III OSK 191/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną banku, potwierdzając, że bank nie wykazał skutecznego poinformowania klientki o zamiarze przetwarzania jej danych osobowych bez zgody, co jest warunkiem przetwarzania danych po wygaśnięciu zobowiązania.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej banku na wyrok WSA, który oddalił jego skargę na decyzję Prezesa UODO. Bank kwestionował brak skutecznego poinformowania klientki o zamiarze przetwarzania jej danych osobowych bez zgody, co jest warunkiem przetwarzania danych po wygaśnięciu zobowiązania zgodnie z art. 105a ust. 3 Prawa bankowego. Klientka twierdziła, że nie otrzymała takiej informacji. WSA uznał, że samo wysłanie listu poleconego nie dowodzi skutecznego doręczenia i poinformowania, a bank nie wykazał spełnienia przesłanek do przetwarzania danych. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że bank musi udowodnić skuteczne poinformowanie klienta.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną banku [...] S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę banku na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Sprawa dotyczyła przetwarzania danych osobowych klientki A.J. przez bank po spłacie zobowiązania i udostępniania ich do Biura Informacji Kredytowej (BIK). Klientka zarzuciła bankowi przetwarzanie danych bez podstawy prawnej i niepoinformowanie jej o zamiarze przetwarzania danych bez zgody, co jest warunkiem z art. 105a ust. 3 Prawa bankowego. Bank twierdził, że spełnił ten obowiązek, wysyłając listy polecone. WSA uznał, że bank nie wykazał skutecznego poinformowania klientki, ponieważ samo nadanie listu poleconego nie dowodzi doręczenia i możliwości zapoznania się z treścią. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną banku, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 105a ust. 3 Prawa bankowego i art. 6 ust. 1 lit. f RODO) oraz przepisów postępowania za niezasadne. Sąd podkreślił, że bank musi udowodnić skuteczne poinformowanie klienta, a nie tylko wysłanie korespondencji. Podkreślono, że termin 30 dni na spłatę zobowiązania po poinformowaniu biegnie od momentu, gdy klient mógł się zapoznać z informacją, a nie od daty nadania listu. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od banku na rzecz Prezesa UODO zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo wysłanie listu poleconego nie jest wystarczające. Bank musi wykazać skuteczne doręczenie i możliwość zapoznania się przez klienta z informacją, aby móc ustalić początek biegu 30-dniowego terminu na spłatę zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że obowiązek informacyjny ma charakter materialny, a nie formalny. Bank, który wywodzi skutki prawne z poinformowania klienta, musi udowodnić jego skuteczność, co obejmuje ustalenie początku biegu 30-dniowego terminu na spłatę zobowiązania. Samo nadanie listu poleconego nie gwarantuje możliwości zapoznania się z treścią przez adresata.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
Prawo bankowe art. 105a § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
RODO art. 6 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.d.o. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych
RODO art. 58 § 2 lit. c
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
k.c. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 118
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bank nie wykazał skutecznego poinformowania klientki o zamiarze przetwarzania jej danych osobowych bez zgody, co jest warunkiem przetwarzania danych po wygaśnięciu zobowiązania zgodnie z art. 105a ust. 3 Prawa bankowego. Przetwarzanie danych 'na zapas' w celu zabezpieczenia się przed hipotetycznymi roszczeniami nie stanowi prawnie uzasadnionego interesu administratora w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. f RODO.
Odrzucone argumenty
Bank argumentował, że wysłanie listu poleconego z informacją o zamiarze przetwarzania danych stanowiło skuteczne poinformowanie klientki. Bank twierdził, że przetwarzanie danych przez okres przedawnienia roszczeń jest prawnie uzasadnionym interesem administratora.
Godne uwagi sformułowania
Samo nadanie powiadomienia listem poleconym nie pozwala na ustalenie początku biegu wskazanego terminu. Bank musi wykazać, że bezskutecznie upłynął 30 dni od daty poinformowania jej o tym zamiarze. Przetwarzanie danych osobowych uczestniczki w celu obrony przed ewentualnymi roszczeniami, bez istnienia konkretnego sporu, nie stanowi prawnie uzasadnionego interesu administratora.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak-Kubiak
przewodniczący
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności udowodnienia skutecznego doręczenia informacji o zamiarze przetwarzania danych osobowych bez zgody po wygaśnięciu zobowiązania, a także interpretacja prawnie uzasadnionego interesu administratora w kontekście RODO."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przetwarzania danych po wygaśnięciu zobowiązania bankowego i udostępniania ich do BIK, zgodnie z art. 105a Prawa bankowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony danych osobowych w sektorze bankowym, a mianowicie warunków przetwarzania danych po spłacie zobowiązania. Interpretacja obowiązku informacyjnego banku i pojęcia prawnie uzasadnionego interesu jest istotna dla wielu podmiotów.
