III OSK 1985/24

III OSK 1985/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ireneusz Dukiel /sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Zbigniew Ślusarczyk
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1075/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-12-07
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 725
art.2 pkt 9
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1075/23 w sprawie ze skargi P.B. na akt Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 26 kwietnia 2023 r. znak ML-09.7140.47.2023.AD w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia wniosku w programie "Mieszkanie za remont" 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P.B. na rzecz Prezydenta Miasta Krakowa kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2023r., sygn. akt III SA/Kr 1075/23, oddalił skargę P.B. (dalej jako strona, skarżący lub skarżący kasacyjnie) na akt Prezydenta Miasta Krakowa (dalej jako organ lub Prezydent) z dnia 26 kwietnia 2023 r., znak ML-09.7140.47.2023.AD, w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia wniosku w programie "Mieszkanie na remont".
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 4 kwietnia 2023 r. skarżący złożył do organu wniosek w programie "Mieszkanie za remont". Wskazał w nim, że zamieszkuje z córką [...] (dalej jako córka) w wynajętym mieszkaniu w Krakowie. Jego dochód uzyskany z prowadzonej działalności gospodarczej za okres styczeń-marzec 2023 r. wyniósł 19.739,25 zł, a zatem średni dochód we wskazanym okresie na jednego członka gospodarstwa domowego wyniósł 9.869,63 zł, co miesięcznie dało kwotę 3.289,88 zł. Skarżący podał, że dysponuje nabytym w 2023 r. pojazdem marki [...] rocznik 2010 o wartości 50.000,00 zł oraz, że jest rozwiedziony. Skarżący wyjaśnił, że co prawda sąd rozwodowy uregulował jego kontakty z córką, ale w praktyce córka zamieszkuje u niego około 4 miesiące w roku na podstawie porozumienia z byłą żoną oraz, że płaci na córkę alimenty w kwocie 1.000,00 zł miesięcznie. Dodatkowo wskazał, że córka ma orzeczenie o niepełnosprawności wywołane astmą oskrzelową i zaburzeniami operacji immunologicznej. Do wniosku skarżący załączył m.in. zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości przychodu za 2021 r., który wyniósł [...] zł, oraz oświadczenie byłej żony datowane na dzień 28 marca 2023 r. o tym, że "wyraża zgodę, że jej córka zamieszkuje przez 4 miesiące w roku u swojego ojca". Skarżący wskazał, że spełnia kryteria dochodowe przewidziane dla osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową w ramach ww. programu i nie stać go na wykupienie mieszkania na wolnym rynku.
Negatywnie rozpatrując wniosek skarżącego Prezydent powołał się na § 1 Załącznika Nr 4 do uchwały nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń (dalej jako uchwała). W myśl tego przepisu w programie "Mieszkanie za remont" mogą uczestniczyć osoby zamieszkujące z zamiarem pobytu stałego na terenie Krakowa i nieposiadające prawa własności lub współwłasności do lokalu lub nieruchomości położonych na terenie Krakowa i miejscowości pobliskiej. Ponadto należy spełnić kryterium dochodowe. Za dochód kwalifikujący uważa się średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego, który nie jest mniejszy niż 150% i nie większy niż 350% najniżej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, tj. w przedziale od 2.382,66 zł do 5.559,54 zł. Organ wskazał, że dochód skarżącego w ostatnich trzech miesiącach 2023 r. wyniósł 5.579,75 zł. Dodatkowo Prezydent podkreślił, że zgodnie z pkt III wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt [...], kontakty strony z córką są uregulowane i ściśle określone, a ponadto jest nałożony na stronę obowiązek płacenia alimentów na córkę. Powyższe w ocenie organu jasno wskazuje, że miejsce stałego zamieszkania córki znajduje się poza miejscem zamieszkania strony i nie można uznać, że strona prowadzi z córką dwuosobowe gospodarstwo domowe. Końcowo Prezydent zaznaczył, że wniosek został rozpatrzony pod kątem jednoosobowego gospodarstwa domowego, a uzyskany dochód pomniejszono o kwotę zasądzonych alimentów.
Oddalając skargę strony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że kluczowym zagadnieniem spornym wymagającym przesądzenia w sprawie było to, czy córka skarżącego wchodzi w skład prowadzonego przez niego gospodarstwa domowego, czy też prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe. W tym zakresie Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że art. 2 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t. jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 725, dalej jako u.o.p.l.) stanowi, że przez gospodarstwo domowe rozumieć należy gospodarstwo, o którym mowa w przepisach o dodatkach mieszkaniowych. Stosownie zaś do art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 ze zm., dalej jako u.d.m) przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, w rozumieniu przywołanego przepisu, jest udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, przy czym wszystkie ww. elementy powinny być uzupełnione cechami stałości, gdyż samo chwilowe pozostawanie na utrzymaniu osoby z którą się mieszka nie oznacza jeszcze prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. W ocenie Sądu Wojewódzkiego trafne więc było stanowisko organu o braku tworzenia przez skarżącego gospodarstwa domowego wraz z córką. Sąd pierwszej instancji zauważył przy tym, że przywołany przepis art. 4 u.d.m. posługuje się kryterium stałości w zamieszkiwaniu i gospodarowaniu przez inne osoby, zaś treść wyroku rozwodowego wskazuje, iż sposób uregulowania kontaktów skarżącego z córką poza miejscem zamieszkania matki, posiadającej pełną władzę rodzicielską nad tym dzieckiem, świadczy o epizodyczność tych kontaktów ("spotykanie się"). Zwrócono uwagę, iż nawet z wyliczeń samego skarżącego wynika, że spędzać ma on z córką łącznie jedynie około 1/4 roku, a fakt ten potwierdza oświadczenie byłej żony, do rąk której skarżący ma co miesiąc płacić alimenty na dziecko.
Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu Wojewódzkiego - także jasno wskazują na brak stałego, ciągłego i wspólnego zamieszkiwania skarżącego z córką, a tym samym – także na brak prowadzenia przez skarżącego dwuosobowego gospodarstwa domowego, tj. łącznie z dzieckiem. Córka skarżącego jedynie czasowo przebywa u skarżącego, a okoliczność tę dostrzega też sam skarżący, który w skardze określa kontakty z własnym dzieckiem jako "wspólne periodyczne współzamieszkiwanie".
Sąd pierwszej instancji powołał się przy tym na art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm., dalej jako k.c.), zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu przesłanek tej normy prawnej świadczą dwie okoliczności – zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli, ale też możliwości skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym danej osoby, tj. miejscem gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe. Pojęcie miejsca zamieszkania, przyjęte w art. 25 k.c. jest więc konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie. Z kolei art. 26 k.c. stanowi, że miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej (§1). Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy (§2). Sąd Wojewódzki stwierdził, że z treści wyroku rozwodowego wynika wprost, iż wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córką powierzono matce dziecka, a władza rodzicielska skarżącego została ograniczona do prawa współdecydowania o wszystkich istotnych sprawach córki. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, taki sposób uregulowania władzy rodzicielskiej nad córką dodatkowo potwierdza, że skarżący nie prowadzi wspólnie z nią gospodarstwa domowego. Sąd Wojewódzki wskazał ponadto, że z materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie (tj. z wydruku z portalu społecznościowego o poszukiwaniu przez byłą żonę skarżącego opiekunki dla córki w godzinach popołudniowych oraz z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności córki skarżącego z dnia 17 lutego 2023 r., które zostało wydane przez właściwy miejscowo Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...]) jednoznacznie wynika, ze miejscem stałego zamieszkiwania dziecka z matką jest miejscowość B. Sąd pierwszej instancji skonstatował zatem, że nie sposób w tych warunkach twierdzić, że skarżący z dzieckiem stale zamieszkuje i gospodaruje w Krakowie.
W konkluzji Sąd Wojewódzki stwierdził, że ogół okoliczności sprawy i zaprezentowana ich ocena nakazywały przyjąć, że negatywne rozpatrzenie przez organ wniosku skarżącego nie naruszało prawa, skoro niewątpliwie przekroczył on przewidziane prawem kryterium dochodowe uwzględniane dla osób prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe.
Z wyrokiem Sądu pierwszej instancji nie zgodził się skarżący i w wywiedzionej skardze kasacyjnej, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.), zarzucił mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania tj. art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a) i lit. b) uchwały w zw. z § 1 ust. 1 oraz § 7 ust. 1 i 3 załącznika nr 1 do uchwały oraz § 1 załącznika nr 4 do uchwały - Regulaminu określającego tryb wyłonienia najemców lokali w ramach programu "Mieszkanie za remont" oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.), poprzez dokonanie wadliwej kontroli działania administracji skutkującej oddaleniem skargi oraz dokonaniem błędnego ustalenia, że działania organu są zgodne z przywołanymi przepisami, pomimo iż związany zasadą legalności organ naruszył ww. przepisy poprzez dokonanie błędnych ustaleń, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i przy takim błędnym ustaleniu nie spełnia kryterium dochodowego, podczas gdy w rzeczywistości gospodarstwo skarżącego było faktycznie tworzone przez niego i jego córkę, która z nim faktycznie współzamieszkiwała (co ponadto wynikało z oświadczenia byłej małżonki skarżącego i z orzeczenia sądowego dotyczącego kontaktów), wskutek czego dochód powinien być obliczony dla gospodarstwa dwuosobowego, co pozwalało na spełnienie kryterium dochodowego.
Ponadto, na podstawie art. 174 pkt 1 u.p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) art. 25 i art. 26 § 1 k.c. poprzez uznanie, że nałożony na skarżącego obowiązek alimentacyjny wobec małoletniej córki oznacza, że miejsce stałego zamieszkania córki skarżącego jest poza miejscem zamieszkania skarżącego, podczas gdy miejsce zamieszkania zarówno skarżącego, jego córki oraz matki dziecka (byłej małżonki skarżącego) jest to samo (Kraków);
b) art. 2 pkt 9 u.o.p.l. w zw. z art. 4 zdanie pierwsze u.d.m. poprzez uznanie, że "miejsce zamieszkania" w rozumieniu art. 25 k.c., a także nałożenie na skarżącego obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniej córki, powierzenie matce wykonywania władzy rodzicielskiej są elementami lub okolicznościami istotnymi dla ustalenia kto wchodzi w skład gospodarstwa domowego, podczas gdy elementem takim jest wspólne zamieszkiwanie w danym lokalu.
*
W związku z powyższym skarżący kasacyjnie wniósł na podstawie art. 188 u.p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie aktu w całości, ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 u.p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Skarżący kasacyjnie, na podstawie art. 176 § 2 u.p.p.s..a, oświadczył, że zrzeka się rozprawy, a ponadto wniósł, na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 u.p.p.s.a., o zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Jednocześnie, w oparciu o art. 106 § 3 w zw. z art. 193 u.p.p.s.a., skarżący kasacyjnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów:
- oświadczenia A.L. i L.D. na okoliczność współzamieszkiwania córki ze skarżącym,
- 8 fotografii lokalu, w którym zamieszkuje skarżący z uwidocznionymi przedmiotami należącymi do córki skarżącego, a służącymi do codziennego użytku - na okoliczność współzamieszkiwania córki ze skarżącym.
W odpowiedzi Prezydent wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, o oddalenie wniosków dowodowych zgłoszonych w skardze jako spóźnionych oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec zrzeczenia się przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie rozpatrzenia sprawy na rozprawie oraz niewniesienia przez drugą stronę w ustawowym terminie wniosku o jej przeprowadzenie, skarga kasacyjna – na zasadzie art. 182 § 2 i § 3 u.p.p.s.a., podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 u.p.p.s.a.),
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a.).
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 u.p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 u.p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Rozpoznawana skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 u.p.p.s.a. W sytuacji, gdy autor skargi kasacyjnej zarzuca zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia prawa procesowego. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo że został skutecznie podważony, można przejść do kontrolowania dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni przepisów prawa materialnego (por. wyrok NSA z 21 października 2011 r., sygn. akt II FSK 775/10, – dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu).
Odnosząc się zatem do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, podniesionych w oparciu o podstawę wskazaną w art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a., należy stwierdzić, że zarzuty te są nieuzasadnione.
Podnieść należy, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2469/22).
Dalej należy zwrócić uwagę, iż o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a., rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Ponadto w treści samego zarzutu – niezależnie od obowiązku wyjaśnienia zajętego stanowiska w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – konieczne jest wskazanie, na czym polegało naruszenie konkretnego przepisu, oraz przedstawienie prawidłowej – w ocenie autora skargi kasacyjnej – wersji wykładni lub zastosowania danego przepisu, a także określenie wpływu zarzucanego naruszenia na treść rozstrzygnięcia (patrz: wyrok NSA z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 666/24). Przy czym art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. stawia wymóg wykazania, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie samej tylko formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W zakresie omawianych zarzutów naruszenia procedury w pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd Wojewódzki nie stosował zarzucanego art. 146 § 1 u.p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. Skarga nie została bowiem przez ten Sąd uwzględniona, lecz zgodnie z art. 151 u.p.p.s.a. oddalona.
W dalszej części petitum skargi kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania w postaci § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a) i lit. b) uchwały, § 1 ust. 1 oraz § 7 ust. 1 i 3 załącznika nr 1 do uchwały oraz § 1 załącznika nr 4 uchwały, a także art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., podnosząc dokonanie wadliwej kontroli działania administracji poprzez błędne oddalenie skargi w sytuacji działania organu niezgodnie z ww. przepisami, co miało doprowadzić do błędnego ustalenia niespełniania przez skarżącego kryterium dochodowego.
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów zwrócić należy uwagę, że wskazanie w postawie naruszenia przepisów postępowania regulacji § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a) i lit. b) uchwały, § 1 ust. 1 oraz § 7 ust. 1 i 3 załącznika nr 1 do uchwały oraz § 1 załącznika nr 4 uchwały może być kwalifikowane nie jako naruszenie procedury, a jedynie jako naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
Z kolei podniesienia naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego również nie można uznać za prawidłowe określenie podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a., gdyż podstawa ta powinna dotyczyć postępowania sądowego, a nie postępowania przed organami administracji publicznej. W postępowaniu sądowym sąd administracyjny stosuje przepisy powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Uznać należy jedynie, że rozpoznając skargę na decyzję administracyjną wojewódzki sąd administracyjny ustala prawidłowość stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego przez organ, który rozpoznawał i rozstrzygał sprawę administracyjną.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że zostały dokonane wiarygodne ustalenia zarówno faktyczne jak i prawne dotyczące kwestii miejsca zamieszkiwania córki skarżącego. Zarówno powierzenie matce, na mocy wyroku rozwodowego, władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką, jak też okoliczności poszukiwania w styczniu 2023 r. opiekunki do córki w miejscowości B. w powiecie suskim, czy też wydania w dniu 17 lutego 2023 r. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności przez właściwy ze względu na miejsce zamieszkania Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] potwierdza fakt zamieszkiwania córki u matki. Fakt wspólnego przebywania córki u ojca, nawet w częstotliwości 1/3 lub 1/4 roku kalendarzowego, zwłaszcza w weekendy, wakacje i święta, w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie wskazuje, że stale zamieszkiwała ona wspólnie z ojcem w Krakowie.
W konsekwencji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie oddalił skargę z uwagi na brak naruszenia przez organy przepisów postępowania dotyczących procedury administracyjnej, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § k.p.a.
Przechodząc z kolei do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 25 i art. 26 § 1 k.c., oraz art. 2 ust. 1 pkt 9 u.o.p.l. należy wskazać, że Sąd Wojewódzki dokonał prawidłowej wykładni ww. przepisów.
Ponieważ przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie precyzują jak rozumieć pojęcie zamieszkiwania czy zajmowania lokalu to, oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie, należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykatury wypracowane na gruncie prawa cywilnego. Przy interpretacji ustawy o dodatkach mieszkaniowych powinno się więc uwzględniać treść art. 25 k.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu jego przesłanek świadczą dwie okoliczności – zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli, ale też możliwości skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym danej osoby, tj. miejscem, gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe. Zgodnie z art. 26 § 1 k.c. miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.
O tym, kogo należy uznać za członka "gospodarstwa domowego" na gruncie ustawy o dodatkach mieszkaniowych, każdorazowo decydować będzie konkretny stan faktyczny, a organ prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie jest nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do dokonania ustalenia liczby osób, które rzeczywiście stale zamieszkują i gospodarują wspólnie z wnioskodawcą.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w sprawie zostały dokonane wiarygodne ustalenia zarówno faktyczne jak i prawne dotyczące kwestii zamieszkiwania przez skarżącego z córką, czyli z ilu osób składa się jego gospodarstwo domowe i czy występuje element wspólnego gospodarowania i prowadzenia gospodarstwa domowego. Następnie na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego dokonano prawidłowej interpretacji zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego, zarówno regulacji ustawowych, jak też uchwały samorządowej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosków dowodowych wskazanych w skardze kasacyjnej, gdyż w myśl art. 106 § 3 u.p.p.s.a. nie były one niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, a ponadto zarówno oświadczenia, jak i załączone fotografie, odnosiły się do okresu nie tylko po dacie sporządzenia zaskarżonego aktu Prezydenta, ale też daty wyrokowania Sądu Wojewódzkiego.
Skarga kasacyjna nie mogła być zatem uwzględniona, bowiem wbrew stanowisku skarżącego Sąd pierwszej instancji, przy rozpoznawaniu sprawy, nie naruszył ani przepisów prawa procesowego, ani przepisów prawa materialnego.
Wobec powyższego, skoro skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, gdyż żaden z podniesionych w niej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie, to Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 u.p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 u.p.p.s.a.