III OSK 1944/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji, potwierdzając, że zwolnienie ze służby na jego wniosek następuje w terminie do 3 miesięcy, niezależnie od późniejszego odwołania.
Funkcjonariusz Policji złożył wniosek o zwolnienie ze służby, wskazując art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Organ wyznaczył datę zwolnienia w ustawowym terminie 3 miesięcy. Funkcjonariusz odwołał się od decyzji, argumentując, że nie uwzględniono jego zwolnienia lekarskiego i że decyzja stała się wykonalna w dniu, w którym miał być zwolniony. Sądy obu instancji uznały, że zwolnienie ze służby na wniosek policjanta jest obligatoryjne w terminie do 3 miesięcy, a późniejsze odwołanie nie wpływa na termin zwolnienia ani nie obliguje do wyznaczenia nowej daty. NSA oddalił skargę kasacyjną.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. K. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jego skargę na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku w przedmiocie zwolnienia ze służby. M. K. złożył wniosek o zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, a organ pierwszej instancji wyznaczył datę zwolnienia na 22 czerwca 2021 r., zgodnie z 3-miesięcznym terminem od zgłoszenia. Funkcjonariusz odwołał się, podnosząc, że data zwolnienia została wyznaczona nieprawidłowo, nie uwzględniając jego nieprzerwanego zwolnienia lekarskiego i grożącej mu utraty środków do życia. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozkaz, argumentując, że art. 41 ust. 3 ustawy o Policji stanowi obligatoryjną podstawę zwolnienia, a organ ma pewną swobodę co do daty, o ile mieści się ona w 3 miesiącach. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podkreślając, że przepis art. 41 ust. 3 jest jasny i jednoznaczny, a organ jest związany oświadczeniem woli policjanta, nie mając możliwości wydania innego rozstrzygnięcia niż zwolnienie w terminie do 3 miesięcy. NSA rozpoznał skargę kasacyjną, w której zarzucano naruszenie przepisów k.p.a. (art. 130, 7, 8, 15) oraz ustawy o Policji (art. 41 ust. 3). Sąd Najwyższy uznał zarzuty za bezzasadne, potwierdzając, że regulacja materialnoprawna ustania stosunku służbowego ma pierwszeństwo przed regulacją procesową dotyczącą wykonalności decyzji. NSA podkreślił, że zwolnienie ze służby następuje z dniem określonym w decyzji, niezależnie od jej ostateczności, i że art. 130 k.p.a. nie ma zastosowania w takich przypadkach. Sąd oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odwołanie złożone w dniu wykonalności decyzji o zwolnieniu ze służby nie wpływa na termin zwolnienia ani nie obliguje organu do wyznaczenia nowej daty, ponieważ przepisy materialnoprawne dotyczące ustania stosunku służbowego mają pierwszeństwo przed przepisami procesowymi o wykonalności decyzji.
Uzasadnienie
Ustawa o Policji (art. 41 ust. 3) obliguje organ do zwolnienia policjanta w terminie do 3 miesięcy od zgłoszenia woli wystąpienia ze służby. Jest to przepis materialnoprawny, który ma pierwszeństwo przed art. 130 k.p.a. dotyczącym wykonalności decyzji. Zwolnienie następuje z dniem określonym w decyzji, niezależnie od jej ostateczności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.o. Policji art. 41 § ust. 3
Ustawa o Policji
Policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Jest to przepis materialnoprawny, obligujący organ do wydania decyzji w zakreślonym terminie, z pewną swobodą co do daty zwolnienia, o ile mieści się ona w tym okresie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 174 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania NSA.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 28 § ust. 1
Ustawa o Policji
Podstawa dobrowolnego charakteru przystąpienia do służby w Policji.
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Oświadczenie woli złożone innej osobie jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią.
k.p.a. art. 130 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący wykonalności decyzji administracyjnej, który nie ma zastosowania w przypadku ustania stosunku służbowego.
k.p.a. art. 130 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący wykonalności decyzji administracyjnej, który nie ma zastosowania w przypadku ustania stosunku służbowego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 130 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. Naruszenie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwą wykładnię. Naruszenie art. 7, 8 i 15 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
regulacja materialnoprawna ustania stosunku służbowego, która normuje utratę statusu funkcjonariusza publicznego ma pierwszeństwo przed regulacją procesową w zakresie wykonalności decyzji administracyjnej. Ustanie stosunku służbowego następuje z dniem doręczenia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, niezależnie od tego, czy w tym dniu decyzja stała się decyzja ostateczną.
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Jakimowicz
sędzia
Mariusz Kotulski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu przepisów materialnoprawnych regulujących stosunek służbowy nad przepisami procesowymi dotyczącymi wykonalności decyzji w kontekście zwolnienia funkcjonariuszy służb mundurowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia ze służby na wniosek funkcjonariusza Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego terminów zwolnienia ze służby i wykonalności decyzji, co jest istotne dla prawników administracyjnych i funkcjonariuszy służb.
“Czy odwołanie od zwolnienia ze służby może zmienić jego termin? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1944/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-02-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mariusz Kotulski Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Jakimowicz Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III SA/Gd 777/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-03-17 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 360 art. 28 ust. 1, art. 41 ust. 3 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 8 i art. 15, art. 130 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2020 poz 1740 art. 61 § 1 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant: asystent sędziego Dominika Daśko po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 777/21 w sprawie ze skargi M. K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2021 r., nr 978 w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 17 marca 2022 r., III SA/Gd 777/21 oddalił skargę M. K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z 28 czerwca 2022 r., nr 978 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy. Wnioskiem (raportem) z 22 marca 2021 r. M. K. (dalej; "skarżący") wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w C. (dalej: "organ pierwszej instancji" lub "Komendant Powiatowy") jako swojego przełożonego, z prośbą o zwolnienie ze służby z Policji z 30 kwietnia 2021 r. Jako podstawę umożliwiającą wystąpienie ze służby wnioskodawca wskazał art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 360 ze zm., dalej: "ustawa o Policji") – czyli wolę wystąpienia policjanta ze służby. Pismem z 23 marca 2021 r. Komendant Powiatowy powiadomił wnioskodawcę, że zgodnie z dyspozycją art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. W związku z powyższym organ pierwszej instancji wskazał, że zwolnienie skarżącego ze służby nastąpi z 22 czerwca 2021 r. Skarżący pokwitował odbiór ww. pisma 24 marca 2021 r. Począwszy od 2 kwietnia 2021 r. wystawione zostały trzy kolejne zwolnienia lekarskie, w których wskazano, że skarżący był niezdolny do pracy w okresie od 2 do 29 kwietnia 2021 r., od 30 kwietnia 2021 r. do 27 maja 2021 r. oraz od 28 maja do 24 czerwca 2021 r. Rozkazem personalnym z 24 maja 2021 r., nr 41/2021 Komendant Powiatowy zwolnił skarżącego ze służby w Policji z 22 czerwca 2021 r. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, zarzucając zaskarżonej decyzji nieprawidłowo wyznaczoną datę zwolnienia ze służby z 22 czerwca 2021 r. Zdaniem skarżącego wydając rozkaz Komendant Powiatowy nie uwzględnił faktu przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim, nieprzerwanie od 2 kwietnia 2021 r. w związku z pogorszeniem stanu zdrowia. Jak podkreślił skarżący w treści wniesionego odwołania, wskazana sytuacja ma o tyle istotny charakter, iż prowadzić będzie do utraty środków na życie - po zwolnieniu go ze służby 22 czerwca 2021 r,. w sytuacji w której decyzją lekarza będzie konieczna jego dalsza rekonwalescencja i nie będzie miał możliwości podjęcia innej pracy zarobkowej, a jednocześnie nie będzie mu przysługiwać pomoc finansowa w jakiejkolwiek formie. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Wojewódzki Komendant Policji w Gdańsku (dalej: "organ drugiej instancji" lub "Komendant Wojewódzki") rozkazem personalnym z 28 czerwca 2021 r., nr 978 utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komendanta Powiatowego. Zdaniem organu drugiej instancji art. 41 ust. 3 ustawy o Policji stanowi obligatoryjną podstawę zwolnienia ze służby nie pozostawiającą niniejszego rozstrzygnięcia w zakresie uznania organu, jednakże takie uznanie możliwe jest w zakresie podjęcia przez organ decyzji, co do daty zwolnienia ze służby, o ile nie przekracza ona wyznaczonego ustawą terminu 3 miesięcy. W przedmiotowej sprawie podstawą do wdrożenia dyspozycji art. 41 ust. 3 ustawy o Policji było dobrowolne zgłoszenie przez skarżącego woli wystąpienia ze służby. Opisana przez skarżącego sytuacja pogorszenia się stanu zdrowia oraz wynikający z powyższej sytuacji stan ewentualnej niemożliwości podjęcia zarobkowania, nie stanowi podstawy do zmiany decyzji w zakresie daty zwolnienia ze służby. Szczególnie, że podjęcie tego rodzaju decyzji, to jest zwolnienie skarżącego w terminie późniejszym aniżeli 23 czerwca 2021r. stanowiłoby naruszenie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, a także naruszyłoby interes społeczny, przejawiający się w tym konkretnym przypadku chęcią dążenia o dbanie o stan finansów publicznych. Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z 17 marca 2022 r., III SA/Gd 777/21 oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."). Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych rozstrzygnięć stanowił art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Z przywołanego przepisu wynika, że organ jest związany złożonym przez policjanta oświadczeniem, poprzez które podwładny komunikuje swojemu przełożonemu wolę wystąpienia ze służby. Składane przez policjanta pisemne zgłoszenie o wystąpieniu ze służby, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, jest zatem oświadczeniem woli, do którego ma pełne zastosowanie art. 61 § 1 k.c. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu Kodeksu cywilnego, oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. W ocenie Sądu pierwszej instancji treść art. 41 ust. 3 ustawy o Policji jest jasna i jednoznaczna. Tym samym z uwagi na kategoryczne sformułowanie tego przepisu, organ nie ma możliwości wydania innego rozstrzygnięcia niż wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby z datą mieszczącą się w okresie 3 miesięcy od dnia, w którym policjant zgłosił wolę wystąpienia ze służby. Rozwiązanie takie, ma po pierwsze na celu ochronę niekwestionowanego prawa policjanta do wystąpienia ze służby bez konieczności wyjaśniania, z jakiego powodu to następuje. Z drugiej strony, ma na celu zagwarantowanie interesu publicznego. Dobro służby publicznej, jaką jest służba w Policji, może bowiem wymagać, aby policjant, od kiedy zgłosił swoją wolę wystąpienia ze służby, przez jakiś jeszcze czas pełnił swoje obowiązki służbowe - zawsze nie dłużej jednak niż 3 miesiące. WSA w Gdańsku podkreślił również, że ustanie stosunku służbowego następuje z dniem określonym w decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby niezależnie od tego, czy w tym dniu decyzja stała się decyzją ostateczną. Dlatego wbrew stanowisku skarżącego, na gruncie niniejszej sprawy nie ma zatem zastosowania art. 130 § 1 k.p.a. WSA w Gdańsku podzielił pogląd, że regulacja materialnoprawna ustania stosunku służbowego, która normuje utratę statusu funkcjonariusza publicznego ma pierwszeństwo przed regulacją procesową w zakresie wykonalności decyzji administracyjnej. Pomimo iż art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, nie precyzuje dokładnej daty, z jaką następuje rozwiązanie stosunku służbowego, nie należy na zasadach ogólnych, sięgać tu do przepisu art. 130 k.p.a. Zwolnienie następuje w formie decyzji administracyjnej, zwanej rozkazem personalnym, w którym należy podać datę zwolnienia. Skoro zatem decyzja o zwolnieniu ma charakter konstytutywny oznacza to, że materialnoprawny skutek nią przewidziany - zwolnienie ze służby w Policji, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji - następuje z datą określoną w decyzji, której prawidłowość wyznaczenia przez organ nie może być skutecznie zakwestionowana jeżeli została w ramach uznania administracyjnego wyznaczona przez organ pierwszej instancji w terminie 3 miesięcy liczonych od dnia, w którym policjant wyraził wolę o wystąpieniu ze służby. Organy nie mają tu zatem dowolności. Skoro bowiem przepisy ustawy o Policji precyzują, że zwolnienie na wniosek musi nastąpić w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby, uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji, w celu ustalenia innej niż wynikająca z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji daty zwolnienia ze służby, stanowiłoby istotne naruszenie prawa. W przypadku złożenia przez policjanta oświadczenia woli o wystąpieniu ze służby, ustawa o Policji, obligując organy do dokonania takiego zwolnienia, nie wskazuje bowiem innego sposobu wyznaczenia terminu zwolnienia niż wynikający z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: I. na podstawie art. 174 § 1 p.p.s.a naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 130 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i uznanie tym samym przez Sąd, że przepis ten w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania oraz, że organ drugiej instancji postąpił w sposób prawidłowy utrzymując w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji z 24 maja 2021 roku, który to zdaniem Komendanta Wojewódzkiego stał się wykonalny z 22 czerwca 2021 roku, pomimo, iż skarżący otrzymawszy ten rozkaz 10 czerwca 2021 r., z dniem jego rzekomej wykonalności, tj. 22 czerwca 2021 r. (z zachowaniem terminu ustawowego) wniósł odwołanie od tego rozkazu, do czego był w pełni uprawniony, a tym samym uznanie przez WSA w Gdańsku, że sytuacja, w której decyzja organu pierwszej instancji stała się wykonalna jeszcze przed upływem terminu na wniesienie od niej odwołania jest sytuacją niestanowiącą rażącego naruszenia prawa - która to stanowi przyczynę nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; 2) art. 130 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i uznanie tym samym przez Sąd pierwszej instancji, że przepis ten w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania oraz, że organ drugiej instancji postąpił w sposób prawidłowy utrzymując w mocy rozkaz Komendant Powiatowy zwalniający skarżącego ze służby z 22 czerwca 2021 r., pomimo, że organ drugiej instancji ze względu na dyspozycję tego przepisu w przedmiotowym stanie faktycznym winien był wyznaczyć nową datę zwolnienia skarżącego ze służby, tj. z datą późniejszą niż rozkaz organu drugiej instancji, czyli po 28 czerwca 2021 r., co znajduje swoje ugruntowanie m. in. w poglądzie wyrażonym w wyroku NSA z 12 marca 2011 r., II SA 2931/00 oraz w wyroku NSA z 7 marca 2013 r., I OSK 1239/12; 3) art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwą wykładnię prowadzącą do uznania przez WSA w Gdańsku, że określony w tym przepisie 3-miesięczny okres na wyznaczenie daty zwolnienia pozostaje bezwzględnie nieprzekraczalny dla organu, również w sytuacji, w której skarżący wniósł odwołanie od decyzji Komendanta Powiatowego wyznaczającej datę zwolnienia go ze służby w dniu, w którym zwolnienie to miało nastąpić, tj. 22 czerwca 2021 r. - do czego był uprawniony, a tym samym uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że skarżący mógł wnieść odwołanie od decyzji Komendanta Powiatowego również po dacie wyznaczonej w tej decyzji na jego zwolnienie (uznanej przez Komendanta Wojewódzkiego jako data wykonalności), co również zdaniem WSA w Gdańsku nie prowadziłoby do konieczności wyznaczenia nowej daty zwolnienia ze służby skarżącego w sytuacji utrzymania jej w mocy; 4) art. 7, art. 8 oraz 15 k.p.a. - poprzez ich niezastosowanie, a tym samym doprowadzenie do sytuacji, w której decyzja organu pierwszej instancji stała się wykonalna względem skarżącego jeszcze przed upływem terminu na wniesienie od niej odwołania co przeczy założeniom o racjonalności ustawodawcy, przeczy słusznemu interesowi obywatela jakim jest skarżący, podważa zaufanie do władzy publicznej, a także przeczy przyjętej zasadzie dwuinstancyjności postępowania, co więcej sytuacja ta mogła prowadzić wprost do okoliczności związanych z wykonywaniem obowiązków zawodowych przez skarżącego - funkcjonariusza publicznego, w momencie, w którym nie posiadał on już uprawnień do ich wykonywania (tj. po 22 czerwca 2021 r.) czyli de facto nielegalnych aktów władzy publicznej względem obywateli; II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA w Gdańsku skargi na decyzję organu Komendanta Wojewódzkiego, pomimo, że została ona wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. a) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., którego organ drugiej instancji nie zastosował, a tym samym nie dokonał uchylenia w całości rozkazu organu I instancji względnie w części dotyczącej wyznaczenia daty zwolnienia skarżącego ze służby i nie rozstrzygnął w tym zakresie co do istoty sprawy; b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., który Komendant Wojewódzki niezasadnie zastosował i uznał tym samym, że rozkaz organu pierwszej instancji winien pozostać utrzymany w mocy, podczas gdy stał się on wykonalny zdaniem organu drugiej instancji jeszcze przed upływem terminu na wniesienie odwołania przez skarżącego, choć decyzja Komendanta Powiatowego nie była zgodna z żądaniem skarżącego, ani też skarżący nie zrzekł się względem organu I instancji prawa do wniesienia takiego odwołania; 2) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie prowadzące do oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej było prowadzone z rażącym naruszeniem prawa, które w efekcie winno doprowadzić do stwierdzenia nieważności w całości bądź też w części decyzji organu drugiej instancji, tj. rozkazu z 24 maja 2021 r. , nr 41/2021 Komendanta Powiatowego, względnie 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie prowadzące do oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej było prowadzone z naruszeniem prawa materialnego, które w efekcie winno doprowadzić do uchylenia decyzji organu drugiej instancji, tj. rozkazu z 24 maja 2021 r. nr 41/2021 Komendanta Powiatowego w całości albo w części. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez stwierdzenie nieważności w całości, względnie uchylenie w całości zaskarżanej decyzji, ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie przez NSA zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku. Dodatkowo skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. Pismem z 11 lipca 2022 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, Odpowiedź na skargę nie została złożona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej, przyczyny zaskarżenia determinują zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki stwierdzenia nieważności postępowania ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zarzuty skargi kasacyjnej. Okazały się one pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić dokonania błędnej wykładni przepisu art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. W świetle powyższego przepisu w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia policjanta, nie później niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. Inaczej mówiąc zgłoszenie przez policjanta wystąpienia ze służby, o jakim mowa we wskazanym przepisie, nie tylko wszczyna postępowanie administracyjne kończące się wydaniem rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia ze służby, ale wywołuje skutki w zakresie prawa materialnego – policjant ma prawo wystąpić ze służby, organ ma obowiązek wydać w zakreślonym ustawą terminie stosowną decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby. Jest to konsekwencja zasady dobrowolnego charakteru przystąpienia do służby w Policji (art. 28 ust. 1 ustawy o Policji). Z uwagi na kategoryczne sformułowanie powyższego przepisu "policjanta zwalnia się", organ nie ma możliwości wydania innego rozstrzygnięcia. Organowi administracji pozostawiono jedynie swobodę w zakresie określenia daty, w jakiej nastąpi zwolnienie policjanta, z tym zastrzeżeniem, że moment zwolnienia musi zamykać się w okresie do 3 miesięcy od złożenia wniosku. Przepis ten wskazuje tylko końcowy moment, do którego należy zwolnić policjanta w związku z jego pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby. Zamieszczony przez ustawodawcę w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji termin dla organu, w sytuacji złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, ma chronić policjanta przed nadmiernie odległym wydaniem decyzji o zwolnieniu, zaś organowi umożliwić, aby policjant przez trzy miesiące wykonywał obowiązki służbowe. Termin trzymiesięczny, który wyznacza art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, określa granicę czasową procedowania przez organ w przedmiocie wydania decyzji o zwolnieniu ze służby i ukształtowania w tym czasie praw i obowiązków policjanta. Jest to termin procesowy o charakterze materialnoprawnym. Ogranicza bowiem do trzech miesięcy możliwość dokonania przez organ czynności (wydania decyzji o zwolnieniu), która dotyczy sfery prawa materialnego – kształtuje prawa i obowiązki wynikające ze stosunku służbowego. Decyzja o zwolnieniu ze służby ma charakter konstytutywny, co oznacza, że skutek nią przewidziany – zwolnienie następuje z datą w niej określoną. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że regulacja materialnoprawna ustania stosunku służbowego, która normuje utratę statusu funkcjonariusza publicznego ma pierwszeństwo przed regulacją procesową w zakresie wykonalności decyzji administracyjnej. Ustanie stosunku służbowego następuje z dniem doręczenia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, niezależnie od tego, czy w tym dniu decyzja stała się decyzja ostateczną. Nie ma zatem zastosowania art. 130 § 1 k.p.a., jak i art. 130 § 2 k.p.a. (por. wyroki NSA z: 14 marca 2006 r., I OSK 941/05, 23 czerwca 2014 r., I OSK 1013/13). To zaś prowadzi do wniosku o niezasadności zarzutu niezastosowania w sprawie art. 130 § 1 i 2 k.p.a. Dodatkowo wskazać można, że Sąd pierwszej instancji szczegółowo uzasadnił, dlaczego powyższe przepisy nie znajdowały w okolicznościach przedmiotowej sprawy zastosowania i z argumentacją tą należy się w pełni zgodzić. Pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby dokonane 22 marca 2021 r., którego skarżący w toku postępowania administracyjnego nie odwołał, ani nie wycofał, pociągało za sobą skutki materialne i obligowało organ do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji w terminie wynikającym z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Tak też postąpił organ w rozpoznawanej sprawie. W sprawie nie naruszono zasad wynikających z przepisów art. 7, art. 8 i art. 15 k.p.a. Nie zostało w skardze kasacyjnej wykazane, aby w sprawie złamano zasadę prawdy obiektywnej, tym bardziej, że jej okoliczności faktyczne nie są kwestionowane. Została również zachowana zasada dwuinstancyjności postępowania poprzez rozpoznanie sprawy przez dwa właściwe w toku instancji organy. Natomiast zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. został sformułowany w sposób nieprawidłowy, albowiem nie sprecyzowano, którego z paragrafów tego artykułu zarzut ten dotyczy. W judykaturze nie budzi wątpliwości pogląd, wedle którego prawidłowe podanie podstaw kasacyjnych, o jakim stanowi art. 176 p.p.s.a. wymaga, aby wskazać konkretne przepisy naruszone zdaniem strony skarżącej przez sąd, z wyszczególnieniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych. Tylko prawidłowe opracowanie skargi kasacyjnej pozwala na wyznaczenie granic, w ramach których nastąpi rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10). Powołanie się na całość przepisu nie pozwala na prawidłowe ustalenie granic zaskarżenia, gdyż nie wyznacza kierunku, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny powinien dokonywać kontroli zaskarżonego orzeczenia, a zatem uchybienie w tym zakresie stanowi naruszenie wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z 9 lutego 2006 r., I GSK 1348/05). Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. Aby zakwestionować zasadność zastosowania przez organy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. konieczne byłoby uprzednie skuteczne wskazanie, że do wydania decyzji przez organ odwoławczy doszło z naruszeniem określonych przepisów prawa materialnego lub procesowego, co jednak w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło. W sytuacji zaś braku skutecznego podważenia zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., również zarzut niezastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, jak również art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zarzut ten został wadliwie skonstruowany. Wskazane przepisy dotyczą samego rozstrzygnięcia sądu i zarzut ich naruszenia wymaga uprzedniego wykazania, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego. Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, jak i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., albowiem ich nie stosował, zaś w skardze kasacyjnej nie wykazano, aby Sąd ten miał podstawy do zastosowania tych przepisów. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, takie jak art. 145 § 1, art. 146 § 1, art. 147, art. 149 § 1-2 czy art. 151 p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy). Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia któregoś z powyższych przepisów zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Ten wymóg w rozpoznawanej sprawie nie został zrealizowany. Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI