III OSK 1983/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniaprzyłącze kanalizacyjneochrona tymczasowaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiznaczna szkodatrudne do odwrócenia skutkisytuacja majątkowakoszty inwestycjiprzydomowa oczyszczalnia ścieków

NSA odmówił zmiany postanowienia WSA w Krakowie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji nakazującej przyłączenie do kanalizacji, uznając brak uprawdopodobnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków przez skarżącego.

NSA rozpoznał wniosek R. K. o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej przyłączenie do kanalizacji. Skarżący argumentował, że wykonanie decyzji spowoduje znaczne koszty i ingerencję w nieruchomość. Sąd uznał jednak, że skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., w szczególności nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej, co uniemożliwiło ocenę, czy grożąca szkoda jest znaczna lub skutki trudne do odwrócenia. W związku z tym NSA odmówił zmiany postanowienia WSA o odmowie wstrzymania wykonania decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek R. K. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji nakazującej wykonanie odcinka przyłącza kanalizacyjnego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. We wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, R. K. podniósł, że jej wykonanie mogłoby wyrządzić mu trudne do odwrócenia skutki i znaczną szkodę majątkową, szacując koszty na 23200-41500 zł. Argumentował, że poniesione wydatki byłyby niemożliwe do odzyskania, a likwidacja przydomowej oczyszczalni ścieków stanowiłaby nieodwracalną ingerencję w nieruchomość. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za niezasadny. Sąd podkreślił, że wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji wymaga wykazania zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych. W ocenie NSA, skarżący nie wykazał takiej zmiany, a jego argumentacja dotycząca kosztów nie została poparta przedstawieniem jego sytuacji majątkowej, co było kluczowe dla oceny, czy grożąca szkoda jest znaczna lub skutki trudne do odwrócenia. Sąd przypomniał, że udzielenie ochrony tymczasowej jest odstępstwem od zasady wykonalności decyzji i wymaga od strony wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., co w tym przypadku nie nastąpiło.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji powinien być rozpoznany stosownie do art. 61 § 4 p.p.s.a. jako wniosek o zmianę postanowienia, a nie o wstrzymanie wykonania decyzji. Zmiana okoliczności oznacza zmianę okoliczności faktycznych lub prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zmiana okoliczności jest kluczowa dla uwzględnienia wniosku o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji. W analizowanej sprawie skarżący nie wykazał takiej zmiany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji.

p.p.s.a. art. 61 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki wstrzymania wykonania: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca potencjalnych kosztów wykonania przyłącza kanalizacyjnego i likwidacji przydomowej oczyszczalni ścieków, bez przedstawienia własnej sytuacji majątkowej, nie uprawdopodobniła przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Przez zmianę okoliczności, o których mowa we wskazanym powyżej przepisie należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści niż to, które zostało wydane uprzednio. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku.

Skład orzekający

Rafał Stasikowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej, w szczególności konieczność przedstawienia sytuacji majątkowej strony wnioskującej."

Ograniczenia: Dotyczy wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdzie strona domaga się zmiany postanowienia o odmowie wstrzymania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury wnioskowania o wstrzymanie wykonania decyzji, gdzie kluczowe jest wykazanie przesłanek formalnych. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji prawnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1983/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Sygn. powiązane
II SA/Kr 271/25 - Wyrok WSA w Krakowie z 2025-05-22
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odmówiono zmiany postanowienia
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku R. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 271/25 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 14 stycznia 2025 r., znak SKO-OŚ-4170-135/24 w przedmiocie nakazu wykonania odcinka przyłącza kanalizacyjnego postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 271/25, o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 25 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Krakowie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z 22 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Krakowie oddalił przedmiotową skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić skarżącemu trudne do odwrócenia skutki oraz narazić go na znaczną szkodę, która nie będzie mogła być w pełni zrekompensowana. Skarżący oszacował, że koszty nakazanej inwestycji oraz wzrost kosztów utrzymania mogą składać się na szkodę rzędu 23200 – 41500 zł.
W przypadku wykonania przyłącza, a następnie ewentualnego uchylenia decyzji w toku postępowania sądowego, poniesione przez skarżącego wydatki byłyby niemożliwe do odzyskania, co stanowiłoby rażące naruszenie jego praw majątkowych. Ponadto wykonanie przyłącza skutkowałoby bezpowrotną ingerencją w nieruchomość poprzez likwidację obecnie funkcjonującej przydomowej oczyszczalni ścieków, której istnienie i zgodność z przepisami stanowi przedmiot sporu. Taka ingerencja stanowiłaby istotną zmianę w sposobie korzystania z nieruchomości, której odwrócenie - w przypadku uchylenia decyzji - wiązałoby się z dodatkowymi wysokimi kosztami. Podłączenie do kanalizacji zmusi skarżącego do ponoszenia comiesięcznych opłat za odbiór ścieków, których obecnie skarżący nie generuje, co stanowi naruszenie praw majątkowych i bezpodstawne obciążenie nieuzasadnionymi kosztami. Ewentualne późniejsze uwzględnienie skargi kasacyjnej spowoduje konieczność wystąpienia przez skarżącego na drogę sądową w przedmiocie odszkodowania i spowoduje poważny i nieodwracalny uszczerbek finansowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest kolejnym wnioskiem tego rodzaju złożonym w toku postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też powinien zostać rozpoznany, stosownie do art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), jako wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie zaś jako wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Zgodnie bowiem z tym przepisem, postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.
Przez zmianę okoliczności, o których mowa we wskazanym powyżej przepisie należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści niż to, które zostało wydane uprzednio (por. postanowienie NSA z 16 stycznia 2019 r., II OSK 1159/18). W ocenie Sądu z akt sprawy nie wynika, by którekolwiek z okoliczności, które brał pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przy wydawaniu postanowienia z 25 kwietnia 2025 r., uległy zmianie. Wprawdzie skarżący zawarł w przedmiotowym wniosku bardziej rozbudowaną argumentację, wskazał również na szacunkowe koszty realizacji przyłącza kanalizacyjnego, gdyby organ próbował wykonać zaskarżoną decyzję, lecz skarżący nie przedstawił w jakikolwiek sposób swojej sytuacji majątkowej, na co zwrócił już uwagę sąd pierwszej instancji w ww. postanowieniu. Oddalając wniosek, sąd ten podniósł, że: "uzasadnieniem wniosku są grożące skarżącemu koszty związane z wykonaniem orzeczonego decyzją nakazu wykonania odcinka przyłącza kanalizacyjnego oraz związana z wykonaniem tego obowiązku potrzeba likwidacji istniejącej przydomowej oczyszczalni ścieków, a także fakt poniesienia dotychczas kosztów budowy przydomowej oczyszczalni ścieków i dalszych kosztów za odbiór ścieków przez kanalizację. Skarżący nie wskazał przy tym żadnych danych o swoim stanie majątkowym, o poniesionych i grożących kosztach; nie podał żadnych konkretnych informacji na poparcie wniosku.". W przedmiotowym wniosku skarżący powołał się na potencjalne koszty realizacji przyłącza kanalizacyjnego, a do oceny czy takie koszty mogą w jego konkretnej sytuacji wskazywać na wyrządzenie w jego majątku znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków potrzebne jest zarysowanie jego sytuacji majątkowej.
Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. Z powyższego wynika, że strona powinna we wniosku przedstawić taką argumentację, która przekona, iż konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. Zatem, żądając udzielenia ochrony tymczasowej, strona skarżąca powinna we wniosku wskazać, na której przesłance opiera swoje żądanie oraz je uzasadnić, a także w miarę potrzeby przedstawić stosowne dowody.
Wykonanie tego typu decyzji co przedmiotowa zawsze wiąże się z pewnymi skutkami zarówno finansowymi, które co do zasady są odwracalne, a także ze skutkami w sferze rzeczywistej poprzez ingerencję w nieruchomość, które to skutki są również co do zasady odwracalne, lecz pytanie jakim kosztem. Jak już wyżej podniesiono, skarżący nie przedstawił we wniosku swojej sytuacji majątkowej, wobec czego Sąd nie mógł ocenić, czy oszacowany przez niego uszczerbek spowodowany przez ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji można zakwalifikować jako niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wskazując na powyższe, wobec ponownego braku uprawdopodobnienia przez skarżącego przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzić należało, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było podstaw do zmiany zapadłego w sprawie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Krakowie na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI