOŚ.
Ma rację Sąd I instancji, że analiza danych akustycznych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz opinii RDOŚ pozwoliła organowi na ocenę statusu skarżącej jako strony postępowania. Organ nie miał podstaw do uznania, że w karcie informacyjnej przedsięwzięcia podane zostały nieprawdziwe informacje. Mapa zasięgu hałasu emitowanego w czasie eksploatacji przedsięwzięcia nie wskazuje, aby miały zostać przekroczone normatywy w odniesieniu działki skarżącej kasacyjnie.
Sąd I instancji prawidłowo nie uwzględnił wniosku o otwarcie zamkniętej rozprawy na nowo uznając, że po jej zamknięciu nie ujawniły się żadne istotne okoliczności. Za takie okoliczności nie można uznać stanowiska Instytutu Ochrony Środowiska, które jest odpowiedzią na pytania sformułowane drogą elektroniczną i nie stanowi ekspertyzy, której konkluzje mogłyby podważyć znajdującą się w aktach kartę informacyjną przedsięwzięcia. Słusznie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że inicjatywę w celu wykazania, że przysługuje jej status strony, poza dotychczasowymi twierdzeniami niepopartymi żadnymi dowodami, skarżąca przedsięwzięła dopiero po zamknięciu rozprawy. Sąd I instancji nie naruszył art. 133 § 2 i § 3 p.p.s.a. oraz art. 113 p.p.s.a. Przepis art. 113 § 1 p.p.s.a. ma charakter techniczno-porządkowy, określa jedynie moment zakończenia fazy rozpoznawczej postępowania przed sądem administracyjnym. Postępowanie to nie wiąże się z czynieniem ustaleń faktycznych. W związku z tym sprawę można uznać za dostatecznie wyjaśnioną, jeżeli strony wyczerpały możliwość korzystania z przysługujących im uprawnień procesowych, a sąd nie znalazł podstaw do działania z urzędu. Ocena, czy sprawa została dostatecznie wyjaśniona, należy do sądu (por. wyrok NSA z 7 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 1008/18). Dostateczne wyjaśnienie sprawy w rozumieniu art. 113 § 1 p.p.s.a. dotyczy możliwości wydania wyroku z punktu widzenia dopełnienia reguł formalnych, związanych z tokiem sprawy administracyjnej, nie zależy zaś od stopnia wyjaśnienia sprawy z punktu widzenia prawdy materialnej, a zatem oceny przez sąd, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też nie (por. wyroki NSA z: 13 listopada 2019 r., sygn. akt I FSK 1555/19, 28 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 990/17). Z protokołu rozprawy z 27 czerwca 2019 r. wynika, że przewodniczący zamknął rozprawę i po naradzie; Sąd postanowił ze względu na zawiłość sprawy odroczyć termin ogłoszenia orzeczenia i wyznaczyć na dzień 11.07.2019 r. o godz: 08:30, sala 1. O terminie ogłoszenia orzeczenia strony/pełnomocnicy stron zostali poinformowani. W aktach sądowych sprawy znajduje się protokół z 11 lipca 2019 r. z ogłoszenia orzeczenia. Z treści protokołu wynika, że na ogłoszeniu sprawy stawili się: "przewodniczący, protokolant. W imieniu uczestnika postępowania E. Sp. z o.o. w B. – stawił się G. C. Stawił się uczestnik postępowania K.K. . Przewodniczący odczytał sentencję orzeczenia i podał ustnie zasadnicze powody rozstrzygnięcia. Przewodniczący pouczył strony działające bez adwokata lub radcy prawnego, że uzasadnienie pisemne ogłoszonego wyroku zostanie doręczone: - na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Wniosek ten podlega opłacie kancelaryjnej w kwocie 100 zł. Niezgłoszenie wniosku w terminie powoduje utratę prawa wniesienia skargi kasacyjnej".
Przepis 113 § 2 p.p.s.a może zostać naruszony tylko wtedy, gdyby przewodniczący bądź nie wydał zarządzenia o zamknięciu rozprawy w ogóle, bądź wtedy, gdyby podjął taką czynność procesową w sytuacji, gdy sąd nie uznał sprawy za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia, bądź to wtedy, gdyby nie zachodziła sytuacja z art. 113 § 2 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tym składzie Sąd I instancji nie naruszył art. 113 § 2 p.p.s.a. W piśmiennictwie wskazano, że zarzut naruszenia art. 113 p.p.s.a. "nie może być samodzielną podstawą skargi kasacyjnej na mocy art. 174 pkt 2 p.p.s.a., mimo że można sobie wyobrazić zarzut naruszenia art. 113 § 1 p.p.s.a., jeżeli przewodniczący nie zamknął rozprawy, lub art. 113 § 2 p.p.s.a., jeżeli przewodniczący zamknął rozprawę, a sąd nie przeprowadził uzupełniającego dowodu z dokumentu, mimo że wcześniej taki dowód dopuścił. W obu przypadkach trzeba byłoby jednak wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 113).
Zarówno na etapie składania odwołania, jak też w skardze do Sądu I instancji, skarżąca nie zasygnalizowała nawet zamiaru zasięgnięcia niezależnej opinii. Organ dysponując dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy miał natomiast prawo ocenić, że skarżącej stosownie do art. 74 ust. 3a, u.u.i.ś. status strony nie przysługuje.
Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób opisany w skardze kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu, wyjaśnić należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (uchwała 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09), jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (por. np.: wyroki NSA z: 12 października 2010 r., II OSK 1620/10 i 5 kwietnia 2012 r., I FSK 1002/11). Uchybieniem, niepozostającym bez wpływu na rezultat kontroli kasacyjnej zaskarżonego orzeczenia, jest bowiem uzasadnienie, w którym ocena o zgodności/niezgodności z prawem zaskarżonego aktu formułowana jest bez odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, albowiem w tego rodzaju sytuacji nie jest możliwe zrekonstruowanie przebiegu operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęcie konkretnego kierunku interpretacji i zastosowania konkretnych przepisów prawa w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego sprawy (por. np. wyrok NSA z 11 stycznia 2011 r., I GSK 685/09). W kontekście sposobu, w jaki skonstruowany i uzasadniony został rozpatrywany zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wyjaśnić należy również, iż okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano szeroko zarzutów podniesionych w skardze, może stanowić naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., ale tylko w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 27 października 2010 r., I GSK 1172/09).
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. polegający, zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną na tym, że Sąd I instancji procedował w oparciu o niepełny materiał dowodowy, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego przez pominięcie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, które miały bezpośredni wpływ na jej wynik. Skarżąca kasacyjnie uważa, że naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. polegało na zaniechaniu przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z urzędu z oryginału opinii IOŚ-PIB. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że w aktach sądowych znajduje się pismo Instytutu Ochrony Środowiska Państwowego Instytutu Badawczego – Zakładu Akustyki Środowiska (dalej: Instytut) z 8 lipca 2019 r. z treści, którego wynika, że stanowi ono zamówienie kontr-opinii i oceny karty informacyjnej przedsięwzięcia. Z treści pisma Instytutu wynika, że opinia Instytutu miałaby dotyczyć karty informacyjnej przedsięwzięcia polegającego na budowle Ośrodka Doskonalenia Techniki Jazdy (ODTJ) w mieście W. koło B. Zleceniodawca przekazał Instytutowi wspomniany wyżej dokument (kartę informacyjną przedsięwzięcia) wraz z dodatkowymi komentarzami, zawartymi w mailu. Na podstawie tych materiałów, w wyniku ich wstępnej analizy, Zakład Akustyki stwierdził, iż jest w stanie przygotować ze swej strony opinię w przedmiotowej sprawie. Jednakże sporządzenie przedmiotowej opinii wymaga odpowiedniego nakładu pracy, tym samym czasu. W piśmie Instytutu z 8 lipca 2019 r. wskazano również, że "W ramach analizy przekazanych materiałów, które uzyskano od Zleceniodawcy stwierdzono kilka podstawowych błędów i uchybień w KIP".
W podsumowaniu ww. pisma Instytutu stwierdzono, że: analizy akustyczne udokumentowane w karcie informacyjnej przedsięwzięcia wydają się zdecydowanie niewiarygodne; Zakład Akustyki Środowiska jest gotów podjąć się przygotowania opinii powtórnej (kontr-opinii); czas wykonania opinii należy szacować na koniec sierpnia 2019 r. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej kasacyjnie, że pismo Instytutu z 8 lipca 2019 r. jest opinią w sprawie. Z treści tego pisma wynika informacja, że Instytut może sporządzić w przyszłości taką opinię na zlecenie skarżącej kasacyjnie i dostrzega pewne nieprawidłowości w treści karty informacyjnej przedsięwzięcia.
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten stanowi, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Takie istotne wątpliwości nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Sąd I instancji nie miał podstaw do stosowania art. 106 § 3 p.p.s.a. W art. 106 § 3 p.p.s.a. jest mowa o wyjaśnieniu "istotnych wątpliwości" a nie wyjaśnieniu jakichkolwiek (każdych) wątpliwości. Pismo Instytutu z 8 lipca 2019 r. nie wskazuje na "istotne wątpliwości" o jakich mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 106 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony. Przepis te nakłada na sąd obowiązek uwzględnienia faktów, które są powszechnie znane. Zatem sąd mógłby naruszyć ten przepis wyłącznie wtedy, gdyby w przyjętym w sprawie stanie faktycznym nie uwzględnił owych faktów powszechnie znanych. Fakty znane z urzędu stanowią odmianę faktów powszechnie znanych, o których to wiedzę w sposób oczywisty mają strony postępowania sądowoadministracyjnego, jeśli wynikają one z akt innej sprawy toczącej się w stosunku do tej samej strony postępowania.
Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 133 § 2 i § 3 p.p.s.a.
W jurysdykcji NSA prezentowany jest w tym zakresie pogląd, że przepisu art. 133 p.p.s.a. nie można interpretować w ten sposób, że sąd administracyjny orzeka wyłącznie na podstawie akt sprawy, gdyż zgodnie z art. 106 § 4 p.p.s.a. fakty powszechnie znane sąd bierze pod rozwagę nawet bez powołania się na nie przez stronę. To, że art. 106 § 4 p.p.s.a. ogranicza regulację do faktów powszechnie znanych, nie pozbawia sądu kompetencji do uwzględnienia faktu znanego z urzędu, co do którego wiedzę w sposób oczywisty mają strony postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyrok NSA z 29 listopada 2016 r., II OSK 1908/16, LEX nr 2170766). Fakty powszechnie znane nie mogą być utożsamiane z faktami znanymi sądowi z urzędu aczkolwiek są ich odmianą. Inny jest bowiem ich przedmiot i sposób zaliczania w poczet materiału dowodowego sprawy. Te pierwsze nie mogą być przedmiotem dowodzenia ale stanowią przez swój charakter i wymiar element stanu faktycznego sprawy, nawet wówczas gdy ani strony nie zwróciły uwagi na nie, jak również wtedy gdy Sąd nie zwrócił uwagi stron na ich istnienie i zastosowanie w sprawie (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2021 r., I GSK 1016/21, LEX nr 3331619).
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 151 p.p.s.a. W razie bezzasadności zarzutów skargi, przy braku okoliczności skutkujących nieważność, oddalenie skargi nie stanowi naruszenia art. 151 p.p.s.a.
Odnosząc się do pisma pełnomocniczki strony skarżącej kasacyjnie z dnia 10 marca 2023 r., stanowiącego wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie, wskazać trzeba, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 1 powołanej na wstępie rozważań ustawy COVID-19, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. W przypadku skierowania sprawy podlegającej rozpoznaniu na rozprawie na posiedzenie niejawne Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów, co nastąpiło w niniejszej sprawie. Okoliczności powołane zaś w tym piśmie nie są relewantne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.