III OSK 1951/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-12-04
NSAochrona środowiskaWysokansa
ochrona środowiskaplan zagospodarowania przestrzennegodecyzja środowiskowahale drobiarskieDJPNSAprawo administracyjneinwestycjerolnictwo

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że budowa hal drobiarskich nie była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach. Organ odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy dwóch hal drobiarskich. Kluczową kwestią była interpretacja miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał możliwość lokalizacji obiektów produkcyjno-gospodarczych uciążliwych dla funkcji mieszkaniowej jedynie na terenach oznaczonych symbolem Rg, podczas gdy wnioskowana inwestycja miała być zlokalizowana na terenie oznaczonym symbolem R. NSA uznał, że WSA prawidłowo zinterpretował plan, a inwestycja nie była z nim zgodna, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach. Organ odwoławczy odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch hal drobiarskich o dużej obsadzie. Głównym powodem odmowy była niezgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Plan ten, zatwierdzony uchwałą Rady Gminy S., przeznaczał tereny oznaczone symbolem R do produkcji rolnej, a obiekty produkcyjno-gospodarcze uciążliwe dla funkcji mieszkaniowej (jak planowane hale) dopuszczał jedynie na terenach oznaczonych symbolem Rg. Skarżący argumentował, że teren R dopuszcza budowę obiektów rolniczych na podstawie przepisów odrębnych, jednak zarówno WSA, jak i NSA uznały, że taka interpretacja prowadziłaby do zbędności szczegółowych zapisów planu. Sąd administracyjny pierwszej instancji, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny, podzieliły stanowisko organów administracji, że brak zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest podstawą do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. NSA podkreślił, że przepisy szczególne (dotyczące symbolu Rg) modyfikują przepisy ogólne (dotyczące symbolu R), a interpretacja planu musi uwzględniać wszystkie jego zapisy, zgodnie z zasadą wykładni 'per non est' (nie wolno interpretować przepisów tak, aby były zbędne). W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, budowa takich obiektów jest niedopuszczalna na terenie oznaczonym symbolem "R", ponieważ plan miejscowy jednoznacznie określa obszary, na których taka zabudowa może być lokowana (symbol Rg), a interpretacja dopuszczająca lokalizację na całym obszarze "R" czyniłaby zbędnymi szczegółowe zapisy planu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy planu miejscowego, w tym § 9 pkt 18 i § 42, muszą być odczytywane łącznie. Specyficzne oznaczenia (Rg) dla obiektów uciążliwych modyfikują ogólne przeznaczenie terenu (R). Lokalizacja inwestycji na terenie R, gdy plan przewiduje Rg dla tego typu obiektów, oznacza brak zgodności z planem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

ustawa ocenowa art. 80 § ust. 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

plan miejscowy art. § 9 § pkt 18

Uchwała Rady Gminy S. z dnia 30 czerwca 2005 r. nr [...]/2005 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]

Określa przeznaczenie terenów oznaczonych symbolami literowymi, w tym R (obszary produkcji rolnej) oraz wydzielone z niej podkategorie, w tym Rg (strefa upraw rolnych ze wskazana lokalizacja obiektów produkcyjno-gospodarczych uciążliwych dla funkcji mieszkaniowej).

plan miejscowy art. § 42 § pkt 4

Uchwała Rady Gminy S. z dnia 30 czerwca 2005 r. nr [...]/2005 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]

Doprecyzowuje, że tereny oznaczone symbolem Rg mogą być użytkowane pod budowę obiektów gospodarczych wymagających lokalizacji poza obrębem siedliska zagrodowego.

plan miejscowy art. § 43

Uchwała Rady Gminy S. z dnia 30 czerwca 2005 r. nr [...]/2005 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]

Na terenach oznaczonych symbolami R i RL dopuszcza się budowę obiektów budowlanych, w tym budynków i budowli rolniczych, na podstawie przepisów odrębnych.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. § 2 § ust. 1 pkt 51 lit. b

Chów lub hodowla zwierząt innych niż wymienione w lit. a w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP zostały zaliczone do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

ustawa ocenowa art. 59 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest obligatoryjne dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

ustawa ocenowa art. 3 § pkt 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Definicja obiektu budowlanego (w kontekście zarzutu skargi kasacyjnej).

Prawo budowlane art. 3 § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego (w kontekście zarzutu skargi kasacyjnej).

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

k.c. art. 553

Kodeks cywilny

Przepis powołany w zarzucie skargi kasacyjnej, ale niebadany przez NSA.

k.c. art. 461

Kodeks cywilny

Przepis powołany w zarzucie skargi kasacyjnej, ale niebadany przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w szczególności brak możliwości lokalizacji obiektów produkcyjno-gospodarczych uciążliwych dla funkcji mieszkaniowej na terenie oznaczonym symbolem R, podczas gdy plan przewiduje dla nich symbol Rg.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego, że teren R dopuszcza budowę obiektów rolniczych na podstawie przepisów odrębnych, co prowadziłoby do zbędności szczegółowych zapisów planu miejscowego dotyczących symbolu Rg. Zarzut naruszenia przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu cywilnego, które nie były przedmiotem wykładni Sądu I instancji w kontekście zgodności z planem miejscowym.

Godne uwagi sformułowania

nie wolno interpretować przepisów prawnych tak, aby pewne ich fragmenty okazały się zbędne przepisy szczególne modyfikują zakres zastosowania przepisów o większym stopniu ogólności brak zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej

Skład orzekający

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący

Mirosław Wincenciak

członek

Tadeusz Kiełkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w kontekście lokalizacji inwestycji uciążliwych, zwłaszcza w obszarach rolnych. Potwierdzenie zasady, że zgodność z planem jest obligatoryjna dla wydania decyzji środowiskowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji planu miejscowego dla konkretnej gminy, ale zasady wykładni mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak szczegółowe zapisy planów miejscowych mogą decydować o możliwości realizacji inwestycji, nawet w obszarach rolnych. Jest to ważna lekcja dla inwestorów i samorządów.

Hale drobiarskie poza planem: NSA wyjaśnia, gdzie można budować w obszarach rolnych.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1951/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Tadeusz Kiełkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2359/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-02-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1094
art. 80 ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 2359/23 w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 24 sierpnia 2023 r. nr SKO.4000-1232/2023 w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej "WSA w Warszawie", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2359/23, oddalił skargę E. M. (dalej "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach (dalej "organ odwoławczy", "Kolegium") z dnia 24 sierpnia 2023 r., nr SKO.4000-1232/2023, w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.
Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Wnioskiem z dnia 19 listopada 2019 r., uzupełnionym pismem z dnia 11 grudnia 2019 r. skarżący zwrócił się do Wójta Gminy Siedlce (dalej "Wójt") o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na "Budowie dwóch hal drobiarskich o łącznej obsadzie do 120 000 szt = do 480 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą na części działki nr [...] w miejscowości P.". Do wniosku zostały dołączone: raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, kopia mapy ewidencyjnej, wypisy z ewidencji gruntów. W dniu 26 stycznia 2023 r. wpłynął protest mieszkańców wobec planowanej inwestycji. Decyzją z dnia 5 kwietnia 2023 r. Wójt Gminy Siedlce odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia polegającego na: "Budowie dwóch hal drobiarskich o łącznej obsadzie do 120000 szt. = do 480 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą na części działki nr [...] w miejscowości P., gmina Siedlce.".
Na skutek odwołania skarżącego, decyzją z dnia 24 sierpnia 2023 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję odmowną Wójta z dnia 5 kwietnia 2023 r. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa inwestycja została zaliczona do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 51 It. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, tj. chów lub hodowla zwierząt innych niż wymienione w lit. a w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP. Zatem, mając na uwadze art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm., dalej "ustawa ocenowa"), w przedmiotowej sprawie przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest obligatoryjne. Stosownie do art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Dla przedmiotowego terenu obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego wsi [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zatwierdzony uchwałą Rady Gminy S. z dnia 30 czerwca 2005 r., nr [...]/2005 (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] poz. [...]). Zgodnie z rysunkiem planu działka oznaczona w ewidencji gruntów i budynków nr [...] w miejscowości P. położona jest w obszarze produkcji rolnej oznaczonym na rysunku planu symbolem R. Na działce znajduje się stanowisko archeologiczne. Zgodnie z rysunkiem planu działka położona jest w strefie konserwatorskiej obserwacji archeologicznej oraz w Obszarze Specjalnej Ochrony Ptaków NATURA 2000 [...] oraz w Projektowanym Parku Krajobrazowym [...]. Zgodnie z oznaczeniami na rysunku planu teren R stanowi obszar produkcji rolnej. Stosownie do przepisów planu miejscowego (§ 9 pkt 18) przeznaczeniem terenów oznaczonych symbolami literowymi R są obszary produkcji rolnej, a w jego ramach wydzielone zostały symbole: a) Rc – tj. strefa o przewadze kompleksów gleb chronionych, b) Rg – strefa upraw rolnych ze wskazana lokalizacją obiektów produkcyjno-gospodarczych (uciążliwych dla funkcji mieszkaniowej), c) Re – strefa użytkowania rolniczego o przewadze użytków zielonych o podwyższonych walorach ekologicznych. Ponadto symbolem RL oznaczono obszary rolnicze przeznaczone do zamiennego użytkowania rolniczo-leśnego (§ 9 pkt 19 planu miejscowego). Dalsze doprecyzowanie tego przeznaczenia następuje w § 42 planu miejscowego, zgodnie z którym przeznaczenie obszarów rolniczej przestrzeni produkcyjnej określa się następująco: 1) tereny przeznaczone symbolem R i Rc pod użytkowanie ogólnorolnicze; 2) tereny oznaczone symbolem Re – pod użytkowanie ogólnorolnicze z nadaną równolegle funkcją obszaru ekologicznego zobowiązującą do przestrzegania ustaleń § 65 ust. 2 niniejszej uchwały; 3) tereny oznaczone symbolem RL – pod użytkowanie ogólnorolnicze z prawem zalesiania zgodnie z przepisami odrębnymi; 4) tereny oznaczone symbolem Rg – pod użytkowanie ogólnorolnicze z możliwością budowy obiektów gospodarczych wymagających lokalizacji poza obrębem siedliska zagrodowego. Stosownie do § 43 planu miejscowego na terenach oznaczonych symbolami R i RL dopuszcza się budowę obiektów budowlanych, w tym budynków i budowli rolniczych, na podstawie przepisów odrębnych.
Dokonując analizy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Kolegium wskazało, że planowane przedsięwzięcie polegające na budowie dwóch hal drobiarskich o łącznej obsadzie do 120000 szt. = do 480 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą ma być realizowane na części działki nr [...] w miejscowości P. w strefie oznaczonej symbolem R. Z przepisów planu miejscowego jednoznacznie wynika, że Plan określa ogólną kategorię R dla obszarów produkcji rolnej, jednocześnie wydziela z niej poszczególne podkategorie, które służyć mają wskazaniu konkretnych celów, pod które można przeznaczać w ramach prowadzenia gospodarki rolnej konkretne działki tym symbolem objęte. W planie miejscowym wyszczególniona została kategoria obszarów – oznaczonych symbolem Rg – przeznaczonych celowo pod lokalizację obiektów produkcyjno-gospodarczych, dodatkowo uciążliwych dla funkcji mieszkaniowej. Również § 42 pkt 4 planu miejscowego doprecyzowuje, że tereny oznaczone tym symbolem mogą być użytkowane pod budowę obiektów gospodarczych wymagających lokalizacji poza obrębem siedliska zagrodowego. Do takiej kategorii zabudowań z całą pewnością należy planowana przez skarżącego inwestycja. W ocenie Kolegium, przepisy planu w sposób jasny i klarowny wskazują, na jakich obszarach dopuszczalna jest zabudowa gospodarcza o skali przewidywanej wnioskiem skarżącego. Okoliczność, iż plan miejscowy nie wprowadził literalnie (wprost) zakazu dotyczącego zabudowy o cechach takich jak planuje skarżący na terenie oznaczonym symbolem R, nie oznacza, iż tego rodzaju zabudowa jest wszędzie dopuszczalna. Plan miejscowy jednoznacznie określa obszary, na których taka zabudowa może być lokowana – są to tereny oznaczone symbolem Rg. Przeciwna interpretacja, według której inwestycja mogłaby zostać umiejscowiona na całym obszarze oznaczonym symbolem R, w istocie powodowałaby zbędność regulacji zawartych w § 9 pkt 18 oraz § 42 Planu, niezasadnym i niecelowym byłoby bowiem dalsze kategoryzowanie gruntów przeznaczonych pod produkcję rolną. W teorii prawa, a także praktyce interpretacyjnej, obowiązuje powszechnie zakaz wykładni per non est, który oznacza, że nie wolno interpretować przepisów prawnych tak, aby pewne ich fragmenty okazały się zbędne. Skoro zatem działka nr [...] w miejscowości P., na której planowana jest inwestycja polegająca na budowie dwóch hal drobiarskich o łącznej obsadzie do 120000 szt. = do 480 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą, nie znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem Rg, to przyjąć należy, że nie został spełniony warunek zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Jeżeli plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie, to organ ma obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem wydać decyzję odmowną.
Skargę do WSA w Warszawie na decyzję Kolegium z dnia 24 sierpnia 2023 r. wniósł skarżący. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie § 43 uchwały nr [...]/2005 Rady Gminy S. z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zw. z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego oraz załącznikiem nr 1 – Kategorie obiektów budowlanych – poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyklucza lokalizację planowanego przedsięwzięcia, tj. budynku inwentarskiego na wybranej przez inwestora działce, w sytuacji gdy nieruchomość ta w planie miejscowym została zaklasyfikowana jako teren "R", zaś powołany przepis miejscowego planu dopuszcza budowę obiektów budowlanych w tym budynków i budowli rolniczych na podstawie przepisów odrębnych. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Kolegium wniosło o oddalenie skargi.
W dniu 15 lutego 2024 r. WSA w Warszawie wydał opisany na wstępie wyrok, którym oddalił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji przytoczył relewantne przepisy planu miejscowego (powołane wcześniej w decyzji organu odwoławczego) i wskazał, że podziela ich wykładnię zaprezentowaną przez Kolegium. Przepisy § 9 pkt 18 oraz § 42 powinny być odczytywane łącznie. Uchwała określa ogólną kategorię R dla obszarów produkcji rolnej, jednocześnie wydziela z niej poszczególne podkategorie, które służyć mają wskazaniu konkretnych celów, pod które można przeznaczać w ramach prowadzenia gospodarki rolnej konkretne działki tym symbolem objęte. W planie miejscowym nie bez powodu wyodrębniona została kategoria obszarów – oznaczonych symbolem Rg – przeznaczonych celowo pod lokalizację obiektów produkcyjno-gospodarczych, dodatkowo uciążliwych dla funkcji mieszkaniowej. Również § 42 pkt 4 planu miejscowego doprecyzowuje, że tereny oznaczone tym symbolem mogą być użytkowane pod budowę obiektów gospodarczych wymagających lokalizacji poza obrębem siedliska zagrodowego. Do takiej kategorii zabudowań z całą pewnością należy planowana przez skarżącego inwestycja. W ocenie Sądu, przepisy planu miejscowego w sposób jasny i klarowny wskazują, na jakich obszarach dopuszczalna jest zabudowa gospodarcza o skali przewidywanej wnioskiem skarżącego, uwzględniając przy tym daleko idące oddziaływanie tego typu inwestycji dla terenów, na których mogą być sytuowane obiekty mieszkaniowe. Skoro zatem Rada Gminy S. precyzuje w treści planu miejscowego, na jakich obszarach dopuszcza zabudowę w rodzaju planowanej przez skarżącego, uzasadnione jest stanowisko, że niedopuszczalnym jest posadowienie jej na innych obszarach. Taki pogląd, który należy podzielić, dotyczący tego samego planu miejscowego zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 16/22.
Zdaniem Sądu I instancji, nietrafny jest zarzut skargi, dotyczący oparcia decyzji odmownej o "nieistniejące" w planie miejscowym ograniczenia w dysponowaniu prawem własności przez właścicieli gruntów położonych na terenach oznaczonych jako strefy R. Jakkolwiek plan miejscowy nie wprowadził wprost zakazu dotyczącego budowy obiektów produkcyjno-gospodarskich, dodatkowo uciążliwych dla funkcji mieszkaniowej na terenach oznaczonych symbolem R, to jednoznacznie wskazał, na jakich obszarach taka zabudowa jest dopuszczalna. W ocenie Sądu wyklucza to możliwość zlokalizowania tego typu inwestycji na pozostałych obszarach, w tym obszarze R. Taka interpretacja nie ma charakteru rozszerzającego, a jedynie wskazuje jak poprawnie dekodować normę prawną zawartą w przepisach prawa miejscowego. Przeciwna interpretacja, za którą opowiada się skarżący, wedle której inwestycja mogłaby zostać umiejscowiona na całym obszarze oznaczonym symbolem R, w istocie powodowałaby zbędność regulacji zawartych w § 9 pkt 18 oraz § 42 planu miejscowego, niezasadnym i niecelowym byłoby bowiem dalsze kategoryzowanie gruntów przeznaczonych pod produkcję rolną. Nie wolno intepretować przepisów prawnych tak, aby pewne ich fragmenty okazały się zbędne. Skoro zatem działki, na których skarżący planował realizację inwestycji, nie znajdują się na obszarze oznaczonym symbolem Rg, a na obszarze oznaczonym symbolem R, to słusznie organy obu instancji przyjęły, że nie został spełniony warunek zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego określony w art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej.
Pismem z dnia 11 maja 2024 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2024 r. wywiódł skarżący (dalej również "skarżący kasacyjnie"), zaskarżając go w całości. Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, które to uchybienia miały wspływ na wynik sprawy, tj. § 43 uchwały [...]/2005 Rady Gminy S. z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z ustawą Prawo budowlane załącznik nr 1 – Kategorie obiektów budowlanych w zw. z art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej w zw. z art. 553, art. 461 i art. 553 k.c. – poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyklucza lokalizację planowanego przedsięwzięcia tj. budynku inwentarskiego na wybranej przez inwestora działce, pomimo że nieruchomość ta w mpzp została zaklasyfikowana jako teren "R", zaś powołany przepis miejscowego planu dopuszcza budowę obiektów budowlanych w tym budynków i budowli rolniczych na podstawie przepisów odrębnych, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji planowanej przez skarżącego.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu.
Powołany w zarzucie skargi kasacyjnej § 43 uchwały nr [...]/2005 Rady Gminy S. z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (dalej "plan miejscowy" lub "uchwała") stanowi, że na terenach oznaczonych symbolami R i RL dopuszcza się budowę obiektów budowlanych, w tym budynków i budowli rolniczych, na podstawie przepisów odrębnych. Przepis ten – na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji – musi być odczytywany łącznie z pozostałymi przepisami planu miejscowego, w tym § 9 pkt 18 i § 42. Wspomniany § 9 pkt 18 stanowi, że: "Ustala się następujące przeznaczenie terenów oznaczonych symbolami literowymi i wyznaczonych liniami rozgraniczającymi zgodnie z rysunkiem planu (...) R – obszary produkcji rolnej oraz wydzielone z niej: a) Rc – tj. strefa o przewadze kompleksów gleb chronionych, b) Rg – strefa upraw rolnych ze wskazana lokalizacją obiektów produkcyjno-gospodarczych (uciążliwych dla funkcji mieszkaniowej), c) Re – strefa użytkowania rolniczego o przewadze użytków zielonych o podwyższonych walorach ekologicznych". Z kolei zgodnie z § 42 planu miejscowego, "przeznaczenie obszarów rolniczej przestrzeni produkcyjnej określa się następująco: 1) tereny przeznaczone symbolem R i Rc pod użytkowanie ogólnorolnicze; 2) tereny oznaczone symbolem Re – pod użytkowanie ogólnorolnicze z nadaną równolegle funkcją obszaru ekologicznego zobowiązującą do przestrzegania ustaleń § 65 ust. 2 niniejszej uchwały; 3) tereny oznaczone symbolem RL – pod użytkowanie ogólnorolnicze z prawem zalesiania zgodnie z przepisami odrębnymi; 4) tereny oznaczone symbolem Rg – pod użytkowanie ogólnorolnicze z możliwością budowy obiektów gospodarczych wymagających lokalizacji poza obrębem siedliska zagrodowego.
Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że obiekty gospodarcze wymagające lokalizacji poza obrębem siedliska zagrodowego tudzież obiekty produkcyjno-gospodarcze uciążliwie dla funkcji mieszkaniowej (a dwie hale drobiarskie o łącznej obsadzie do 120 000 szt = do 480 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą niewątpliwie są takimi obiektami) – mogą być lokowane na terenach oznaczonych symbolem Rg, natomiast ich lokowanie na innych terenach, w tym terenach oznaczonych symbolem R, jest niedopuszczalne. Prezentując taką wykładnię przepisów planu miejscowego, Sąd I instancji trafnie odwołał się do argumentacji przedstawionej przez Naczelny Sądu Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2023 r., III OSK 16/22, w odniesieniu do tego samego planu miejscowego i na gruncie sprawy o analogicznych uwarunkowaniach faktycznych i prawnych. W powołanym wyroku Naczelny Sądu Administracyjny wyjaśnił w szczególności, że: "Prawidłowe jest stanowisko, według którego okoliczność, że uchwała nie wprowadziła literalnie zakazu dotyczącego zabudowy o cechach takich, jak planuje skarżąca, nie oznacza, iż tego rodzaju zabudowa jest wszędzie dopuszczalna. Skoro bowiem uchwała jednoznacznie określa obszary, na których taka zabudowa jest dopuszczalna, to należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że według przyjętej w uchwale techniki legislacyjnej wprowadza ona ograniczenia w zakresie owej zabudowy, poprzez wskazanie obszarów, na których może być ona lokowana. Interpretacja postanowień uchwały, którą przedstawia skarżąca (wedle której tego rodzaju inwestycja mogłaby zostać umiejscowiona na całym obszarze oznaczonym symbolem R) w istocie powodowałaby zbędność regulacji zawartych w § 9 pkt 18 oraz § 42 uchwały, co przeczy dyrektywie wykładni per non est. Przyjęcie rozumowania skarżącej oznaczałoby bowiem, że powołane jednostki redakcyjne uchwały nie mają żadnego znaczenia w procesie wykładni i stosowania prawa. Niewątpliwe jest, iż przeznaczenie danego terenu winno być określone możliwie precyzyjnie. Nie można jednak z wymogu precyzyjności wyprowadzać obowiązku organu planistycznego formułowania szczegółowych zakazów lokalizacji określonych przedsięwzięć na danym terenie, gdy teren ten ma określone, nadane mu przez plan, przeznaczenie podstawowe. Byłoby to zbędne z punktu widzenia nie tylko techniki prawodawczej, ale i logiki rozumowania prawniczego". Dodatkowo warto zauważyć, że przepisy zrelatywizowane do określonych inwestycji (§ 9 pkt 18 lit. b i § 42 pkt 4 uchwały) modyfikują – jako przepisy szczególne – zakres zastosowania przepisów o większym stopniu ogólności. Nie doszło zatem do błędnej wykładni § 43 uchwały.
Zgodnie art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (wymóg zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dotyczy inwestycji szczegółowo wymienionych w dalszej części przepisu art. 80 ust. 2, do których przedmiotowa inwestycja się nie zalicza). Innymi słowy, stwierdzenie braku zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej i prowadzi do wydania decyzji odmownej (por. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 24 maja 2023 r.) W niniejszej sprawie Sąd I instancji stwierdził, że Kolegium, dokonawszy prawidłowej wykładni uchwały, zasadnie skonstatowało brak zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i tym samym konieczność wydania decyzji odmownej – Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji w tej mierze. Art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej nie został zatem naruszony ani przez błędną wykładnię, ani przez błędne zastosowanie.
Powołany w zarzucie skargi kasacyjnej przepis ustawy Prawo budowlane, tj. art. 3 pkt 1 zawierający definicję obiektu budowlanego, ani załącznik do tej ustawy określający kategorie obiektów budowlanych – nie były przedmiotem wykładni dokonywanej przez Sąd I instancji, toteż nie mogły być przez Sąd I instancji przez błędną wykładnię naruszone. Podobnie rzecz się ma, gdy idzie o powołane w zarzucie skargi kasacyjnej przepisy kodeksu cywilnego. Z tego względu pozostaje jedynie zauważyć, że wykładnia odnośnych przepisów w założeniu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Liczy się bowiem nie to, czy planowane przedsięwzięcie może być zakwalifikowane jako obiekt budowlany (w rozumieniu prawa budowlanego) bądź gospodarstwo rolne (w rozumieniu prawa cywilnego), lecz to, czy jest ono "obiektem produkcyjno-gospodarczym uciążliwym dla funkcji mieszkaniowej". Ta właśnie okoliczność – o czym była mowa wyżej – jest relewantna i rozstrzygająca w świetle przepisów planu miejscowego, do których odsyła art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej.
Z tych przyczyn, uznając zarzut skargi kasacyjnej za niezasadny, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI