III OSK 2007/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą wygaszenia decyzji środowiskowej, uznając, że decyzja nie stała się bezprzedmiotowa mimo zmiany przepisów.
Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Skarżący argumentował, że zmiana przepisów prawa spowodowała bezprzedmiotowość decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że zmiana przepisów nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości decyzji, która nadal kształtuje prawa i obowiązki stron, a brak jest przepisu nakazującego jej wygaśnięcie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, argumentując, że zmiana przepisów prawa spowodowała bezprzedmiotowość decyzji środowiskowej z 2007 roku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie stała się bezprzedmiotowa. Sąd podkreślił, że zmiana przepisów prawa stanowiących podstawę wydania decyzji administracyjnej lub uchylenie takiej podstawy nie wpływa na stosunki już ukształtowane, chyba że przepis prawa wprost nakazuje utratę mocy decyzji. W tej sprawie brak było takiego przepisu, a decyzja nadal kształtuje prawa i obowiązki stron. Sąd uznał również, że nie zaistniał interes społeczny ani interes strony przemawiający za wygaśnięciem decyzji, a także że organy administracji nie zaniechały kontroli legalności decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana przepisów prawa nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości decyzji administracyjnej, która nadal obowiązuje i kształtuje prawa i obowiązki stron, chyba że przepis prawa wprost stanowi inaczej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił utrwalony pogląd orzecznictwa, że zmiana podstawy prawnej decyzji nie wpływa na ukształtowane stosunki prawne, jeśli nie ma przepisu nakazującego wygaśnięcie decyzji. Decyzja środowiskowa nie stała się bezprzedmiotowa, ponieważ nadal określa obowiązki i uprawnienia stron.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (18)
Główne
k.p.a. art. 162 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten określa materialnoprawne przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, w tym bezprzedmiotowość i interes społeczny lub strony.
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Podstawa prawna dla decyzji środowiskowej.
Pomocnicze
u.i.o.ś. art. 71
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Przepis ten określa przedmiot decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ale nie stanowi podstawy do stwierdzenia jej wygaśnięcia w przypadku zmiany przepisów.
u.i.o.ś. art. 74 § 3a
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Przepis ten dotyczy postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i nie ma zastosowania do oceny przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji.
u.i.o.ś. art. 155
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Sąd uznał, że przepis ten nie stanowi podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w omawianym stanie faktycznym.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organów działania w celu realizacji uzasadnionych interesów obywateli.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku działania organów w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku oceny przez organ na podstawie zebranego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa krąg stron postępowania administracyjnego.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana przepisów prawa nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości decyzji administracyjnej, jeśli nie ma przepisu nakazującego jej wygaśnięcie. Decyzja administracyjna, która nadal kształtuje prawa i obowiązki stron, nie jest bezprzedmiotowa. Przymiot strony w postępowaniu o wygaśnięcie decyzji ocenia się na podstawie ogólnych przepisów k.p.a., a nie przepisów specyficznych dla postępowania pierwotnego.
Odrzucone argumenty
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się bezprzedmiotowa z powodu zmiany przepisów prawa. Za wygaszeniem decyzji przemawia interes strony, która sprzeciwia się jej utrzymaniu. Utrzymywanie decyzji z 2007 r. stanowi obrazę hierarchii aktów prawnych, ponieważ stosunek administracyjnoprawny jest pozbawiony podstaw materialnoprawnych.
Godne uwagi sformułowania
zmiana przepisów prawa stanowiących podstawę prawną uprzednio wydanej decyzji administracyjnej lub uchylenie takiej podstawy prawnej nie ma wpływu na stosunki wiążąco już ukształtowane decyzja administracyjna dalej obowiązuje, wywołując właściwe sobie skutki w zakresie już przyznanych uprawnień i nałożonych obowiązków przymiot strony w sprawie dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji środowiskowej nie może być oceniany w oparciu o art. 74 ust. 3a u.i.o.ś.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Teresa Zyglewska
sprawozdawca
Maciej Kobak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia decyzji administracyjnych w przypadku zmiany stanu prawnego, zwłaszcza w kontekście decyzji środowiskowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących kwalifikacji przedsięwzięć jako mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie stanowi ogólnej zasady dla wszystkich decyzji administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego trwałości decyzji administracyjnych w obliczu zmian legislacyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy zmiana prawa kasuje Twoją decyzję administracyjną? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2007/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-06-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maciej Kobak Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/ Teresa Zyglewska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia Sygn. powiązane II SA/Kr 1338/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-03-09 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 247 art. 71 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1338/21 w sprawie ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2021 r., nr SKO.OŚ/4170/163/2020 w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 9 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1338/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej: organ, SKO, Kolegium) z 26 sierpnia 2021 r., nr SKO.OŚ/4170/163/2020 w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się J.D. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) i w skardze kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) w zw. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 162 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że bezprzedmiotowość wynikająca ze zmiany przepisów prawa (odpadnięcie podstawy prawnej) może zaistnieć tylko w wypadku, gdy istnieje dodatkowy przepis prawa statuujący dotychczasową decyzję jako bezprzedmiotową i utożsamieniu subiektywnych oczekiwań strony z interesem prawnym przeciwnym wygaszeniu decyzji, który w rzeczywistości nie istnieje, a przez to oddalenie skargi i bezzasadne przyznanie odmowy wygaszenia decyzji pomimo zaistnienia przesłanek określonych w przepisie; 2. art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 7 i art. 80 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi podczas, gdy nie wyjaśniono wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i błędnie przyjęto, że brak jest związku pomiędzy ustaniem obowiązków wynikających z decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla przedsięwzięcia prowadzonego przez skarżącego, a bezprzedmiotowością wydanej decyzji w tym zakresie; 3. art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7, art. 9, art. 11 i art. 77 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia i odniesienia do argumentów podniesionych przez skarżącego. Jednocześnie zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska i ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r., poz. 247 ze zm.; dalej: ustawa środowiskowa, u.i.o.ś.) w zw. z art. 74 ust. 3a ww. ustawy poprzez uznanie, że: a) decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach - skutkiem zmiany przepisów prawa - wydana dla przedsięwzięcia niespełniającego warunku mogącego zawsze znacząco, bądź mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nie jest decyzją bezprzedmiotową, b) subiektywne oczekiwania strony uprzednio toczącego się postępowania identyfikują interes prawny przeciwny wygaszeniu decyzji, w sytuacji, gdy interes prawny tej strony w rzeczywistości nie istnieje, a w obecnym stanie prawnym strona sprzeciwiająca się nie uzyskałaby przymiotu strony z uwagi na brak konieczności uzyskiwania przedmiotowej decyzji dla inwestycji skarżącego; 2. art. 155 ustawy środowiskowej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przepis ten przeczy możliwości wygaszania decyzji wydanych na podstawie poprzednio obowiązującego stanu prawnego w przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy odnosi się on wyłącznie do sytuacji, gdzie podmioty zobowiązane nie muszą ponownie uzyskiwać decyzji środowiskowej, bądź wskazuje na termin dokonania zmian w takich decyzjach dla określonej ich kategorii. Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, uchylenie w całości poprzedzającej w/w decyzję - decyzji Burmistrza M. z 26 marca 2020 r. znak: GK.6220.4.2019, zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Burmistrza M. z 28 czerwca 2007 r., sygn. GK.7624/4/07 o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "[...] na działkach ewid. nr [...], [...], [...] w K., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie oświadczył również, że zrzeka się prawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej. W ocenie skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji podzielając stanowisko organów nie podjął nawet próby wyjaśnienia kwestii tego, co stanowi przedmiot samej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w jakim celu taka decyzja jest wydawana. Dopiero tego typu ustalenia zdaniem skarżącego mogą rozpocząć ewentualne rozważania nad określeniem, czy dana decyzja stała się bezprzedmiotowa, czy też nie. Brak ustaleń w tym zakresie, skutkuje tym, że wyprowadzane wywody są wyłącznie ogólnymi stwierdzeniami, pomijającymi istotę postępowania. Skarżący kasacyjnie wskazał, że celem decyzji środowiskowej wydaje się być takie "ukształtowanie" planowanego przedsięwzięcia, aby ograniczyć jego znaczny lub potencjalnie znaczny wpływ na środowisko. Przedmiotem decyzji środowiskowej jest więc określenie pewnych warunków związanych z ochroną środowiska dla przedsięwzięć mogących zawsze lub mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, brak jest natomiast prawnej możliwości obciążania takimi obowiązkami przedsięwzięć niespełniających kryterium wpływania znacznie lub potencjalnie znacznie na środowisko. Skoro więc przedsięwzięcie traci przymiot negatywnego wpływu na środowisko, decyzja staje się bezprzedmiotowa. Następnie podkreślono, że w momencie wydawania przedmiotowej decyzji przedsięwzięcie kwalifikowało się jak mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z § 3 pkt 46 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wskazane rozporządzenie zostało zastąpione Rozporządzeniem z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które z kolei zostało zastąpione Rozporządzeniem Rady Ministrów z 11 października 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Skarżący kasacyjnie zauważył, że obecna regulacja nie kwalifikuje omawianego przedsięwzięcia, jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Zatem obecnie dla uzyskania pozwolenia na budowę warsztatu stolarskiego takiego, jak ma skarżący nie jest potrzebna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Wobec utraty podstawy prawnej kreującej ten obowiązek należy oceniać, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z 28 czerwca 2006 r. stała się bezprzedmiotowa. Z całokształtu nowego stanu prawnego nie wynika obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. W ocenie skarżącego kasacyjnie, brak odpowiedniej podstawy prawnej dekompletuje stosunek administracyjno-prawny w oparciu, o który została wydana omawiana decyzja. Obowiązki wynikające z decyzji środowiskowej przestały być nakładane na przedsięwzięcia dotyczące tartaków. Dodatkowo wskazano, że poza bezprzedmiotowością decyzji administracyjnej, do stwierdzenia jej wygaśnięcia należy wykazać, że wymaga tego interes społeczny lub interes strony. W ocenie skarżącego kasacyjnie, w przedmiotowej sprawie za wygaszeniem decyzji przemawia ten ostatni. Zaznaczono, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia jest niewątpliwie decyzją nakazową, pomimo że stwarza możliwość ubiegania się o inną decyzję uprawniającą, jest to więc decyzja, która z jednej strony przyznaje adresatowi uprawnienie, z drugiej strony (co stanowi jej przedmiot) nakłada na adresata obowiązki w zakresie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy środowiskowej. W ocenie skarżącego kasacyjnie, o imperatywnym charakterze decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia świadczy dobitnie także poddanie tej decyzji egzekucji w trybie przepisów ustawy o egzekucji w administracji. Skarżący kasacyjnie stoi na stanowisku, wedle którego z powyższego faktu należy wywieść dodatkowy interes prawny skarżącego w wygaszeniu omawianej decyzji. W dalszej kolejności zwrócono uwagę, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia jest decyzją, która określa prawa i obowiązki tylko jednej ze stron postępowania tj. skarżącego. Obecność w postępowaniu innych stron (podmiotów, które znajdą się w oddziaływaniu przedsięwzięcia) jest jedynie okazją do kontroli i zajęcia stanowiska procesowego, choćby poprzez zainicjowanie kontroli instancyjnej. Jednakże, w ocenie skarżącego kasacyjnie, w żadnym wypadku decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia nie określi uprawnień lub obowiązków innych niż skarżący stron postępowania, stąd należy przyjąć właściwą optykę oceny przesłanki interesu strony w wygaszeniu decyzji. W tym kontekście zauważono, że interes strony, o którym mowa w art. 162 § 1 k.p.a. nie może być utożsamiany z prawem do sprzeciwu (takim jak np. w art. 98 § 1 k.p.a.), ale powinien być rzeczywistym interesem prawnym takiego podmiotu. W innym wypadku art. 162 § 1 k.p.a. stałby się instrumentem decydowania przez osoby trzecie o losach stosunku administracyjnoprawnego, w którym nie uczestniczą. Tym bardziej, że z uwagi na obecny stan prawny i wynikające z niego odstąpienie od obowiązku uzyskiwania decyzji środowiskowej dla przedmiotowego przedsięwzięcia, uprzednio wskazane strony postępowania nie uzyskałyby już takiego przymiotu, a ich obecność byłaby zbędna przy planowaniu przedmiotowego przedsięwzięcia. W realiach niniejszej sprawy, zdaniem skarżącego kasacyjnie, nie mamy do czynienia z istnieniem interesu prawnego przeciwstawiającego się wygaszeniu omawianej decyzji. Stanowisko strony z pisma z 4 marca 2020 r., na które powołuje się organ I instancji jest poparte, co najwyżej interesem faktycznym. Wskazano, że taki charakter interesu sprzeciwiającej się strony wynika dość jasno z przepisów ustawy środowiskowej (tym niemniej obecne regulacje nie przyznałyby statusu strony sprzeciwiającej się z uwagi na odpadnięcie podstawy wydania decyzji), albowiem na etapie eksploatacji instalacji objętej omawianą decyzją, niebędąca skarżącym nie ma żadnych uprawnień do ingerencji w treść stosunku administracyjnego określonego tym rozstrzygnięciem, zatem nie można zidentyfikować interesu prawnego, a jedynie faktyczny, który nie stanowi przeszkody dla wygaszenia decyzji. Następnie podniesiono, że interes prawny skarżącego w wygaszeniu przedmiotowej decyzji uzasadniony jest także wykrytą wadliwością przedmiotowej decyzji w zakresie mylnego wskazania przez organ wielkości miesięcznego przetworzenia drzewa przez zakład. Określenie tego wymagania ani nie jest zgodne ze złożonym przez skarżącego wnioskiem, ani też organ nie uzyskał zgody skarżącego na odstępstwa w realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, chociażby zgodnie z uprzednio obowiązującym art. 55 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Reasumując wskazano, że w okolicznościach niniejszej sprawy ziściły się obie przesłanki wygaszenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem decyzja stała się bezprzedmiotowa wobec braku obowiązującej podstawy prawnej nakładającej na skarżącego obowiązki (nie musi uzyskiwać on decyzji), a za jej uchyleniem przemawia interes strony (w zasadzie wobec obecnej regulacji tylko jego interes jest naruszony przez wydaną decyzję). Ponadto skarżący kasacyjnie zauważył, że utrzymywanie decyzji z 28 czerwca 2007 r. w obrocie prawnym stanowi obrazę hierarchii aktów prawnych, bowiem określony nią stosunek administracyjnoprawny na ten moment pozbawiony jest materialnoprawnych podstaw, będących warunkiem sine qua non jego istnienia. W ocenie skarżącego kasacyjnie, odmowa wygaszenia skarżonej decyzji narusza istotnie porządek prawny narażając skarżącego na ewentualne egzekwowanie określonych w niej obowiązków, co generalnie byłoby bezprawnym działaniem, jednak organ egzekucyjny nie bada przecież z urzędu zasadności obowiązków określonych w tytule wykonawczym. Co więcej patrząc, na to, że odmowa stwierdzenia wygaśnięcia motywowana była wyeksponowaniem przez inną stronę postępowania subiektywnych oczekiwań odmiennych od stanowiska skarżącego, nie sposób uznać prawidłowości zaskarżonej decyzji i następczo oddalenia skargi przez Sąd. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach prawnych. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 162 § 1 k.p.a. Zarzut ten został sformułowany jako zarzut naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Jest to więc przepis prawa materialnego, ponieważ określa materialnoprawne przesłanki konieczne do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jakkolwiek został umieszczony w ustawie procesowej (por. wyrok NSA z 21 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 1592/18). Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że instytucja wygaśnięcia decyzji służy uchyleniu skutków materialnoprawnych i procesowych decyzji, która stała się bezprzedmiotowa i gdy stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Obie te przesłanki muszą wystąpić łącznie, natomiast w rozpoznawanej sprawie żadna z tych przesłanek nie została spełniona. Po pierwsze decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań nie stała się bezprzedmiotowa. Wskazać należy, że zmiana przepisów prawa stanowiących podstawę prawną uprzednio wydanej decyzji administracyjnej lub uchylenie takiej podstawy prawnej nie ma wpływu na stosunki wiążąco już ukształtowane, ponieważ decyzja administracyjna dalej obowiązuje, wywołując właściwe sobie skutki w zakresie już przyznanych uprawnień i nałożonych obowiązków. Nie ma znaczenia dla możliwości wykonywania decyzji to, że w nowym stanie prawnym obowiązują inne regulacje prawne niż w dacie orzekania, które sprawiałyby, że kierunek wydanego rozstrzygnięcia byłby obecnie inny. Wyłącznie bowiem, jeżeli przepisy prawa expressis verbis ustanawiają utratę mocy decyzji, wówczas można wyprowadzać taki skutek prawny. Pogląd powyższy jest utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazuje się w nim, że w razie uchylenia przepisu, który był podstawą przyznania określonego uprawnienia lub nałożenia obowiązku, wygaśnięcie takiej decyzji z powodu jej bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie jest dopuszczalne. Taki skutek może wystąpić tylko wyjątkowo i jego zaistnienie uzależnione jest od wprowadzenia do systemu prawnego przepisu, który nakazuje, by zmiana stanu prawnego pociągała za sobą taki skutek, a więc by ostateczne decyzje administracyjne podlegały wzruszeniu i orzeczona została ich bezprzedmiotowość (por. wyroki NSA: z 26 października 2010 r., sygn. akt I OSK 541/10; z 22 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2263/11; z 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 22/16; z 25 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 483/15; z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2750/15 i z 8 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 794/14). Również w literaturze przedmiotu podnosi się, że na istnienie i skuteczność stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie nowych przepisów odmiennie regulujących daną materię, nowe unormowania mają wpływ tylko wtedy, gdy obowiązują z mocą wsteczną. Zatem, jeśli nowa regulacja prawna nie zawiera odmiennych postanowień, co do losu decyzji wydanych przed jej wejściem w życie, decyzje te będą wiążące nadal, mimo że przestała istnieć lub zmieniła się podstawa prawna, która uzasadniała ich wydanie (por. T. Woś, Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej jako bezprzedmiotowej, PiP 1992, nr 7, s. 53 i n.). W rozpoznawanej sprawie nie można więc stwierdzić, że decyzja z 28 czerwca 2007 r. stała się bezprzedmiotowa z powodu zmiany przepisów prawa, w tym przepisów ustawy prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o odziaływaniu na środowisko (Dz.U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Zauważyć należy, że w decyzji z 28 czerwca 2007 r. określono środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie warsztatu stolarskiego w K. Decyzja w tym zakresie została zrealizowana, nie można więc mówić o jej bezprzedmiotowości. Określono w decyzji także inne obowiązki, w tym między innymi prowadzenie prac wyłącznie w zamkniętych pomieszczeniach warsztatu, wykonanie zielni izolacyjnej, uregulowanie gospodarki odpadami, czy też kwestie emisji hałasu. Decyzja ta obowiązuje i kształtuje obowiązki, jak i uprawnienia stron. Dodać należy, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej przedsięwzięcie nie straciło przymiotu negatywnego odziaływania na środowisko, ale skala tego negatywnego oddziaływania została oceniona w odmienny sposób. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji byłoby możliwe w sytuacji zmiany przepisów, gdyby tak stanowił przepis prawa. Brak jest przepisu, który pozwalałby na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Jako przykład Sąd I instancji wskazał na art. 155 ust. 1 u.i.o.ś., wskazując, że w omawianym stanie faktycznym przepis ten nie stanowił podstawy o stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, a zatem zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia tego przepisu nie zasługuje na uwzględnienie. Sam skarżący kasacyjnie zauważył bowiem, że przepis ten nie może stanowić podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej organy administracji nie zaniechały wnikliwej kontroli legalności decyzji, a co za tym idzie nie dopuściły się naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jak wynika z powyższych rozważań organy prawidłowo przyjęły, że decyzja z 28 czerwca 2007 r. nie jest bezprzedmiotowa. Już ta okoliczność przesądza o bezzasadności zarzutów skargi kasacyjnej. Pomimo braku zaistnienia podstawowej przesłanki, jaką jest bezprzedmiotowość decyzji, organy prowadziły postępowanie dochodząc do prawidłowego wniosku, który został zaakceptowany przez Sąd I instancji, że brak jest przepisów prawa dających podstawy do stwierdzenia jej wygaśnięcia, z uwagi na zmianę regulacji prawnych. Zarówno organy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonały także oceny zaistnienia interesu społecznego lub interesu stron, które przemawiałyby za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji. Przypomnieć należy, że dokonano powyższej oceny pomimo braku spełnienia podstawowej przesłanki, jaką jest bezprzedmiotowość decyzji. Rację ma Sąd I instancji, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nie leży w interesie społecznym z uwagi na cel, któremu służy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, to jest ograniczenie potencjalnego negatywnego oddziaływania na środowisko. Nie przemawia za tym także interes stron. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej stroną tego postępowania nie jest tylko inwestor. Stroną tego postępowania nie są jedynie podmioty, które były stronami postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej, lecz każdy kto ma w tym interes prawny zgodnie z art. 28 k.p.a. Przymiot strony w sprawie dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji środowiskowej nie może być oceniany w oparciu o art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. (który co należy podkreślić nie obowiązywał w dacie wydawania decyzji z 28 czerwca 2007 r.), albowiem dotyczy on innego postępowania, jakim jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przedmiotem obecnego postępowania jest stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Interesy prawne realizowane w obu postępowaniach - postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej i w sprawie wygaśnięcia decyzji tej decyzji – nie są tożsame. Interesy stron postępowania w przedmiocie wygaszenia decyzji nie są tożsame. Jako niezasadny należało ocenić także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 71 u.i.o.ś. Przedmiotowe postępowanie nie dotyczy bowiem wydania decyzji środowiskowej. Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7, art. 9, art. 11 i art. 77 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia i odniesienia do argumentów podniesionych przez skarżącego. W odniesieniu do tego zarzutu stwierdzić należy, że w świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów - szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć Sąd I instancji, nie wskazując konkretnie, na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe. Z zarzutu tego nie wynika bowiem, czy wadliwości dotyczą uzasadnienia Sądu I instancji, czy też organu. Ocenę taką utrudnia powołanie w tym zarzucie szeregu pozostałych, niespójnych ze sobą norm. Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna jako nieoparta na usprawiedliwionych podstawach prawnych została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI