III OSK 2009/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej. Sprawa dotyczyła prawa do świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej. Szef Urzędu wielokrotnie odmawiał przyznania świadczenia, argumentując, że skarżący nie został deportowany do pracy przymusowej na terytorium Polski w rozumieniu ustawy z dnia 31 maja 1996 r. Skarżący urodził się na Litwie, został deportowany do pracy w III Rzeszy z terenu Litwy, a do Polski osiedlił się po wojnie. Nowy dowód w postaci wyroku sądu litewskiego, uznającego go za osobę wywiezioną na roboty przymusowe do Niemiec, nie został uznany za wystarczający do wznowienia postępowania, gdyż okoliczności te były znane organowi lub nie spełniały polskich kryteriów ustawowych. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżący nie spełnił kluczowej przesłanki deportacji na terytorium Polski z 1 września 1939 r. lub z tego terytorium. NSA odniósł się również do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w związku z ustawą COVID-19, uznając je za dopuszczalne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanki deportacji na terytorium Polski dla świadczeń z tytułu pracy przymusowej, stosowanie przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego, rozpoznawanie spraw na posiedzeniu niejawnym w kontekście ustawy COVID-19.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej skarżącego, a orzeczenie NSA opiera się na szczegółowej analizie przepisów ustawy o świadczeniu pieniężnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba deportowana do pracy przymusowej na terytorium III Rzeszy, która urodziła się i mieszkała na Litwie, a do Polski osiedliła się po wojnie, spełnia przesłankę deportacji na terytorium Polski z dnia 1 września 1939 r. lub z tego terytorium, wymaganą do przyznania świadczenia pieniężnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie spełnia tej przesłanki, ponieważ deportacja musiała nastąpić w granicach terytorium państwa polskiego z dnia 1 września 1939 r. lub z tego terytorium.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowa przesłanka ustawowa dotycząca miejsca deportacji nie została spełniona, ponieważ skarżący pochodził z Litwy i tam został deportowany do pracy w III Rzeszy. Okoliczności te były znane organowi i nie dawały podstaw do przyznania świadczenia.
Czy wyrok sądu obcego państwa (Litwy) uznający osobę za deportowaną do pracy przymusowej stanowi nowy, istotny dowód mogący uzasadniać wznowienie postępowania administracyjnego w Polsce?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli okoliczności wskazane w tym wyroku były już znane organowi lub nie spełniają polskich kryteriów ustawowych do przyznania świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że nawet jeśli wyrok sądu litewskiego potwierdzał deportację do pracy w Niemczech, to nie zmieniał faktu, że skarżący nie spełniał polskich kryteriów dotyczących miejsca deportacji ani nie stanowił dowodu nieznanego organowi w momencie wydawania decyzji ostatecznej.
Czy rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, wbrew wnioskowi strony o rozpoznanie na rozprawie, było dopuszczalne w okresie obowiązywania przepisów ustawy COVID-19?
Odpowiedź sądu
Tak, było dopuszczalne, jeśli strony zostały powiadomione i miały możliwość zajęcia stanowiska, a ograniczenie prawa do jawnej rozprawy było uzasadnione ochroną zdrowia i życia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy ustawy COVID-19 oraz uchwałę NSA, stwierdzając, że prawo do publicznej rozprawy może być ograniczone w szczególnych okolicznościach, a w tym przypadku zachowano standardy rzetelnego procesu sądowego.
Przepisy (10)
Główne
ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej art. 2 § pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Przesłanka deportacji w granicach terytorium państwa polskiego dnia 1 września 1939 r. lub z tego terytorium.
ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej art. 1a § ust. 1
Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Kryteria przyznania świadczenia pieniężnego.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
K.p.a. art. 154
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb wznowienia postępowania.
K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania w przypadku nowych dowodów lub okoliczności.
ustawa COVID art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez skarżącego przesłanki deportacji na terytorium Polski z dnia 1 września 1939 r. lub z tego terytorium. • Okoliczności sprawy były znane organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej. • Wyrok sądu litewskiego nie stanowił nowego, istotnego dowodu w rozumieniu K.p.a.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. przez nierozpoznanie zarzutów skargi. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez nieodniesienie się w uzasadnieniu do zarzutów skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
nie została spełniona jednoznaczna przesłanka określona w art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej tj. deportacji w granicach terytorium państwa polskiego dnia 1 września 1939 r. lub z tego terytorium. • Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu • nie uprawdopodobniła skutecznie istnienie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania sądowoadministracyjnego a treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
sprawozdawca
Piotr Korzeniowski
członek
Rafał Stasikowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki deportacji na terytorium Polski dla świadczeń z tytułu pracy przymusowej, stosowanie przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego, rozpoznawanie spraw na posiedzeniu niejawnym w kontekście ustawy COVID-19."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej skarżącego, a orzeczenie NSA opiera się na szczegółowej analizie przepisów ustawy o świadczeniu pieniężnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia historyczno-prawnego związanego z okresem II wojny światowej i prawami osób deportowanych, ale rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.
“Czy deportacja z Litwy do pracy w Niemczech uprawnia do świadczeń w Polsce? NSA wyjaśnia kluczową przesłankę.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.