III SA/Łd 795/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-02-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
konkurssamorządowe kolegium odwoławczeczłonek kolegiumodrzucenie ofertykontrola sądu administracyjnegoprawo administracyjnesłużba publiczna Konstytucja RPprawa obywatelskie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił akt odrzucenia oferty w konkursie na członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że skarżąca spełniła wymogi formalne, a odrzucenie było bezzasadne.

Skarżąca J.M. złożyła ofertę w konkursie na etatowego członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Komisja konkursowa odrzuciła jej ofertę, wskazując na brak doświadczenia zawodowego, mimo że oferta zawierała wymagane dokumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną, uchylając akt odrzucenia oferty. Sąd stwierdził, że odrzucenie oferty było bezzasadne, naruszało prawo i standardy dobrej administracji, a skarżąca spełniła wymogi formalne, które powinny być ocenione w dalszym etapie konkursu.

Sprawa dotyczyła skargi J.M. na akt Komisji Konkursowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 października 2022 roku, który odrzucił jej ofertę złożoną w konkursie na etatowego członka SKO. Skarżąca złożyła komplet dokumentów zgodnie z ogłoszeniem, jednak komisja odrzuciła jej ofertę, powołując się na niespełnienie wymogów formalnych, w tym brak wykazania się doświadczeniem zawodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że akt odrzucenia oferty przez komisję konkursową podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ jest to czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdził, że komisja konkursowa działa jako organ w znaczeniu funkcjonalnym i jej rozstrzygnięcia oddziałują na sytuację prawną kandydatów. W ocenie sądu, oferta skarżącej spełniała wszystkie wymogi formalne, a odrzucenie jej było bezzasadne i naruszało prawo, w szczególności zasadę równości szans dostępu do służby publicznej (art. 60 Konstytucji RP) oraz wymóg uzasadniania rozstrzygnięć. Sąd uchylił zaskarżony akt, zasądzając jednocześnie od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, akt odrzucenia oferty przez komisję konkursową podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ jest to czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień wynikających z przepisów prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozstrzygnięcie komisji konkursowej jest aktem o charakterze zewnętrznym, skierowanym do indywidualnego podmiotu, mającym charakter publicznoprawny i dotyczącym uprawnień wynikających z przepisów prawa, co kwalifikuje je jako przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę, uchyla akt lub czynność, której dotyczy.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do kosztów postępowania zalicza się w szczególności opłatę sądową, zwrot kosztów stawiennictwa strony lub jej reprezentanta, koszty opinii biegłych i tłumaczy.

u.s.k.o. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

Kandydatów na członków kolegium wyłania się w drodze konkursu.

u.s.k.o. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

Określa wymogi, jakie musi spełniać kandydat na etatowego członka SKO (obywatelstwo, pełnia praw publicznych, studia prawnicze/administracyjne, wiedza prawnicza, doświadczenie zawodowe, brak skazania za umyślne przestępstwo).

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 maja 1999 r. w sprawie trybu przeprowadzania konkursu na członków samorządowego kolegium odwoławczego art. 3 § 1

Komisja orzeka po zapoznaniu się z dokumentami i przeprowadzeniu rozmowy, czy kandydaci spełniają kryteria.

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 maja 1999 r. w sprawie trybu przeprowadzania konkursu na członków samorządowego kolegium odwoławczego art. 3 § 2

Komisja odrzuca bez rozpatrzenia oferty niespełniające wymagań lub złożone po terminie.

Konstytucja RP art. 60

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obywatele polscy korzystający z pełni praw publicznych mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach.

Pomocnicze

u.s.k.o. art. 8 § 2

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

Konkurs ogłasza prezes kolegium, który przewodniczy pracom komisji konkursowej.

u.s.k.o. art. 8 § 3

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

W skład komisji konkursowej oprócz prezesa kolegium wchodzi dwóch członków wybranych przez zgromadzenie ogólne kolegium.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Akt odrzucenia oferty przez komisję konkursową podlega kontroli sądu administracyjnego. Odrzucenie oferty z powodu rzekomego braku doświadczenia zawodowego, bez przeprowadzenia rozmowy i oceny merytorycznej, jest naruszeniem prawa. Skarżąca spełniła wymogi formalne oferty. Naruszenie zasady równości szans dostępu do służby publicznej. Naruszenie wymogu uzasadniania rozstrzygnięć.

Odrzucone argumenty

Skarga nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ czynność komisji konkursowej nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej. Oferta skarżącej nie spełniała wymogów formalnych z powodu braku wykazania się doświadczeniem zawodowym.

Godne uwagi sformułowania

akt komisji konkursowej SKO w Łodzi z 11 października 2022 roku w przedmiocie odrzucenia kandydatury skarżącej na etatowego członka SKO w Łodzi rozstrzygnięcie komisji konkursowej SKO w Łodzi w przedmiocie odrzucenia oferty kandydata na stanowisko członka SKO jest aktem, o którym mowa we wskazanym przepisie [art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.] komisja konkursowa jest organem w znaczeniu funkcjonalnym procedura oceny formalnej dokumentów złożonych przez kandydata powinna polegać na sprawdzeniu kompletności jego oferty odrzucenie oferty z powołaniem się na niespełnienie wymagań formalnych, może dotyczy uchybień polegających na braku określonych, wymaganych przepisami ustawy oświadczeń czy dokumentów w żadnym wypadku nie może być związana z oceną kwalifikacji kandydata akt komisji konkursowej polegający na bezpodstawnym i nieznajdującym umocowania w aktach obowiązującego prawa odrzuceniu oferty skarżącej, narusza prawo

Skład orzekający

Teresa Rutkowska

przewodniczący

Małgorzata Kowalska

sprawozdawca

Janusz Nowacki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kontroli sądów administracyjnych nad czynnościami komisji konkursowych w postępowaniach rekrutacyjnych do służby publicznej, a także zasad oceny formalnej ofert i dopuszczalności odrzucenia ich na wczesnym etapie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury konkursowej na członków SKO, ale jego zasady dotyczące kontroli sądowej i oceny formalnej mogą być stosowane analogicznie do innych postępowań konkursowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne kontrolują procesy rekrutacyjne do służby publicznej i chronią prawa kandydatów przed arbitralnymi decyzjami komisji konkursowych. Jest to przykład walki jednostki o sprawiedliwość w procedurze administracyjnej.

Sąd administracyjny stanął w obronie kandydata: odrzucenie oferty w konkursie na członka SKO było niezgodne z prawem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 795/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-02-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki
Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 146 par. 1, art. 200 i art. 205 par. 1, art. 3 par. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 1994 nr 122 poz 593
art. 8
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych.
Sentencja
Dnia 8 lutego 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2023 roku sprawy ze skargi J. M. na akt Komisji Konkursowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 października 2022 roku nr SKO.111.1.15.2022 w przedmiocie odrzucenia oferty złożonej w konkursie na etatowego członka samorządowego kolegium odwoławczego 1. uchyla zaskarżony akt; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącej J. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
26 września 2022 r. Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi ogłosił konkurs na kandydatów na etatowego i pozaetatowego członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi (dalej: SKO), wskazując w ogłoszeniu kryteria, które winni spełniać kandydaci na poszczególne stanowiska oraz precyzując, iż oferty kandydatów powinny zawierać: uzasadnienie przystąpienia do konkursu; kwestionariusz osobowy; życiorys z opisem przebiegu pracy zawodowej; odpis dyplomu oraz inne dokumenty potwierdzające dorobek i kwalifikacje zawodowe.
J.M. 7 października 2022 r. - z zachowaniem terminu składania ofert złożyła aplikację m.in. na etatowego członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Oferta zawierała pismo przewodnie, uzasadnienie przystąpienia do konkursu; kwestionariusz osobowy; życiorys z opisem przebiegu pracy zawodowej (CV); odpisy dyplomów ukończonych studiów wyższych I i II stopnia (kierunek administracja) oraz studiów doktoranckich na Wydziale Prawa i Administracji U.Ł. potwierdzający uzyskanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych w zakresie prawa. Ponadto jak wynika z akt postępowania konkursowego skarżąca złożyła także w ramach swojej oferty wymagane ustawą oświadczenia, świadectwo ukończenia studiów podyplomowych w zakresie zarządzania oświatą, wykaz publikacji naukowych oraz wykaz konferencji, których była prelegentem.
11 października 2022 r. komisja konkursowa SKO w Łodzi odrzuciła powyższą ofertę jako niespełniającą wymagań określonych w ogłoszeniu o konkursie, o czym aplikująca została zawiadomiona pismem Przewodniczącego Komisji Konkursowej - Prezesa SKO w Łodzi doręczonym 18 października 2022 r.
Z protokołu otwarcia ofert z 11 października 2022 r. wynika, iż komisja konkursowa odrzuciła dziewięć ofert ośmiu kandydatów na członków SKO, jako oferty niespełniające wymagań określonych w ogłoszeniu o konkursie, wśród których znajdowała się także oferta J.M. W protokole nie wskazano jakich konkretnie warunków z ogłoszenia nie spełniła jej oferta. Jedynie ogólnie podano, że w odrzuconych ofertach brakowało potwierdzenia przez kandydata, iż spełnia on ustawowe wymogi do pełnienia funkcji członka SKO, w tym między innymi: bądź oświadczenia stwierdzającego, iż kandydat/kandydatka nie był karany za przestępstwo popełnione z winy umyślnej (lub odpowiednio wypisu z Krajowego Rejestru Skazanych); bądź (i) oświadczenia, iż kandydat/kandydatka posiada obywatelstwo polskie; bądź (i) oświadczenia stwierdzającego, iż kandydat/kandydatka korzysta z pełni praw publicznych.
Z kolei ze znajdującej się w aktach oceny spełnienia formalnych warunków na konkurs dla etatowego członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi przeprowadzonej względem oferty J.M. wynika, że, oferta ta, w ocenie komisji konkursowej nie spełniała jedynie warunku wykazania się przez kandydata doświadczeniem zawodowym, natomiast wykazanie się wysokim poziomem wiedzy prawniczej miano zbadać dopiero w rozmowie z kandydatem.
24 października 2022 r. J.M. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na rozstrzygniecie komisji konkursowej, zarzucając mu naruszenie § 3 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 maja 1999 r. w sprawie trybu przeprowadzania konkursu na członków samorządowego kolegium odwoławczego (Dz. U. z 1999r., Nr 47, poz. 462) w zw. z art. 2 i art. 60 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie tego przepisu, pomimo tego, że nie mógł mieć w sprawie zastosowania oraz arbitralne, nie poparte żadnym wyjaśnieniem, a przy tym bezzasadne (oferta zawierała wszystkie elementy z ogłoszenia o konkursie) odrzucenie oferty skarżącej w konkursie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu (art. 146 § 1 p.p.s.a.), oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego od strony przeciwnej.
W odpowiedzi na skargę SKO w Łodzi wniosło o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. W ocenie organu skarga podlega odrzuceniu wbrew bowiem poglądowi wyrażonemu w postanowieniu NSA z 4 października 2022 roku, sygn. III OSK 1997/22 komisja konkursowa stosując normę zawartą w § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie trybu przeprowadzania konkursu na członków samorządowego kolegium odwoławczego, dokonuje czynności, która nie jest czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego, gdyż nie jest to czynność z zakresu administracji publicznej, a komisja konkursowa nie jest organem administracji publicznej.
Gdyby jednak w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarga podlegała rozpoznaniu to w przekonaniu organu jest ona niezasadna. Komisja konkursowa bezspornie stwierdziła, że oferta nie zawierała "wykazania się przez kandydata doświadczeniem zawodowym" o czym świadczy treść uzasadnienia przystąpienia skarżącej do konkursu. W tych warunkach, według organu, należało stwierdzić, iż kandydatka nie dysponuje doświadczeniem zawodowym koniecznym do uzyskania statusu etatowego członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, a zatem jej oferta nie spełniała wymogów formalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. (Dz. U. z 2012 r., poz. 329 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a." zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Przedmiot kontroli sądu w rozstrzyganej sprawie stanowił akt komisji konkursowej SKO w Łodzi z 11 października 2022 r. w przedmiocie odrzucenia kandydatury skarżącej na etatowego członka SKO w Łodzi.
W pierwszym rzędzie rozważenia wymagała kwestia dopuszczalności skargi wniesionej przez stronę wobec wniosku organu o jej odrzucenie.
Sąd uznał, że skarga jest dopuszczalna, a stanowisko to wywodzi z treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Zgodnie z przywołanym powyżej art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie sądu rozstrzygnięcie komisji konkursowej SKO w Łodzi w przedmiocie odrzucenia oferty kandydata na stanowisko członka SKO jest aktem, o którym mowa we wskazanym przepisie.
Sąd podziela w tym zakresie argumentację wskazaną w uzasadnieniu wyroku NSA z 3 lutego 2022 r w sprawie sygn. akt III OSK 938/21 (LEX nr 3331039) oraz postanowieniu NSA z 4 października 2022 r sygn. akt III OSK 1997/22 (LEX nr 3416654).
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku NSA z 3 lutego 2022 r w sprawie sygn. akt III OSK 938/21 w doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że akty i czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., chociaż są kategorią trudną do zdefiniowania, to można im przypisać następujące cechy: 1) nie są decyzją ani postanowieniem; 2) mają charakter zewnętrzny, tj. są skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi; 3) są skierowane do indywidualnego podmiotu, a więc nie mają charakteru generalnego; 4) mają charakter publicznoprawny (należą do materii z zakresu administracji publicznej i mają charakter władczy); 5) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 6) podejmowane są przez podmiot wykonujący administrację publiczną. Te elementy określa się jako konstytuujące pojęcie aktu lub czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (uchwała NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 14/13, dostępna w CBOSA i powołane tam piśmiennictwo - B. Adamiak w: Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, 2006 r., nr 2, str. 16).
Art. 60 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że obywatele polscy korzystający z pełni praw publicznych mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach. Przepis ten wprawdzie nie gwarantuje przyjęcia do tej służby, gdyż ustawodawca jest uprawniony do sformułowania dodatkowych warunków, uzależniając od ich spełnienia uzyskanie określonych stanowisk w służbie publicznej, z uwzględnieniem ich rodzaju oraz istoty. Ponadto organy władzy publicznej muszą określić liczbę obsadzanych stanowisk stosownie do potrzeb Państwa. Z przepisu tego wynika jednak zapewnienie równości szans dla osób podejmujących starania o pełnienie funkcji w służbie publicznej. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 29 listopada 2007 r., w sprawie sygn. akt SK 43/06 art. 60 Konstytucji stanowi źródło precyzyjnie określonych konstytucyjnych praw podmiotowych, które muszą być przestrzegane przez organy władzy publicznej. Procedura naboru na stanowisko członka SKO jest niewątpliwie procedurą naboru do służby publicznej.
W ocenie sądu nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie komisji konkursowej nie jest decyzją ani postanowieniem, ale ma charakter zewnętrzny, ponieważ jest skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi. Rozstrzygnięcie to jest ponadto skierowane do indywidualnego kandydata uczestniczącego w konkursie, a więc nie ma charakteru generalnego. Rozstrzygnięcie tego rodzaju należy do materii z zakresu administracji publicznej i w sposób władczy rozstrzyga o uprawnieniach lub obowiązkach wynikających z przepisów prawa dotyczących udziału w służbie publicznej gwarantowanego art. 60 Konstytucji.
Nie ma także racji organ wskazując, w odpowiedzi na skargę, że komisja konkursowa nie jest organem. Komisja konkursowa jest organem w znaczeniu funkcjonalnym. W literaturze wskazuje się, że organ administracji publicznej to podmiot prawa wyodrębniony organizacyjnie, prawnie umocowany do działania, wyposażony we władztwo i posiadający kompetencje (E. Ochendowski, Prawo administracyjne, Toruń 1999, s. 207 i n.). Komisja konkursowa spełnia wszystkie wymienione elementy organu. Jej skład, kompetencje i wyposażenie we władztwo określone zostały w art. 8 ust. 2-3 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 570 ze zm.) oraz przywołanym powyżej rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 maja 1999 r. w sprawie trybu przeprowadzania konkursu na członków samorządowego kolegium odwoławczego. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych kandydatów na członków kolegium wyłania się w drodze konkursu. Konkurs ogłasza prezes kolegium, który przewodniczy pracom komisji konkursowej (art. 8 ust. 2). Stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy, w skład komisji konkursowej oprócz prezesa kolegium wchodzi dwóch członków wybranych przez zgromadzenie ogólne kolegium. Z kolei według § 3 ust. 1 rozporządzenia, komisja orzeka po zapoznaniu się z dokumentami złożonymi przez kandydatów i po przeprowadzeniu z nimi rozmowy, czy spełniają oni kryteria określone w ogłoszeniu o konkursie. Komisja odrzuca, bez ich rozpatrzenia, oferty niespełniające wymagań określonych w ogłoszeniu o konkursie lub złożone po upływie terminu składania ofert (§ 3 ust. 2). Rozmowa z kandydatami może być poprzedzona przeprowadzeniem testu sprawdzającego znajomość procedury i prawa administracyjnego (§ 3 ust. 3). Głosowanie nad kandydatami jest jawne (§ 3 ust. 4). Wyboru kandydatów dokonuje się zwykłą większością głosów. W przypadku równej liczby głosów o rozstrzygnięciu głosowania decyduje głos przewodniczącego (§ 3 ust. 5). Według § 3 ust. 6 rozstrzygnięcie komisji o przedstawieniu bądź odmowie przedstawienia kandydata zgromadzeniu ogólnemu kolegium jest ostateczne. Zgodnie natomiast z § 3 ust. 7 rozporządzenia, o wynikach konkursu zawiadamia się kandydatów pisemnie.
Z powyższej regulacji wynika, że komisja konkursowa jest umocowana do działania, wyposażona we władztwo i posiada kompetencje między innymi do oceny formalnej wniosków kandydatów na członków SKO i ich ewentualnego odrzucania, a zatem jej rozstrzygnięcia oddziałują na sytuację prawną uczestników konkursu, a zatem w rozstrzyganej sprawie skarżącej.
Z powyższych względów wniosek organu o odrzucenie skargi uznać należało za niezasadny. Prawidłowości niniejszego stanowiska nie podważa przywołane w odpowiedzi na skargę orzeczenie WSA w Warszawie w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2023/21. W postanowieniu tym odrzucając skargę na akt Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie powołania pozaetatowych członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie WSA wskazał, że akt powołania przez Prezesa Rady Ministrów członków samorządowego kolegium odwoławczego jest aktem wymienionym w 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jednak skarżąca nie posiada interesu prawnego do zakwestionowania aktu powołania innych osób na pozaetatowych członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Akt ten nie dotyczy jej praw i obowiązków, tylko praw i obowiązków osób, które aktem tym objęto. Oddalając skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z 10 listopada 2022 r. w sprawie III OSK 2339/22 podkreślił, że skarżąca nie jest uprawniona do kwestionowania za pośrednictwem tego aktu nieprawidłowości unormowania jej własnej sytuacji prawnej. Sytuacja prawna skarżącej doznała bowiem konkretyzacji w drodze odrębnego rozstrzygnięcia podlegającego skardze do sądu administracyjnego. Tym samym w rozpatrywanej sprawie brak jest bezpośredniego związku pomiędzy normą prawną a sytuacją strony skarżącej. Należy też podkreślić, że skarżąca nie została pozbawiona możliwości dochodzenia jej praw przed sądem. Kontrola sądowoadministracyjna prawidłowości przeprowadzenia konkursu na pozaetatowego członka SKO jest możliwa w ramach skargi na rozstrzygnięcie komisji konkursowej. Drugie zaś z powołanych w odpowiedzi na skargę orzeczeń sądu administracyjnego w Poznaniu w sprawie sygn. akt II SA/Po 1100/19 odrzucające skargę na czynność komisji konkursowej SKO w przedmiocie odmowy przedstawienia kandydatury na członka pozaetatowego Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie podlegało kontroli instancyjnej, wyraża odosobnione stanowisko, sprzeczne z obowiązującą linią orzeczniczą sądów administracyjnych, którego sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą nie podziela.
Przechodząc do oceny zaskarżonego aktu wskazać należy, że w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych członków kolegium wyłania się w drodze konkursu. Wymogi, jakie musi spełniać kandydat na członka SKO zostały określone w art. 7 ust. 1 pkt 1-4 i ust. 1a ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych. Zgodnie z tym przepisem etatowym członkiem kolegium może być osoba, która:
1) ma obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw publicznych,
2) ukończyła magisterskie studia prawnicze lub administracyjne,
3) wykazuje się wysokim poziomem wiedzy prawniczej w zakresie administracji publicznej oraz ma doświadczenie zawodowe,
4) nie była skazana prawomocnym wyrokiem, orzeczonym za przestępstwo popełnione z winy umyślnej.
Zasady przeprowadzania konkursu zostały uregulowane w rozporządzeniu z dnia 28 maja 1999 r. w sprawie trybu przeprowadzania konkursu na członków samorządowego kolegium odwoławczego.
Z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia wynika, że komisja orzeka po zapoznaniu się z dokumentami złożonymi przez kandydatów i po przeprowadzeniu z nimi rozmowy, czy spełniają oni kryteria określone w ogłoszeniu o konkursie. Komisja odrzuca bez ich rozpatrzenia oferty niespełniające wymogów określonych w ogłoszeniu o konkursie lub złożone po terminie składania ofert.
Z powyższej regulacji wynika, że w postępowaniu konkursowym przed komisją konkursową można wyodrębnić dwa etapy – pierwszy: ocena formalna ofert złożonych przez kandydatów; drugi: ocena merytoryczna kandydatów. Etap pierwszy kończy się wyselekcjonowaniem ofert, które nie spełniają wymagań określonych w ogłoszeniu o konkursie lub złożonych po terminie i ich odrzuceniu (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). Z kolei drugi etap polega na zapoznaniu się ze złożonymi dokumentami, przeprowadzeniu rozmowy z kandydatami i ewentualnym przeprowadzeniu testu sprawdzającego znajomość procedury i prawa administracyjnego. Ten etap kończy się głosowaniem jawnym komisji, której rozstrzygnięcie jest ostateczne (§ 3 ust. 6 rozporzadzenia).
Procedura oceny formalnej dokumentów złożonych przez kandydata powinna polegać na sprawdzeniu kompletności jego oferty. Odrzucenie oferty z powołaniem się na niespełnienie wymagań formalnych, może dotyczy uchybień polegających na braku określonych, wymaganych przepisami ustawy oświadczeń czy dokumentów w żadnym wypadku nie może być związana z oceną kwalifikacji kandydata.
W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że oferta złożona przez skarżącą wpłynęła w terminie. W ocenie sądu z akt sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika także, że oferta skarżącej spełniała wszystkie warunki formalne określone w art. 7 ust. 1 pkt 1-4 i ust. 1a ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych. W takiej zaś sytuacji obowiązkiem komisji było przeprowadzenie rozmowy z kandydatką w celu sprawdzenia poziomu jej wiedzy w zakresie prawa administracyjnego i procedury administracyjnej. Rozmowa ta pozwoliłaby komisji na dokonanie oceny, czy strona wykazuje się wystarczająco wysokim poziomem wiedzy prawniczej w zakresie administracji publicznej oraz, czy posiada doświadczenie zawodowe pozwalające na objęcie stanowiska członka kolegium.
Odrzucenie oferty skarżącej z powołaniem się na niespełnienie wymagań określonych w ogłoszeniu o konkursie, polegającym, jak wynika z dokumentu oceny spełniania formalnych warunków dokonanej przez komisję, na niewykazaniu się doświadczeniem zawodowym, w sytuacji, gdy z dokumentów konkursowych strony w sposób niewątpliwy wynika fakt posiadania przez nią doświadczenia zawodowego (w dziedzinie prawa administracyjnego) narusza obowiązujące prawo.
Podkreślić należy, że obowiązujące prawo nie przewidują żadnego warunku w zakresie długości ani profilu doświadczenia zawodowego kandydata, pozostawiając komisji ocenę jego umiejętności zawodowych, pod kątem przydatności w pracy orzeczniczej członka Kolegium. Oceny tej komisja może jednak oraz jest zobowiązana dokonać w drugim etapie konkursu przeprowadzonym z udziałem kandydatów i polegającym na rozmowie z nimi.
Końcowo podkreślenia wymaga także, że organy administracji publicznej obowiązuje, wywodzący się z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasady praworządności i legalności (art. 7 Konstytucji RP), wymóg uzasadniania aktów podejmowanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej (z wyjątkiem rozstrzygnięć uwzględniających w całości żądanie strony). Wymóg uzasadniania rozstrzygnięć przez administrację publiczną zaliczany jest do standardów dobrej administracji i prawa do sprawiedliwego procesu. W kontrolowanej sprawie odrzucenie oferty skarżącej z powołaniem się na niespełnienie wymagań określonych w ogłoszeniu o konkursie, bez wskazania jakich wymogów formalnych jej oferta nie spełnia, narusza powyższe standardy oraz prawo strony do poznania motywów podjętego w jej sprawie rozstrzygnięcia utrudniając jego sądową kontrolę.
Reasumując wskazać należy, że akt komisji konkursowej polegający na bezpodstawnym i nieznajdującym umocowania w aktach obowiązującego prawa odrzuceniu oferty skarżącej, narusza prawo, co skutkować musiało jego uchyleniem na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
d.j.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI