III OSK 2010/24

III OSK 2010/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1536/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-04-03
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 137 poz 1304
art. 7 ust. 1, art. 10 ust. 3
Ustawa  z dnia 27 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1536/23 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia 12 maja 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1536/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na rozprawie, sprawy ze skargi A.K. (dalej także jako: "strona skarżąca", "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Ministra Edukacji i Nauki (dalej także jako: "Minister") z dnia 12 maja 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego: oddalił skargę.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Skarżąca – zatrudniona na stanowisku nauczyciela języka niemieckiego w Zespole [...] nr [...] w [...] – w dniu 30 czerwca 2021 r. złożyła do [...] Kuratora Oświaty (dalej także jako: "Kurator") wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego.
Kurator decyzją z 10 listopada 2021 r. nr [...] odmówił skarżącej nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Decyzję uzasadniono brakiem posiadania przez skarżącą stopnia nauczyciela mianowanego.
W wyniku wniesionego przez skarżącą odwołania, Minister decyzją z 23 maja 2022 r. nr [...] uchylił zaskarżona decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji zalecono przeprowadzenie przez Kuratora postępowania wyjaśniającego dotyczącego uzyskania przez skarżącą stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa.
Kurator pismem z 27 czerwca 2022 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia dokumentacji o kopię aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego lub o wszelkie inne dokumenty świadczące o uzyskaniu stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie art. 7 ust. 1 lub art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (dalej "ustawa z 18 lutego 2000 r.").
W odpowiedzi na ww. pismo skarżąca poinformowała Kuratora, że w trakcie prowadzonego postępowania złożyła wszystkie dokumenty potwierdzające spełnianie warunków kwalifikacyjnych na stopień nauczyciela dyplomowanego. Wśród tych dokumentów złożyła akt mianowania nauczyciela – wychowawcy z 14 października 1994 r. wydany przez Dyrektora [...] im. [...] w [...].
W nawiązaniu do powyższego Kurator pismem z 27 lipca 2022 r. zwrócił się do skarżącej z prośbą o przekazanie dokumentów mogących poświadczyć, że spełnia ona wymogi art. 7 ust. 1 i art. 10 ust. 3 ustawy z 18 lutego 2000 r.
W piśmie z 8 sierpnia 2022 r. skarżąca przedstawiła swoje stanowisko dotyczące zatrudnienia na podstawie mianowania w [...] im. [...] w [...].
Pismem z 29 sierpnia 2022 r. skarżąca została poinformowana o przysługującym, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., prawie wglądu do akt sprawy oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do materiałów zebranych w postępowaniu kwalifikacyjnym o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego.
Natomiast pismem z 3 stycznia 2023 r. skarżąca po raz kolejny została wezwana do uzupełnienia dokumentacji o kopię aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego poświadczoną przez dyrektora szkoły ze zgodność z oryginałem.
Skarżąca w piśmie z 9 stycznia 2023 r. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie zatrudnienia na podstawie mianowania i wniosła o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego. Stwierdziła między innymi, że fakt zatrudnienia jako mianowanego nauczyciela potwierdzają dokumenty przedstawione w aktach osobowych do awansu zawodowego, którymi dysponuje organ administracji.
Decyzją z 20 lutego 2023 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 9b ust. 6 Karty Nauczyciela, Kurator odmówił skarżącej nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Decyzję uzasadniono brakiem posiadania przez skarżącą stopnia nauczyciela mianowanego.
Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Kuratora, zarzucając obrazę art. 7 ust. 1 ustawy z 18 lutego 2000 r. poprzez błędną wykładnię oraz rażące naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez usiłowanie pozbawienia jej prawa nabytego. W związku z tym wniosła o zmianę decyzji Kuratora i nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego. Podniosła, że przed 18 lutego 2000 r. nabyła zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami uprawnienia nauczyciela mianowanego. W okresie od 1991 r. do 31 sierpnia 1996 r. pracowała jako nauczyciel mianowany w [...] w [...]. Jednocześnie skarżąca przyznała, że 18 lutego 2000 r. nie świadczyła pracy na podstawie mianowania, a w szkole była zatrudniona w ww. okresie (1991 r. - 31 sierpnia 1996 r.). Skarżąca uznała, że praca jako nauczyciel mianowany w [...] w [...] w podanym okresie jest jej prawem nabytym. Ponadto prawem nabytym jest prawo wynikające z zaświadczenia z 23 lipca 2021 r. nr [...] o akceptacji komisji kwalifikacyjnej powołanej przez Kuratora.
Minister decyzją z 12 maja 2023 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2021 r. poz. 1762 ze zm.; dalej "Karta Nauczyciela"), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Kuratora z 20 lutego 2023 r., nr [...] odmawiającej nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, utrzymał decyzję Kuratora w mocy.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Minister wskazał, że zgodnie z art. 9b ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust 2 Karty Nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest: posiadanie wymaganych kwalifikacji, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Zgodnie z art. 9b ust. 6 w związku z art. 9b ust. 1 i 9b ust 4 pkt 3 Karty Nauczyciela nauczycielowi, który nie spełnia ww. warunków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu decyzji administracyjnej odmawiającej nauczycielowi nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego organ sprawujący nadzór pedagogiczny powinien wskazać, którego z powyższych warunków nauczyciel nie spełnia.
Jak podał Minister, skarżąca legitymuje się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich w zakresie filologii germańskiej – specjalność nauczycielska wydanym w [...] r. przez Uniwersytet [...]. Zaświadczenie z 28 czerwca 2021 r. wydane przez Dyrektora Zespołu [...] nr [...] w [...] potwierdza, że skarżąca odbyła staż w wymiarze 2 lata i 9 miesięcy, a w dniu 19 czerwca 2021 r. uzyskała pozytywną ocenę dorobku zawodowego. W dniu złożenia wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego była zatrudniona zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami na stanowisku nauczyciela języka niemieckiego. W dniu 23 lipca 2021 r. uzyskała akceptację komisji kwalifikacyjnej powołanej przez Kuratora.
System awansu zawodowego nauczycieli został wprowadzony ustawą z 18 lutego 2000 r. i wpisany w szerszy kontekst reformy edukacji. W Karcie Nauczyciela wprowadzono odróżnienie między stopniami awansu zawodowego, a związanymi z nimi formami zatrudnienia. Stopnie awansu zawodowego nadawane są decyzjami administracyjnymi a ich formę stanowią akty nadania stopnia. Akt nadania stopnia jest uznawany we wszystkich szkołach i placówkach na terenie całego kraju.
Z dniem wejścia w życie ustawy z 18 lutego 2000 r., tj. z dniem 6 kwietnia 2000 r., nauczyciele pozostający w zatrudnieniu uzyskali z mocy prawa określony stopień awansu zawodowego zgodnie z przepisami określonymi w art. 7 ust. 1, 3, 6 i 7, w art. 10 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz w art. 10 ust. 4 i 5 tej ustawy. Uzyskany z mocy prawa stopień awansu zawodowego uzależniony został od:
- formy zatrudnienia (umowa o pracę lub mianowanie),
- zgodności zatrudnienia z wymaganymi kwalifikacjami,
- wymiaru zatrudnienia.
Dalej Minister wyjaśnił, że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania z tym dniem uzyskali z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego i stali się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania w rozumieniu Karty Nauczyciela, z tym że z nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania, którzy nie posiadali wymaganych kwalifikacji, stosunek pracy wygasł z dniem 31 sierpnia 2006 r., o ile wcześniej nauczyciele ci nie uzupełnili kwalifikacji lub nie został z nimi rozwiązany stosunek pracy w odrębnym trybie - art. 7 ust. 1 ustawy z 18 lutego 2000 r.
Stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa uzyskali również nauczyciele zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy byli zatrudnieni w szkole zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami (art. 10 ust 3 pkt 2 ustawy z 18 lutego 2000 r.).
W myśl przepisu art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z 18 lutego 2000 r., nauczyciele spełniający wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela, zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 6 kwietnia 2000 r. i podejmujący ponownie zatrudnienie w szkole uzyskali z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego z dniem ponownego zatrudnienia w szkole, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat.
Jak stwierdził Minister, Kurator przed wydaniem decyzji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, którego celem było ustalenie czy skarżąca spełnia warunki nadania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie art. 7 ust. 1 lub art. 10 ust. 3 ustawy z 18 lutego 2000 r. W toku korespondencji ze skarżącą Kurator wielokrotnie zwracał się do niej o przekazanie dokumentów mogących poświadczyć, że spełnia wymogi art. 7 ust. 1 i art. 10 ust. 3 ustawy z 18 lutego 2000 r. Skarżąca zaś informowała Kuratora, że w trakcie prowadzonego postępowania złożyła wszystkie dokumenty potwierdzające spełnianie warunków kwalifikacyjnych na stopień nauczyciela dyplomowanego.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 9b ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela, Minister nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji Kuratora z 20 lutego 2023 r. odmawiającej nadania skarżącej stopnia nauczyciela dyplomowanego.
Skargę na decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca, zarzucając obrazę art. 7 ust. 1 ustawy z 18 lutego 2000 r. przez błędną jego wykładnię oraz rażące naruszenia art. 2 Konstytucji RP przez usiłowanie pozbawienia prawa słusznie nabytego.
W związku z tak sformułowanymi zarzutami wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kuratora.
Jak stwierdziła skarżąca, poza sporem jest, że przed 18 lutego 2000 r. nabyła, zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami, uprawnienia nauczyciela mianowanego i w okresie od 1991 r. do 31 sierpnia 1996 r. pracowała jako nauczyciel mianowany w [...] w [...] mając, wymagane prawem ówcześnie obowiązującym, kwalifikacje. Przyznała, że 18 lutego 2000 r. nie świadczyła pracy na podstawie mianowania, lecz zatrudniona była na tej podstawie przed tym dniem i świadczyła pracę od 1991 r. do 31 sierpnia 1996 r. Są to zatem jej prawa nabyte, których późniejsza ustawa nie może pozbawić, bowiem byłoby to sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego. Nadto, jak uznała skarżąca, prawem nabytym jest jej prawo wynikające z zaświadczenia z 23 lipca 2021 r. wydanego przez Komisję Kwalifikacyjną przy Kuratorze.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił konsekwentne stanowisko organów obu instancji, że skarżąca nie legitymowała się stopniem awansu zawodowego na nauczyciela mianowanego, co legło u podstaw odmowy nadania jej stopnie awansu zawodowego na nauczyciela dyplomowanego.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca zaskarżając go w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu:
1) rażące naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nierozważenie, czy skarżąca spełnia przesłanki z art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm.);
2) rażące naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nierozważenie, jakie znaczenie prawne ma wydanie skarżącej zaświadczenia z dnia 23 lipca 2021 r. Nr WO.5861.193.2021 przez Komisję Kwalifikacyjną przy Kuratorze oraz jakie znaczenie prawne ma fakt, że skarżąca w okresie od 1991 r. do 31 sierpnia 1996 r. pracowała jako nauczyciel mianowany w [...] w [...];
3) naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo, że w sposób oczywisty narusza ona art. 2 Konstytucji RP.
Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej. Ponadto skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy i wniosła o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym.
W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne.
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Jak już wyżej wskazano z przytoczonych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Rozpatrzenie skargi kasacyjnej należy poprzedzić pewną uwagą wstępną. Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Wspomniane wyżej związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wyrażone w art. 183 § 1 p.p.s.a. ma znaczenie nie tylko z perspektywy Sądu, ale także wpływa na obowiązki profesjonalnego pełnomocnika sporządzającego skargę kasacyjną dla reprezentowanego przezeń podmiotu. Podstawy skargi kasacyjnej wyznaczają granice rozpoznania sprawy w drugiej instancji sądowej. Wyrażają się one we wskazaniu zarzutów naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przedstawienie podstaw kasacyjnych jest obligatoryjne i powinny być one jednoznacznie sprecyzowane (art. 174 pkt 1 i 2, art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w uchwale pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09: "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny (...) obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych". Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r., sygn. akt GSK 1423/04; 10 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1657/04; 12 października 2005 r., sygn. akt I FSK 155/05; 23 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 18/06; 4 października 2006 r., sygn. akt I OSK 459/06, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Przechodząc do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP stwierdzić należy, że jest on wadliwy konstrukcyjnie, a przez to procesowo bezskuteczny. Ogranicza się wyłącznie do wskazania jako naruszonego przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepisy art. 151, jak i art. 149 § 1, podobnie zresztą jak art. 149 § 1a, art. 146 § 1, art. 147, czy też art. 145 § 1 oraz art. 161 § 1 p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy) i określają kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie, chcąc powołać się na zarzut naruszenia takiego przepisu, zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14).
Natomiast z zasady demokratycznego państwa prawnego określonej w art. 2 Konstytucji RP wywodzona jest zasada sprawiedliwości proceduralnej, która określa również sposób stosowania obowiązujących reguł postępowania administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika ogólny wymóg, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia spraw indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej. Regulacje prawne tych postępowań muszą w związku z tym zapewnić wszechstronne i staranne zbadanie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz gwarantować wszystkim stronom i uczestnikom postępowania prawo do wysłuchania, tj. prawo przedstawiania i obrony swoich racji. Na sprawiedliwość proceduralną składa się m.in. zapewnienie jednostce wysłuchania polegające przynajmniej na możliwości przedstawienia swoich racji oraz zgłaszania wniosków dowodowych (por. np. wyroki TK z 15 grudnia 2008 r., P 57/07; z 14 czerwca 2006 r., K 53/05, z 11 czerwca 2002 r., SK 5/02). W dziedzinie prawa administracyjnego, sprawiedliwość proceduralna oznacza taką organizację procesu uzyskiwania informacji, ich analizy i podejmowania rozstrzygnięcia, która pozwala uznać wynik zastosowania procedury za sprawiedliwy (por. wyrok NSA z 27 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 468/11; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2022 r., I GSK 172/22). Zasada demokratycznego państwa prawnego ustanowiona w normie ustrojowej art. 2 Konstytucji RP zobowiązuje organy państwowe do działania w granicach zakreślonych prawem kompetencji. Granice te w rozpoznawanej sprawie nie zostały naruszone.
Dlatego przedmiotowy zarzut naruszenia przepisów postępowania nie mógł przynieść zamierzonego i oczekiwanego rezultatu przez skarżącą kasacyjnie.
Za niezasadne należało również uznać sformułowane zarzuty naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (por: wyrok NSA z 27 lipca 2004 r. sygn. akt OSK 628/04). Dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na tym przepisie należy wykazać, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, gdy sąd ten powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1560/12), ale również wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (por. wyroki NSA z 11 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1234/12; z 28 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2395/10). Na żadną z tych okoliczności nie powołano się stawiając zarzuty naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., zatem nie można potwierdzić ich zasadności.
Ocena prawna Sądu I instancji została szczegółowo przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i brak jest podstaw do jej powielania w tym miejscu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę prawną Sądu I instancji, że skarżąca nie spełniła warunków określonych w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. oraz nie wykazała również, że spełnia przesłanki z art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r.
Podstawą materialnoprawną kwestionowanej decyzji stanowił przepis art. 7 ust. 1 oraz art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r.
Wskazać należy, że omawiane przepisy ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. winny być stosowane przez organy administracji oświatowej oraz Sąd administracyjny zgodnie z ich brzmieniem, a treść tych przepisów nie nastręcza poważniejszych wątpliwości odnośnie ich wykładni.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 1, z tym że z nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, stosunek pracy wygasa z dniem 31 sierpnia 2006 r., o ile wcześniej nauczyciele ci nie uzupełnią kwalifikacji lub nie zostanie z nimi rozwiązany stosunek pracy w odrębnym trybie. W przypadku nauczycieli, którzy do dnia 31 grudnia 2006 r. nabyliby uprawnienia emerytalne, o których mowa w art. 88 ust. 1 i 2 ustawy, o której mowa w art. 1, stosunek pracy wygasa z dniem 31 grudnia 2006 r.
Bezspornie skarżąca w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., tj. w dniu 6 kwietnia 2000 r. nie była zatrudniona na stanowisku nauczyciela na podstawie mianowania, tym samym skarżąca nie spełniła warunków określonych w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., bowiem jak wprost wynika z treści przepisu, że dotyczy to nauczycieli zatrudnionych w dniu wejście w życie. Skutkuje to niemożnością uzyskania przez skarżącą na podstawie tego przepisu mianowania z mocy prawa.
Zarzut skarżącej, że była ona nauczycielem mianowanym, przed wejściem w życie ustawy i zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. powinna uzyskać z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego nie jest trafny i nie mógł być skuteczny, gdyż przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. dotyczy nauczycieli zatrudnionych w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania, a nie wszystkich nauczycieli, którzy w przeszłości byli zatrudnieni na podstawie mianowania.
W myśl art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., nauczyciele spełniający wymagania kwalifikacyjne (posiadają wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyli zakład kształcenia nauczycieli i podejmują pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje), zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy, uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole, placówce oraz innej jednostce organizacyjnej wymienionej w art. 1 ust. 1 i w ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, o której mowa w art. 1, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat.
Niewątpliwie skarżąca nie spełniła powyższej przesłanki, gdyż przerwa w zatrudnieniu skarżącej w przedszkolu, szkole, placówce oraz innej jednostce organizacyjnej przekroczyła 5 lat, tym samym skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki z art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. i w związku z tym nie uzyskała z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego. Skarżąca nie przedstawiła stosownej dokumentacji, z której wynikałoby, że podjęła ponowne zatrudnienie w szkole po przerwie w zatrudnieniu nie przekraczającej 5 lat.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej w przedmiocie zaświadczenia z dnia 23 lipca 2021 r. wydanego przez Komisję Kwalifikacyjną przy Kuratorium wskazać należy, że komisja kwalifikacyjna analizuje wyłącznie dorobek zawodowy nauczyciela, a nie ocenia wymagań kwalifikacyjnych wnioskodawcy. Uprawnienia w tym ostatnim zakresie posiada wyłącznie organ decyzyjny, a zatem to ten organ sprawdza, czy nauczyciel posiada wymagane kwalifikacje i sprawdzenia takiego dokonuje w ramach formalnej analizy wniosku.
Zatem ustalony stan faktyczny i prawny przez organy oświatowe, będący podstawą zaskarżonej decyzji nie może być skutecznie kwestionowany przez skarżącą.
W tych warunkach skarżącej nie można było nadać stopnia nauczyciela dyplomowanego, o który się ubiegała.
Nadmienić należy, że nie rzeczą Sądu w niniejszej sprawie jest oceniać rozwiązania przyjęte przez ustawodawcę, które nie stoją w sprzeczności z Konstytucja RP, mimo że wywołują u skarżącej subiektywne poczucie krzywdy.
Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, oddalił skargę kasacyjną w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.