III OSK 190/25

III OSK 190/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
I SAB/Sz 66/24 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2024-10-02
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Szkoły [...] w [...] od punktów I, II, III i V wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 października 2024 r. sygn. akt I SAB/Sz 66/24 w sprawie ze skargi [...] w [...] na bezczynność Dyrektora Szkoły [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 2 października 2024 r. sygn. akt I SAB/Sz 66/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na bezczynność Dyrektora Szkoły Policealnej "[...]" w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, stwierdził, że Dyrektor Szkoły Policealnej "[...]" w [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego Stowarzyszenia [...] w [...] z dnia 24 stycznia 2024 r. (pkt I), stwierdził, że bezczynność Dyrektora Szkoły Policealnej "[...]" w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II), zobowiązał Dyrektora Szkoły Policealnej "[...]" w [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego Stowarzyszenia [...] w [...] z dnia 24 stycznia 2024 r. w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt IV), a także zasądził od Dyrektora Szkoły Policealnej "[...]" w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] w [...] zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt V).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Stowarzyszenie [...] w [...] (dalej: "skarżący", "Stowarzyszenie") w dniu 24 stycznia 2024 r. wystąpiło drogą elektroniczną do Dyrektora Szkoły Policealnej "[...]" w [...] (dalej: "organ") o udostępnienie informacji publicznej i przesłanie na wymieniony adres poczty elektronicznej:
1. skanów bądź kopii protokołów kontroli zewnętrznych przeprowadzanych w szkole w latach 2023 i 2024 r. (w szczególności protokołów kontroli kuratorium, sanepidu, Urzędu Miasta S. i innych instytucji),
2. adresu strony/podstrony podmiotowej BIP organu.
W odpowiedzi z dnia 7 lutego 2024 r. organ poinformował Stowarzyszenie, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany do niewłaściwego podmiotu i na niewłaściwy adres e-mail. Jednocześnie organ zwrócił się do Stowarzyszenia "o wystąpienie z zapytaniem do właściwego podmiotu oraz przesłanie wniosku w formie pisemnej listem poleconym".
Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że skarga jest przedwczesna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwana dalej: "u.d.i.p.") każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy, do której udostępnienia zobowiązane są podmioty wymienione w jej art. 4 ust. 1 - władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Jednocześnie Sąd wskazał, że na gruncie art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 u.d.i.p. jednolicie przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Oznacza to, że organ jako podmiot wskazany w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. miał obowiązek załatwić wniosek skarżącego z dnia 24 stycznia 2024 r. przy prawidłowym zastosowaniu u.d.i.p. bez zbędnej zwłoki, na zasadach art. 10 ust. 1, ust. 2 - art. 14 ust. 1, ust. 2 u.d.i.p.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w analizowanej sprawie prawidłowe załatwienie wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej wymagało ze strony organu w pierwszej kolejności wszechstronnej i wnikliwej analizy, w jakim zakresie dokumenty wymienione przez skarżącego we wniosku z dnia 24 stycznia 2024 r. są w jego posiadaniu, zawierają informację publiczną, która podlega udostępnieniu na wniosek, a następnie, w jakim zakresie ma ona charakter informacji publicznej prostej bądź przetworzonej i jedynie w odniesieniu do informacji publicznej przetworzonej wezwać skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w jej uzyskaniu w zgodzie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Tymczasem organ nieadekwatnie do treści wniosku skarżącego i do obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej argumentował, że nie jest właściwy do udzielania wnioskowanej informacji publicznej, a dodatkowo wniosek powinien zostać przesłany pisemnie listem poleconym – jaki to wymóg nie wynika z żadnego przepisu u.d.i.p. Odnośnie wskazania adresu strony BIP organu, organ nie zajął żadnego stanowiska.
Sąd I instancji stwierdził, że w świetle przytoczonego stanu prawnego, jeśli organ nie dysponował określonymi dokumentami, których dotyczył wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej, powinien był konkretnie i z zachowaniem ustawowego terminu 14 dni odpowiedzieć skarżącemu i w tej odpowiedzi wyraźnie stwierdzić, których dokumentów nie posiada, które dokumenty wcześniej były w dyspozycji organu, kiedy i komu zostały następnie przekazane. W dalszej kolejności, jeśli według wiedzy organu, określone dokumenty objęte wnioskiem skarżącego zostały już udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych stosownie do art. 10 ust. 1 u.d.i.p., organ miał obowiązek wyraźnie odpowiedzieć skarżącemu, które dokumenty i gdzie zostały udostępnione tym bardziej, że skarżący w swoim wniosku z dnia 24 stycznia 2024 r. wnosił również o podanie adresu strony BIP organu. Skarżący miał prawo żądać podania odpowiedniego adresu internetowego a organ zobowiązany był udostępnić żądaną informację. Organ miał na to czas zakreślony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Podsumowując, treść wniosku skarżącego z dnia 24 stycznia 2024 r. wymaga rzetelnej analizy przez organ, a przede wszystkim: - jakie dokumenty i w jakim zakresie wchodzą w zakres informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w trybie u.d.i.p. w odpowiedzi na wniosek skarżącego; - które z nich mają charakter informacji publicznej prostej bądź przetworzonej w rozumieniu u.d.i.p. Dotychczas organ nie podjął takich podstawowych czynności niezbędnych do prawidłowego zastosowania u.d.i.p., w efekcie nie załatwił wniosku skarżącego z dnia 24 stycznia 2024 r., co przesądziło o stanie bezczynności organu.
Z tych powodów na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, pkt 3, § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a.") Sąd orzekł, że organ dopuścił się bezczynności przy załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 24 stycznia 2024 r., przy czym bezczynność organu nie stanowiła rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie Sąd zobowiązał organ do rozpoznania omawianego wniosku skarżącego w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Natomiast Sąd oddalił niezasadną skargę w zakresie dotyczącym wymierzenia organowi grzywny przy zastosowaniu art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor Szkoły Policealnej "[...]" w [...], zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie punktów I, II, III i V oraz zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, że Dyrektor szkoły jest organem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej, w sytuacji, gdy podmiotami takimi są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, czyli w wypadku szkoły będzie to organ prowadzący;
2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwana dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 16 u.d.i.p., poprzez pominięcie, że w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepis art. 64 k.p.a., w sytuacji gdy choćby potencjalnie zachodzi możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, tj. wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku, co w efekcie spowodowało uwzględnienie skargi skarżącego i uznanie, że organ dopuścił się bezczynności.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Pismem procesowym z dnia 13 grudnia 2024 r. uzupełniającym skargę kasacyjną organ oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Stowarzyszenie wniosło o jej oddalenie w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., poprzez błędną jego wykładnię. Otóż jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie dokonywał wykładni art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię autor skargi kasacyjnej wykazać powinien, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa oraz jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). Co istotne, jak wynika z treści zarzutu oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej, stronie skarżącej kasacyjnie nie chodzi o błędną wykładnię lego przepisu, lecz o jego niewłaściwe zastosowanie. Odwołuje się bowiem do błędnego, jej zdaniem, przyjęcia stanu faktycznego tj. "Dyrektor szkoły jest organem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej, w sytuacji, gdy podmiotami takimi są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, czyli w wypadku szkoły będzie to organ prowadzący". Jednak takiego zarzutu tj. błędnego zastosowania tego przepisu, strona skarżąca kasacyjnie nie podniosła. Nawet jednak gdyby dopuścić taką postać zarzutu, to jest on co najmniej przedwczesny. Błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi. Tymczasem strona skarżąca kasacyjnie nie podniosła skutecznie naruszenia stanu faktycznego przyjętego w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji.
Strona skarżąca kasacyjnie podniosła jedynie zarzut naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 16 u.d.i.p. I ten zarzut również jest niezasadny.
Po pierwsze przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12; wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12). Tymczasem podniesiony przez stronę skarżącą, jako naruszony, art. 16 u.d.i.p. dzieli się na dwa ustępy.
Po drugie przyjmując nawet, że stronie skarżącej kasacyjnie chodziło o art. 16 ust. 2 u.d.i.p., to zwrócić należy uwagę, że przepisy k.p.a. w zakresie dostępu do informacji publicznej stosuje się wyłącznie do wydania decyzji. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w istocie nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (możliwe jest zatem przesłanie go także drogą elektroniczną, bez użycia podpisu elektronicznego). Wynika to, co do zasady, z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, co uzasadnia przyjęcie, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Z tego też względu np. brak autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a w przypadku działania w imieniu innej osoby – fizycznej lub prawnej – niewykazanie stosownego umocowania nie stanowi braku formalnego wniosku.
Zauważyć jednak należy, że z chwilą wpłynięcia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ obowiązany jest ustalić, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, a jeśli tak, to o jakim charakterze (informacje proste czy przetworzone), czy informacje te znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy podmiot zobowiązany posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę oraz czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a brak ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. W tych sytuacjach wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w k.p.a. Dopiero ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., uzasadnia wezwanie wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami, o jakich stanowi k.p.a. Dopiero bowiem w takiej sytuacji – z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. – do decyzji, a w konsekwencji i postępowania poprzedzającego jej wydanie, znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. Wówczas wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi jednak spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. Zatem wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku znajduje uzasadnienie, po dokonaniu powyższej analizy i uzewnętrznieniu zamiaru organu.
Innymi słowy, na gruncie regulacji zawartych w u.d.i.p. istotne jest wyróżnienie dwóch etapów postępowania o różnym charakterze i mających za przedmiot odmienne sprawy administracyjne. W pierwszym rzędzie, jeżeli organ (lub inny zobowiązany podmiot) dysponuje żądaną informacją publiczną i istnieje podstawa do jej udostępnienia bez opłat, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania przepisy k.p.a., bowiem informacja publiczna jest wtedy po prostu udostępniana, co przybiera postać czynności materialno-technicznej. Dla wszczęcia takiego postępowania wystarczy wniosek ustny bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, wniosek ten nie musi być poparty żadnym uzasadnieniem ani wskazaniem szczególnego interesu. Sytuacja wygląda inaczej, gdy w sprawie chociażby potencjalnie zachodzi możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się z ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek. Wówczas do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, iż Stowarzyszenie [...] w [...] w dniu 24 stycznia 2024 r. wystąpiło drogą elektroniczną do Dyrektora Szkoły Policealnej "[...]" w [...] o udostępnienie informacji publicznej.
W odpowiedzi z dnia 7 lutego 2024 r. Dyrektora Szkoły Policealnej "[...]" w [...] poinformował Stowarzyszenie, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany do niewłaściwego podmiotu i na niewłaściwy adres poczty elektronicznej. Jednocześnie organ zwrócił się do Stowarzyszenia "o wystąpienie z zapytaniem do właściwego podmiotu oraz przesłanie wniosku w formie pisemnej listem poleconym".
Nadto jak wynika z pisma Dyrektora z dnia 13 czerwca 2024 r. stanowiącego odpowiedź na skargę Stowarzyszenia z 19 lutego 2024 r. "szkoła nie odmawia udzielenia informacji". Wskazano jedynie, że szkoła ma organ prowadzący, do którego Stowarzyszenie powinno się skierować swój wniosek, a nadto wniosek ten powinien być nadesłany w formie papierowej tak, aby widoczny był podpis osoby składającej wniosek. Brak było także dokumentów świadczących o tym, że osoba ta może występować w imieniu Stowarzyszenia.
Z powyższego wynika, że organ nie chciał wydać decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej i nie w tym celu żądał jego uzupełnienia o elementy formalne. Tym samym, w przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o ile organ nie zmierza do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, nie ma podstaw do żądania jego uzupełnienia o kwestie formalne, albo nieudzielenia informacji publicznej z tego powodu.
Jedynie ze względów gwarancyjnych i ochronnych względem wnioskodawcy prawodawca nakazał stosowanie kodeksu postępowania administracyjnego wyłącznie w przypadku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania w tym względzie. Przypomnieć należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, a nie decyzja o odmowie jej udostępnienia. Dlatego też zarzut naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego jest oczywiście bezzasadny.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.