“Bank musi udowodnić, że klient NAPRAWDĘ dostał informację o przetwarzaniu danych po spłacie kredytu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 191/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-12-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/ Mariusz Kotulski /sprawozdawca/ Zbigniew Ślusarczyk Symbol z opisem 647 Sprawy związane z ochroną danych osobowych Hasła tematyczne Ochrona danych osobowych Sygn. powiązane II SA/Wa 701/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-04 Skarżony organ Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 ART. 134 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 ART. 6, ART. 7, ART. 8 § 1 I 2, ART. 77 § 1, ART. 80, ART. 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 1781 ART. 7 UST. 1 Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t. j.) Dz.U. 2021 poz 2439 ART. 105A UST. 3 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Dominika Daśko po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 701/22 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] S.A. z siedzibą w [...] na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 października 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 701/22 oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 23 lutego 2022 r. nr DS.523.5493.2020.FT.AN. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "organ", "Prezes UODO") wpłynęła skarga A.J., zamieszkałej w G. przy ul. [...] (dalej: "uczestniczka") na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych [...] S.A. z siedzibą [...] przy ul. [...] (dalej: "Bank", "Spółka", "skarżąca"), polegające na przetwarzaniu danych osobowych bez podstawy prawnej, udostępnieniu ich do Biura Informacji Kredytowej S.A. z siedzibą w W., przy ul. [...] (dalej: "BIK"), bez podstawy prawnej oraz niespełnieniu żądania usunięcia danych osobowych uczestniczki. Uczestniczka w treści skargi wskazała, że pomimo ustania jej relacji z Bankiem po całkowitej spłacie zobowiązania Bank nadal przetwarza jej dane osobowe bez podstawy prawnej oraz udostępnia je w zewnętrznej bazie BIK. Podkreśliła w skardze, że nie jest oraz nie chce być klientem Banku. W jej ocenie Bank nie spełnił wymagań uprawniających go do rozpoczęcia przetwarzania jej danych osobowych w bazie BIK w związku z wierzytelnościami wynikającymi z umów nr [...] z dnia 17 grudnia 2015 r. oraz nr [...] z dnia 8 kwietnia 2016 r., ponieważ Bank nie spełnił łącznie wszystkich warunków z art. 105a ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. z 2020 r. poz. 1896, zwana dalej: "ustawa Prawo bankowe"), tj. Bank nie dysponuje dowodami na potwierdzenie poinformowania uczestniczki o zamiarze przetwarzania jej danych osobowych w bazie BIK. W związku z powyższym zażądała nakazania Bankowi zaprzestania przetwarzania jej danych osobowych przez Bank oraz w bazie BIK dot. ww. umów. A.J. w kierowanej do Banku korespondencji (pismami z 13 lutego 2020 r., 10 kwietnia 2020 r., 5 czerwca 2020 r., 19 czerwca 2020 r., 8 października 2020 r.) wycofała zgodę na przetwarzanie jej danych przez Bank w bazie BIK w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka, jednocześnie wycofując swoją zgodę na przetwarzanie jej danych osobowych przez Bank. W odpowiedzi Bank pismami z 25 marca 2020 r. i 12 października 2020 r. wskazał, że z uwagi na zaistniałe przesłanki wynikające z art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe Bank może przetwarzać dane osobowe uczestniczki w bazie BIK bez jej zgody. Bank wskazał, że dane osobowe uczestniczki zostały pozyskane w wyniku zawarcia z nią umowy o kredyt na zakup towarów i usług nr [...] z 17 grudnia 2015 r. oraz umowy o przyznanie limitu kredytowego i wydania karty [...] z 8 kwietnia 2016 r. w celu zawarcia i realizacji ww. umów, spełnienia obowiązków prawnych ciążących na Banku oraz realizacji prawnie uzasadnionych interesów polegających na dochodzeniu lub obronie roszczeń. Podstawą legalizującą przetwarzanie danych był w szczególności art. 23 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r o ochronie danych osobowych. Bank pozyskał dane osobowe ww. w zakresie: dane identyfikacyjne, dane adresowe, dane teleadresowe oraz dane finansowe uczestniczki (dowód: pismo Banku z 10 grudnia 2020 r. wraz z załącznikami). Bank zawarł z BIK umowę powierzenia przetwarzania danych osobowych, na podstawie której BIK przetwarza dane osobowe klientów Banku, przekazane przez Bank. Ponadto Bank wskazał, że uczestniczka wyraziła zgody na przetwarzanie przez BIK i udostępnienie instytucjom finansowym przekazanych przez Bank informacji o zobowiązaniach powstałych z tytułu umów nr [...] z 17 grudnia 2015 r. oraz nr 446917400165 z 8 kwietnia 2016 r. przez okres nie dłuższy niż pięć lat od dnia wygaśnięcia zobowiązania (dowód: pismo Banku z 10 grudnia 2020 r. wraz z załącznikami). Bank wyjaśnił, że dane osobowe uczestniczki zostały przekazane do BIK na podstawie przepisów ustawy Prawo bankowe. Obecne przetwarzanie danych osobowych uczestniczki w BIK związane jest z przetwarzaniem danych, o którym mowa w art. 105a ust. 3 ww. ustawy. Bank wskazał, że wysłał do uczestniczki listy z wypowiedzeniem umowy nr [...] z 17 grudnia 2015 r. w dniu 21 grudnia 2016 r., nadany w dniu 22 grudnia 2016 r., umowy nr [...] z 8 kwietnia 2016 r. z dnia 19 października 2016 r., nadany w dniu 20 października 2016 r. wraz z informacją o zamiarze przetwarzania danych bez jej zgody. Bank wskazał, że w dniu 31 stycznia 2019 r. uczestniczka złożyła wniosek o wycofanie zgody na przetwarzanie danych osobowych przez Bank w celach marketingowych, oceny zdolności kredytowej, ryzyka kredytowego oraz zgodę na przetwarzanie danych przez BIK po wygaśnięciu zobowiązań w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego. W odpowiedzi Bank poinformował uczestniczkę, że została wycofana zgoda na przetwarzanie danych w celach marketingowych oraz w celu oceny zdolności kredytowej, jak również poinformował o przetwarzaniu jej danych na podstawie art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe. Następnie pismem z 13 lutego 2020 r. uczestniczka wskazała między innymi, że nie otrzymała pisma informującego o zamiarze przetwarzania jej danych bez zgody. Bank w odpowiedzi poinformował o wysłaniu do niej listów z tą informacją, jak również o braku zwrotu wysłanej korespondencji. Pismem z 10 kwietnia 2020 r. uczestniczka ponowiła swój wniosek. Bank powtórnie poinformował o spełnieniu przesłanek uprawniających do sankcyjnego przetwarzania danych uczestniczki. W kolejnych pismach uczestniczka ponownie składała wnioski z tożsamym żądaniem. Odpowiedź Banku pozostała niezmienna (dowód: pismo Banku z 10 grudnia 2020 r. wraz z załącznikami). Bank wskazał, że uczestniczka nie wnosiła względem Banku żadnych roszczeń, za wyjątkiem żądania zaprzestania przetwarzania jej danych osobowych w BIK oraz Bank nie wnosił i nie kieruje względem niej roszczeń (dowód: pismo Banku z 9 sierpnia 2021 r.). BIK wskazał, że aktualnie przetwarza dane osobowe uczestniczki w zakresie danych przekazanych przez Bank dotyczących umowy o kredyt na zakup towarów i usług nr [...] z 17 grudnia 2015 r. oraz umowy o przyznanie limitu kredytowego i wydania karty [...] z 8 kwietnia 2016 r. Dane dotyczące ww. umów zostały przekazane do BIK przez Bank na podstawie art. 105 ust. 4 ustawy Prawo bankowe i na podstawie łączącej strony umowy. Ww. rachunki mają status rachunków odzyskanych i przetwarzane są w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego, na podstawie art. 105a ust. 3 w zw. z art. 105 ust. 4 ustawy Prawo bankowe (dowód: pismo BIK z 21 czerwca 2021 r.). Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych decyzją 23 lutego 2022 r., znak DS.523.5493.2020.FT.AN, na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, zwana dalej: "k.p.a."), art. 6 ust. 1 oraz art. 58 ust. 2 lit. c) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L 119, z 4 maja 2016 r.; L 127 z 23 maja 2018, str. 2 oraz L 74 z 4 marca 2021, str. 35, zwana dalej: "RODO") w związku z art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi Pani A.J., na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych przez [...] S.A. z siedzibą [...], polegające na przetwarzaniu danych osobowych uczestniczki bez podstawy prawnej, udostępnieniu ich do Biura Informacji Kredytowej S.A. z siedzibą w Warszawie, bez podstawy prawnej oraz niespełnieniu żądania usunięcia danych osobowych ww., nakazał Spółce zaprzestania przetwarzania danych osobowych Pani A.J. dotyczących umów nr [...] z dnia 17 grudnia 2015 r. oraz nr [...] z dnia 8 kwietnia 2016 r. przetwarzanych w celu obrony przed ewentualnymi roszczeniami. Na powyższą decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych [...] S.A. z siedzibą [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do postawionych w niej zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą [...] uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że zasadniczy spór w niniejszej sprawie sprowadza się do uznania skuteczności poinformowania uczestniczki o zamiarze przetwarzania przez Bank należących do niej danych osobowych bez jej zgody. Jak wynika z poczynionych przez organ ustaleń, mających swoje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym i przytoczonych w części historycznej niniejszego uzasadnienia, uczestniczka podniosła, że okoliczności wskazywane w art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe nie zostały spełnione w związku z czym Bank nie jest uprawniony do przetwarzania jej danych osobowych w BIK. Bank podniósł natomiast, że ww. przesłanki, w tym poinformowanie uczestniczki o okolicznościach wskazanych w art. 105a ust. 3 ww. ustawy zostały spełnione. Z kolei jak wskazał organ, brak jest innych dowodów wskazujących na prawidłowe i skuteczne poinformowanie uczestniczki o treści art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe niż oświadczenie Banku, pozostające w sprzeczności z twierdzeniami uczestniczki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że prawidłowa wykładnia zawartego w art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe zwrotu "poinformowania tej osoby" winna uwzględnić nie tylko treść normy zawartej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, zwana dalej: "k.c."), ale także tę część normy zawartej w art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe, która ustanawia dodatkowy trzydziestodniowy termin na wykonanie zobowiązania. W literaturze przedmiotu podkreśla się bowiem, iż: "Sam fakt, że klient nie wykonał zobowiązania lub spóźnił się z jego wykonaniem co najmniej 60 dni, nie upoważnia instytucji do przetwarzania jego danych. Musi bowiem zostać poinformowany o możliwości przetwarzania jego danych bez uzyskania od niego zgody. Dopiero bezskuteczny upływ 30 dni od momentu poinformowania stanowi wypełnienie przesłanek z art. 105a ust. 3 [pr. bank.]. W przypadku, gdy konsument spełni świadczenie w czasie tych 30 dni, instytucje tracą prawo do przetwarzania informacji bez jego uprzedniej zgody. [...] Moment, od którego należy liczyć sześćdziesięciodniowy termin, w którym konsument dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania, to termin wykonania zobowiązania. Dopiero po upływie 60 dni zaczyna biec trzydziestodniowy termin, w którym instytucja jeszcze oczekuje na wykonanie zobowiązania klienta. Termin trzydziestodniowy nie biegnie jednak ex lege, a dopiero od momentu, w którym konsument zostanie poinformowany o zamiarze przetwarzania. Termin ten liczy się nie od momentu wysłania informacji, ale od chwili, w której konsument mógł się z nią zapoznać. Wydaje się, iż sama czynność poinformowania może nastąpić wcześniej niż po upływie 60 dni" (tak: Agnieszka Żygadło "Przetwarzanie informacji stanowiących tajemnicę bankową po wygaśnięciu zobowiązania", Pr. Bankowe 2006/4/83). Sąd I instancji podkreślił, że w konsekwencji faktyczne zapoznanie się przez adresata z treścią oświadczenia Banku nie ma w kontekście art. 105a § 3 ustawy Prawo bankowe i art. 61 § 1 k.c. znaczenia, jako że należy już wyłącznie do prawnie irrelewantnej sfery wewnętrznej adresata oświadczenia. Jednakże, co istotne, poinformowanie adresata oświadczenia powinno, z uwagi na wspomniany powyżej dodatkowy trzydziestodniowy termin na wykonanie zobowiązania, nastąpić w ten sposób, by można było ustalić początek biegu tego terminu. Dopiero bowiem bezskuteczny upływ owego trzydziestodniowego dodatkowego terminu upoważnia Bank do przetwarzania danych osobowych w oparciu o przepis art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe. W ocenie Sądu nie można wobec powyższego zaakceptować stanowiska skarżącej, że wysyłając list polecony z informacją o zamiarze przetwarzania danych osobowych Pani A.J., Bank umożliwił jej zapoznanie się z tym informacjami. Zatem po upływie trzydziestu dni, Bank nie mógł przetwarzać danych osobowych uczestniczki, bez jej zgody, w tym poprzez ich przekazanie do BIK, gdyż na gruncie rozpatrywanej sprawy nie doszło do wymaganego przepisem art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe "poinformowania" podmiotu danych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nadanie powiadomienia, o którym mowa w art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe, listem poleconym nie pozwala – w okolicznościach niniejszej sprawy – na ustalenie początku biegu wskazanego terminu. Skoro to Bank wywodzi skutki prawne z powiadomienia uczestniczki o zamiarze przetwarzania jej danych osobowych stanowiących tajemnicę bankową bez jej zgody, to musi wykazać, że bezskutecznie upłynęło 30 dni od daty poinformowania jej o tym zamiarze. Wykazanie tej okoliczności wymaga jednak – co oczywiste – wykazania początku biegu owego trzydziestodniowego terminu. W ocenie Sądu I instancji w rozpatrywanej sprawie nie ma możliwości ustalenia tej okoliczności, co powoduje, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że powiadomienie uczestniczki o zamiarze przetwarzania jej danych osobowych wyczerpało wymogi art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe oraz że upłynął bezskutecznie dodatkowy trzydziestodniowy termin na spełnienie świadczenia. Bank nie przedstawił bowiem dowodu na prawidłowe doręczenie uczestniczce dokumentu, w treści którego zawarta była informacja o okolicznościach wskazanych w ww. przepisie, zatem okoliczność skutecznego poinformowania o treści art. 105a ust. 3 ustawy nie mogła zostać uznana za udowodnioną. Sąd I instancji wskazał ponadto, że uczestniczka nie wystąpiła z jakimkolwiek roszczeniem wobec Banku, które uzasadniałoby uprawnienie Banku do zachowania i przetwarzania jej danych osobowych dla celów dowodowych w związku z dochodzeniem przez nią roszczenia. Zatem brak jest wskazywanej przez Bank przesłanki niezbędności do celów wynikających z prawnie usprawiedliwionych interesów realizowanych przez administratora odnośnie do przetwarzania danych osobowych uczestniczki. Przesłanka z art. 6 ust. 1 lit. f) RODO dotyczy sytuacji już istniejącej, w której celem wynikającym z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora jest konieczność udowodnienia, potrzeba dochodzenia lub obrony przed roszczeniem istniejącym, nie zaś sytuacji, gdy dane są przetwarzane w celu zabezpieczenia się przed ewentualnym roszczeniem. W związku z tym, że przeprowadzone przez Prezesa UODO postępowanie administracyjne nie wykazało, aby uczestniczka skierowała wobec Banku jakiekolwiek roszczenie, należy stwierdzić, iż Bank przetwarzał dane osobowe uczestniczki w ww. celu wyłącznie, niejako "na zapas", aby zabezpieczyć się przed ewentualnymi przyszłymi i niepewnymi jego roszczeniami. Innymi słowy, z uwagi na fakt, że Bank nie wskazał roszczenia, którego zaspokojenia domaga się od uczestniczki, jak również brak jest sporu toczącego się między nią a Bankiem dotyczącego stosunku zobowiązaniowego, Prezes UODO zasadnie przyjął, że brak jest celu uzasadniającego przetwarzanie ww. danych osobowych uczestniczki, w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. f) RODO. Wobec powyższego kontynuowanie do chwili wydania zaskarżonej decyzji przetwarzania danych osobowych uczestniczki w celu ustalenia, dochodzenia lub obrony przed ewentualnymi, przyszłymi i niepewnymi roszczeniami, prawidłowo uznano za zbędne i niezgodne zobowiązującymi przepisami o ochronie danych osobowych. Podsumowując zdaniem Sądu stwierdzić należy, w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe, zgodnie z którym Bank może przetwarzać informacje stanowiące tajemnicę bankową dotyczące osób fizycznych po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy bez ich zgody w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego, jak również brak jest sporu toczącego się pomiędzy uczestniczką a Bankiem, wobec czego brak jest celu uzasadniającego przetwarzanie ww. danych osobowych, w oparciu o ww. podstawę prawną w podanych przez organ celach. Dlatego też korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 58 ust. 2 lit. c) RODO, Prezes UODO zasadnie nakazał Bankowi zaprzestanie przetwarzania na podstawie art. 105a ust. 3 ww. ustawy danych osobowych uczestniczki w BIK w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego oraz zaprzestanie przetwarzania jej danych osobowych dotyczących umów nr [...] z dnia 17 grudnia 2015 r. oraz nr [...] z dnia 8 kwietnia 2016 r. w celu obrony przed ewentualnymi roszczeniami uczestniczki. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł [...] S.A. z siedzibą [...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."): 1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781, zwana dalej: "u.o.d.o.") poprzez brak odniesienia się do zarzutów strony skarżącej dotyczących istotnych aspektów sprawy, w zakresie w jakim strona skarżąca zarzuciła organowi przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i - w konsekwencji - błędne przyjęcie, że potwierdzenie nadania pisma listem poleconym nie stanowi dowodu poinformowania uczestniczki postępowania o zamiarze przetwarzania jej danych osobowych bez jej zgody, w oparciu o w art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe, podczas gdy jest to dokument mający moc dokumentu urzędowego, stanowiący dostateczny dowód przekazania informacji zgodnie z wymogami art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe oraz przyjęcie, że niemożliwe jest stwierdzenie daty doręczenia przesyłki, wobec czego Bank nie udowodnił faktu wykonania obowiązku informacyjnego; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, że wykonanie obowiązku informacyjnego, o którym mowa w powołanym przepisie, polega na skutecznym doręczeniu osobie fizycznej, po wygaśnięciu jej zobowiązania wynikającego z umowy zawartej z bankiem, informacji o zamiarze przetwarzania jej danych osobowych bez jej zgody przy przyjęciu, że nadanie przesyłki poleconej nie wykazuje skutecznego jej doręczenia oraz przyjęcie, że w przypadku nadania przesyłki poleconej niemożliwe jest ustalenie daty początkowej biegu trzydziestodniowego terminu wskazanego w ww. przepisie wobec czego nie można uznać, że Bank wykonał obowiązek informacyjny: 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 lit. f RODO w związku z art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe - poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, że przetwarzanie danych osobowych uczestniczki postępowania przez okres przedawnienia roszczeń Banku wobec uczestniczki postępowania, nie stanowi prawnie uzasadnionego interesu administratora, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu prowadzi do wniosku, iż takie przetwarzanie jest dopuszczalne przez okres przedawnienia roszczeń wynikający z art. 118 k.c. w zakresie uzasadnionym celem takiego przetwarzania. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Jednocześnie skarżący kasacyjnie Bank wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, a także rozpoznanie skargi na rozprawie. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie. Pismem z 26 listopada 2024 r. pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie wniósł o "umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość" w części dotyczącej przetwarzania danych uczestniczki w BIK, tj. co do pkt I decyzji PUODO", gdyż dane te nie są już przetwarzane w BIK na podstawie art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza brak podstaw do umorzenia postępowania kasacyjnego, ponieważ sądy administracyjne stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrolując zaskarżoną decyzję pod wglądem jej zgodności z prawem obowiązującym na dzień jej wydania i według stanu faktycznego z chwili jej wydania. Zatem wszelkie okoliczności, w tym wskazywane przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie Banku, o zaprzestanie przetwarzana danych uczestniczki po wydaniu zaskarżonej decyzji nie ma wpływu na ocenę jej zgodności z prawem. Okoliczność ta nie ma tym bardziej znaczenia, ponieważ zaszła po wydania zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. W przypadku jednak sformułowania zarzutów w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a., przedstawianych jako skutek przyjęcia przez sąd wojewódzki określonego poglądu w sferze prawa materialnego, z czym nie zgadza się autor skargi kasacyjnej, prezentujący inny pogląd w sferze prawa materialnego niż ten, który przyjęto za podstawę wyroku, właściwe jest rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności zarzutu naruszenia prawa materialnego, skoro zasadność zarzutów natury procesowej może się okazać skuteczna jedynie wówczas, gdy przyjęcie przez sąd wojewódzki określonego poglądu w sferze prawa materialnego okazałoby się wadliwe. Mając powyższe na uwadze w pierwszej kolejności w pierwszej kolejności jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe poprzez jego błędną wykładnię. Jak wynika z brzmienia art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe banki, instytucje oraz podmioty, o których mowa w ust. 1, mogą przetwarzać informacje stanowiące tajemnicę bankową i informacje udostępnione przez instytucje pożyczkowe oraz podmioty, o których mowa w art. 59d ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, dotyczące osób fizycznych po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy zawartej z bankiem, inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów, instytucją pożyczkową lub podmiotem, o którym mowa w art. 59d ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, bez zgody osoby, której informacje dotyczą, gdy osoba ta nie wykonała zobowiązania lub dopuściła się zwłoki powyżej 60 dni w spełnieniu świadczenia wynikającego z umowy zawartej z bankiem, inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów, instytucją pożyczkową lub podmiotem, o którym mowa w art. 59d ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, a po zaistnieniu tych okoliczności upłynęło co najmniej 30 dni od poinformowania tej osoby przez bank, inną instytucję ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów, instytucję pożyczkową albo podmiot, o którym mowa w art. 59d ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, o zamiarze przetwarzania dotyczących jej tych informacji, bez jej zgody. Istotną przesłanką umożliwiającą zastosowanie tego przepisu jest poinformowanie osoby, która nie wykonała zobowiązania lub dopuściła się zwłoki powyżej 60 dni w spełnieniu świadczenia wynikającego z umowy zawartej z bankiem itd., przez ten bank lub inną instytucję wymienioną w tym przepisie o zamiarze przetwarzania dotyczących jej informacji, bez jej zgody. Należy też podkreślić, że jeśli w okresie 30 dni od poinformowania o zamiarze przetwarzania informacji bez zgody, klient spłacił całą zaległość wobec banku, to po upływie 30. dnia bank i inna instytucja upoważniona do udzielania kredytów oraz instytucja z art. 105 ust. 4 Prawa bankowego nie mogą przetwarzać informacji bez jego zgody. Termin trzydziestodniowy został bowiem wprowadzony w celu zapewnienia konsumentowi ostatecznej możliwości wywiązania się z zobowiązań wobec banku i uniknięcia tym samym sankcji w postaci przetwarzania o nim informacji jako o niesolidnym dłużniku przez okres 5 lat. Prawodawca nie zdefiniował użytego w art.105 ust. 3 ustawy Prawo bankowe pojęcia "poinformować", ani nie stworzył w tym zakresie żadnych szczególnych wymogów formalnych co do sposobu i treści takiego poinformowania klienta lub byłego klienta banku. Prawidłowa wykładnia tego przepisu nie może jednak oznaczać całkowitej dowolności w tym zakresie. "Poinformować" to tyle co "udzielić informacji, wskazówek, objaśnić, powiadomić o czymś, podać do wiadomości" (Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1988, t. II, s.766), czyli spowodować, że ktoś zaczyna o czymś wiedzieć. W literaturze i orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się na materialny (ochronny), a nie formalny charakter tego przepisu. Dane osobowe są wartością chronioną ustawowo, a prawo od ich ochrony - jak przyjmuje się w piśmiennictwie – "stanowi swego rodzaju emanację ogólnego prawa gwarantowanego Konstytucją RP (art. 47). Spostrzeżenie to oparte jest na założeniu, że dane osobowe są niejako częścią życia prywatnego lub rodzinnego, względnie że posługiwanie się danymi dotyczącymi innej osoby wkracza w przyznaną jej kompetencję decydowania o swoim życiu osobistym" (zob. J. Barta, P. Fajgielski, R. Markiewicz - Komentarz do art.1 ustawy o ochronie danych osobowych, System informacji prawnej LEX). Chociaż przy analizie przepisu art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe, nie powinno się także abstrahować od istoty (celu) wprowadzenia instytucji przetwarzania danych osobowych dłużnika bez jego zgody na mocy tego przepisu ustawy (należy pamiętać, że Biuro Informacji Kredytowej ma za zadanie przetwarzać dane nierzetelnych dłużników, tj. osób, które pomimo zaciągnięcia określonego zobowiązania wobec banku, nie wywiązują się z umowy i nie spłacają swojego zobowiązania, chroniąc w ten sposób inne podmioty przed wyłudzaniem kolejnych pożyczek, a także pośrednio - rzetelnych kredytobiorców), to jednak pozycja dłużnika jest wobec podmiotu udzielającego pożyczki słabsza, a skutek w postaci przetwarzania danych osobowych bez jego zgody ma charakter publicznoprawny. Powyższe oznacza, że wszelkie regulacje znoszące tę ochronę muszą być odczytywane i wykładane ściśle, z uwzględnieniem funkcji jakiej mają służyć. Przy takiej wykładni, sformułowanie użyte w przepisie art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe, dotyczące obowiązku informacyjnego banku, musi więc oznaczać, że nie jest to tylko obowiązek formalny. Jakkolwiek ustawodawca w żaden sposób nie ograniczył sposobów i form takiego powiadomienia, to w każdym wypadku sposób ten powinien umożliwić zweryfikowanie faktu poinformowania klienta banku o zamierzonym przetwarzaniu jego danych osobowych. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą kasacyjnie, że ustawodawca w żaden sposób nie ograniczył sposobów i form takiego poinformowania. Zauważyć jednak należy, że prawodawca użył kategorycznej formy "poinformować" (czasownik przechodni dokonany), a nie "informować". Określony w ustawie skutek na nastąpić po upływie "30 dni od poinformowania tej osoby przez bank", a nie od np. wysłania jej informacji. Takie "poinformowanie" może nastąpić np. osobiście w placówce banku lub innego podmiotu wymienionego w art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe, poprzez przesyłkę doręczaną listownie lub przez pracownika banku albo innego uprawnionego podmiotu, a nawet nie można również wykluczyć możliwości skierowania takiej informacji drogą elektroniczną (o ile strony w zawartej umowie taką formę korespondencji przewidziały przez bank w tym zakresie z podmiotem zewnętrznym). O ile więc sposób i forma poinformowania klienta mogą być różnorodne, to jednak w każdym wypadku sposób ten powinien umożliwić zweryfikowanie faktu poinformowania klienta banku o zamierzonym przetwarzaniu jego danych osobowych. Wybór formy poinformowania adresata, operatora pocztowego i sposobu przekazania informacji oraz związany z tym obowiązek wykazania tego faktu obciążają bank lub inny zobowiązany podmiot, gdyż to one wywodzą z tego faktu skutki prawne. Taki sposób rozumienia obowiązku poinformowania zamieszczonego w art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe wynika nie tylko z gwarancyjnego charakteru tego przepisu dla kredytobiorcy, ale także z dobrze pojętego interesu podmiotów udzielających kredytów, aby w sposób skuteczny zamieścić w BIK stosowną informację o nierzetelnym kredytobiorcy. Jak wskazano wyżej, wskazanie daty doręczenia przesyłki zawierającej stosowną informację umożliwia także prawidłowe wskazanie początku trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe (nie jest nim bowiem oświadczenie o dacie wysłania korespondencji wraz z kopią pisma, ani nawet data wynikająca z nadania pisma listem poleconym). Podsumowując stwierdzić należy, że prawidłowo organ Prezes UODO przyjął, że przepis art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe obligował bank do wykazania spełnienia powyższego obowiązku. W konsekwencji nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia 2016/679 w związku z art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, że przetwarzanie danych osobowych uczestnika postępowania przez okres przedawnienia roszczeń banku wobec uczestnika postępowania, nie stanowi prawnie uzasadnionego interesu administratora, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu prowadzi do wniosku, iż takie przetwarzanie jest dopuszczalne przez okres przedawnienia roszczeń wynikający z art. 118 k.c. w zakresie uzasadnionym celem takiego przetwarzania. Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. f RODO przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy - i w takim zakresie, w jakim przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem. Tym samym zgodzić się należy ze stanowiskiem, że dla możliwości oparcia przetwarzania danych osobowych na przesłance z art. 6 ust. 1 lit. f RODO konieczne jest, by przetwarzanie było niezbędne dla realizacji prawnie uzasadnionych interesów administratora. Nie wystarczy zatem samo ich występowanie, lecz dodatkowo konieczne jest wykazanie, że dla ich realizacji przetwarzanie danych osobowych jest niezbędne. Oznacza to zatem, że przetwarzanie danych dla realizacji prawnie uzasadnionego interesu administratora lub strony trzeciej musi być, rozsądnie oceniając, potrzebne (por. "RODO. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Komentarz " WKP 2018, D. Lubasz, W. Chomiczewski, i inni). Zwrócić także należy uwagę, iż z treści zarzutu i uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że istotą zarzutu jest nie tyle błędna wykładnia powołanych przez Sąd I instancji przepisów, lecz ich niewłaściwe zastosowanie. Autor skargi kasacyjnej odwołuje się bowiem do błędnej kwalifikacji stanu faktycznego poprzez uznanie, iż "przetwarzanie danych osobowych uczestnika postępowania przez okres przedawnienia roszczeń Banku wobec uczestnika postępowania, nie stanowi prawnie uzasadnionego interesu administratora". Jednak ta postać naruszenia prawa materialnego tj. poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów, nie została podniesiona w zarzucie skargi kasacyjnej. Podkreślić należy, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyroki NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). Uwzględniając powyższe uwagi, jako nieuzasadnione ocenić należy zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781, zwana dalej: u.o.d.o.") poprzez, jak wynika z treści zarzutu i uzasadnienia skargi kasacyjnej, błędne ich zastosowanie. Po pierwsze art. 134 § 1 p.p.s.a., którego naruszenia dopatruje się strona skarżąca kasacyjnie stanowi, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a". Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie w zakresie skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 3 grudnia 2021 r. nr DS.523.445.2021.FT.AN. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. W drugim zaś przypadku istotne jest to, że "strona nie może ograniczyć się do wytyku wyłącznie naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż wówczas przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji strona zobowiązana jest powiązać art. 134 § 1 p.p.s.a. z takimi przepisami, których złamania przez organ administracji miał nie dopatrzyć się Sąd pierwszej instancji" (zob. wyrok NSA z dnia 22 maja 2014 r., I OSK 782/13). Strona skarżąca kasacyjnie wiąże zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. z art. 6, 7, 8 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781, zwana dalej: u.o.d.o."). Strona skarżąca kasacyjnie ograniczyła się jedynie do ogólnego stwierdzenia naruszenia powołanych przepisów. Jednak nie jest wystarczające powołanie się ogólnie na błędną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, nienależyte wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz uchybienie zasadom prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania, a więc stwierdzenie, że nie podjęto prawidłowych działań w celu ustalenia istoty sprawy. Ocena ta zrealizowana została w oparciu o materiał zgromadzony przez PUODO, ale także w swej istocie przedstawiony przez samą stronę skarżącą kasacyjna w jej dokumentacji i pismach (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Procedujący w sprawie organ administracji działał w granicach i na podstawie obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.). Jak wskazano to wyżej, to bank ma wykazać, że skutecznie poinformował uczestniczki A.J. w trybie art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe o zamiarze przetwarzania jego danych osobowych bez jego zgody. Zasadnie bowiem organ stwierdził, że samo potwierdzenie nadania pisma listem poleconym nie stanowi dowodu poinformowania uczestnika postępowania o zamiarze przetwarzania jego danych osobowych bez jego zgody, w oparciu o w art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe. Dodatkowo należy wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m. in. wyrok NSA z 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09; wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., I OSK 2438/11; wyrok NSA z dnia 15 października 2015 r., I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., I GSK 264/09). Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało wydane w oparciu o przepis art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI