III OSK 482/24

III OSK 482/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ireneusz Dukiel /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Zbigniew Ślusarczyk
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1077/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2023-06-20
III OZ 785/22 - Postanowienie NSA z 2023-01-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 234 ust 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1077/22 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 20 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1077/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.K. (dalej jako skarżący lub skarżący kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej jako Kolegium, SKO lub organ odwoławczy) z dnia [...] marca 2022 r., Nr [...], w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddalił skargę.
Wskazany wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Burmistrz D. (dalej jako organ pierwszej instancji lub Burmistrz) decyzją z dnia 18 października 2019 r., Nr ARG.6331.1.2019, odmówił nakazania właścicielom działki nr [...] w T., tj. Firmie Usługowo-Handlowej [...] w T. (dalej jako właściciele działki) przywrócenia do stanu poprzedniego ukształtowania terenu działki nr [...] w T. lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia 6 grudnia 2019r., Nr SKO.4171.40.2088.2019, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Burmistrz, w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia 22 grudnia 2020 r., Nr ARG.6331.1.2019, odmówił nakazania właścicielom działki przywrócenia do stanu poprzedniego ukształtowania terenu działki nr [...] i zobowiązał właścicieli tej działki do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Kolegium, wskutek odwołania skarżącego, decyzją z dnia 26 kwietnia 2021 r., Nr SKO.4171.3.77.2021, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Burmistrz decyzją z dnia 21 lipca 2021 r., Nr ARG.6331.1.2019, odmówił nakazania właścicielom działki przywrócenia do stanu poprzedniego ukształtowania terenu działki nr [...] i zobowiązał właścicieli tejże działki do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
SKO, w wyniku rozpoznania złożonego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia 8 września 2021 r., Nr SKO.4171.32.1910.2021, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Następnie Burmistrz decyzją z dnia 13 stycznia 2022 r., Nr ARG.6331.1.2019,:
I. odmówił nakazania właścicielom działki przywrócenia do stanu poprzedniego ukształtowania terenu działki nr [...], położonej w T.,
II. zobowiązał właścicieli działki nr [...], położonej w T., do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom:
1) udrożnienia rowu otwartego, który rozpoczyna się w górnej części działki nr [...] i kończy na skarpie rowu przydrożnego przed przepustem na działce nr [...] oraz wyprofilowania go i wyrównania, by osiągnął parametry:
a) 76,00 m długości;
b) 0,60 m szerokości w dnie;
c) 2,00 m szerokości górą skarp;
d) o minimalnym nachyleniu 1:1;
e) o minimalnym spadku rzędnych różnicy wysokościowej dna na końcach - 0,95 m;
f) spadku dna 7,5%;
g) umocnieniu dna rowu na całej długości korytkami ściekowymi betonowymi o wymiarach 50x60x15 cm, układanymi na podsypce cementowo-piaskowej grubości 10 cm;
h) ubezpieczenia skarpy za pomocą płyt Jomb na posypce piaskowej, z przybiciem kołkami grubości 4-6 cm i długości min. 1,0 m po obu stronach skarpy, 80x50x8 cm oraz po stronie wyżej skarpy 80x50x8 cm;
i) powyżej płyt Jomb i na koronie nasypu pasem szerokości minimum 4,0 m wyrównać teren i nawieźć humus o grubości 30 cm w celu dokonania obsiewu mieszanką traw uniwersalnych (życica trwała, kostrzewa czerwona, kostrzewa trzcinowa, np. mieszanka Universu) w ilości I kg/40m² skarp rowu i korony nasypu pasem szerokości minimum 4,0 m;
2) oczyszczenia przepustu (zlokalizowanego na działce nr [...]) z naniesionych osadów oraz udrożnienia przepływu wód ze przepustem w drodze nr [...] oraz wykonywania tych czynności systematycznie w przeszłości, w zależności od potrzeb, w celu umożliwienia swobodnego spływu wód z rowu określonego w pkt 1.
III. wskazał, że na wykonanie czynności określonych w pkt II należy uzyskać zgody właściwych organów oraz właściciela działki nr [...] w miejscowości T.
IV. wyznaczył termin wykonania urządzeń zapobiegających szkodom określonym w pkt II 1-2 do 6 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji.
Odwołanie od wskazanej decyzji wniósł skarżący, a Kolegium decyzją z dnia 10 marca 2022 r., Nr SKO.4171.8.435.2022, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekając co do istoty sprawy:
I. zobowiązało właścicieli działki nr [...], położonej w T., do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom:
1) udrożnienia rowu otwartego, przebiegającego od górnej części działki nr [...], przez działkę nr [...] i łączącego się z przepustem drogowym pod drogą gminną na działce [...], w części przebiegającej przez działkę nr [...] oraz wyprofilowania go i wyrównania, by osiągnął parametry:
a) 0,60 m szerokości w dnie;
b) 2,00 m szerokości góry skarp;
c) o minimalnym nachyleniu 1:1;
d) o minimalnym spadku rzędnych różnicy wysokościowej dna na końcach – 0,95 m;
e) spadku dna 7,5%;
f) umocnieniu dna rowu na całej długości korytkami ściekowymi betonowymi o wymiarach 50x60x15 cm, układanymi na podsypce cementowo-piaskowej grubości 10 cm;
g) ubezpieczenia skarpy za pomocą płyt Jomb na posypce piaskowej, z przybiciem kołkami grubości 4-6 cm i długości min. 1,0 m po obu stronach skarpy, 80x50x8 cm oraz po stronie wyżej skarpy 80x50x8 cm;
h) powyżej płyt Jomb i na koronie nasypu pasem szerokości minimum 4,0 m wyrównać teren i nawieźć humus o grubości 30 cm w celu dokonania obsiewu mieszanką traw uniwersalnych (życica trwała, kostrzewa czerwona, kostrzewa trzcinowa, np. mieszanka Universu) w ilości 1 kg/40m² skarp rowu i korony nasypu pasem szerokości minimum 4,0 m;
2) oczyszczenia przepustu (zlokalizowanego na działce nr [...]) z naniesionych osadów oraz udrożnienia przepływu wód za przepustem w drodze nr [...].
II. wskazało termin wykonania urządzeń zapobiegających szkodom do dnia 30 czerwca 2022 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że konieczne jest jednoznaczne ustalenie, czy kolejne wykonywane na działce nr [...] prace (nawiezienie materiału) wpłynęły na zmianę stosunków wodnych na gruncie. Kolegium zwróciło uwagę na zasadność odniesienia się w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji na pozyskane w sprawie dowody (w tym opinie biegłych) oraz podnoszonych przez stronę w trakcie postępowania kwestii (zgodności z prawem budowlanym, ochroną środowiska) oraz szkód na działce nr [...].
W ocenie Kolegium przeprowadzone obecnie postępowanie wyjaśniające w sprawie naruszenia stosunków wodnych przez organ pierwszej instancji jest wystarczające do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w trybie przepisu art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm., dalej jako u.P.w.), choć uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zbyt ogólne, tj. zawiera tylko stwierdzenia, lecz nie odnosi się do przeprowadzonych w sprawie dowodów. Zdaniem SKO, pomimo wskazanych braków uzasadnienia wydanej decyzji, przeprowadzone przez Burmistrza postępowanie wyjaśniające należy uznać za wystarczające dla dokonanego tą decyzją rozstrzygnięcia, dlatego też brak jest podstaw do wydania decyzji kasacyjnej.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiotowej sprawie było prowadzone na podstawie art. 234 u.P.w., jednak zgodnie z przyjętym w orzecznictwie sądów poglądem, wydanie decyzji na podstawie ww. przepisu jest możliwe tylko w razie jednoznacznego ustalenia, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała zmianę stanu wód na gruncie, a zatem wymagane jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia tych zmian. Zmiana stosunków wodnych na gruncie musi szkodliwie wpływać na grunty sąsiednie. Sama zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia organu do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Konieczne jest ustalenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy tą zmianą, a szkodliwym wpływem na grunty sąsiednie.
Kolegium wskazało, że wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie poprzedzała konieczność poczynienia ustaleń, czy współwłaściciele działki nr [...], położonej w T., dokonali w wyniku podniesienia poziomu tej działki, tj. usypania nasypu, zmiany stanu wody na gruncie oraz czy zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie, w tym przypadku na grunty działek skarżącego.
W ocenie Kolegium przeprowadzone przez Burmistrza postępowanie wyjaśniające, uwzględniające stan faktyczny na gruncie wskazuje, że organ pierwszej instancji uznał, że zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 234 ust. 3 u.P.w., tj. nakazania współwłaścicielom działki nr [...] wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom (wykonania rowu odprowadzającego wodę spływającą z utworzonej skarpy). Jak wskazano zarówno z ustaleń poczynionych w trakcie przeprowadzonych oględzin, jak i na podstawie specjalistycznych opinii, tj. ekspertyzy hydrogeologicznej sporządzonej przez biegłego T.B. (w sierpniu 2019r.), opinii technicznej rzeczoznawcy budowlanego J.C. z dnia 30 września 2020 r. i opinii uzupełniającej z dnia 29 listopada 2021 r. oraz opinii geologicznej biegłego R.P. z czerwca 2021 r. wynika, że wykonany został nasyp na działkach będących współwłasnością, w tym działce nr [...] objętej postępowaniem, przez co nastąpiła zmiana intensywności spływu wód z utworzonej skarpy, co w związku z niedrożnością znajdującego się na działce nr [...] rowu otwartego, spowodowało podtapianie działek skarżącego.
Zdaniem SKO ustalenia Burmistrza zostały poparte opiniami sporządzonymi przez powołanych w sprawie biegłych, w tym biegłego z zakresu budownictwa – T.B., który w sporządzonej w sierpniu 2019 r. opinii technicznej stwierdził, że poziom działki nr [...] został podwyższony poprzez nawiezienie wysiewki, materiału pochodzącego z produkcji kruszywa w kamieniołomie w L., poziom został nadsypany do poziomu korony drogi relacji T.-Z. Biegły ten stwierdził, że nadsypany i podniesiony teren na działce nr [...] spowodował zmianę kierunku i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych, w kierunku południowej części działki nr [...], a brak jednolitego spadku podłużnego w dnie istniejącego w działce nr [...] rowu otwartego oraz jego odcinkowa erozja powoduje blokadę w swobodnym odpływie wód. W związku z powyższym zalecił udrożnienie rowu wzdłuż granicy działek nr [...] i [...]. Ponadto ze sporządzonej przez biegłego J.C. opinii z dnia 30 września 2020 r. wynika, że na działce nr [...] doszło do nawiezienia pospółki z kamieniołomu do wysokości 3,0-5,0 m. Biegły stwierdził, że przed podwyższeniem terenu działka posiadała nachylenie od drogi krajowej do cieku wodnego, ze stromą skarpą w połowie działki o wysokości ok. 2,2-2,5 m. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 14 sierpnia 2020 r. biegły ten stwierdził, że doszło do wykonania robót ziemnych przez wykonanie nasypów, podwyższono teren średnio na wysokość 3,0-4,0 m, a nawieziony materiał jest mało przepuszczalny. Pozostawiono minimalny spadek terenu i kierunek spływu wód z kierunku zachodniego na wschód do cieku wodnego, a więc nie zmieniono naturalnego kierunku spływu wód. Biegły ten stwierdził, że niemożliwe jest wskazanie naruszenia stosunków wodnych na działkach nr [...] i [...] w wyniku podwyższenia terenu na działkach sąsiednich, jednak w celu jednoznacznego odcięcia wpływów stosunków wodnych zaleca nakazać wykonanie rowu otwartego z ubezpieczeniami i innych prac pomocniczych. W opinii uzupełniającej z dnia 29 listopada 2021 r. biegły, wyjaśniając kwestię kolejnego podniesienia poziomu działki w wyniku kolejnego nawiezienia materiału, stwierdził, że część ziemi wraz z częścią pospółki została rozplantowana w miejscu wyżłobień i nierówności terenu na placu. Zdaniem biegłego nie doszło do zmiany kierunku spływu wód na działce nr [...], które tak jak poprzednio spływają z kierunku zachodniego na wschód oraz nie doszło do istotnego, powtórnego podniesienia powierzchni terenu dla zmiany wielkości i kierunku spadku. W ocenie biegłego wykonanie zasypu na działce nr [...] nie spowodowało naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla działek nr [...] i [...].
Nadto wskazano, że organ pierwszej instancji powołał również biegłego R.P., który w sporządzonej opinii geologicznej stwierdził, że nasyp przy budynku łącznie z terenem utwardzonym zmienia stosunki wodne na działce nr [...] poprzez skondensowany spływ wód opadowych na granicę działki nr [...] i podpiętrzanie się wód w niedrożnym rowie wodnym, co w efekcie prowadzi do przelewu wód opadowych i podtopień działki sąsiedniej nr [...]. Biegły ten zauważył ponadto, że grunty nasypowe na działce nr [...] zalicza się do gruntów mało chłonnych i słabo nasiąkliwych, a więc bardzo mało przepuszczalnych. Przez teren działki nr [...] i dolną część działki sąsiednie nr [...] przebiega granica zasięgu tarasy akumulacyjnej potoku P. oraz koryto starorzecza. Wysięki wody gruntowej, źródliska oraz okresowe podmokłości na granicy zbocze - taras akumulacyjny są zjawiskiem naturalnym geologicznie i środowiskowo.
Podkreślono również, że dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia, tj. przeprowadzone w trakcie postępowania wizje lokalne (22 lutego 2019 r., 26 marca 2019 r., 27 kwietnia 2019 r., 25 maja 2019 r. i 14 sierpnia 2020 r.) potwierdziły, że wykonany nasyp sprawia, że spływająca z niego woda opadowa czy roztopowa, wobec niedrożności rowu przebiegającego wzdłuż tej działki, powoduje miejscowe i okresowe podtapianie działek będących własnością skarżącego. Na podstawie przesłuchania powołanych w sprawie świadków ustalono, że na gruntach działek nr [...] i [...], będących własnością skarżącego, występują szkody w postaci miejscowego podmakania.
W ocenie SKO postępowanie przeprowadzone przez Burmistrza przed wydaniem zaskarżonej decyzji potwierdziło, że działania współwłaścicieli działki nr [...], polegające na wykonaniu nasypu doprowadziły do tego, że nastąpiło zwiększenie intensywności spływu wody z tego nasypu, która wobec niedrożności znajdującego się tam rowu rozlewa się na działki nr [...] i [...] powodując ich zalewanie, w wyniku czego stały się one podmokłe, co utrudnia ich użytkowanie.
Zdaniem Kolegium, wyjaśniając kwestię naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich, tj. działek nr [...] i [...], Burmistrz przeprowadził prawidłowo postępowanie wyjaśniające, które pozwala na merytoryczne rozpoznanie podania. Ustalił stan faktyczny na gruncie, nie tylko na podstawie przeprowadzonych wizji lokalnych na gruncie, ale też na podstawie opinii powołanych w sprawie biegłych. Wydając decyzję, Burmistrz oparł się na sporządzonych opiniach biegłych, gdyż niewątpliwie opinie te, a w tym zawarte w nich wnioski, miały charakter rozstrzygający dla wydania zaskarżonej decyzji. Opinie sporządziły osoby posiadające wiedzę specjalistyczną z zakresu hydrologii oraz budownictwa, a strony miały możliwość zapoznania się z nimi.
W zakresie zarzutów odwołania wyjaśniono, że rozpatrując sprawę w trybie przepisów u.P.w., dotyczącą naruszenia stosunków wodnych na gruncie, brak jest podstaw do ingerowania w kwestie związane ze zgodnością prowadzonej inwestycji z innymi przepisami, np. z prawem budowlanym, czy prawem ochrony środowiska. Legalność dokonywanych inwestycji w zakresie ich zgodności z ww. przepisami nie ma wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w trybie art. 234 u.P.w., gdyż organ winien w nim ustalić jedynie czy faktycznie stosunki wodne zostały naruszone.
W ocenie SKO należało zgodzić się ze stanowiskiem Burmistrza, że najbardziej uzasadnione będzie wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom w postaci udrożnienia rowu otwartego. Zdaniem Kolegium, nie było zatem potrzeby w tej sytuacji nakazania właścicielom działki nr [...] położonej w T. przywrócenia stanu poprzedniego, bowiem aby wypełnić nakaz określony alternatywnie w art. 234 ust. 3 p.w., wystarczy samo zobowiązanie ich do wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom. Stąd eliminacja pkt I z sentencji organu pierwszej instancji. W ocenie Kolegium, sformułowanie sentencji decyzji w pkt II i III mogłoby również wzbudzić wątpliwości co do jej interpretacji na etapie wykonania nałożonego obowiązku, stąd konieczne okazało się jej doprecyzowanie. Jak wskazano udrożnienie rowu otwartego, zlokalizowanego w granicach działek, począwszy od działki nr [...], przez działkę nr [...] i kończącego się przepustem drogowym pod drogą gminną na działce [...], należy do zobowiązanych właścicieli działki nr [...] jedynie w części przebiegającej przez należącą do nich działkę nr [...]. Uzasadnione było też zobowiązanie ich do jednokrotnego oczyszczenia przepustu (zlokalizowanego na działce nr [...]) z naniesionych osadów oraz udrożnienia przepływu wód za przepustem w drodze nr [...], skoro brak utrzymania przez nich w należytym stanie rowu doprowadził do zablokowania tego przepustu. W ocenie Kolegium, nie ma jednak podstaw do zobowiązania właścicieli działki nr [...] do udrożnienia rowu w górnej jego części na działce nr [...], co wiąże się z uzyskaniem zgody właścicieli tej działki na wejście na teren i wykonywanie tam robót, a także ich zobowiązanie w przyszłości do systematycznego i w zależności od potrzeb oczyszczania przepustu pod drogą i udrażniania przepływu wód za przepustem, tj. na działce stanowiącej drogę gminną.
Z decyzją organu odwoławczego nie zgodził się skarżący, natomiast Sąd Wojewódzki wymienionym powyżej wyrokiem oddalił skargę, uznając ją za nieuzasadnioną.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego nie ulegało wątpliwości, że w sprawie doszło do zmiany stosunków wodnych. Postępowanie zainicjowane przez skarżącego (właściciela działek nr [...] i [...]) dowiodło, że działania dokonane przez właścicieli działki [...] polegające na nawiezieniu działki spowodowało zmianę stosunków wodnych na gruncie poprzez zwiększenia natężenia wód spływających przez te działki ze szkodą dla gruntów skarżącego, poprzez podmakanie działek, tworzenie się zastoisk wodnych.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji zakres wykonanych prac, poza dołączonymi do akt zdjęciami, najbardziej widoczny jest na załączniku nr 17 do opinii J.C., na którym kolorem żółtym zaznaczono widoczny zakres podwyższenia działek. Zwrócono również uwagę, że te okoliczności potwierdzone zostały w toku postępowania zeznaniami świadków, którzy zgodnie zeznali, że przed nawiezieniem terenów działki skarżącego były suche, można było je uprawiać i wjeżdżać sprzętem rolniczym, co aktualnie uległo znacznemu pogorszeniu. Potwierdziły to również sporządzone w sprawie trzy opinie biegłych i jedna opinia uzupełniająca. Zarówno T.B. - biegły z zakresu budownictwa, J.C.- biegły o specjalności instalacyjno-inżynieryjnej i wodnomelioracyjnej oraz R.P. – biegły m.in. o specjalności hydrogeologicznej, zgodnie stwierdzili, że na działce nr [...] jesienią 2017 r. doszło do nawiezienia pospółki z kamieniołomu do wysokości 3-5 m. Przed podwyższeniem terenu działka posiadała nachylenie od drogi krajowej do cieku wodnego ze stromą skarpą w połowie działki o wysokości około 2,2 do 2,5 m. Przez dokonanie robót ziemnych, wykonanie nasypu doszło do podwyższenia terenu średnio na wysokość około 3-4 m, mało przepuszczalnym materiałem. Nie uległ zmianie kierunek spływu wód, które spływały i spływają z kierunku zachodniego na wschód, lecz natężenie poprzez skondensowany spływu wód na działkę nr [...] i podpiętrzanie się wód w niedrożnym rowie wodnym, co w efekcie prowadzi do przelewania się wód opadowych i podtopień działki nr [...]. Jednocześnie stwierdzono, że stan ten nie uległ dodatkowemu pogorszeniu na skutek chwilowego nawiezienia terenu działki nr [...] dodatkowymi materiałami zwożonymi przez wykonawcę robót drogowych na przełomie czerwca i lipca 2021 r., które zostały usunięte a teren splantowany (w tym zakresie odwołano się do opinii uzupełniającej J.C.).
Dalej Sąd pierwszej instancji stwierdził, że ustalenia te potwierdzone zostały w ramach przeprowadzonych w dniach 22 lutego 2019 r., 26 marca 2019 r., 27 kwietnia 2019 r., 25 maja 2019 r. i 14 sierpnia 2019 r. oględzin. Jak wskazano w toku postępowania wyjaśniono również kwestię skierowania obowiązku do wszystkich wspólników figurującej w ewidencji gruntów jako właściciel działki Firmy Usługowo-Handlowej [...] (po śmierci L.L.: J.L., B.L., M. i W.L. – akt poświadczenia dziedziczenia z [...] marca 2021 r. Nr [...], przy czym jako zarządcę sukcesyjnego wyznaczono J.L.).
W rezultacie powyższego Sąd Wojewódzki nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania w tym art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż obszerny materiał dowodowy zawiera zarówno wyjaśnienia stron postępowania, jak również specjalistyczne opinie biegłych.
Przechodząc dalej Sąd pierwszej instancji zauważył, że spór w sprawie zasadniczo sprowadza się do samego sposobu usunięcia stwierdzonych naruszeń. W tym zakresie zwrócono uwagę, że skarżący domagał się przywrócenia stanu poprzedniego. Tymczasem organy jako sposób zapobiegający powstającym szkodom nakazały udrożnienie rowu otwartego. Podkreślono jednocześnie, że wybór sposobu usunięcia stwierdzonego naruszenia należy do organu. Sposób ten powinien dawać z jednej strony gwarancje skuteczności przeciwdziałania powstałym szkodom, z drugiej zaś powinien być jak najmniej uciążliwy. Zatem jeżeli istnieje kilka sposobów usunięcia niepożądanego stanu organ powinien wybrać ten z nich, który będzie najprostszy do wykonania. Wyjaśniono przy tym, że nie jest zatem tak, że zawsze będzie istniała konieczność przywrócenia stanu poprzedniego.
W przedmiotowym postępowaniu organy nakazując wykonanie określonych prac stwierdziły natomiast, że jest to rozwiązanie najbardziej skuteczne i jednocześnie najmniej uciążliwe. W tym zakresie Sąd Wojewódzki podniósł że przyjęte rozwiązanie wynikało z opinii biegłych. Zarówno T.B., J.C., jak również R.P., jako sposób rozwiązania problemu wskazywali wykonanie właściwego rowu wodnego, przy czym dwaj pierwsi biegli podali dokładne parametry jakie powinien spełniać rów w celu zapobieżenia szkodom, które zostały przez organy zaaprobowane.
Jak zaznaczył Sąd pierwszej instancji biegły z zakresu swojej specjalności daje gwarancje rzetelności i prawidłowości wniosków. W sprawie jednocześnie brak było powodów do podważenia wniosków biegłych w zakresie zaproponowanego sposobu rozwiązania powstałego problemu.
Udrożnienie istniejącego na działce nr [...] rowu poprzez jego odmulenie, umocnienie dna i skarp poprzez ułożenie na nich płyt typu Jomb 80x50x8 cm z przybiciem kółkami grubości 4-6 cm, długości 1 m, do szerokości w dnie 0,60 m, na górze 2 m, nachyleniu 1:1, głębokości minimum 0,95 m, spadku dna 7,5 % ma za zadanie ustabilizować nasyp i ograniczyć erozyjne działanie spływających wód opadowych i roztopowych, które do tej pory rozmywały nasyp, powodując niedrożność tego rowu. Nadanie nowego kształtu i trwałe zabezpieczenie ma z kolei zapewnić swobodny przepływ i bieżącą konserwację. Jednocześnie wyrównanie na koronie nasypu, pasem szerokości minimum 4 m i nawiezienie humusem grubości 30 cm w celu dokonania obsiewu mieszanką traw uniwersalnych (życica trwała, kostrzewa czerwona, kostrzewa trzcinowa) w ilości 1 kg na 40 m² skarp rowu i korony nasypu pasem szerokości minimum 4 m pozwoli zabezpieczyć w okresach suszy i silnych wiatrów o kierunku z południa na północ pyleniu drobnych cząstek materiału, z którego wykonano nasyp na budynek mieszkalny usytuowany w odległości około 30 do 45 m od granicy działki nr [...] w kierunku północnym tj. w stronę działki nr [...] należącej wraz z budynkiem mieszkalnym do skarżącego.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego przyjęty przez organy sposób usunięcia stwierdzonego stanu naruszenia, wynikający z opinii biegłych odpowiednich specjalizacji, daje gwarancje, że skutecznie zapobiegnie on dalszym zakłóceniom stosunków wodnych, bez konieczności przywracania stanu poprzedniego, który ze względu na zakres dokonanych prac, nawiezienia znacznej ilości materiału byłby niewątpliwie trudniejszy do wykonania. Należy przy tym pamiętać, że omawiana odpowiedzialność administracyjnoprawna za naruszenie stosunków wodnych jest ukształtowana odmiennie niż odpowiedzialność karna. Nie jest oparta o zasadę winy i kary uzależnionej od stopnia zawinienia, ponieważ chodzi tu o zapobieżenie negatywnym skutkom powstałych zmian, a nie ukarania sprawcy.
Za bezzasadne uznano zarzuty skargi dotyczące braku rzetelności opinii R.P. poprzez różną ocenę nawiezionego materiału z kamieniołomu na dwie sąsiednie działki, tj. działki nr [...], której dotyczy niniejsze postępowanie oraz działki nr [...], objętej odrębnym postępowaniem zakończonym decyzją Kolegium z dnia 10 marca 2022 r. ,Nr SKO.4171.9.436.2022.
W tym aspekcie wskazano, że są to dwa odrębne postępowania, w których wydano różne opinie dotyczące odrębnego zagadnienia. Oceniając w niniejszym postępowaniu charakter dokonanych czynności oraz rodzaj nawiezionego materiału biegły odniósł to do działki nr [...]. Oceniając jakość kruszywa posiłkowano się orzeczeniem o jakości kruszywa z dnia 2 listopada 2020 r., wydanym przez Przedsiębiorstwo Produkcji Materiałów Drogowych w R. sp. z o.o., jak również badaniami geotechnicznymi wykonanymi podczas wizji terenu, tj. 2 otworów badawczych do głębokości 2,5 m, na podstawie których dokonano badania wodochłonności gruntu nasypowego i pomiaru wsiąkania wody w grunt. Tak wykonane badania pozwoliły ocenić stan przenikalności nasypu i wywieść na tej podstawie odpowiednie wnioski, a więc, że nasyp został wykonany z materiału o słabej przenikliwości tj. chłonności.
Tymczasem w odniesieniu do nasypu dokonanego na działce nr [...] ten sam biegły wskazał, że został on wykonany z wysiewki piaskowcowej z domieszką okruchów skalnych. Grubość nasypów mieści się w zakresie 0,5- 2,5 m, średnio 1,5 m. Jednocześnie stwierdził, że nasyp wykonany na działce nr [...] nie zmienia stosunków wodnych przedmiotowej działki oraz działek sąsiednich, ponieważ został wykonany z materiału bardzo chłonnego, a więc przesiąkliwego.
W konsekwencji stwierdzono, że wyciągnięcie przez biegłego różnych wniosków było uzasadnione innymi właściwościami materiału użytego do podwyższenia działek.
Jako prawidłowe oceniono także stanowisko SKO odnośnie braku wpływu na ocenę zmiany stosunków wodnych kwestii legalności wykonanych prac. Jak podkreślono nawet legalnie prowadzone prace budowlane mogą bowiem doprowadzić do zmiany stosunków wodnych, która będzie wymagała ingerencji organów. Podstawą dochodzenia tych roszczeń jest zatem nie to, czy prace są wykonywane legalnie, ale czy wywołują skutki, których wyeliminowanie może nastąpić w postępowaniu o zmianę stosunków wodnych.
Sąd pierwszej instancji nie podzielił twierdzeń skarżącego, że zaprojektowany sposób usunięcia stanu naruszenia nie spełni oczekiwań. Jak wskazano na obecnym etapie brak jest podstaw do negowania zaproponowanego przez wszystkich powołanych w sprawie biegłych sposobu rozwiązania problemu. Skoro biegli posiadaną wiedzą dają gwarancję, że wskazany sposób przywrócenia stosunków wodnych na gruncie jest wystarczający, to brak jest podstaw do kwestionowania tego stanowiska.
Sąd Wojewódzki uznał również, że organ odwoławczy prawidłowo zreformował rozstrzygnięcie Burmistrza nakazując właścicielom działki nr [...] wykonanie prac w zakresie rowu przebiegającego przez ich działkę. Nakazanie wykonania rowu na cudzej nieruchomości (w niniejszej sprawie chodzi o działkę nr [...]) jest możliwe tylko wówczas, gdy jest ona objęta szkodliwą zmiana stosunków wodnych i na żądanie jej właścicieli, o ile działania miałyby obciążać gminę jako sprawcę szkody. W tym zakresie podzielono twierdzenia organu odwoławczego, że taka sytuacja nie zachodzi, zwłaszcza w kontekście inicjującego postępowanie wniosku skarżącego, który zwrócił się o podjęcie interwencji w związku z nawiezieniem przez właścicieli działek nr [...] i [...] dużej ilości materiału z kamieniołomu w wyniku czego nastąpiło znaczne podwyższenie poziomu w stosunku do gruntów sąsiednich. W ocenie Sądu Wojewódzkiego nie ma wątpliwości co do tego, że zreformowany przez Kolegium sposób zapobiegania szkodom będzie skuteczny, bowiem T.B. proponując w sporządzonej przez siebie opinii sposób rozwiązania problemu wskazał na przebieg rowu zgodny z tym, który został przyjęty przez organ odwoławczy.
W rezultacie wskazano, że zobowiązanie właścicieli działki, którzy swoim działaniem nie przyczynili się do powstania szkody, a ponadto co do których nie zgłoszono takiego żądania, byłoby prawnie nieuzasadnione. Sąd Wojewódzki zwrócił także uwagę, że utrzymywanie urządzeń wodnych, a takim niewątpliwie jest rów, w prawidłowym stanie należy do ich właścicieli i polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji (art. 188 u.P.w.), dlatego też obowiązek taki spoczywa również na właścicielach działki nr [...].
Z wyrokiem Sądu pierwszej instancji nie zgodził się skarżący i w wywiedzionej skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.) przez niezastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do decyzji organów obu instancji i oddalenie skargi, wynikające z błędnego przyjęcia przez Sąd, że organy administracji publicznej wywiązały się z obowiązków wynikających z ww. przepisów, nie naruszyły dyspozycji tych przepisów, w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy, który był wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego i tym samym w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny będący podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy w rzeczywistości organy obu instancji nie wyjaśniły wątpliwości i zarzutów formułowanych konsekwentnie przez skarżącego, nie wyjaśniły i nie rozstrzygnęły wątpliwości, sprzeczności i niejasności płynących z treści opinii powołanych w sprawie biegłych, oparły swoje rozstrzygnięcie w głównej mierze na opinii biegłego J.C. nie będącego biegłym z zakresu hydrologii, a nadto wynikające z błędnego zaakceptowania przez Sąd pierwszej instancji wybranego przez organy sposobu usunięcia stwierdzonych naruszeń poprzez wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom opisanych w decyzji SKO, jako rzekomo stanowiącego gwarancję, że skutecznie zapobiegnie on dalszym zakłóceniom stosunków wodnych, w sytuacji gdy rów (wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom sprowadza się w istocie do nakazania odmulenia i udrożnienia tego rowu) istnieje na gruncie co najmniej od 2019 r. i mimo, że początkowo był udrożniony, nie spełniał funkcji mającej polegać na zbieraniu wody z gruntu i odcinaniu w ten sposób działek skarżącego od negatywnego skutku w postaci podmakania i zalewania działek.
W uzasadnieniu wskazano m.in., że skarżący nie kwestionuje stwierdzonego przez organy faktu naruszenia stosunków wodnych przez właściciela działek sąsiadujących z działkami skarżącego, jednakże konsekwentnie kwestionuje sposób usunięcia stwierdzonych naruszeń. W ocenie skarżącego kasacyjnie wnioski płynące z opinii biegłych są niespójne, wzajemnie się wykluczają i poddają w wątpliwość wnioski wyciągane przez biegłych także w zakresie proponowanego przez nich sposobu usunięcia stwierdzonych naruszeń. Mimo konsekwentnie zarzucanych przez skarżącego uchybień w opiniach biegłych, nie doszło do ich wyjaśnienia w toku postępowania administracyjnego. Jak wskazano organy obu instancji, wydając konsekwentnie zaskarżane w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego decyzje, opierały się przede wszystkim na opiniach biegłych T.B., J.C. i R.P., przy czym, co istotne, nie tylko pominęły, że wnioski płynące z tych opinii nie są spójne, a niekiedy wprost są ze sobą sprzeczne i wzajemnie się wykluczają.
Skarżący kasacyjnie podtrzymał swoje stanowisko, że wnioski zawarte w opinii biegłego R.P. są błędne, przede wszystkim w zakresie cech (przepuszczalność, chłonność), którymi charakteryzował się materiał nawożony na działkę nr [...] i [...]. W skardze kasacyjnej zakwestionowano przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że na działkę [...] nawieziono inny materiał niż na działkę [...]. Zdaniem skarżącego kasacyjnie materiał z kamieniołomu został przez J.L. nawieziony i wyrównany na obie działki w tym samym czasie, z tego samego źródła, a zatem oczywistym jest, że nasypy na obu działkach charakteryzują się takimi samymi cechami w zakresie nasiąkliwości, chłonności, przepustowości. Różne wnioski co do cech płynące z opinii nie świadczą w jego ocenie, że do podwyższenia terenów użyto różnych materiałów, lecz świadczą o sprzeczności, a co za tym idzie braku wiarygodności opinii, na których swoje rozstrzygnięcie oparły organy obu instancji.
Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W piśmie z dnia 18 grudnia 2023 r. skarżący kasacyjnie zrzekł się jednocześnie przeprowadzenia rozprawy.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie zauważyć należy, że wobec zrzeczenia się przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie rozpatrzenia sprawy na rozprawie oraz niewniesienia przez drugą stronę w ustawowym terminie wniosku o jej przeprowadzenie, skarga kasacyjna – na zasadzie art. 182 § 2 i § 3 u.p.p.s.a., podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 183 § 1 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia żadnej z wad wymienionych w art. 183 § 2 u.p.p.s.a., a nadto w związku z niezaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 189 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami kasacyjnymi, dochodząc do przekonania, że są one nieusprawiedliwione, a skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W wywiedzionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze kasacyjnej zarzucono wyłącznie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. W rezultacie zastosowanie prawa materialnego przez Sąd pierwszej instancji nie podlegało kontroli.
Przechodząc do oceny podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu wymaga wyjaśnienia, że art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., dotyczą obowiązków organów administracji publicznej w zakresie zbierania i oceny zgromadzonego materiału dowodowego w celu pełnego ustalenia i uzasadnienia stanu faktycznego przyjętego przez organy za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej w toku postępowania podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy. W myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego obowiązkiem organu administracji publicznej jest zaś jego wszechstronne rozpatrzenie. Zadaniem sądu administracyjnego jest natomiast m.in. ustalenie, czy prawidłowo został zebrany materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym, a następnie czy został oceniony przez organy administracyjne zgodnie z przepisami tego postępowania. W związku z tym sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracyjne wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przeciwieństwie do twierdzeń skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki miał podstawy, aby uznać, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy są prawidłowe i odpowiadają zebranym dowodom zawartym w aktach administracyjnych. Organy przeprowadziły bowiem kompletne postępowanie dowodowe, spełniające wymogi wskazane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy zebrały obszerny materiał dowodowy, w tym opinie biegłych i zeznania świadków. W sprawie przeprowadzone zostały również pięciokrotne oględziny działek. Na tej podstawie Kolegium dokonało właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a zatem nie można w tym zakresie zarzucić mu uchybień. Z zaskarżonej decyzji wynika również dlaczego organ odwoławczy wydał decyzję reformatoryjną. Precyzyjnie zostały wyjaśnione przyczyny rozstrzygnięcia, a także jasno wskazano dlaczego nie mogły zadziałać zarzuty odwołania.
Zauważyć należy również, że zakres postępowania dowodowego oraz ustaleń faktycznych organów w przedmiotowej sprawie był wyznaczony przesłankami wynikającymi z art. 234 ust. 3 u.P.w. Podzielić należy w tej mierze stanowisko Sądu pierwszej instancji, który nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Ma rację Sąd Wojewódzki, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organu nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd pierwszej instancji zasadnie zatem uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W sprawie organy zgromadziły bowiem materiał dowodowy, który był wystarczający do oceny, czy spełnione zostały przesłanki, od których uzależnione jest wydanie decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 u.P.w.
W postępowaniach tego rodzaju jednym z podstawowych jest – co do zasady – dowód z opinii biegłego na okoliczność tego, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie, czy na gruncie sąsiednim nastąpiła szkoda. Aby opinia była miarodajna, musi być kompletna, precyzyjna, jasna i logiczna. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w rozpoznawanej sprawie sporządzono kilka opinii biegłych. Sąd pierwszej instancji dokonał gruntownej analizy znajdujących się w aktach sprawy opinii biegłych i przedstawił wnioski z nich płynące wskazując, że wszyscy biegli jako sposób rozwiązania problemu wskazywali wykonanie właściwego rowu wodnego.
Dostrzec należy, że skarżący kasacyjnie zarzuca, że sporządzone w sprawie opinie są sprzeczne, niekonsekwentne, a działania biegłych budzą wątpliwości co do ich rzetelności. W tym zakresie wskazano m.in. na odmienną ocenę poszczególnych cech materiału nawożonego na działkę nr [...] i [...]. Trafnie jednak dostrzegł Sąd pierwszej instancji, że w istocie mamy do czynienia z dwoma odrębnymi postępowaniami, gdyż działka nr [...] objęta była odrębnym postępowaniem zakończonym decyzją Kolegium z dnia 10 marca 2022 r., Nr SKO.4171.9.436.2022.
Nie bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że w tych obu sprawach wydano opinie dotyczące odrębnych zagadnień. W odniesieniu do działki nr [...] oceniono stan przenikalności nasypu i stwierdzono, że został wykonany z materiału o słabej przenikliwości tj. chłonności. Natomiast w przypadku nasypu na działce nr [...] biegły wskazał, że został on wykonany z wysiewki piaskowcowej z domieszką okruchów skalnych. Grubość nasypów mieści się w zakresie 0,5 – 2,5 m, średnio 1,5 m. Biegły stwierdził także, że nasyp wykonany na działce nr [...] nie zmienia stosunków wodnych przedmiotowej działki oraz działek sąsiednich, ponieważ został wykonany z materiału bardzo chłonnego, a więc przesiąkliwego.
Podkreślić przy tym należy, że organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną treść opinii biegłego. Opinia biegłego jest dokumentem zawierającym oceny i informacje oparte na wiedzy specjalistycznej. W konsekwencji zakwestionowanie opinii biegłego przez organ administracji publicznej lub sąd administracyjny jest dopuszczalne, ale wyłącznie w wyjątkowych i oczywistych wypadkach, jeżeli zostanie wykazane, że przy sporządzaniu opinii doszło do naruszenia prawa albo operat zawiera ewidentne błędy, które dyskwalifikują jej walory dowodowe. Obowiązkiem organu, a także sądu administracyjnego, jest dokonanie oceny opinii biegłego, lecz tylko pod względem spełnienia określonych warunków formalnych, a nie weryfikacji wiadomości specjalnych przedstawionych przez biegłego.
W tym miejscu wskazać również należy, że w celu skutecznego zarzucenia naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. nie wystarcza podniesienie tylko odmiennej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zgłoszony zarzut wymaga bowiem wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Dokonana ocena materiału dowodowego może być zatem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 3287/21). Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.
Nie mogły zadziałać również argumenty wskazujące, że J.C. nie jest biegłym z zakresu hydrologii. Jak precyzyjnie wskazał to Sąd pierwszej instancji w sprawie wykorzystano opinie trzech biegłych o różnych specjalnościach (w istocie komplementarnych w stosunku do siebie): T.B. – biegłego z zakresu budownictwa, J.C. - biegłego o specjalności instalacyjno–inżynieryjnej i wodnomelioracyjnej oraz R.P. - biegłego o specjalności m.in. hydrogeologicznej. Nie może umykać przy tym z pola widzenia fakt, że wszyscy z powołanych w sprawie biegłych wskazali tożsamy sposób rozwiązania problemu (z pewnymi różnicami odnoszącymi się do parametrów realizacji).
Na marginesie podnieść należy, iż twierdzenia skargi kasacyjnej są w tym zakresie wewnętrznie sprzeczne, bowiem z jednej strony autor skargi kasacyjnej wskazuje, że organy oparły się zasadniczo na opinii J.C., po czym w dalszej części podnosi, że: "organy obu instancji, wydając konsekwentnie zaskarżane w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego decyzje, opierały się przede wszystkim na opiniach biegłych T.B., J.C. i R.P., przy czym, co istotne, nie tylko pominęły, że wnioski płynące z tych opinii nie są spójne, a niekiedy wprost są ze sobą sprzeczne i wzajemnie się wykluczają."
Nie mogły zadziałać również twierdzenia skarżącego kasacyjnie, które wskazują, że istniejący na gruncie co najmniej od 2019 r. rów mimo, że początkowo był udrożniony, nie spełniał swojej funkcji. Podnieść w tym miejscu należy, że autor skargi kasacyjnej w tym zakresie próbuje wykazać nieefektywność rozwiązania wskazanego w decyzji Kolegium z dnia 10 marca 2022 r., Nr SKO.4171.8.435.2022, odwołując się do już istniejącego rowu. W tym zakresie nie można jednak pominąć, że rozwiązanie wskazane w decyzji SKO z dnia 10 marca 2022 r. musi spełniać dokładnie określone parametry. Nie można apriorycznie zakładać nieskuteczności wskazanego w decyzji organu odwoławczego sposobu rozwiązania problemu wobec braku dostrzegalnych efektów już istniejącego rowu o bliżej nieokreślonych parametrach. Dopiero zatem zrealizowanie urządzeń zapobiegających szkodom w sposób określony w decyzji SKO z dnia 10 marca 2022 r. pozwoli na ocenę ich skuteczności. Z tego też powodu nie jest uzasadnione niejako aprioryczne twierdzenie skargi kasacyjnej, że niemożliwe jest "dostosowanie" istniejącego rowu do wymagań przewidzianych przez Kolegium.
Skoro zatem skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, gdyż żaden z podniesionych w niej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie, to Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 u.p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.