III OSK 192/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W.K. na uchwałę Prezydium Sejmu dotyczącą obniżenia uposażenia poselskiego, uznając, że nie jest to akt z zakresu administracji publicznej podlegający kognicji sądów administracyjnych. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zawiadomienia o składzie sądu oraz wadliwe uznanie, że Prezydium Sejmu nie jest organem administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, oddalił ją. Sąd stwierdził, że uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego ma charakter władczy i indywidualny, jednak nie jest aktem z zakresu administracji publicznej. Podstawą prawną uchwały jest Regulamin Sejmu, a sprawa dotyczy stosunku ustrojowego, a nie administracyjnoprawnego. NSA podkreślił, że choć uposażenie poselskie jest odpowiednikiem wynagrodzenia, jego kształtowanie nie jest administrowaniem w rozumieniu prawa administracyjnego. Sąd wskazał, że prawo do sądu w tym zakresie powinno być realizowane przed sądem powszechnym, zgodnie z art. 177 Konstytucji RP. W związku z tym, zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego okazały się bezzasadne, a skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie granic kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących uchwał organów Sejmu, w szczególności w zakresie uposażeń poselskich. Rozróżnienie między stosunkiem ustrojowym a administracyjnoprawnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchwał Prezydium Sejmu dotyczących uposażeń poselskich. Interpretacja pojęcia 'administracji publicznej' w kontekście działalności organów władzy ustawodawczej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, a zatem sądy administracyjne nie są właściwe do jej rozpoznania.
Uzasadnienie
Uposażenie poselskie jest regulowane przepisami prawa konstytucyjnego i ustawowego, a jego obniżenie przez Prezydium Sejmu następuje na podstawie Regulaminu Sejmu, co stanowi realizację autonomii organizacyjnej Sejmu. Nie jest to stosunek administracyjnoprawny, lecz ustrojowy, a zatem właściwym do rozpoznania sporu jest sąd powszechny.
Czy niezawiadomienie strony skarżącej o składzie rozpoznającym sprawę przez WSA, w sytuacji gdy postanowienie odrzucające skargę nie jest orzeczeniem rozpoznającym sprawę co do istoty, stanowi naruszenie prawa procesowego skutkujące nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny rozpoznając kwestię dopuszczalności skargi na uchwałę Prezydium Sejmu nie był zobowiązany do zawiadomienia strony skarżącej o składzie orzekającym, ponieważ postanowienie odrzucające skargę nie jest orzeczeniem rozpoznającym sprawę co do istoty.
Uzasadnienie
Przepis art. 5a § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych dotyczy sytuacji, gdy sąd rozpoznaje sprawę co do istoty, co obejmuje przede wszystkim wyroki. Postanowienie odrzucające skargę nie spełnia tej przesłanki, dlatego zarzut naruszenia tego przepisu jest bezzasadny.
Czy procedura ponownego rozpatrzenia sprawy przez Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego zapewnia skuteczny środek odwoławczy zgodny z art. 6 EKPC?
Odpowiedź sądu
NSA wskazał, że procedura ta może nie zapewniać minimum gwarancji proceduralnych wymaganych przez EKPC, jednakże nie przesądza to o kognicji sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
NSA zauważył, że ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ (Prezydium Sejmu) może nie spełniać wymogów skutecznego środka prawnego, zwłaszcza w porównaniu do odwołania do Sejmu w przypadku innych kar regulaminowych. Jednakże, nawet jeśli środek odwoławczy jest niewystarczający, nie oznacza to automatycznie właściwości sądu administracyjnego.
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach określonych postępowań.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jej braki uniemożliwiają nadanie jej biegu.
p.p.s.a. art. 58 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga od uchwały lub aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 5, podlega odrzuceniu, jeżeli została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia lub z innych przyczyn niedopuszczalna.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma uzasadnionych podstaw albo narusza prawo.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania zachodzi w wypadkach, gdy strona została pozbawiona możności obrony swoich praw.
p.u.s.a. art. 5a § § 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dotyczy wniosku o wyłączenie sędziego.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa nie może nikogo obciążać obowiązkiem ponoszenia kosztów, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Konstytucja RP art. 106
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunki niezbędne do skutecznego wypełniania obowiązków poselskich oraz ochronę praw wynikających ze sprawowania mandatu określa ustawa.
u.w.m.p.i.s. art. 25 § ust. 5
Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora
Zasady obniżania uposażeń posłów i senatorów określają regulaminy Sejmu, Senatu i Zgromadzenia Narodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej. • Stosunek prawny łączący posła z Sejmem nie jest stosunkiem administracyjnym, lecz ustrojowym. • Właściwym do rozpoznania sporu jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny.
Odrzucone argumenty
Uchwała Prezydium Sejmu jest władczym i indywidualnym rozstrzygnięciem dotyczącym uprawnień posła. • Naruszenie art. 5a § 4 Prawa o ustroju sądów administracyjnych poprzez niezawiadomienie o składzie sądu. • Naruszenie art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC poprzez pozbawienie prawa dostępu do sądu.
Godne uwagi sformułowania
uchwała Prezydium Sejmu w przedmiocie obniżenia uposażenia poselskiego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej • stosunek prawny łączący posła i Sejm nie jest stosunkiem administracyjnym • prawo do sądu może być realizowane przed sądem powszechnym
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących uchwał organów Sejmu, w szczególności w zakresie uposażeń poselskich. Rozróżnienie między stosunkiem ustrojowym a administracyjnoprawnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwał Prezydium Sejmu dotyczących uposażeń poselskich. Interpretacja pojęcia 'administracji publicznej' w kontekście działalności organów władzy ustawodawczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy uposażeń poselskich i wyznacza granice kontroli sądowej nad uchwałami Sejmu, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i konstytucyjnym.
“Czy sąd administracyjny może ocenić uchwałę Sejmu o obniżeniu pensji posła? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.