III OSK 1950/24

III OSK 1950/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Mierzejewski
Rafał Stasikowski /przewodniczący/
Zbigniew Ślusarczyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
III SA/Kr 54/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-03-12
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone wyroki i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 742
art. 200 ust. 1,2 i 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant asystent sędziego Antoni Cypryjański po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 54/24 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 6 listopada 2023 r. nr 45.4133.2.2023 w przedmiocie odmowy przyjęcia do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego w roku akademickim 2023/2024 I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; II. zasądza od J. W. na rzecz Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 12 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 54/24 wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 6 listopada 2023 r. znak: 45.4133.2.2023 w przedmiocie odmowy przyjęcia do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego w roku akademickim 2023/2024, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) dalej "p.p.s.a." uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję poprzedzającą (pkt I) oraz zasądził od Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego na rzecz skarżącej 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt II).
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Zaskarżoną decyzją Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego (dalej zwany także "Rektorem") utrzymał w mocy decyzję własną z 18 sierpnia 2023 r. nr 1105.413.1.2023 w przedmiocie odmowy przyjęcia skarżącej do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego na program kształcenia [...] w roku akademickim 2023/2024. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 200 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2023 r. poz. 742, ze zm., dalej jako "p.s.w.n"), oraz uchwały nr 61/X/2022 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z 26 października 2022 r. w sprawie: zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych na Uniwersytecie Jagiellońskim w roku akademickim 2023/2024 (dalej także jako "uchwała nr 61/X/2022"). W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżąca została poddana ocenie komisji kwalifikacyjnej. Dokonała skutecznego zgłoszenia rekrutacyjnego i spełniła kryteria warunkujące dopuszczenie do drugiego etapu rozmowy kwalifikacyjnej. W ramach rozmowy Komisja przeprowadziła ocenę elementów stanowiących części składowe końcowego wyniku kwalifikacji skarżącej. Ostateczny wynik kwalifikacji skarżącej ustalony w toku postępowania wyniósł [...] pkt, podczas gdy minimalny wynik kwalifikacji wymagany do przyjęcia kandydata wyniósł 80,00 pkt.
Skarżąca wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd I instancji uwzględnił skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że zaskarżoną decyzją odmówiono skarżącej przyjęcia do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego na program kształcenia [...] w roku akademickim 2023/2024. Limit miejsc dla tego programu wynosił 27, a po przeprowadzonym postępowaniu kwalifikacyjnym skarżąca została sklasyfikowana na [...] miejscu na liście rankingowej. Ponieważ wynik ten był niższy niż minimalny wynik kwalifikacji wymagany do przyjęcia kandydata, wobec skarżącej została wydana decyzja odmowna.
Sąd zwrócił uwagę, że problematyka rekrutacji do szkoły doktorskiej uregulowana została w przepisach art. 200 p.s.w.n., zaś rekrutacja powinna przybierać formę konkursu. Na gruncie postępowania prowadzonego przez organ szczegółowe zasady rekrutacji zostały określone w uchwale nr 61/X/2022. Sąd dodał, że prowadząc postępowanie konkursowe uczelnie w swoich postępowaniach muszą przestrzegać zasad ogólnych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak i nie naruszać zasady równości i zakazu dyskryminacji wyrażonej w art. 32 Konstytucji.
W ocenie Sądu I instancji nie do pogodzenia z zasadą bezstronności, równości i niedyskryminacji jest potencjalny udział w Komisji rekrutacyjnej osób zainteresowanych w przyjęciu do Szkoły Doktorskiej określonych kandydatów. Każdy kandydat do Szkoły Doktorskiej miał obowiązek załączyć opinie pracownika naukowego, który wyraził gotowość późniejszej współpracy naukowej, co w konsekwencji na przyszłość oznacza, że będzie on promotorem jego dysertacji doktorskiej. Może to prowadzić do faworyzowania określonych kandydatów. Potencjalnie w takiej sytuacji może wystąpić dyskryminacja pozytywna oraz brak bezstronności ze strony organu. Nie do zaakceptowania jest brak oceny niektórych pytań stawianych skarżącej w sytuacji, gdy mieszczą się one w wybranej przez nią dziedzinie. Z uwagi na brak utrwalenia rozmowy kwalifikacyjnej, nie wiadomo czy faktycznie skarżącej zostały zadane określone pytania, a jeśli tak to czy zostały zadane w sposób poprawny oraz jaka była odpowiedź skarżącej. Sąd zauważył również, że doszło do zwiększenia liczby miejsc w Szkole Doktorskiej w roczniku 2023/2024 z 27 do 31. W aktach brak jest jakichkolwiek dokumentów wskazujących na jakiej zasadzie i zgodnie z jakimi konkretnie przepisami zostały przyjęte dodatkowe osoby, niejako poza konkursem. Okoliczność ta w ocenie Sądu mogła być istotna z punktu widzenia realizacji zasady równości wobec prawa. Końcowo Sąd wskazał, że należy również zbadać, czy nie zostały przyjęte osoby, które następnie przyporządkowane zostały do Zakładów i Zespołów, których kierownikami są członkowie Komisji rekrutacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Skargę kasacyjną wniósł Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1. § 4 ust. 5 uchwały nr 61/X/2022 oraz załącznika F. w zakresie w jakim reguluje on Kryteria kwalifikacji, Przebieg postępowania kwalifikacyjnego oraz Zasady obliczania wyniku kwalifikacji w związku z art. 200 ust. 2 p.s.w.n. przez jego błędną wykładnię i uznanie, że organ błędnie przeprowadził rekrutację do Szkoły Doktorskiej w przypadku skarżącej,
2. § 7 ust. 1 uchwały nr 61/X/2022 przez jego niezastosowanie i pominięcie, że dyrektor jest upoważniony do zmiany, w trakcie prowadzonego naboru, limitów miejsc ustalonych dla danego naboru w celu ich dopasowania do obowiązujących przepisów prawa oraz bieżących potrzeb postępowania rekrutacyjnego, w tym konieczności ich zmiany w związku z obowiązkami wynikającymi z realizacji projektów badawczych i grantów,
3. § 3 ust. 9 uchwały nr 61/X/2022 przez jego niezastosowanie i uznanie w sposób dowolny, że w sprawie mogło dojść do naruszenia zasad bezstronności.
Ponadto Rektor zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a., polegające na stwierdzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że organ naruszył normy art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., przez oparcie rozstrzygnięcia na nieprawidłowo przeprowadzonej rozmowie, błędnie sporządzonej dokumentacji, błędnej ocenie skarżącej, nieprawidłowym powołaniu komisji rekrutacyjnej, niejasnym zwiększeniu limitu przyjęć w sytuacji, gdy organ w żadnym stopniu nie naruszył tych przepisów i rzetelnie zbadał sprawę, po skompletowaniu odpowiedniej dokumentacji.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Rektor wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz oddalenie skargi, a także o zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Ponadto w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o przeprowadzenie dowodu z wydruku wniosku o zwiększenie limitu przyjęć, na okoliczność wskazania w jakich okolicznościach i na jakiej podstawie doszło do zwiększenia liczby miejsc w Szkole Doktorskiej w roczniku 2023/2024 z 27 do 31.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Rektor wskazał, że wobec skarżącej nie doszło do naruszenia żadnych zasad postępowania konkursowego. Wskazując na fakt przyjęcia dodatkowych osób z listy konkursowej Sąd pominął okoliczność, że były to osoby z listy rezerwowej. Skoro przyjęte zostały kolejne osoby z listy rezerwowej – na mocy decyzji dyrektora szkoły, zgodnie z § 7 ust. 1 uchwały nr 61/X/2022 – to nie ma mowy o działaniach poza procedurą konkursową. Nie zmienia to faktu, że skarżącej wydana została decyzja o odmowie przyjęcia z uwagi na osiągnięcie wyniku niższego niż minimalny wynik kwalifikacji. Zwiększenie limitu pozostaje bez znaczenia dla jej sytuacji, tym bardziej, że została sklasyfikowana na [...] miejscu listy rankingowej, a limit został zwiększony do 31 miejsc. Na przyjęcie kolejno zakwalifikowanych osób umieszczonych na liście rezerwowej nie miało pływu to, kto podpisał złożone przez niech opinie pracownika naukowego o kandydacie.
Dalej Rektor podniósł, że każda z rozmów była protokołowana i na tej podstawie można porównać pytania zadawane poszczególnym kandydatom oraz ocenę wystawioną przez komisję. W przypadku wszystkich kandydatów biorących udział w konkursie pierwsza część rozmowy nie była punktowana. Oznaczałoby to, że przyznanie skarżącej punktów za pytania zadane w niepunktowanej części rozmowy prowadzą do dalszej nierówności w traktowaniu, kandydatów, a jej miejsce na liście rankingowej zostałoby ustalone tym bardziej nieprawidłowo. Odwołując się do zarzutu niekompetencji członków komisji organ podkreślił, że podpisani pod pismem pracownicy i doktoranci nie byli obecni podczas rozmowy kwalifikacyjnej, zatem nie mogli mieć wiedzy o jej przebiegu. Odpowiedź na kwestionowane pytania nie mogła być zresztą punktowana, gdyż zagadnienia te nie wchodziły w zakres materiału objętego egzaminem, który podany jest do publicznej wiadomości kandydatom.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie od Rektora na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, wg norm przepisanych. Jednocześnie wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:
a) wydruk ze strony internetowej [...], wydruk z repozytorium UJ w celu wykazania faktu: treści dokumentu, brak zachowania zasad bezstronności, równego traktowania i niedyskryminacji przez członków Komisji rekrutacyjnej,
b) wydruk ze strony internetowej Szkoły Doktorskiej - literatura na rok akademicki 2024 /2025 w celu wykazania faktu: treści dokumentu, wprowadzenia podręcznika [...] do rekrutacji do Szkoły Doktorskiej 2024/2025,
c) dokument - Zagadnienia - rozmowa kwalifikacyjna, [...], Szkoła Doktorska Nauk Ścisłych i Przyrodniczych, Program kształcenia [...] w celu wykazania faktu: treści dokumentu, brak ujęcia podręcznika [...] w wymaganych zagadnieniach i literaturze w procesie rekrutacji, w którym uczestniczyła skarżąca, ujęcie zagadnienia "[...]" w zagadnieniach do egzaminu obowiązujących skarżącą (w aktach sprawy przy skardze),
d) wydruk z podręcznika [...] z 2003 r., wydruk z podręcznika [...] z 2016 r., wydruk z podręcznika [...] z 2022 r. w celu wykazania faktu: treści dokumentu, konieczność zaprotokołowania przez Komisję rekrutacyjną pytań zadanych skarżącej z zakresu krystalografii - z zakresu Technik dyfrakcyjnych.
W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że podziela stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej podkreśliła, że wskazane przez WSA w Krakowie nieprawidłowości mogły dotyczyć wszystkich przyjętych kandydatów, a nie tylko tych ujętych na liście rezerwowej. Uczelnia jak dotąd nie udostępniła do akt sprawy listy osób przyjętych do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych w roku akademickim 2023/2024, które odpowiadały na pytania z przedmiotu wybranego jako kierunkowy z [...]. Brak jest pewności, czy nie doszło do naruszenia zasad rekrutacji związanych z brakiem zachowania bezstronności, równości i niedyskryminacji wśród wszystkich ostatecznie przyjętych 31 osób. Dodano, że nie wiadomo, dlaczego zwiększono limit przyjąć o 4, a nie np. o 8 osób.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił dowód z dokumentu dołączonego do skargi kasacyjnej oraz dokumentów dołączonych do odpowiedzi na skargę kasacyjną. Zarówno wniosek dyrektora Szkoły Doktorskiej o zwiększenie limitu przyjęć, jak i dokumenty wskazane w odpowiedzi na skargę kasacyjną, m.in. zawierające wykaz zagadnień na rozmowę kwalifikacyjną, mogą mieć istotne znaczenie dla sprawy.
W skardze kasacyjnej sformułowano zarówno zarzut naruszenia przepisów postępowania, jak i zarzuty naruszenia prawa materialnego. W takim stanie rzeczy w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Trafny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a., polegającego na stwierdzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że organ naruszył normy art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., przez oparcie rozstrzygnięcia na nieprawidłowo przeprowadzonej rozmowie, błędnie sporządzonej dokumentacji, błędnej oceny skarżącej, nieprawidłowym powołaniu komisji rekrutacyjnej, niejasnym zwiększeniu limitu przyjęć. Sąd I instancji błędnie ocenił, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, w związku z niewyjaśnieniem potencjalnego udziału w Komisji rekrutacyjnej osób zainteresowanych w przyjęciu do Szkoły Doktorskiej określonych kandydatów, przyjęciem do Szkoły Doktorskiej dodatkowych osób niejako "poza konkursem" oraz brakiem oceny i przyznania skarżącej punktów za część pytań zadanych w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej.
Odnosząc się do pierwszej kwestii, zgodzić się należy ze stwierdzeniem Sądu I instancji, że uczelnie w swoich postępowaniach muszą przestrzegać zasad ogólnych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz wynikającej z Konstytucji RP zasady równości i zakazu dyskryminacji. W okolicznościach niniejszej sprawy brak było jednak przesłanek potwierdzających naruszenie tychże zasad. Sąd Wojewódzki wskazując na "potencjalny udział" w Komisji rekrutacyjnej osób zainteresowanych w przyjęciu do Szkoły Doktorskiej określonych kandydatów nie wyjaśnił, czy w jego ocenie do naruszenia zasady równości rzeczywiście doszło. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego o naruszeniu art. 8 k.p.a. nie może świadczyć sama okoliczność potencjalnego konfliktu interesów związanego z faktem, że osoby przyjęte do Szkoły Doktorskiej prowadzą następnie badania w katedrach i zakładach, w których zatrudnieni są członkowie komisji rekrutacyjnej. Postępowanie kwalifikacyjne, o którym mowa w art. 200 p.s.w.n., wiąże się z oceną ekspercką dokonywaną przez komisję kwalifikacyjną. Członkami tej komisji są osoby posiadające wiedzę specjalistyczną z zakresu danej dyscypliny naukowej. Postępowanie to kończy się przyjęciem kandydata do szkoły doktorskiej, która to osoba następnie prowadzi badania naukowe w ramach ww. dyscypliny. Tym samym nie jest powodującą konflikt interesów sytuacja, w której przyjęte do Szkoły Doktorskiej osoby prowadzą następnie badania w katedrach i zakładach, w których zatrudnieni są członkowie komisji kwalifikacyjnej.
Do naruszenia zasady bezstronności członków komisji - pracowników katedr i zakładów mogłoby natomiast dojść, gdyby w ramach prac komisji oceny kandydata dokonywał pracownik, który jednocześnie przedstawił kandydatowi, na potrzeby udziału w rekrutacji, opinię wyrażającą gotowość późniejszej współpracy naukowej. W takiej sytuacji fakt udzielenia rekomendacji przez członka komisji może rzutować na jego bezstronność w toku prowadzonego postępowania. Z zaskarżonego orzeczenia nie wynika jednak, aby taka sytuacja miała miejsce w postępowaniu w sprawie przyjęcia do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego na program kształcenia [...] w roku akademickim 2023/2024. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wskazuje, że "Potencjalnie więc może wystąpić w takim przypadku dyskryminacja pozytywna oraz brak bezstronności ze strony organu". Tak ogólne stwierdzenie nie przesądza o naruszeniu zasady równości, szczególnie że - co pominął Sąd I instancji - § 3 ust. 10 uchwały nr 61/X/2022 przeciwdziała konfliktowi interesów, przewidując wyłączenie członka komisji z procedury oceny wybranych kandydatów.
O wystąpieniu konfliktu interesów nie świadczy natomiast brak udziału w postępowaniu konkursowym pracownika naukowego, który zgłosił chęć współpracy ze skarżącą, skoro nie był on członkiem komisji rekrutacyjnej. Przeciwnie, dopiero w sytuacji wystawienia przez tego pracownika opinii dołączonej do wniosku przez skarżącą, a następnie udziału tego pracownika w pracach komisji rekrutacyjnej, doszłoby do rzeczywistego konfliktu interesów uzasadniającego wyłączenie członka tejże komisji.
Również nieprawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że nie do zaakceptowania jest brak oceny niektórych pytań stawianych skarżącej w sytuacji, gdy mieszczą się one w dziedzinie wybranej przez nią dyscypliny. Jak trafnie podkreślił organ w skardze kasacyjnej, w przypadku wszystkich kandydatów biorących udział w konkursie pierwsza część rozmowy nie była punktowana. Przyznanie skarżącej punktów za niepunktowaną część rozmowy oznaczałoby dalszą nierówność w traktowaniu kandydatów, a jej miejsce na liście rankingowej zostałoby ustalone tym bardziej nieprawidłowo. W przypadku postępowań konkursowych szczególnie istotną kwestią jest równe traktowanie wszystkich kandydatów, co wiąże się z koniecznością zachowania tożsamych zasad oceny zgłoszonych kandydatur. Naczelny Sąd Administracyjny ma na uwadze, iż zgodnie z załącznikiem do uchwały nr 61/X/2022 "W trakcie pierwszej części rozmowy kwalifikacyjnej członkowie komisji zadają kandydatowi pytania o przebieg studiów, wcześniejsze osiągnięcia oraz o tematykę i dotychczas uzyskane wyniki pracy magisterskiej, a także o prace naukowe i badania, które chciałby wykonać w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej". Pytania te mają na celu lepsze poznanie kandydata, a nie ocenę jego wiedzy merytorycznej. Dopiero druga (punktowana) część rozmowy obejmuje pytania z przedmiotu wybranego jako kierunkowy przez kandydata w porozumieniu z jego wnioskowanym opiekunem naukowym.
Przechodząc dalej, nie ma racji Sąd I instancji wskazując, że nie wiadomo na jakiej zasadzie doszło do zwiększenia liczby miejsc w Szkole Doktorskiej w roczniku 2023/2024 z 27 do 31. Przede wszystkim, wynik skarżącej w postępowaniu rekrutacyjnym pozwolił na zakwalifikowanie jej na [...] miejscu na liście rankingowej. Zwiększenie limitu miejsc z 27 do 31 polepszyło, a nie pogorszyło, sytuację prawną skarżącej, gdyż zmniejszyła się pula kandydatów pozostających do przyjęcia z wynikiem lepszym od wyniku skarżącej. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z § 7 uchwały nr 61/X/2022 Dyrektor Szkoły Doktorskiej był upoważniony do zmiany, w trakcie prowadzonego naboru, limitów miejsc ustalonych dla danego naboru, m.in. w celu ich dopasowania do bieżących potrzeb postępowania rekrutacyjnego. Fakt skorzystania z tej kompetencji nie oznacza, że doszło do naruszenia zasady równości wobec prawa. Do naruszenia równości w postępowaniu rekrutacyjnym niewątpliwie doszłoby, gdyby doszło do przyjęcia do Szkoły Doktorskiej osoby poza prowadzoną rekrutacją. Zwiększenie limitu miejsc dla naboru oznacza jednak przyjęcie kolejnych osób z najlepszym wynikiem, ocenionych w ramach już przeprowadzonego postępowania.
Bez znaczenia są podnoszone przez skarżącą argumenty, wedle których nie wiadomo, dlaczego zwiększono limit przyjąć o 4, a nie np. 8 osób. Decyzja o zwiększeniu limitu miejsc jest fakultatywną kompetencją Dyrektora Szkoły Doktorskiej, który może, lecz nie musi zwiększyć limitu miejsc. Decyzja o zwiększeniu limitu doprowadziła do przyjęcia wszystkich osób z listy rezerwowej, a więc osób znajdujących się w odmiennej od skarżącej sytuacji prawnej. Wynik skarżącej był bowiem niższy niż wynik osób przyjętych w ramach listy rezerwowej, oraz niższy niż minimalny wynik kwalifikacji wymagany do przyjęcia kandydata. Należy dodać, że zwiększenie limitu nie jest arbitralną decyzją komisji rekrutacyjnej, której rola sprowadza się wyłącznie do oceny merytorycznej kandydatów.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy wskazać że skarga kasacyjna nie spełnia wszystkich wymogów stawianych temu środkowi odwoławczemu. Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 18 lutego 2025 r., III OSK 1984/22, LEX nr 3831955).
Nie mógł być uwzględniony zarzut naruszenia § 4 ust. 5 uchwały nr 61/X/2022 oraz załącznika F. w zakresie w jakim reguluje on Kryteria kwalifikacji, Przebieg postępowania kwalifikacyjnego oraz Zasady obliczania wyniku kwalifikacji w związku z art. 200 ust. 2 p.s.w.n. przez jego błędną wykładnię i uznanie, że organ błędnie przeprowadził rekrutację do Szkoły Doktorskiej w przypadku skarżącej. Sąd I instancji nie dokonał błędnej wykładni art. 200 ust. 2 p.s.w.n. w zw. z § 4 ust. 5 uchwały nr 61/X/2022 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z 26 października 2022 r. i załącznika do tej uchwały. Z powyższych regulacji wynika, że rekrutacja do szkoły doktorskiej odbywa się w drodze konkursu na zasadach określonych przez senat albo radę naukową, zaś komisja dokumentuje przebieg każdej z części postępowania rekrutacyjnego, sporządzając z nich stosowny protokół, który podpisują wszyscy członkowie komisji biorący udział w danej czynności postępowania. Skarżący kasacyjnie Rektor nie wyjaśnił, na czym miała polegać błędna wykładnia dokonana przez Sąd I instancji, ani jaka jest prawidłowa wykładnia tych przepisów. O naruszeniu powołanych przepisów przez błędną wykładnię nie świadczy uznanie, że organ błędnie przeprowadził rekrutację do Szkoły Doktorskiej w przypadku skarżącej, ponieważ kwestia błędnego przeprowadzenia rekrutacji może być rozważana tylko w ramach naruszenia przepisu postępowania, ewentualnie w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego, ale przez niewłaściwe jego zastosowanie wynikające ze stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania.
Bezskuteczne okazały się zarzuty naruszenia uchwały nr 61/X/2022 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z 26 października 2022 r. w sprawie zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych na Uniwersytecie Jagiellońskim w roku akademickim 2023/2024 z pkt 2 i 3 skargi kasacyjnej. Zarzuty te nie zostały powiązane z żadnym przepisem prawa materialnego. W świetle art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przepisem prawa materialnego jest przepis prawa powszechnie obowiązującego, stosowany przez organ administracji. Jak wskazuje H. Knysiak-Sudyka "Przepisy prawa materialnego stanowią normy zawarte w przepisach powszechnie obowiązujących, określające prawa i obowiązki ich adresatów – organów administracji publicznej oraz obywateli i innych podmiotów wchodzących z organami administracji publicznej w stosunki prawne" (H. Knysiak-Sudyka [w:] Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. Orzecznictwo, wyd. V, Warszawa 2021, art. 174). W sytuacji, w której strona zarzuca Sądowi I instancji naruszenie przepisu prawa wewnętrznego, np. przyjętych przez uczelnię zasad rekrutacji, zarzut ten powinien zostać powiązany z przepisem ustawy stanowiącym podstawę dopuszczenia uregulowania tejże kwestii w drodze aktu wewnętrznego uczelni. Tym samym w świetle art. 174 pkt 1 p.p.s.a. samoistne zarzuty naruszenia przepisów uchwały nr 61/X/2022 należy uznać za bezskuteczne i niepodlegające rozpoznaniu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji uwzględni ocenę prawną zamieszczoną w niniejszym wyroku i dokona ponownej oceny legalności zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.