III OSK 1892/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegosędzia delegowanybezczynność organuinformacja publicznaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymibezstronnośćNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o wyłączenie sędziego delegowanego, uznając brak podstaw do kwestionowania jego bezstronności.

Skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego Mariusza Kotulskiego od orzekania w sprawie skargi kasacyjnej, argumentując, że jest on sędzią delegowanym. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek, odwołując się do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących wyłączenia sędziego. Sąd uznał, że sama delegacja sędziego nie stanowi podstawy do wyłączenia, a brak jest innych okoliczności mogących wzbudzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. W konsekwencji, wniosek o wyłączenie został oddalony.

Sprawa dotyczyła wniosku o wyłączenie sędziego Mariusza Kotulskiego od orzekania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w sprawie skargi kasacyjnej wniesionej przez M.J. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na bezczynność Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący argumentował potrzebę wyłączenia sędziego jego statusem sędziego delegowanego. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), rozróżnił wyłączenie sędziego z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) od wyłączenia na wniosek strony lub sędziego, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że przesłanki z art. 19 p.p.s.a. muszą być odnoszone do konkretnego sędziego w konkretnej sprawie i wymagać zobiektywizowanych podstaw, a nie subiektywnego przekonania o stronniczości. W ocenie NSA, sama okoliczność delegowania sędziego wojewódzkiego do orzekania w NSA nie stanowi podstawy do wyłączenia, zwłaszcza gdy sędzia złożył oświadczenie o braku wątpliwości co do jego bezstronności. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił oddalić wniosek o wyłączenie sędziego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sama delegacja sędziego nie stanowi podstawy do jego wyłączenia, jeśli nie istnieją inne okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił wyłączenie sędziego z mocy prawa od wyłączenia na wniosek strony lub sędziego. Podkreślono, że przesłanki wyłączenia na podstawie art. 19 p.p.s.a. muszą być zobiektywizowane i odnosić się do konkretnej sprawy, a sama delegacja nie jest taką przesłanką.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 22 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 22 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Katalog przesłanek wyłączenia sędziego z mocy ustawy jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco.

p.p.s.a. art. 19

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek powinien odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sama delegacja sędziego do orzekania w NSA nie stanowi podstawy do jego wyłączenia. Brak jest zobiektywizowanych przesłanek wskazujących na wątpliwość co do bezstronności sędziego. Oświadczenie sędziego o braku wątpliwości co do jego bezstronności nie budzi zastrzeżeń sądu.

Godne uwagi sformułowania

Katalog tych przesłanek jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco. O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie o jego stronniczości i niesprawiedliwości, a wniosek o wyłączenie na podstawie przepisu art. 19 p.p.s.a. powinien odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek. Wątpliwości co do bezstronności sędziego, w rozumieniu art. 19 p.p.s.a., muszą być każdorazowo odnoszone do konkretnego sędziego w konkretnej sprawie.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący

Jerzy Stelmasiak

sprawozdawca

Małgorzata Masternak - Kubiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście sędziów delegowanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego delegowanego, gdzie brak innych okoliczności podważających bezstronność.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - wyłączenia sędziego, co jest istotne dla praktyków prawa. Choć nie zawiera nietypowych faktów, wyjaśnia zasady stosowania przepisów.

Kiedy sędzia delegowany może zostać wyłączony od orzekania? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1892/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/
Małgorzata Masternak - Kubiak
Symbol z opisem
6480
658
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 621/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-11
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku sędziego del. WSA Mariusza Kotulskiego o wyłączenie od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej M.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 621/22 w sprawie ze skargi M.J. na bezczynność Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych w przedmiocie rozpoznania wniosku z 29 lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 11 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.J. (dalej: skarżący) na bezczynność Krajowej Izby Diagnostyków Laboratoryjnych w przedmiocie rozpoznania wniosku z 29 lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący.
Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego skierowała skargę kasacyjną do rozpoznania w dniu 7 czerwca 2024 r., w składzie: przewodniczący sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) oraz sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak i sędzia del. WSA Mariusz Kotulski.
Wnioskiem z 4 maja 2024 r. skarżący wniósł o wyłączenie sędziego Mariusza Kotulskiego, wskazując, że sędzia ten jest sędzią delegowanym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie uregulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) . Przepisy powołanej ustawy różnicują zasady wyłączenia sędziego w zależności od charakteru przesłanek, które mają stanowić podstawę tego wyłączenia. Sędzia z mocy samej ustawy wyłączony jest w sprawach, w których wystąpią przesłanki wyliczone enumeratywnie w art. 18 P.p.s.a. Katalog tych przesłanek jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco, co związane jest z doniosłością skutków prawnych orzekania przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy. Skutkiem takim jest bowiem nieważność postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyroki NSA z 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2560/17, LEX nr 2725313 i z 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2627/17, LEX nr 2725258). Natomiast na podstawie art. 19 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Powyższy przepis odnosi się do sytuacji, w której konkretne okoliczności danego postępowania przemawiają za uznaniem, że w rozpatrywanej sprawie możliwe jest zagrożenie bezstronności i obiektywizmu orzekania. O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie o jego stronniczości i niesprawiedliwości, a wniosek o wyłączenie na podstawie przepisu art. 19 p.p.s.a. powinien odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą rzeczywiste podstawy. Konieczność odniesienia względnych przesłanek wyłączenia sędziego do okoliczności danej sprawy sądowoadministracyjnej podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 stycznia 2020 r. w sprawie o sygn. I OSK 1917/18, (LEX nr 2774848) wskazując, że: "wątpliwości co do bezstronności sędziego, w rozumieniu art. 19 p.p.s.a., muszą być każdorazowo odnoszone do konkretnego sędziego w konkretnej sprawie, natomiast inne podstawy wyłączenia sędziego z mocy prawa enumeratywnie wymienia art. 18 p.p.s.a." (zob. też postanowienie NSA z 22 czerwca 2022 r., sygn. III OZ 413/22, LEX nr 3361996 i orzecznictwo tam wskazane).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tego rodzaju wątpliwościami, nie może być okoliczność kwestionowania przez skarżącego ustrojowych podstaw delegowania sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego do orzekania w Naczelnym Sąd Administracyjnym. Jednocześnie złożone przez sędziego w tej sprawie oświadczenie, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 19 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI