III OSK 1969/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzje odmawiające policjantowi W. L. wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Spór dotyczył interpretacji przepisów przejściowych (art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach) w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który uznał za niekonstytucyjny sposób naliczania ekwiwalentu (1/30 miesięcznego uposażenia). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że przepisy przejściowe, ograniczające możliwość wyrównania ekwiwalentu za okres sprzed daty publikacji wyroku TK, są dotknięte wtórną niekonstytucyjnością i nie realizują standardów konstytucyjnych. Nakazał organom ponowne rozliczenie ekwiwalentu zgodnie z wykładnią zgodną z Konstytucją RP. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną organu, potwierdził stanowisko WSA. Podkreślił, że wyrok TK z 2018 r. wyeliminował z obrotu prawnego niekonstytucyjny sposób naliczania ekwiwalentu, a art. 190 ust. 4 Konstytucji RP zapewnia jednostce prawo do wznowienia postępowania lub uchylenia decyzji na podstawie orzeczenia TK. NSA uznał, że przepisy przejściowe należy interpretować prokonstytucyjnie, tak aby zapewnić skutek retroaktywny wyroku TK. Oznacza to, że ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. powinien być ustalany na zasadach obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem wyroku TK, co implikuje zastosowanie współczynnika 1/21 i obliczenie różnicy między należną kwotą a już wypłaconą. Sąd odrzucił argumentację organu o braku podstaw do wyrównania świadczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie retroaktywnego skutku wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach dotyczących ekwiwalentów za niewykorzystany urlop, zwłaszcza dla funkcjonariuszy służb mundurowych. Ugruntowanie zasady prokonstytucyjnej wykładni przepisów przejściowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i sposobu naliczania ekwiwalentu za urlop, ale zasady interpretacji przepisów przejściowych i skutków wyroków TK mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy przejściowe (art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach) ograniczające możliwość wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres sprzed daty publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 7/15) są zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te, w zakresie w jakim ograniczają skutek retroaktywny wyroku TK, należy interpretować prokonstytucyjnie, aby zapewnić prawo do wyrównania ekwiwalentu za okres sprzed daty publikacji wyroku.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ograniczenie czasowe stosowania wyroku TK przez przepisy przejściowe prowadzi do wtórnej niekonstytucyjności. Wyrok TK ma skutek retroaktywny, a art. 190 ust. 4 Konstytucji RP gwarantuje prawo do wzruszenia decyzji opartych na niekonstytucyjnych przepisach. Przepisy przejściowe należy interpretować tak, aby realizowały skutki wyroku TK, co oznacza uwzględnienie zasad obliczania ekwiwalentu zgodnych z Konstytucją.
Jaki jest sposób prawidłowego obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy dla funkcjonariusza Policji zwolnionego ze służby przed datą publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 7/15)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem wyroku TK, co implikuje zastosowanie współczynnika 1/21 i obliczenie różnicy między należną kwotą a już wypłaconą.
Uzasadnienie
Po wyroku TK, który wyeliminował współczynnik 1/30, należy stosować zasady obliczania ekwiwalentu zgodne z Konstytucją. W tym celu stosuje się współczynnik 1/21, mnożąc liczbę dni urlopu przez wynagrodzenie za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby, a następnie ustala się różnicę w stosunku do już wypłaconego ekwiwalentu.
Przepisy (9)
Główne
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis intertemporalny regulujący stosowanie art. 115a ustawy o Policji w nowym brzmieniu. Sąd uznał, że jego literalna wykładnia, ograniczająca skutki wyroku TK do okresu po 6 listopada 2018 r., jest niekonstytucyjna. Należy go interpretować prokonstytucyjnie, aby zapewnić skutek retroaktywny wyroku TK.
ustawa o Policji art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Przepis określający wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Jego poprzednie brzmienie (współczynnik 1/30) zostało uznane za niekonstytucyjne przez TK. Nowe brzmienie (współczynnik 1/21) jest stosowane w połączeniu z przepisami przejściowymi, które sąd interpretuje prokonstytucyjnie.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo pracownika do corocznego płatnego urlopu, co jest podstawą do żądania ekwiwalentu.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stanowi podstawę do wznowienia postępowania lub uchylenia decyzji na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją.
Konstytucja RP art. 81
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wspomniany w zarzutach skargi kasacyjnej organu, dotyczący dochodzenia praw w granicach określonych ustawą.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek ponownego rozpoznania sprawy przez organ zgodnie z wykładnią sądu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez WSA w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji organu pierwszej instancji przez WSA.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy przejściowe należy interpretować prokonstytucyjnie, aby zapewnić skutek retroaktywny wyroku TK. • Wyrok TK ma moc wiążącą również dla ustawodawcy, a próba ograniczenia jego skutków przez przepisy przejściowe prowadzi do wtórnej niekonstytucyjności. • Policjant ma prawo do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres sprzed daty publikacji wyroku TK.
Odrzucone argumenty
Organ twierdził, że ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. powinien być ustalany na zasadach obowiązujących przed tą datą, zgodnie z przepisami w brzmieniu sprzed nowelizacji, co zostało zrealizowane w formie wypłaty ekwiwalentu. • Organ zarzucał błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, twierdząc, że organ nie był zobowiązany do wyrównania świadczenia na podstawie art. 115a ustawy o Policji interpretowanego zgodnie z Konstytucją.
Godne uwagi sformułowania
zjawisko tzw. "wtórnej niekonstytucyjności" • niekonstytucyjność normy wywodzonej z art. 115a ustawy o Policji kontrolowanej wówczas przez Trybunał, odnosi się również do normy, jaką należy zrekonstruować z treści aktualnie obowiązującego art. 115a ustawy o Policji • nie do zaakceptowania jest dokonana przez organy Policji literalna wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach • nie można modyfikować momentu ani skutku czasowego derogacji trybunalskiej • niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą i nie może być podstawą orzekania w procesie stosowania prawa niezależnie od tego czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia TK, czy też zaistniałego po tej dacie.
Skład orzekający
Teresa Zyglewska
przewodniczący
Rafał Stasikowski
sprawozdawca
Paweł Mierzejewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie retroaktywnego skutku wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach dotyczących ekwiwalentów za niewykorzystany urlop, zwłaszcza dla funkcjonariuszy służb mundurowych. Ugruntowanie zasady prokonstytucyjnej wykładni przepisów przejściowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i sposobu naliczania ekwiwalentu za urlop, ale zasady interpretacji przepisów przejściowych i skutków wyroków TK mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami pracowniczymi i skutkami wyroków Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla wielu osób, nie tylko prawników. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy przejściowe w celu ochrony praw jednostki.
“Policjant wygrał walkę o ekwiwalent za urlop. Sąd potwierdził: wyrok TK działa wstecz!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.