III OSK 1895/22

III OSK 1895/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Sławomir Pauter /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 258/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-11
III OZ 526/22 - Postanowienie NSA z 2022-09-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1587
art. 3 pkt 2,3, 14, 21 i 30, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 6
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 258/22 w sprawie ze skargi O. sp. z o. o. z siedzibą w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 grudnia 2021 r. nr KOA[...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, II. zasądza od O. sp. z o. o. z siedzibą w O. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kwotę 9671 zł (dziewięć tysięcy sześćset siedemdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 258/22, którym po rozpatrzeniu skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w O. Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2021 r. w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska.
Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne
i prawne:
Decyzją z dnia 14 grudnia 2021 r. (dalej "zaskarżona decyzja") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO" albo "Organ"), po rozpatrzeniu odwołania O. sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej "Skarżącej") od decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego (dalej "Marszałka") z dnia 28 grudnia 2020 r., wymierzającej wnoszącej skargę spółce opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne na składowisku odpadów w m. O. za 2018 r., której wysokość stanowi różnicę pomiędzy opłatą należną
a opłatą wynikającą z przedłożonego w dniu 3 kwietnia 2019 r. wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za 2018 r., w kwocie 314.093,00 zł, oraz zobowiązującej Skarżącą do wpłaty ww. kwoty wraz z odsetkami na wskazany rachunek bankowy - utrzymało decyzję Marszałka w mocy. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco:
Przy piśmie z dnia 28 marca 2019 r., które wpłynęło do organu w dniu
3 kwietnia 2019 r. Skarżąca przedłożyła Marszałkowi, stosownie do wymagań art. 286 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020 r. poz. 1291, z późn. zm.), dalej "Poś", wykaz zawierający zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za 2018 r., obejmujący m.in. informacje o korzystaniu w 2018 r. ze środowiska w formie składowania odpadów (informacje o rodzajach i ilości składowanych odpadów oraz o wysokości należnych opłat). W tabeli B wykazu dot. odpadów o kodach 19 05 99 i 19 06 04 wytwarzanych w procesach mechaniczno - biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych będących stabilizatem zamieszczono wartości parametrów przewidzianych w § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. poz. 2490), dalej "rozp.j.s.o." - za okres od stycznia do września 2018 r. W odpowiedzi na wezwanie Wojewody do uzupełnienie danych zawartych w powyższej informacji odnośnie danych zawartych w tabeli B, Skarżąca spółka wskazała w piśmie z 18 grudnia 2019 r., że "....odpady o kodzie 19 05 99 wytworzone w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych będących stabilizatem były przekazywane do unieszkodliwienia na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne do września 2018 r., ponieważ zostały wyczerpane moce przerobowe dla odpadu kodzie 19 05 99 na w/w instalacji. Badania laboratoryjne były prowadzone przez 12 kolejnych miesięcy począwszy od miesiąca września 2017 r. do września 2018 r. Wyniki w 12 kolejnych próbach stabilizatu spełniały parametry AT4 poniżej 10 mg02/g suchej masy, straty prażenia mniejsze niż 35 % oraz zwartość węgla organicznego mniejszej niż 20 % suchej masy". Pismem z 5 października 2020 r. Marszałek wezwał Skarżącą do przedłożenia wykazu za korzystanie ze środowiska za 2018 r., uzupełnionego
o naliczenie opłaty za składowanie odpadów o kodzie 19 05 99 w oparciu
o jednostkową stawkę 140 zł/Mg z uwagi na brak potwierdzenia spełnienia przez stabilizat parametrów określonych w § 3 ust. 2 rozp.j.s.o. w 12 kolejnych próbach
w 2018 r. Ustosunkowując się do w/w wezwania pismem z 28 października 2020 r., Skarżąca wskazała, że nie ma obowiązku przedłożenia wykazu informacji o zakresie korzystania ze środowiska uzupełnionego o naliczenia opłaty za składowanie odpadów o kodzie 19 05 99 w oparciu o jednostkową stawkę 140 zł/Mg. Jednocześnie wskazała, że § 3 ust 1 rozp.j.s.o. "nie wymaga aby 12 miesięcy kalendarzowych następowało dopiero w 2018 roku. Przepis wskazuje jedynie, że ma to być 12 kolejnych miesięcy, następujących po sobie. (...) W przepisie mowa jest
o 12 kolejnych miesiącach badań próbek. Brak wskazania w jakim okresie te próbki powinny być badane. Brak też wskazania, że ma to być 12 miesięcy w danym roku kalendarzowym".
Pismem z dnia 25 listopada 2020 r. Marszałek zawiadomił Skarżącą
o wszczęciu na podstawie art. 288 ust.1 pkt 2 Poś postępowania w sprawie wydania decyzji określającej opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne na składowisku odpadów w m. O. za 2018 r.Decyzją z dnia 28 grudnia 2020 r., wydaną na podstawie art. 288 ust.1 pkt 2 Poś, Marszałek wymierzył Skarżącej opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne na składowisku odpadów w m. O. za 2018 r., której wysokość stanowi różnicę pomiędzy opłatą należną, a opłatą wynikającą z przedłożonego w dniu 3 kwietnia 2019 r., wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za 2018 r., w kwocie 314.093,00 zł, oraz zobowiązującej Skarżącą do wpłaty ww. kwoty wraz z odsetkami na wskazany rachunek bankowy. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że podstawą obliczenia opłaty za składowanie odpadu jest masa odpadów wyrażona w tonach (Mg) pomnożona przez jednostkową stawkę opłaty dla danego r. i określonego odpadu z Rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. 2020 r. poz. 10), przy czym zgodnie z § 3 ust. 1 rozp.j.s.o. za umieszczenie odpadów o kodach 19 05 99 i 19 06 04 wytwarzanych w procesach mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych będących stabilizatem przy naliczaniu opłaty za ich składowanie wprowadzono od 1 stycznia 2018 r. możliwość zastosowania 0,25 jednostkowej stawki opłaty. Zastosowanie tej obniżonej stawki jest możliwe, jeżeli zostaną spełnione parametry przewidziane dla stabilizatu, określone w § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia, który stanowi, że "spełnianie przez stabilizat parametrów, o których mowa w ust. 2, potwierdza się badaniami laboratoryjnymi wykonanymi raz w miesiącu, a po spełnieniu przez stabilizat wymaganych parametrów w 12 kolejnych próbach - raz na kwartał CT." Zastosowanie zatem pomniejszonej stawki opłaty stanowiącej 0,25 jednostkowej stawki opłaty za składowanie odpadów o kodach 19 05 99 i 19 06 04 na składowisku jest możliwe dopiero po wykazaniu, że w 12 kolejnych próbach stabilizat spełnia następujące parametry: - AT4 poniżej 10 mg 02/g suchej masy; - straty prażenia mniejsze niż 35 %; - zawartość węgla organicznego mniejsza niż 20% suchej masy. Powyższe informacje i dane podmiot korzystający ze środowiska (zarządzający składowiskiem) winien zamieścić w tabeli B stanowiącej załącznik nr 3 do wykazu informacji o zakresie korzystania ze środowiska. W przypadku nie spełnienia przez stabilizat w 12 kolejnych próbach ww. parametrów, opłatę za składowanie wszystkich odpadów należy naliczyć w oparciu o podstawową jednostkową stawkę opłaty tj. 140 zł/Mg dla roku 2018. W wykazie za 2018 r., który Skarżąca przedłożyła Marszałkowi, opłatę z tytułu składowania odpadów obliczono na podstawie preferencyjnej jednostkowej stawki opłaty dla odpadów o kodzie 19 05 99, która w 2018 roku wynosiła 35,00 zł/Mg. Jednocześnie Skarżąca przedłożyła wyniki pomiarów: 1) AT4, 2) straty prażenia i 3) zwartość węgla organicznego dla odpadów o kodzie 19 05 99 tylko z dziewięciu kolejnych miesięcy tj. za okres od stycznia do września 2018 roku. W sytuacji, w której w 2018 roku Skarżąca nie przeprowadziła dwunastu kolejnych badań prób stabilizatu, dokumentując w to miejsce wykonanie zaledwie 9 kolejnych prób, co jest równoznaczne z niespełnieniem wymagań z rozp.j.s.o., zobowiązana była do naliczenia opłaty za składowanie odpadów o kodzie 19 05 99 z zastosowaniem jednostkowej stawki 140 zł/Mg. Wysokość należnej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w m. O. za rok 2018 wynosi zatem 728 003,00 zł w miejsce wskazanej przez Skarżącą w wykazie i uiszczonej kwoty 413 910,00 zł. Różnica pomiędzy opłatą należną a opłatą wynikającą z przedłożonego wykazu wynosi w tej sytuacji
314 093,00 zł.
Pismem z dnia 18 stycznia 2021 r. Skarżąca wniosła do SKO odwołanie od decyzji Marszałka. W złożonym odwołaniu podniesiono, że złożony Marszałkowi wykaz zawierający zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz wysokości opłat za 2018 rok, który zawierał między innymi naliczenie opłaty z tytułu składowania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne na składowisku odpadów wbrew twierdzeniom organu I instancji został prawidłowo sporządzony. W piśmie adresowanym do organu z dnia 18 grudnia 2019 r., że odpady o kodzie 19 05 99 były przekazywane do unieszkodliwienia do września 2018 roku, ponieważ zostały wyczerpane moce przerobowe dla odpadów o tym kodzie. Badania zaś były przeprowadzane przez kolejnych 12 miesięcy od września 2017 roku do września 2018 roku i wykazały one spełnienie parametrów do zastosowania obniżonej stawki jednostkowej. Z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych opłat za korzystanie ze środowiska wynika, że powyższe badania mają być wykonywane przez 12 kolejnych miesięcy,
a nie przez 12 miesięcy w danym roku kalendarzowym. Tym samym błędne jest stanowisko organu I instancji, że w ustalonym stanie faktycznym dla niniejszej sprawy nie było podstaw do zastosowania pomniejszonej stawki podstawowej za składowanie odpadów o kodach 19 05 99 i 19 06 04.
Decyzją z dnia 14 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył na wstępie regulacje prawne zawarte w art. 273 ust. 1, art. 285,
art. 286 ust. P.o.ś. W dalszej części uzasadnienia wskazał, że podstawą obliczenia opłaty za składowanie odpadów w niniejszej sprawie jest ich masa wyrażona
w tonach, pomnożona przez jednostkową stawkę opłaty określonej dla określonego odpadu wynikająca z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r.
w sprawie jednostkowych opłat za korzystanie ze środowiska. Zgodnie z tym rozporządzeniem zastosowanie obniżonej jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie na składowisku odpadów o kodach 19 05 99 i 19 06 04, wytwarzanych w procesach mechaniczno - biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, będących stabilizatem, jest uzależnione od spełniania przez te odpady określonych parametrów, potwierdzanego badaniami laboratoryjnymi wykonanymi raz w miesiącu, a po spełnieniu przez stabilizat wymaganych parametrów
w 12 kolejnych próbach - raz na kwartał, przez laboratorium, o którym mowa
w art. 147a ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a Poś, przy czym próbki do badań pobierał przedstawiciel tego laboratorium. W niniejszej sprawy skarżąca spółka w wyniku wymiany korespondencji z organami ostatecznie przedłożyła wyniki badania stabilizatu za okres 12 kolejnych miesięcy do dnia 30 września 2018 r., a co za tym idzie nie zostały przeprowadzone badania odpadu o kodzie 19 05 99 , składowanego na składowisku, a w konsekwencji nie wykazała spełnienia przesłanki uprawniającej do zastosowania pomniejszonej stawki opłaty - brak wyników badań kwartalnych na koniec grudnia 2018 roku. Powyższe uzasadniało zdaniem Kolegium utrzymanie zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy.
Pismem z dnia 19 stycznia 2022 r. Skarżąca wniosła do Sądu skargę na decyzję odwoławczą SKO, podnosząc przeciwko temu aktowi zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz dowolną ocenę materiału dowodowego oraz § 3 rozp. j.s.o. Jednocześnie przy piśmie procesowym z dnia 4 kwietnia 2022 r. Skarżąca przedłożyła wyniki badań stabilizatu, wykonanych w miesiącach, październik, listopad, grudzień 2018 rok.
W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 25 stycznia 2022 r., Kolegium wniosło jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej spółki zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego. Po przestawieniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dotychczasowego przebiegu postępowania, stanowiska organu oraz strony Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 273 ust. 1 pkt 4 oraz 284 ust. 1 P.o.ś. podmioty korzystające ze środowiska między innymi poprzez składowanie odpadów obowiązane są do uiszczenia opłat z tym związanych. Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1). Jednostkowe stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (rozp.j.s.o.). Dla rodzajów odpadów o kodach 19 05 99 i 19 06 04 wytwarzanych w procesach mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych będących stabilizatem mającym wartość AT4, rozumianą jako aktywność oddychania stanowiącą parametr wyrażający zapotrzebowanie na tlen próbki odpadów przez 4 doby, poniżej 10 mg 02/g suchej masy, straty prażenia mniejsze niż 35% oraz zawartość węgla organicznego mniejszą niż 20% suchej masy wysokość jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku stanowi 0,25 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku określonej dla rodzajów odpadów o tych kodach (§ 3 ust. 2 rozp.j.s.o.). Spełnienie przez stabilizat parametrów, o których mowa w ust. 2, potwierdza
się badaniami laboratoryjnymi wykonanymi raz w miesiącu, a po spełnieniu przez stabilizat wymaganych parametrów w 12 kolejnych próbach - raz na kwartał, przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia
27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, przy czym próbki do badań pobiera przedstawiciel tego laboratorium (§3 ust.3 rozp.j.s.o,).
Poza sporem w niniejszej sprawie zdaniem sądu I instancji pozostaje okoliczność, iż wywodząc nabycie uprawnień do skorzystania - w kontekście opłat za składowanie odpadu w postaci stabilizatu w 2018 roku - z dobrodziejstwa § 3 ust. 2 rozp.j.s.o. (tj. ustalenia wysokości opłaty według stawki preferencyjnej, stanowiącej 0,25 jednostkowej stawki opłaty), Skarżąca przedłożyła badania stosownych parametrów wyłącznie za okres styczeń - wrzesień 2018 r., nie przedkładając wyników badań za ostatnie cztery miesiące 2018 roku. Bezspornie racje mają natomiast organy, iż w sytuacji, w której w świetle przepisów Poś okresem rozliczeniowym dla opłaty za składowanie odpadów jest rok kalendarzowy, to warunkiem skorzystania z dobrodziejstwa § 3 ust. 2 rozp.j.s.o. jest poddanie składowanych odpadów stosownym badaniom w całym okrasie rozliczeniowym na zasadach określonych w § 3 ust. 3 rozp.j.s.o. Chodzi zatem o przeprowadzenie
w okresie rozliczeniowym dwunastu badań comiesięcznych, ewentualnie w razie spełnienia przez stabilizat wymaganych parametrów w 12 kolejnych próbach przed zakończeniem okresu rozliczeniowego (co może mieć miejsce przy uwzględnieniu badań przeprowadzonych przed rozpoczęciem okresu rozliczeniowego)
o przeprowadzenie - w odniesieniu do okresu pozostającego do zakończenia okresu rozliczeniowego - badań cokwartalnych. Dalej Sąd stwierdził, że skarżąca spółka zarzuca Kolegium zaniechanie poczynienia istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych i błędne przyjęcie, iż w okresie październik - grudzień 2018 r. składowała ona stabilizat nieprzebadany pod kątem parametrów z § 3 ust. 2 rozp.j.s.o. Zdaniem Sądu w swoich obszernych wyjaśnieniach, złożonych na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2022 r. trafnie pełnomocnik spółki wskazał, że opłatę, o której mowa w art. 273 ust.1 pkt 4 Poś, uiszcza się w związku ze składowaniem odpadów, (-) składowanie odpadów polega pa ich złożeniu na składowisku celem bezterminowego przechowywania, (-) składowaniem odpadów nie jest natomiast wcześniejsza faza zagospodarowania odpadów, polegająca na ich biologiczno - mechanicznym przetworzeniu, (-) w zakładzie Skarżącej dokonuje się zarówno w/w przetworzenia, jak i finalnie składowania na składowisku, (-) SKO dopuściło się błędu, polegającego na utożsamieniu stabilizatu znajdującego się w instalacji do biologiczno - mechanicznego przetwarzania odpadów ze stabilizatem składowanym,
(-) wystąpienia organów I i II instancji kierowane do Skarżącej wzywały do przedłożenia wyjaśnień wyłącznie w odniesieniu do stabilizatu składowanego, a nie do całości stabilizatu znajdującego się na terenie zakładu Skarżącej (a zatem wezwania te nie dotyczyły bezpośrednio stabilizatu znajdującego się w inst. biol. - mech. przetwarzania odpadów).
Zdaniem Sądu I instancji nie ulega wątpliwości, iż w/w rozróżnienie możliwych form występowania stabilizatu nie było analizowane przez SKO, koncentrujące się w wezwaniach kierowanych do Skarżącej wyłącznie na kwestii stabilizatu składowanego. W tej sytuacji stwierdzić należy konieczność wyjaśnienia przez SKO w trybie art. 136 k.p.a. (poprzez ponowne wezwanie Skarżącej do złożenia wyjaśnień), czy w 2018 roku w zakładzie Skarżącej miało miejsce składowanie stabilizatu, czy też stabilizat zgromadzony w tym okresie w zakładzie znajdował
się wyłącznie w fazie biologiczno-mechanicznego przetwarzania. Po dokonaniu w/w ustaleń faktycznych SKO oceni ich wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. jak w zaskarżonym wyroku. Na zasądzony na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania od Kolegium (13.958 zł) składały się kwoty: 1) uiszczonego przez Skarżącą wpisu stosunkowego (3 140.00 zł), 2) wynagrodzenia Pełnomocnika Skarżącej (10 800 zł) stosownie do §14 ust.1 pkt 1 lit.a w zw. z §2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - t.j. Dz.U. 2018, poz.265), 3) opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa (17 zł).
Skargę kasacyjna od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosząc na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 185 § 1 i art. 188 p.p.s.a. o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie Kolegium powołując się na art. 182 § 1 w zw.
z art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekło się prawa do rozpoznania sprawy na rozprawie.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne zarzucenie organowi odwoławczemu braku ustaleń i analizy w zakresie możliwych form występowania stabilizatu, podczas gdy dla opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów bez znaczenia jest odpad znajdujący się w instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, który stabilizatem staje się dopiero z chwilą przetworzenia, zaś organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, w oparciu o który stwierdził, że Skarżąca nie wykazała, że spełnione zostały przesłanki uprawniające do zastosowania pomniejszonej stawki opłaty za składowanie odpadów, a swoje stanowisko należycie uzasadnił;
- art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 136 k.p.a. poprzez niezasadne nakazanie organowi odwoławczemu wyjaśnienie, czy w 2018 roku w zakładzie Skarżącej miało miejsce składowanie stabilizatu, czy też stabilizat zgromadzony w tym okresie przez zakład znajdował się wyłącznie w fazie biologiczno-mechanicznego przetwarzania, podczas gdy w dniu 3 kwietnia 2019 r. O. sp. z o.o. z siedzibą
w O. przedłożyło Marszałkowi Województwa Mazowieckiego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za 2018 rok, a w ww. wykazie strona wskazała, że w 2018 roku przyjęła na składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w m. O. odpady o kodach: 19 05 99 - inne niewymienione odpady powstałe z tlenowego rozkładu odpadów stałych (kompostowania) w ilości 2.991,39 Mg, pochodzące z własnej Regionalnej Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych w O.;
19 12 12 - inne odpady (w tym zmieszane przedmioty i substancje) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11, w ilości 21.797 Mg; 20 03 03 - odpady komunalne powstałe z czyszczenia ulic i placów, w ilości 48,2 Mg, a zatem fakt składowania stabilizatu został potwierdzony przez Skarżącą
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku wewnętrznie niespójnego, co w konsekwencji uniemożliwia odniesienie się do treści zaskarżonego wyroku i jego prawidłową ocenę, bowiem z jednej strony Sąd stwierdza, że: "Bezspornie racje mają natomiast organy, iż w sytuacji, w której w świetle przepisów Poś okresem rozliczeniowym dla opłaty za składowanie odpadów jest rok kalendarzowy, to warunkiem skorzystania z dobrodziejstwa § 3 ust. 2 rozp.j.s.o jest poddanie składowanych odpadów stosownym badaniom w całym okresie rozliczeniowym na zasadach określonych w § 3 ust. 3 rozp.j.s.o. (...) Nie ulega zatem wątpliwości, że stabilizat zeskładowany na składowisku musi być badany w okresie całego roku rozliczeniowego i w całym tym okresie spełniać wymogi z § 3 ust. 2 rozp.j.ś.o (o ile podmiot składujący zamierza skorzystać z preferencyjnej stawki opłaty). Nie zwalnia podmiotu składującego z tego obowiązku sama ta okoliczność, iż w danym okresie rozliczeniowym zeskładował on (tj. umieszczał na składowisku nowe partie stablilizatu) tylko w pewnej części tego okresu. W sytuacji, w której odpad umieszczony na składowisku przechowywany jest tam bezterminowo, obowiązek przeprowadzenia wymaganych badań łączy się w oczywisty sposób z samym faktem znajdowania się na składowisku tego odpadu (nawet, gdy jego ilość przestaje przyrastać). W żadnym wypadku nie można natomiast wywodzić, iż obowiązkowi badań podlegają wyłącznie nowo dostarczane partie odpadów. Zeskładowanie odpadów pociąga zatem za sobą obowiązek stałego monitorowania ich składu, obejmujący kolejne okresy rozliczeniowe. Z drugiej jednak strony: "wystąpienia organów I i II instancji kierowane do Skarżącej wzywały do przedłożenia wyjaśnień w odniesieniu do stabilizatu składowanego, a nie do całości stabilizatu znajdującego się na terenie zakładu Skarżącej (a zatem wezwania te nie dotyczyły bezpośrednio stabilizatu znajdującego się w instalacji biologiczno-mechanicznego przetwarzania odpadów). Nie ulega wątpliwości, że rozróżnienie możliwych form występowania stabilizatu nie było analizowane przez SKO, koncentrujące się w wezwaniach kierowanych do Skarżącej wyłącznie na kwestii stabilizatu składowanego. W tej sytuacji stwierdzić należy konieczność wyjaśnienia przez Kolegium, w trybie art. 136 k.p.a. (poprzez ponowne wezwanie Skarżącej do złożenia wyjaśnień), czy w 2018 roku w zakładzie Skarżącej miało miejsce składowanie stabilizatu, czy też stabilizat zgromadzony w tym okresie przez zakład znajdował
się wyłącznie w fazie biologiczno-mechanicznego przetwarzania. Po dokonaniu tych ustaleń faktycznych Kolegium oceni ich wpływ na wynik sprawy". Uwzględniając zatem wykładnię przepisów poczynioną przez Sąd oraz stan faktyczny sprawy nie sposób wykazać wpływu wyjaśnienia ww. okoliczności na wynik sprawy.
W złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną O. sp. z o.o. z siedzibą w O. wnosiło o jej oddalenie oraz zasądzenie od Kolegium zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt
III OSK 7318/21).
Podniesione przez organ zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do wykazania, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a. poprzez nieuzasadnione zarzucenie organowi odwoławczemu braku dokonania wszystkich istotnych ustaleń faktycznych dotyczących form występowania stabilizatu i jego ilości składowanej przez skarżącą Spółkę oraz ustalenie czy w okresie, którego dotyczyła opłata stabilizat taki znajdował się w fazie biologiczno-mechanicznego przetwarzania, podczas gdy w złożonym zbiorczym zestawieniu o zakresie korzystania ze środowiska oraz wysokości należnych opłat za 2018 rok ilość składowanych odpadów o kodach: 19 05 99 - inne niewymienione odpady powstałe z tlenowego rozkładu odpadów stałych (kompostowania) w ilości 2.991,39 Mg, pochodzące z własnej Regionalnej Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych w O.;
19 12 12 - inne odpady (w tym zmieszane przedmioty i substancje) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11, w ilości 21.797 Mg; 20 03 03 - odpady komunalne powstałe z czyszczenia ulic i placów, w ilości 48,2 Mg, fakt składowania stabilizatu został potwierdzony przez skarżącą spółkę. Natomiast trzeci zarzut dotyczył naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku wewnętrznie niespójnego, co
w konsekwencji uniemożliwia odniesienie się do jego treści i jego oceny.
Przed przystąpieniem do oceny tak postawionych zarzutów kasacyjnych na wstępie należy poczynić uwagi dotyczące rodzaju spornej opłaty ustalonej przez organ w zaskarżonej decyzji. Sprawa dotyczy opłat za korzystanie ze środowiska,
o których mowa w art. art. 273 ust. 1 ustawy P.o.ś. Jedna z tych opłat jest opłata za składowanie odpadów, która to opłata stanowi w niniejszej sprawie przedmiot sporu,
a dokładnie opłata za składowanie na składowisku odpadów odpadu o kodzie 19 05 99 – inne niewymienione odpady. Kluczowe w sprawie jest zatem wyjaśnienie na wstępie rozumienia pojęcia składowania odpadów. Pojęcie składowania odpadów nie zostało zdefiniowane w p.o.ś. Brak jest również definicji legalnej "składowania odpadów" w ramach ustawy o odpadach. Mimo braku tej definicji uzasadnione jest jednak sięgnięcie do przepisów ustawy o odpadach i posługiwanie się w postępowaniach dotyczących opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów aparaturą pojęciową przyjętą w ustawie o odpadach w zakresie poszczególnych czynności względem odpadów. O ile bowiem samo pojęcie "składowania odpadów" nie posiada swojej definicji legalnej, to zostały zdefiniowane inne czynności związane z odpadami, co nie może być pominięte w procesie wykładni tego pojęcia, w szczególności poprzestanie na wykładni językowej mogłoby prowadzić do rezultatów sprzecznych z przepisami ustawy o odpadach. Brak jest przy tym uzasadnienia, by czynność składowania odpadów, jak i inne czynności związane z odpadami, były rozumiane na potrzeby p.o.ś. w sposób odmienny niż w ustawie o odpadach. Cele obydwu ustaw należy uznać za pokrewne. Zauważyć też należy, o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia, że istnieją czynności związane z odpadami, z którymi ustawodawca wiąże określone opłaty i sankcje zarówno w p.o.ś., jak i w ustawie o odpadach i w wielu przypadkach tożsama czynność dotycząca odpadów może być faktyczną podstawą do wymiaru określonej opłaty czy administracyjnej kary pieniężnej zarówno na podstawie przepisów p.o.ś., jak i ustawy o odpadach. Najszerszy zakres znaczeniowy w ustawie o odpadach posiada pojęcie gospodarki odpadami (art. 3 pkt 3 tej ustawy). Obejmuje ono zarówno wytwarzanie odpadów, jak i gospodarowanie odpadami. Gospodarowanie odpadami (art. 3 pkt 2) obejmuje czynności zbierania, transportu lub przetwarzania odpadów, w tym sortowania, wraz z nadzorem nad wymienionymi działaniami, a także późniejszego postępowania z miejscami unieszkodliwiania odpadów oraz działania wykonywane w charakterze sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami. Przetwarzanie (art. 3 pkt 21) obejmuje procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Rodzajem przetwarzania jest odzysk (art. 3 pkt 14), który definiuje się jako jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce. Przetwarzaniem jest również unieszkodliwianie (art. 3 pkt 30), które definiuje się jako proces niebędący odzyskiem, nawet jeżeli wtórnym skutkiem takiego procesu jest odzysk substancji lub energii. Zbieranie odpadów (art. 3 pkt 34) to gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów. Magazynowanie odpadów (art. 3 pkt 5) to zaś czasowe przechowywanie odpadów obejmujące wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów. W art. 17 ust. 1 ustawy o odpadach wskazuje się hierarchię sposobów postępowania z odpadami. Wskazano w kolejności od najbardziej pożądanego sposobu do najmniej pożądanego następujące czynności: zapobieganie powstawaniu odpadów, przygotowywanie do ponownego użycia, recykling, inne procesy odzysku, unieszkodliwianie. W art. 18 ustawy o odpadach ustawodawca wskazuje, jakimi przesłankami powinno
się kierować, stosując tę hierarchię. W ust. 6 tego przepisu podaje się, że składowane powinny być wyłącznie te odpady, których unieszkodliwienie w inny sposób było niemożliwe z przyczyn, o których mowa w ust. 3 (tzn. poddaniu procesom odzysku). Mając na uwadze powyższe unormowania, uzasadniona jest konkluzja, że składowanie odpadów stanowi inną czynność niż przetwarzanie odpadów (tzn. zgodnie z art. 3 pkt 21 odzysk czy unieszkodliwianie). Nieuzasadnione byłoby również uznanie, że składowanie odpadów jest czynnością poprzedzającą przetwarzanie, gdyż ustawodawca czynności te zdefiniował jako zbieranie odpadów
i ich magazynowanie. Przeciwnie, składowanie odpadów należy uznać za czynność dotyczącą odpadów, niemającą na celu ich przetwarzania w jakikolwiek sposób. Relację między składowaniem odpadów a ich przetwarzaniem należy więc określić jako alternatywę rozłączną, tzn. jeżeli ma miejsce przetwarzanie odpadów (poprzez odzysk lub unieszkodliwianie) to nie ma miejsca składowanie odpadów. Przekonanie to potwierdza także orzecznictwo. W wyroku z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt
II OSK 1979/09 (powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), przywoływanym również przez stronę skarżącą, NSA uznał, że użycie odpadów dla celu rekultywacji byłoby odzyskiem, a nie składowaniem i z tego tytułu nie mogłyby być ponoszone opłaty podwyższone w rozumieniu dyspozycji art. 288 ust. 1 pkt 1
w związku z art. 293 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. Podobny wniosek wynika też z wyroku WSA
w Lublinie z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 391/21, w którym sąd ten uznał, że zastosowanie wobec skarżącego przepisu art. 293 ust. 3 p.o.ś., powołanego w podstawie prawnej decyzji organu I instancji, i w konsekwencji nałożenie na niego podwyższonej opłaty wymagało jednoznacznego stwierdzenia, że znajdujące się w spornym wyrobisku odpady podlegały procesowi składowania (a nie np. procesowi odzysku). Mając na uwadze powyższe rozważania, uzasadniona jest konkluzja, że składowanie odpadów oznacza nieograniczone czasowo umiejscowienie odpadów w danym miejscu, a więc ich pozostawienie o trwałym charakterze z uwagi na brak woli ich przetwarzania w jakikolwiek sposób. Zatem zgodzić się należy, że sporna w niniejszej sprawie opłata za korzystanie
ze środowiska ustalona w zaskarżonej decyzji winna być naliczona od masy odpadów będących stabilizatem o kodzie 19 05 99 składowanych przez skarżącą spółkę w okresie rozliczeniowym tj. w 2018 roku. Na wysokość tej opłaty nie mają wpływu odpady poddawane przez tą spółkę procesowi biologiczno-mechanicznego przetwarzania, który to proces nie został zakończony, a powstałe w wyniku tego odpady nie były składowane. Ta okoliczność istotna do rozstrzygnięcia sprawy wydaje się być między stronami (spółką i organem) bezsporna. Natomiast Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję uzasadnił to okolicznością, że "rozróżnienie możliwych form występowania stablilizatu nie była analizowana przez SKO, koncentrujące się w wezwaniach kierowanych do Skarżącej wyłącznie na kwestii stablilizatu składowanego. W tej sytuacji stwierdzić należało (zdaniem Sądu I instancji) konieczność wyjaśnienia przez SKO w trybie art. 136 k.p.a. poprzez ponowne wezwanie skarżącej do złożenia wyjaśnień, czy w 2018 roku w zakładzie miało miejsce składowanie stabilizatu, czy też stablilazat zgromadzony w tym okresie w zakładzie znajdował się wyłącznie w fazie biologiczno-mechanicznego przetwarzania. Po dokonaniu w/w ustaleń faktycznych SKO oceni ich wpływ na wynik sprawy". Na tym Sąd I instancji zakończył właściwe swoje rozważania, w których wskazał na przyczyny uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji, stwierdzając jedynie w dalszej części uzasadnienia, że orzekła jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Odwołując się do wyjaśnień złożonych przez pełnomocnika skarżącej spółki na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2022 r., które miały uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji pominął jednak inne okoliczności, które winny zostać poddane ocenie, a czego w zaskarżonym wyroku nie uczyniono, a mające wpływ na ustalenie wszystkich istotnych do rozstrzygnięcia sprawy faktów.
W pierwszej kolejności należy wskazać na dane podane przez skarżącą spółkę
w zbiorczym zestawieniu informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz wysokości należnych opłat za 2018 rok, w którym w załączniku określonym jako wykaz zawierający informacje o składowanych odpadach oraz informacje
o wysokości należnych opłat masę odpadów o kodzie 19 05 99 – inne niewymienione odpady określono na 2991,36Mg, która to ilość stanowiła następnie podstawę obliczenia przez spółkę należnej opłaty za składowanie tych odpadów przy uwzględnieniu preferencyjnej jednostkowej stawki opłaty tj. 33 zł/Mg. Zarówno
w złożonym odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji, jak i w skardze złożonej na decyzję organu II instancji powyższej informacji nie prostowano, nie podnoszono, że dotyczy ona innych odpadów np. poddawanych procesowi biologiczno-mechanicznego przetwarzania. Wskazać również należy, że organ
I instancji w piśmie noszącym datę 5 grudnia 2019 r., w którym poruszono kwestię obowiązku wylegitymowania się przez spółkę posiadaniem stosownych badań dotyczących parametrów stabilizatu odpadów o kodzie 19 05 99 wyprodukowanego w procesach mechaniczno-biologicznego przetwarzania mówi się w tych odpadach składowanych przez spółkę a nie będących aktualnie poddawanych powyższemu procesowi. W udzielonej odpowiedzi na powyższe wezwanie organu Spółka także pisze o stabilizacie "przekazanym do unieszkodliwiania na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne", nie poruszając jednocześnie kwestii ewentualnej błędnej informacji zawartej w wspominanym wyżej wykazie o masie składowanej tego odpadu. Również w piśmie noszącym datę 5 grudnia 2020 r. adresowanym do Spółki dotyczącym konieczności dokonania korekty wykazu zawierającego informacje o składowanych odpadach oraz informacje o wysokości należnych opłat mówi się o składowanych odpadach o kodzie 1905 99, a nie o odpadach podawanych procesowi przetwarzania. To samo należy odnieść do pisma Spółki stanowiącego odpowiedź na wezwanie organu. Sąd wskazując na konieczność ponownego ustalenia, czy Spółka w 2018 roku składowała stabilizat odpadu o kodzie 19 05 99, czy też znajdował się on tylko w fazie biologiczno- mechanicznego przetwarzania całkowicie pominął powyższe dokumenty i zawarte w nich informacje oraz nie skonfrontował ich z informacjami udzielonymi przez pełnomocnika spółki na rozprawie, na które się powołał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oraz nie poddał ich ocenie. Dotyczy to w szczególności okoliczności, dlaczego uznaje dane zawarte w wykazie złożonym przez spółkę odnośnie masy składowanych odpadów o kodzie 19 05 99 – inne nie wymienione odpady za niewystarczające do obliczenia spornej opłaty. Tym samym należy stwierdzić, iż zasługuje na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i art. 136 k.p.a. poprzez stwierdzenie przez Sąd I instancji braku dokonania przez organ odwoławczy ustaleń w zakresie, czy spółka składowała, a jeżeli tak to ile w 2018 roku stabilizat odpadów o kodzie 19 05 99. Powyższe stanowisko Sądu I instancji należy uznać co najmniej za przedwczesne z uwagi na konieczność uwzględnienia wyżej wymienionych dokumentów oraz poddanie ich ocenie oraz jej przedstawienie w uzasadnieniu. Oczywistym jest, że w zależności od wyników powyższej ponownej oceny całego zgromadzonego w sprawie przez organy materiału dowodowego, kolejnym etapem będzie wypowiedzenie się przez Sąd I instancji odnośnie wykazania przez spółkę przesłanek uzasadniających ewentualne zastosowanie preferencyjnej stawki za składowanie stabilizatu odpadów o kodzie 19 05 99.
Odnośnie podniesionego zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia
art. 141 § 1 p.p.s.a wskazać należy, że przepis ten określa jakim warunkom winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji - wskazania co do dalszego postępowania. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, w tym także gdy nie zawiera stanowiska co do przyjętego przez sąd stanu faktycznego, a więc gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09). Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli poprzez wniesienie skargi kasacyjnej.
Zupełnie inną kwestią jest siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa - którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych - czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego - co należy podkreślić - polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu pierwszej instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał podstawę prawną wyroku i wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia, przedstawił stan sprawy, istotę zarzutów skargi i dokonał oceny istoty sprawy. Sąd wskazał także okoliczności, które jego zdaniem legły u podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie zdaniem Sądu I instancji było to brak dokonania przez organ dostatecznych ustaleń dotyczących składowania przez spółkę stabilizatów odpadów o kodzie 19 05 99 oraz ich ilości, co uzasadniało jego zdaniem uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art., 77 § 1 k.p.a. Zakwestionowanie powyższego stanowiska Sądu I instancji, nie może skutecznie nastąpić poprzez podniesienie zarzutu naruszenia
art. 141 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze uznając, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 185 § 1 orzeczono jak w wyroku, tj. uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Rozpatrując ponownie sprawę Sąd dokona oceny dokonanych przez organ ustaleń, a dotyczących tego, czy skarżąca spółka składowała w 2018 roku stabilizat odpadów o kodzie 19 05 99, a jeżeli tak to ile
i uwzględni powyższe rozważania. W szczególności winien uwzględnić całość zgromadzonego w postępowania administracyjnego materiału dowodowego, w tym przedłożone organowi przez spółkę zbiorcze zestawienie informacji w zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, informacje wynikające z odpowiedzi udzielanych przez spółkę na pisma kierowane przez organy oraz podda je analizie i ocenie co do ich wiarygodności. Następnie Sąd I instancji w zależności od wyniku ustaleń dotyczących składowania przez spółkę stablizatu odpadów o kodzie 19 05 99 i ich ilości winien wypowiedzieć się w przedmiocie wykazania przez nią przesłanek uzasadniających zastosowanie preferencyjnej stawki za ich składowanie.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. Zasądzono od O. sp. z o.o. z siedzibą w O. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kwotę 9671 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, tj. 1571 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej oraz 8100 zł tytułem zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców pranych (t.j. Dz. U z 2018 r., poz. 265).