III OSK 1902/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ). GIOŚ ustalił opłatę podwyższoną za wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych do rzeki z przekroczeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego w 2018 roku. Kluczowym zagadnieniem spornym była interpretacja okresu, z którego próbki ścieków powinny być brane do oceny spełnienia warunków pozwolenia. Spółka argumentowała, że okres ten powinien być liczony od daty pierwotnego pozwolenia wodnoprawnego z 2013 roku, podczas gdy organy i WSA przyjęły okres liczony od daty istotnej zmiany pozwolenia z 2017 roku. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego nie są uzasadnione. Sąd podkreślił, że zmiana pozwolenia wodnoprawnego w 2017 roku, która wprowadziła nowe wskaźniki monitorowania (azot ogólny i fosfor ogólny) oraz zobowiązała spółkę do badań zgodnie z rozporządzeniem z 2014 roku, była istotną zmianą warunków. W związku z tym, ocena spełniania warunków pozwolenia powinna być dokonana w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie tej istotnej zmiany, zgodnie z zasadą tempus regit actum. NSA odrzucił również zarzut naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. (zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony), wskazując, że wymiana korespondencji między organami nie dowodzi istnienia wątpliwości prawnych wymagających zastosowania tej zasady. Ostatecznie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady tempus regit actum w kontekście zmian pozwoleń wodnoprawnych i opłat podwyższonych za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków. Znaczenie istotnych zmian w pozwoleniach dla określenia okresów oceny.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany pozwolenia wodnoprawnego i oceny spełnienia warunków w określonym okresie. Interpretacja zasady 'zanieczyszczający płaci' w kontekście opłat podwyższonych.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy interpretować okres poboru próbek ścieków do oceny spełnienia warunków pozwolenia wodnoprawnego w przypadku istotnej zmiany tego pozwolenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Okres poboru próbek ścieków do oceny spełnienia warunków pozwolenia wodnoprawnego powinien być liczony od daty wydania decyzji o istotnej zmianie pozwolenia, jeśli ta zmiana wprowadziła nowe wskaźniki monitorowania lub zmieniła dotychczasowe warunki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiana pozwolenia wodnoprawnego w 2017 roku, która wprowadziła nowe wskaźniki (azot, fosfor) i zobowiązała do badań zgodnie z nowszym rozporządzeniem, była istotną zmianą. Zgodnie z zasadą tempus regit actum, ocena warunków powinna być dokonana według przepisów obowiązujących w dacie tej istotnej zmiany, a nie według przepisów sprzed zmiany.
Czy zwrócenie się organu przez organ o wyjaśnienie kwestii prawnych uzasadnia zastosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wymiana korespondencji między organami o charakterze informacyjnym nie stanowi podstawy do zastosowania zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, jeśli nie istnieją niedające się usunąć wątpliwości co do wykładni prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zwrócenie się WIOŚ do Starosty o wyjaśnienie kwestii daty oceny okresów spełniania warunków pozwolenia miało charakter informacyjny i nie oznaczało, że organy dokonały oceny prawnej na zasadzie związania stanowiskiem Starosty. Nie dowodziło to również istnienia wątpliwości prawnych wymagających zastosowania art. 7a § 1 k.p.a.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.w. art. 289
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych art. 5 § ust. 11
p.o.ś. art. 7
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2017 r. w sprawie ustalania opłat podwyższonych za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi art. 8
k.p.a. art. 7a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ocena spełniania warunków pozwolenia wodnoprawnego powinna być dokonana według przepisów obowiązujących w dacie istotnej zmiany pozwolenia, a nie według przepisów sprzed zmiany. • Zmiana pozwolenia wodnoprawnego w 2017 r. była istotną zmianą, wprowadzającą nowe wskaźniki monitorowania i zobowiązującą do badań zgodnie z nowszym rozporządzeniem. • Zasada tempus regit actum oznacza, że skutki zdarzeń prawnych ocenia się według prawa obowiązującego w czasie ich zaistnienia. • Wymiana korespondencji między organami o charakterze informacyjnym nie uzasadnia zastosowania zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.).
Odrzucone argumenty
Okres poboru próbek ścieków powinien być liczony od daty pierwotnego pozwolenia wodnoprawnego z 2013 r., a nie od daty jego istotnej zmiany w 2017 r. • Zmiana pozwolenia wodnoprawnego w 2017 r. miała charakter deklaratoryjny i nie konstytuowała nowych obowiązków dla spółki. • Naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. przez organy, które zwróciły się o wyjaśnienie kwestii prawnych.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązywanie generalnej zasady niedziałania prawa wstecz oznacza, że skutki zdarzeń prawnych należy oceniać na podstawie ustawy, która obowiązywała w czasie, gdy zdarzenie już zaszło. • Nowa ustawa nie powinna zmieniać ocen skutków prawnych zdarzeń, które powstały pod rządami dawnego prawa (zasada tempus regit actum). • Zmiana pozwolenia wodnoprawnego dokonana decyzją z 26 września 2017 r. była istotną zmianą dotychczasowych warunków pozwolenia wodnoprawnego polegającą m.in. na dodaniu nowych wskaźników zanieczyszczeń... • Stanowisko strony skarżącej kasacyjnie jest ponadto sprzeczne z zasadą 'zanieczyszczający płaci'.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący
Piotr Korzeniowski
sprawozdawca
Sławomir Pauter
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady tempus regit actum w kontekście zmian pozwoleń wodnoprawnych i opłat podwyższonych za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków. Znaczenie istotnych zmian w pozwoleniach dla określenia okresów oceny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany pozwolenia wodnoprawnego i oceny spełnienia warunków w określonym okresie. Interpretacja zasady 'zanieczyszczający płaci' w kontekście opłat podwyższonych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady prawnej (tempus regit actum) w kontekście ochrony środowiska i opłat. Pokazuje, jak istotne są zmiany w pozwoleniach i jak wpływają na obowiązki przedsiębiorców.
“Zmiana pozwolenia wodnoprawnego kluczem do opłat za ścieki: NSA wyjaśnia zasadę tempus regit actum.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.