III OSK 1956/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia w sprawie dostępu do informacji publicznej dotyczącej grupy roboczej ds. transparentności finansowania NGO, uznając, że organ wykonał wyrok sądu niższej instancji.
Stowarzyszenie domagało się informacji o grupie roboczej powołanej przez Ministra Środowiska do spraw transparentności finansowania NGO. Po wyroku WSA zobowiązującym do udzielenia informacji, organ odpowiedział, podając imiona i wykształcenie dwóch członków oraz informując, że grupa nie miała nazwy i miała charakter rotacyjny. Stowarzyszenie uznało odpowiedź za niewystarczającą i wniosło skargę na niewykonanie wyroku. WSA oddalił skargę, uznając, że organ udzielił informacji, które posiadał, w terminie. NSA oddalił skargę kasacyjną, odrzucając zarzuty dotyczące nieważności postępowania i naruszenia przepisów proceduralnych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia na wyrok WSA w Warszawie, który oddalił skargę na niewykonanie przez Ministra Klimatu i Środowiska wyroku WSA z 2020 r. Stowarzyszenie wniosło o udostępnienie informacji dotyczących grupy roboczej powołanej do opracowania rozwiązań prawnych w zakresie transparentności finansowania organizacji pozarządowych. Wniosek obejmował nazwę grupy, jej skład (imiona, nazwiska, wykształcenie, reprezentowany podmiot) oraz wypracowane dokumenty. Organ początkowo udzielił niepełnej odpowiedzi, wskazując jedynie na ogólny cel grupy i jej rotacyjny charakter. WSA w Warszawie wyrokiem z 2020 r. zobowiązał Ministra do rozpatrzenia wniosku w zakresie nazwy i składu grupy. Po ponownej odpowiedzi organu, w której wskazano dwóch członków grupy (z imienia i nazwiska, z podaniem wykształcenia) oraz poinformowano, że grupa nie miała nazwy, Stowarzyszenie wniosło kolejną skargę na bezczynność. WSA odrzucił tę skargę, wskazując na właściwy środek zaskarżenia. Następnie Stowarzyszenie wniosło skargę na niewykonanie wyroku z 2020 r. WSA w Warszawie oddalił tę skargę, uznając, że organ udzielił informacji, które posiadał, w terminie. Skarga kasacyjna Stowarzyszenia zarzucała m.in. nieważność postępowania z powodu udziału sędziego T.S. oraz naruszenie przepisów proceduralnych, w tym wadliwe ustalenia faktyczne dotyczące składu grupy roboczej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie zaszły przesłanki nieważności postępowania, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych są nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że prawo dostępu do informacji publicznej nie jest objęte zakresem art. 6 EKPC, a zarzuty dotyczące składu grupy roboczej nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym ani w interpretacji przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Organ wykonał wyrok, jeśli podjął czynności zmierzające do jego wykonania bez zbędnej zwłoki i udzielił informacji, które posiadał, nawet jeśli nie były one wyczerpujące z punktu widzenia wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykonanie wyroku polega na podjęciu czynności zmierzających do jego realizacji, a niekoniecznie na osiągnięciu satysfakcjonującego wnioskodawcę rezultatu. Organ udzielił odpowiedzi w terminie, podając posiadane dane, co zostało uznane za wykonanie wyroku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (28)
Główne
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 154 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 18
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 19
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 8
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 1
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 154 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
dotyczy nieważności postępowania
p.p.s.a. art. 18
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 19
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 8
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 1
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ wykonał wyrok WSA, udzielając posiadanych informacji w terminie. Nie zaszły przesłanki nieważności postępowania z powodu udziału sędziego T.S. Prawo dostępu do informacji publicznej nie jest objęte zakresem art. 6 EKPC. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania były nieuzasadnione lub nieprawidłowo skonstruowane.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu udziału sędziego T.S. Naruszenie przepisów postępowania, w tym wadliwe ustalenia faktyczne dotyczące składu grupy roboczej. Naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC. Naruszenie art. 3, 141 § 4, 149 § 1 pkt 1, 151, 153, 154 § 1 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi. W niniejszej sprawie w odniesieniu do sędziego T. S. nie wystąpiła przesłanka wyłączenia sędziego z mocy prawa, o której mowa w art. 18 p.p.s.a. Okoliczności te mogłyby być rozważane wyłącznie jako okoliczność świadcząca o braku bezstronności w sprawie, a więc w ramach wniosku o wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a. Poza zakresem przedmiotowym normy konwencyjnej pozostają także kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej, jak również te dotyczące obowiązków podatkowych i innych zobowiązań, które stanowią część obowiązków obywatelskich. Zarzucono naruszenie przepisów tzw. blankietowych, tj. przepisów określających kompetencje sądu pierwszej instancji w fazie orzekania, do których należą m.in. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., art. 149 § 1a i art. 149 § 2 p.p.s.a., a także art. 151 p.p.s.a., wymagają powiązania z przepisami o charakterze materialnym lub procesowym, których naruszenia miały dopuścić się – w ocenie strony skarżącej kasacyjnie – organy administracji.
Skład orzekający
Artur Kuś
przewodniczący
Ewa Kwiecińska
sprawozdawca
Hanna Knysiak - Sudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'wykonanie wyroku' w kontekście dostępu do informacji publicznej, zasady dotyczące nieważności postępowania w przypadku wątpliwości co do sędziego, oraz zakres stosowania art. 6 EKPC."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i proceduralnego, a jej rozstrzygnięcie opiera się na ugruntowanym orzecznictwie NSA w zakresie procedury sądowoadministracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej i budzi wątpliwości co do rzetelności postępowania, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym. Zarzuty dotyczące sędziego dodają element kontrowersji.
“Czy organ wykonał wyrok sądu? NSA rozstrzyga spór o dostęp do informacji o grupie roboczej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1956/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-05-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Kuś /przewodniczący/ Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/ Hanna Knysiak - Sudyka Symbol z opisem 6480 644 Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane II SA/Wa 1356/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-02-28 Skarżony organ Minister Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 13 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś Sędziowie: sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant: starszy asystent sędziego Edyta Kuczkowska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1356/23 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na niewykonanie przez Ministra Klimatu i Środowiska wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 435/20 oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1356/23, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] (dalej: "skarżący" lub "Stowarzyszenie") na niewykonanie przez Ministra Klimatu i Środowiska wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 435/20, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę. Wyrok wydano w poniższym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 21 maja 2020 r., za pośrednictwem platformy e-PUAP, Stowarzyszenie zwróciło się do Ministra Środowiska, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm.); powoływanej dalej jako "u.d.i.p.", o udostępnienie informacji dotyczących powołania przez organ grupy roboczej, o której mowa w artykule dostępnym pod linkiem: https://www.cire.pl/item,194892,1,0,0,0,0,0 doprecyzuja-rozwiazania-dotyczace-organizacji-proekologicznych.html, tj.: nazwy grupy, jej składu – imion i nazwisk członków grupy roboczej, wykształcenia, nazwy reprezentowanego podmiotu, jeśli dotyczy, celu, do którego grupa została powołana; dokumentów, które dotychczas (na czas odpowiedzi na wniosek) zostały wypracowane przez grupę. W odpowiedzi organ pismem z dnia 26 maja 2020 r. nr 1212799.3619498.2808737 poinformował wnioskodawcę, że z inicjatywy Ministra Środowiska grupa ekspertów przygotowuje projekt rozwiązań prawnych dotyczących transparentności finansowania organizacji NGO. Grupa ma charakter rotacyjny, nie wytworzyła jeszcze żadnych dokumentów. Pismem z dnia 15 lipca 2020 r. Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Środowiska polegającą na nierozpatrzeniu jej wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 21 maja 2020 r. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazało, że odpowiedź organu nie została prawidłowo udzielona, a Minister Środowiska wypowiedział się jedynie do wniosku w zakresie tiret 3 i 4 wniosku. Stowarzyszenie podało, że przedmiotem wniosku było m.in. uzyskanie konkretnych informacji o nazwie grupy roboczej powołanej przez Ministra Środowiska, o której mowa w artykule dostępnym pod linkiem: https://www.cire.pl/item,194892,1,0,0,0,0,0doprecyzuja-rozwiazania-dotyczace-organizacji-proekologicznych.html, wymienieniu z imienia i nazwiska jej członków, określeniu ich wykształcenia oraz ewentualnie nazwy reprezentowanego przez nich podmiotu. Tymczasem w odpowiedzi z dnia 26 maja 2020 r. organ wskazuje jedynie na ogólny cel powołania grupy, a także na jej charakter. Ponadto organ wskazał na rotacyjny charakter grupy roboczej, wyjaśniając, że nie wytworzyła ona żadnego dokumentu. Podana zaś informacja nie dotyczy wnioskowanych informacji będących przedmiotem wniosku. Zdaniem strony skarżącej charakter rotacyjny grupy nie stanowił argumentacji za tym, by organ nie mógł udzielić informacji, kto wchodził w skład danej grupy, w określonym czasie. Ważnym jest sam fakt, że grupa taka powstała, w określonym czasie działała pod nazwą i składała się z członków, którzy realizowali zadanie publiczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. II SAB/Wa 435/20, zobowiązał Ministra Środowiska do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 21 maja 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie tiret 1 i 2, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Po otrzymaniu ww. wyroku WSA w Warszawie (data wpływu do urzędu 01.02.21 r.) organ przeanalizował ponownie wniosek Stowarzyszenia we wskazanym zakresie i udzielił na niego odpowiedzi, za pośrednictwem skrzynki ePUAP, pismem z dnia 2 lutego 2021 r. znak D1Ś-IV.O19O.139.2O2O.MS. W swoim piśmie organ wskazał, że w związku z włączeniem do Ministerstwa Klimatu komórek organizacyjnych obsługujących sprawy działu środowisko na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 października 2020 r. w sprawie zniesienia Ministerstwa Środowiska (Dz. U. poz. 1731) w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 października 2020 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Klimatu i Środowiska (Dz. U. poz. 1734), wniosek proceduje Minister Klimatu i Środowiska. Odnosząc się do wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ poinformował, że prace nad projektem ustawy o transparentności finansowania organizacji pozarządowych były prowadzone w zniesionym Ministerstwie Środowiska, jako resorcie właściwym do spraw środowiska. Ponadto wyjaśnił, że z informacji posiadanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska wynika, że w pracach nad przygotowaniu projektu ww. ustawy udział brali pan [...] zastępca dyrektora Departamentu Edukacji Ekologicznej i Komunikacji w Ministerstwie Środowiska oraz pan [...] dyrektor Departamentu Prawnego w Ministerstwie Środowiska. Na podstawie danych z sytemu kadrowego poinformowano, że pan [...] posiada wykształcenie wyższe prawnicze, natomiast pan [...] wyższe ekonomiczne. Organ wyjaśnił, że z posiadanej przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska wiedzy wynika, że grupa pracująca nad rozwiązaniami prawnymi dotyczącymi transparentności finansowania organizacji pozarządowych nie miała nazwy. W związku z okolicznością udzielenia jedynie częściowej odpowiedzi, która nie wypełniała ani zakresu złożonego wniosku, ani sentencji prawomocnego wyroku WSA, skarżący złożył ponownie do WSA w Warszawie skargę na bezczynność organu datowaną na 13 maja 2021 r. Postanowieniem z 19 grudnia 2022 r., WSA w Warszawie w sprawie II SAB/Wa 374/22, odrzucił skargę wnioskodawcy, wskazując, że w omawianym stanie faktycznym i prawnym wnioskodawcy przysługuje skarga wskazana w art. 154 §1 pkt. 1 p.p.s.a., tj. skarga na organ z żądaniem wymierzenia grzywny. Biorąc powyższe pod uwagę, skarżący zwrócił się do organu pismem z dnia 28 kwietnia 2023 r., wzywając do wykonania ww. wyroku z 25 listopada 2020 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżącego, organ pismem z 25 maja 2023 r. wskazał, że w jego ocenie doszło do udzielenia odpowiedzi zgodnie z wnioskiem skarżącego. Po otrzymaniu ww. odpowiedzi Stowarzyszenie wniosło skargę na niewykonanie przez Ministra Klimatu i Środowiska wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 435/20. WSA w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji przypomniał, że według twierdzeń skargi Stowarzyszenie wskazało, że skoro Minister Środowiska powołał grupę roboczą oraz zatrudnił jej członków do wykonywania zadań publicznych, to tym samym jest w posiadaniu żądanych danych w zakresie tiret 1 i tiret 2 wniosku, tj. nazwy grupy, czy jej składu – iminia i nazwiska członków grupy roboczej, wykształcenia, nazwy reprezentowanego podmiotu, jeśli dotyczy. Ponadto, w ocenie skarżącego, pomimo upływu terminu, określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie przekazał żądanej informacji. WSA w Warszawie przytoczył również treść odpowiedzi organu zawartą w piśmie z dnia z dnia 2 lutego 2021 r. znak D1Ś-IV.O19O.139.2O2O.MS., a zatem w piśmie skierowanym do skarżącego już po doręczeniu organowi wyroku z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. II SAB/Wa 435/20. W ocenie Sądu I instancji, organ udostępnił tym samym informację publiczną, w takim zakresie w jakim ją posiadał, realizując obowiązek wynikający z wyroku z dnia 25 listopada 2020 r. Sąd I instancji wyjaśnił przy tym, że skuteczność skargi zależy od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne Sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. W świetle powyższego przez niewykonanie wyroku należy więc rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie - bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania - nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi. W tym zakresie Sąd I instancji przeprowadził analizę akt sprawy i stwierdził, że zgodnie ze zwrotnym poświadczeniem odbioru, Minister Środowiska (obecnie Minister Klimatu i Środowiska) otrzymał odpis prawomocnego wyroku w sprawie sygn. II SAB/Wa 435/20, w dniu 1 lutego 2021 r., odpowiedź na wniosek została natomiast udzielona pismem z dnia 2 lutego 2021 r. Udzielono jej zatem, jak podkreślił, z zachowaniem terminu wskazanego w ww. wyroku. Z tego powodu, w ocenie Sądu I instancji, nie było podstaw do twierdzenia, że organ "ukrył" jakieś informacje. Odpowiedź zawierała dane, jakimi organ dysponował. Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, że nie jest uprawniony do badania celowości, racjonalności, efektywności działań podejmowanych przez organ czy też prawidłowości w zakresie chociażby ewidencjonowania określonych czynności. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Stowarzyszenie, reprezentowane przez radcę prawnego. Skarżący kasacyjnie zaskarżył wyrok w całości. Wniósł o jego uchylenie w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez stwierdzenie, iż organ nie wykonał wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 435/20, orzeczenie grzywny wobec organu w wysokości wedle uznania Sądu i orzeczenie o kosztach postępowania. Alternatywnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie. Wystąpił o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych. Oświadczył, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. nieważność, ze względu na udział w rozpoznaniu sprawy osoby pozbawionej przymiotu nieskazitelności charakteru, który powinien cechować sędziego; 2. nieważność, ze względu na pozbawienie skarżącego możności obrony jego praw; 3. naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to: art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., art. 153 p.p.s.a. i art. 154 § 1 p.p.s.a. – przez dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych, to jest niezasadne przyjęcie, że w "rotacyjny" skład grupy roboczej, której dotyczył wniosek skarżącego, mogły wchodzić i wchodziły jedynie dwie osoby, co urąga znaczeniu słów "rotacyjny" oraz "grupa", a w rezultacie oddalenie skargi skarżącego na niewykonanie przez organ wyroku WSA w Warszawie. W odniesieniu do postawionych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego i dopuszczenie jako dowodu załączonego wydruku artykułu prasowego, a to dla wykazania faktu, iż sędzia WSA w Warszawie T. S. przed wydaniem wyroku przebywał na terytorium Republiki Białorusi oraz dla uprawdopodobnienia faktu, iż rzeczony sędzia jest współpracownikiem białoruskich lub rosyjskich służb. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że udział T. S. w składzie rozpoznającym skargę skarżącego pozbawiał skarżącego możności obrony swych praw, bowiem naruszał art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej: "EKPCz"), a więc także skutkuje nieważnością wyroku. Według skarżącego kasacyjnie, trudno bowiem uznać, że Rzeczpospolita należycie chroniła prawo skarżącego do rzetelnego procesu przed niezawisłym i niezależnym sądem ustanowionym ustawą, a więc że zapewniła skarżącemu możliwość obrony jego praw, skoro dopuściła do sytuacji, gdy wyrok wydał współpracownik wywiadu obcego państwa. Stwierdził też, że najpóźniej w czerwcu 2023 r. T. S. utracił walor nieskazitelnego charakteru, który był podstawą uzyskania nominacji sędziowskiej i wykonywania funkcji sędziego WSA w Warszawie - vide art. 6 § 1 pkt 2 p.u.s.a. Co najmniej od tamtego czasu nie powinien był wykonywać funkcji sędziego WSA w Warszawie. Skoro ją wykonywał, to orzeczenia, w wydawaniu których brał udział, dotknięte są nieważnością, bowiem trudno uznać składy, w których uczestniczył współpracownik wywiadu obcego państwa, za zgodne z przepisami ustawy w rozumieniu art. 183 § 3 pkt 4 p.p.s.a. Z kolei w zakresie zarzutów naruszenia przepisów postepowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skarżący kasacyjnie wskazał, że niezasadne było przyjęcie w sprawie, że w "rotacyjny" skład grupy roboczej, której dotyczył wniosek skarżącego, mogły wchodzić i wchodziły jedynie dwie osoby, co urąga znaczeniu słów "rotacyjny" oraz "grupa", co w rezultacie czyni oddalenie skargi na niewykonanie wyroku nieprawidłowym. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło do spełnienia przesłanki nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w związku z wydaniem przez Sąd I instancji wyroku z udziałem sędziego T.S. Zgodnie z powołanym przepisem, nieważność postępowania zachodzi, jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że przepis art. 18 p.p.s.a. reguluje przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy (iudex inhabilis). Przyczyny te są wymienione enumeratywnie, ich katalog jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco. Przyczyny te opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt III FSK 64/21). W przypadku gdy ma miejsce którakolwiek podstawa wyłączenia wyliczona w art. 18 § 1 p.p.s.a., wyłączenie zachodzi z mocy prawa, a konsekwencją orzekania przez sędziego, co do którego taka okoliczność zachodzi, jest nieważność postępowania uregulowana w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast następstwa orzekania przez sędziego, co do którego zachodziłaby podstawa wyłączenia z art. 19 p.p.s.a. nie zostały zakwalifikowane jako podstawy nieważności postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 sierpnia 2019 r., I OSK 2627/17). W niniejszej sprawie w odniesieniu do sędziego T. S. nie wystąpiła przesłanka wyłączenia sędziego z mocy prawa, o której mowa w art. 18 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie nie zwrócił uwagi na żadne okoliczności świadczące o wystąpieniu takiej przesłanki, ani też nie złożył żadnego wniosku dowodowego ukierunkowanego na udowodnienie zaistnienia przesłanki nieważności postępowania. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu nie są znane z urzędu żadne okoliczności, o których mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ponieważ art. 18 p.p.s.a. przewiduje zamknięty katalog przesłanek wyłączenia sędziego z urzędu, tym samym nawet okoliczności powszechnie znane, jak powoływane przez skarżącego kasacyjnie okoliczności związane ze zwróceniem się przez T. S. do władz Republiki Białorusi o azyl polityczny, czy zrzeczeniem się przez ww. stanowiska sędziego WSA, nie świadczą o zaistnieniu okoliczności wskazanych w art. 18 p.p.s.a. Okoliczności te mogłyby być rozważane wyłącznie jako okoliczność świadcząca o braku bezstronności w sprawie, a więc w ramach wniosku o wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2025 r., sygn. akt III OSK K 651/24 oraz z dnia 28 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 340/22). Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, skutkującego, zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, nieważnością postępowania sądowoadministracyjnego, wskazać należy, iż w literaturze przedmiotu podkreśla się, że brak wprost odniesienia w powyższym przepisie do praw i obowiązków o charakterze administracyjnym nie oznacza, że konieczność zapewnienia jednostce rzetelnego procesu została w tej materii wyłączona. Podkreślić wszak należy, że użyty w powyższym przepisie termin prawa i obowiązki o charakterze cywilnym stanowi pojęcie autonomiczne, interpretowany jest bardzo szeroko i nie jest rozstrzygające to, że określona kwestia w prawie krajowym poddana jest prawu publicznemu. Decydujące znaczenie ma tu skutek tego prawa, a nie jego przypisanie do określonej sfery prawnej. Oznacza to, że nie we wszystkich sprawach rozpoznawanych i rozstrzyganych przez sądy administracyjne art. 6 ust. 1 Konwencji będzie miał zastosowanie. Generalnie przyjmuje się, że konwencyjna formuła prawa do rzetelnego procesu sądowego znajduje zastosowanie na przykład: w sporach w przedmiocie działań organów administracji, które mają bezpośredni wpływ na korzystanie z prawa własności (np. wywłaszczenie, planowanie przestrzenne), w sferze prawa podejmowania działalności gospodarczej i interesów gospodarczych (np. odmowa wydania licencji, cofnięcie licencji, prawa z patentów), przy prawie do świadczeń z tytułu niepełnosprawności, zasiłku dla bezrobotnych. Nie znajdzie już jednak zastosowania przy kontroli legalności decyzji w przedmiocie wjazdu, pobytu, deportacji cudzoziemców, chociaż może ona wywoływać konsekwencje w sferze życia prywatnego oraz możliwości zatrudnienia. Poza zakresem przedmiotowym normy konwencyjnej pozostają także kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej, jak również te dotyczące obowiązków podatkowych i innych zobowiązań, które stanowią część obowiązków obywatelskich (tak: P. Hofmański, A. Wróbel, Komentarz do art. 6 Konwencji, [w:] Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Tom I. Komentarz do artykułów 1–18, nb. 47, Warszawa 2010, System Informacji Prawnej Legalis, cyt. za M. Jaworska, Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w orzecznictwie sądów administracyjnych, Repozytorium Uniwersytetu Wrocławskiego, s 104-105). Co więcej, wyżej wymienieni komentatorzy powołują się na postanowienie Europejskiej Komisji Praw Człowieka z dnia 28 lutego 1996 r. w sprawie Schaller Volpi p. Szwajcarii i stwierdzają, że: "Prawo dostępu do informacji nie jest prawem, które rodzi prawa o cywilnoprawnym charakterze, ponieważ wymiana informacji między państwem a skarżącym nie może być uznana jako "personal". Biorąc zatem pod uwagę, iż przedmiotowa sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej, podniesiony zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Wskazać w tym miejscu należy, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Ze względu na sposób skonstruowania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z faktu związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynika wykluczenie możliwości domniemywania intencji strony składającej ten środek zaskarżenia, konkretyzowania jego zarzutów, czy też uzupełniania występujących w nim braków dotyczących podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia. Ze względu na wymogi konstrukcyjne skargi kasacyjnej, ich sporządzanie zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z przepisami p.p.s.a. Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Podkreślić należy, że zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w uchwale pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny (...) obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych". Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało. Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że są one nieuzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., art. 141 § 1 p.p.s.a., art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., art. 153 p.p.s.a. i art. 154 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych, to jest niezasadne przyjęcie, że w "rotacyjny" skład grupy roboczej, której dotyczył wniosek skarżącego, mogły wchodzić i wchodziły jedynie dwie osoby, co urąga znaczeniu słów "rotacyjny" oraz "grupa", a w rezultacie oddalenie skargi na niewykonanie przez organ wyroku WSA w Warszawie, stwierdzić należy, iż w ten sposób zredagowany zarzut naruszenia przepisów postępowania nie mógł być skuteczny wobec orzeczenia Sądu I instancji zapadłego w niniejszej sprawie. Zarzuty naruszenia tzw. przepisów blankietowych, tj. przepisów określających kompetencje sądu pierwszej instancji w fazie orzekania, do których należą m.in. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., art. 149 § 1a i art. 149 § 2 p.p.s.a., a także art. 151 p.p.s.a., wymagają powiązania z przepisami o charakterze materialnym lub procesowym, których naruszenia miały dopuścić się – w ocenie strony skarżącej kasacyjnie – organy administracji. Powołane w związku z tym przepisem art. 3 § 1 oraz art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., z którymi powiązano przepisy o charakterze blankietowym, jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w istocie nie zawiera samodzielnej treści normatywnej, określa wyłącznie zakres postępowania sądowoadministracyjnego i nie może być podstawą zarzutu kasacyjnego bez powiązania z innymi przepisami procesowymi (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. I FSK 277/07; wyrok NSA z dnia 4 września 2008 r., sygn. I OSK 266/08, LEX nr 490087; postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. II OSK 1375/09, LEX nr 582850). Przepis ten ma charakter ustrojowy, określając w sposób najbardziej ogólny i generalny zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. Zawarte w nim unormowania nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem sądy administracyjne realizują swoje ustawowe kompetencje w ramach wykonywania kontroli legalności administracji publicznej na podstawie i w trybie szeregu konkretnych, określonych przepisów prawa, które w przypadku zarzutu ich naruszenia, winny być wskazane w skardze kasacyjnej z towarzyszącym temu sprecyzowaniem i umotywowaniem do jakiego przekroczenia bądź niedopełnienia prawa doszło i na czym ono polegało. W orzecznictwie NSA wielokrotnie sygnalizowano, że przepis art. 3 p.p.s.a. wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych art. 3 cyt. ustawy nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem (por. np. wyrok NSA z dnia 4 września 2008 r., sygn. I OSK 266/08, LEX nr 490087). Tak skonstruowany zarzut nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten może być naruszony wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku było pozbawione przedstawionego zwięźle stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia. Ponadto naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a., ale jest ono wewnętrznie niespójne lub zawiera nie dające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39). Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., nie może skutecznie strona skarżąca kasacyjnie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd (por. wyrok NSA z 7 marca 2023 r. sygn. akt II GSK 1329/19), na co wskazuje treść zarzutu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. jako uchybienie procesowe może stanowić skuteczną podstaw kasacyjną tylko wówczas, jeżeli jego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji odniósł się do treści udzielonej skarżącemu kasacyjnie w piśmie z dnia 2 lutego 2021 r. odpowiedzi. WSA w Warszawie, analizując ten dokument, wyjaśnił, że jego treść wskazuje, iż organ udzielił odpowiedzi na pytania zawarte w tiret 1 i 2 wniosku Stowarzyszenia z dnia 21 maja 2020 r., informując, że w pracach nad przygotowaniem projektu ustawy o transparentności finansowania organizacji pozarządowych prowadzonych w zniesionym Ministerstwie Środowiska udział brali pan [...] – zastępca dyrektora Departamentu Edukacji Ekologicznej i Komunikacji oraz pan [...] – dyrektor Departamentu Prawnego w Ministerstwie Środowiska. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że w ww. piśmie poinformowano wnioskodawcę, iż [...] posiada wykształcenie wyższe prawnicze, a [...] wykształcenie wyższe ekonomiczne, a nadto że grupa pracująca w zniesionym Ministerstwie Środowiska nad rozwiązaniami prawnymi dotyczącymi transparentności finansowania organizacji pozarządowych nie miała nazwy. Udzielenie odpowiedzi o wskazanej treści stanowiło, w ocenie Sądu I instancji, wykonanie wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 435/20. Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze kasacyjnej, w ramach analizowanego zarzutu, twierdzenia o wadliwym i niezrozumiałym użyciu przez organ słów "rotacyjny" i "grupa", wskazać należy, iż zwrot "grupa ma charakter rotacyjny" użyty zostały w pierwszym piśmie Ministerstwa Środowiska z dnia 26 maja 2020 r. skierowanym do wnioskodawcy, które to pismo uznane zostało przez WSA w Warszawie mocą wyroku z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 435/20, za niespełniające wymogów prawidłowej odpowiedzi na wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej, co w rezultacie spowodowało konieczność udzielenia wnioskodawcy ponownej odpowiedzi na żądanie udzielenia informacji publicznej zawarte w tiret 1 i 2 wniosku dostępowego. W świetle powyższych uwag brak jest podstaw do uznania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. za zasadny. Powyższe przyczyny czyniły skargę kasacyjną nieusprawiedliwioną, co skutkowało jej oddaleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI