III OSK 1888/24

III OSK 1888/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Wa 896/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-02-29
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 145
art. 41 ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 896/23 w sprawie ze skargi A.W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 27 lutego 2023 r. nr 935 w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od A.W. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 896/23, po rozpoznaniu skargi A.W. (dalej jako skarżący) na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji (dalej jako organ) z dnia 27 lutego 2023 r. nr 935 w przedmiocie zwolnienia ze służby, oddalił skargę.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.
Komendant Główny Policji, rozkazem personalnym z dnia 27 lutego 2023 r. (nr 935), utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia 28 grudnia 2022 r. (nr 2759/2022) o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 20 stycznia 2023 r. Jako podstawę decyzji organ wskazał art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2021 r. poz. 1882 ze zm.).
Z ustalonego przez organ stanu faktycznego wynika, że skarżący przez okres
9 lat i 11 miesięcy służby w Policji (od 12 lutego 2013 r. do dnia 20 stycznia 2023 r.) był w niej obecny przez 3 lata i 3 miesiące (włączając urlopy wypoczynkowe i szkolenia), natomiast przez ponad 6 lat i 7 miesięcy przebywał na zwolnieniach lekarskich, urlopie rodzicielskim lub urlopach wychowawczych, przy czym w okresie
od 25 listopada 2016 r. do dnia zwolnienia ze służby w Policji (ponad 6 lat), służbę pełnił jedynie przez 2 miesiące.
W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że nie kwestionuje zasadności przedkładanych przez skarżącego zwolnień lekarskich od służby, a w konsekwencji tego, że okres przebywania przez funkcjonariusza na zwolnieniach lekarskich był usprawiedliwioną nieobecnością w służbie, ani też uprawnień policjanta do
korzystania z urlopu rodzicielskiego i wychowawczego, jak również tego że wypadek jakiemu uległ policjant w dniu 5 kwietnia 2022 r. był wypadkiem w służbie. Organ podkreślił, że w niniejszym postępowaniu jego zadaniem było dokonanie oceny, czy absencja funkcjonariusza w służbie negatywnie wpływa na funkcjonowanie komórki organizacyjnej Policji, w której funkcjonariusz winien wykonywać obowiązki służbowe, mając na uwadze ustawowe zdania tej formacji.
Od powyższej decyzji skargę wywiódł skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika. W skardze na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z 27 lutego 2023 r. zarzucił organowi naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że
zwolnienie skarżącego ze służby ze względu na jego absencję jest zgodne z ważnym interesem służby, ponadto naruszenie określonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, poprzez nieuwzględnienie przyczyn jego absencji w służbie, a w konsekwencji słusznego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli i wydanie rozstrzygnięcia pozostającEGO w sprzeczności z podstawowymi prawami funkcjonariusza oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, o której mowa w art. 8 k.p.a., poprzez wydanie decyzji opartej na nieprawidłowej wykładni przepisu będącego podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 896/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego. W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie, powołując się na doktrynę i orzecznictwo, bardzo szczegółowo dognał wykładni art. 45 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Wskazał m.in. na to, że sformułowanie "można zwolnić" oznacza, że decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego i mają charakter fakultatywny, a warunkiem zastosowania instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego było niezbędne z uwagi "na ważny interes" służby". "Ważny interes służby", o jakim mowa w powołanym przepisie, może obejmować różne sytuacje faktyczne, gdy potrzeba ochrony interesu służby (interesu społecznego) - jako interesu nadrzędnego - uzasadnia zwolnienie policjanta ze służby, a nie jest możliwe rozwiązanie z nim stosunku służbowego na innych podstawach ustawowych. Zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji może być podyktowane stałymi, powtarzającymi się nieobecnościami policjanta w służbie. Długotrwałe i częste nieobecności każdego policjanta w służbie zawsze są zjawiskiem niekorzystnym dla sprawnego funkcjonowania jednostki, w której pełni służbę. Wymagają bowiem podejmowania przez przełożonych nagłych zmian organizacyjnych, to jest ustawicznego organizowania zastępstw, zmiany grafików służby, obciążania pozostałych funkcjonariuszy dodatkowymi obowiązkami itp. Mogą też pociągać zwiększone
wydatki związane z pełnieniem przez innych policjantów służby w godzinach ponadliczbowych. Istotne jest również i to, że częste absencje policjanta, niezależnie od tego czy zostały one spowodowane złym stanem jego zdrowia, jak również inne przypadki formalnie usprawiedliwionej nieobecności, wykluczają dyspozycyjność funkcjonariusza. Nie pozwalają przełożonym liczyć na obecność policjanta w służbie
w czasie na nią przeznaczonym, ani na to, że funkcjonariusz będzie mógł realizować zadania służbowe zgodnie z aktualnymi potrzebami służby. W takich sytuacjach
dalsze formalne pozostawienie funkcjonariusza w służbie bezspornie nie leży ani w interesie Policji ani w interesie społecznymi, czyli Państwa oraz jego obywateli. Zachodzą zatem uzasadnione podstawy do rozwiązania z nim stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W dalszych rozważaniach Sąd I instancji powołując się na niesporne w sprawie okoliczności faktyczne tj. fakt, że skarżący od dnia przyjęcia do służby (12 lutego 2013 r.) do dnia zwolnienia ze służby (20 stycznia 2023 r.), czyli przez 9 lat i 11 miesięcy, był nieobecny w służbie przez 6 lat i 7 miesięcy, podzielił zapatrywanie organu, że zwolnienie skarżącego z Policji było uzasadnione jej długotrwałą absencją w służbie.
Sąd I instancji wskazał również, że nieobecność skarżącego w służbie nie była spowodowana wyłącznie korzystaniem przez funkcjonariusza z urlopu rodzicielskiego czy urlopów wychowawczych. Skarżący przez okres 2,5.roku nie pełnił służby także z powodu własnej choroby. Nieobecność w służbie z tego tytułu usprawiedliwiał, przedkładając kilkadziesiąt zwolnień lekarskich wystawionych przez lekarzy wielu specjalności. W latach 2016-2022 w służbie był obecny zaledwie przez 2 miesiące (tylko w 2022 r. na zwolnieniu lekarskim przebywał przez ponad 270 dni).
Oczywistym, zdaniem Sądu I instancji jest, że w tym czasie zadania wykonywane uprzednio przez nieobecnego funkcjonariusza musiały być rozłożone na pozostałe osoby, co zwiększało ich obciążenie oraz mogło zmniejszać efektywność i negatywnie wpływać na jakość lub terminowość realizowanych czynności. Wykonywanie zadań nałożonych na Policję wymaga znacznego zaangażowania i dyspozycyjności wszystkich funkcjonariuszy oraz określonych kwalifikacji, a także odpowiednich predyspozycji psychicznych i zdrowotnych funkcjonariuszy.
Na niekorzyść skarżącego, świadczy również to, że w czasie gdy przebywał na zwolnieniach lekarskich podjął dodatkowe zajęcie zarobkowe, w formie działalności rolniczej, mimo braku zgody przełożonego (za ten czyn został ukarany karą dyscyplinarną nagany). Sąd I instancji nie podzielił zapatrywania skarżącego, że w rozpatrywanej sprawie organ nie uwzględnił jego słusznego interesu.
Konkludując, Sąd I instancji, doszedł do wniosku, że w zaistniałej sytuacji nie budzi wątpliwości, że interes służby (interes społeczny) zdecydowanie przeważa nad interesem strony. Słuszny interes strony, to nie jakikolwiek interes strony (rozstrzygnięcie zgodne z wolą strony), ale przede wszystkim taki, który nie narusza prawa i jest zgodny z zasadami współżycia społecznego, a więc ma społeczne uzasadnienie. Niewątpliwie długotrwałe niewykonywanie przez policjanta czynności służbowych, niezależnie od istniejących niedoborów kadrowych w Policji, ujemnie wpływa na wypełnianie przez jego jednostkę organizacyjną zadań Policji, dezorganizując i utrudniając wykonywanie ustawowych działań. W ocenie Sądu I instancji organ w sposób dostateczny i przekonujący wykazał, dlaczego dał prymat interesowi społecznemu, równoważnemu z interesem służby, przedkładając go nad interesem skarżącego.
Z przedstawionych powodów oddalił skargę skarżącego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący (dalej jako skarżący kasacyjnie).
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik
sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. poprzez błędne oddalenie przez Sąd I instancji skargi na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji (zwanego dalej również:
"Organem") nr 935 z dnia 27 lutego 2023 r. utrzymujący w mocy rozkaz personalny nr 2759/2022 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia 28 grudnia 2022
r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (zwanej dalej: "Decyzją"), pomimo że został on wydany z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7 k.p.a. polegającym na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej poprzez nie podjęcie niezbędnych czynności koniecznych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w dalszej kolejności nie rozstrzygnięcie na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, co winno skutkować uchyleniem wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. poprzez błędne oddalenie przez Sąd I instancji skargi na Decyzję, pomimo że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 8 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, a przejawiające się w wydaniu decyzji opartej na wadliwej wykładni przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, co winno skutkować jej uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.;
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku z pominięciem istotnej części sprawy, tj. zaświadczenia od fizjoterapeuty i w konsekwencji brak uznania, że ostatnia absencja była spowodowana urazem doznanym na skutek wypadku na służbie, zaś okres tej absencji korelował z czasem przebywania na zwolnieniu lekarskim i czasem rehabilitacji;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia
6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w przyjęciu, że zwolnienie skarżącego ze służby ze względu na jego absencję jest zgodne z ważnym interesem służby, podczas gdy właściwa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż absencja z uwagi na korzystanie z przysługujących uprawnień rodzicielskich, czy też z uwagi na pozostawanie na zwolnieniu lekarskim z uwagi na konieczność rehabilitacji z powodu urazu doznanego na skutek wypadku przy wykonywaniu czynności służbowych nie może stanowić przesłanki dla zastosowania w/w przepisu.
W związku z powyższym skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz zrzekł się prawa do przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniesioną w terminie, Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie od skarżącego kasacyjne na rzecz organu kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zrzekł się prawa do przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako P.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej, przyczyny zaskarżenia determinują zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki stwierdzenia nieważności postępowania ujęte w art. 183 § 2 P.p.s.a., w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zarzuty skargi kasacyjnej, które okazały się pozbawione usprawiedliwionych podstaw.
Mając na uwadze, że zarzuty naruszenia prawa procesowego określone w skardze kasacyjnej w pkt. 1 i 2 oraz zarzut naruszenia prawa materialnego w pkt 4 pozostają ze sobą w integralnym związku Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał je łącznie i uznał za nieuzasadnione.
Z zaprezentowanego przez skarżącego kasacyjnie stanowiska wynika, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do wykazania przesłanki ważnego interesu służby, o której mowa w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Skarżący kasacyjnie podniósł, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, że zwolnienie skarżącego ze służby ze względu na jego absencję jest zgodne z ważnym interesem służby, podczas gdy właściwa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż absencja z uwagi na korzystanie z przysługujących uprawnień rodzicielskich czy też z uwagi na pozostawanie na zwolnieniu lekarskim z uwagi na konieczność rehabilitacji z powodu urazu doznanego na skutek wypadku przy wykonywaniu czynności służbowych nie może stanowić przesłanki dla zastosowania w/w przepisu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i opiera się na popełnionym błędzie w toku rozumowania, wynikającego z błędnej wykładni prawa materialnego wyznaczającego zakres okoliczności faktycznych prawnie istotnych.
Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach gdy wymaga tego ważny interes służby. Oznacza to, iż jedyną materialną przesłanką uzasadniającą zwolnienie policjanta ze służby jest naruszenie ważnego interesu służby. Naczelny Sąd Administracyjny podziela oceną organu i
Sądu I instancji zdaniem, których ważny interes służby naruszony został przez, bezsporne na gruncie rozpoznawanej sprawy, absencje skarżącego kasacyjnie, które przez okres 9 lat i 11 miesięcy służby w Policji (od 12 lutego 2013r. do dnia 20 stycznia 2023 r.) trwały ponad 6 lat i 7 miesięcy. Przy czym ponad sześcioletni okres absencji obejmuje okres zwolnień lekarskich, urlopy rodzicielskie i urlopy wychowawcze. Ponadto w okresie od 25 listopada 2016 r. do dnia zwolnienia ze służby w Policji (ponad 6 lat), skarżący kasacyjnie służbę pełnił jedynie przez 2 miesiące.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie jest niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Omawiana ustawa nie definiuje pojęcia "ważny interes służby". W
omawianym przypadku doszło do posłużenia się przez ustawodawcę konstrukcją klauzuli generalnej. W doktrynie wyróżnia się dwa ich typy. Klauzule generalne typu pierwszego upoważniają organ do podejmowania decyzji w określonych sprawach według swojego uznania i oceny konkretnego przypadku. Następuje to przez takie zwroty jak interes publiczny, interes społeczny, dobro publiczne, bezpieczeństwo publiczne, a na gruncie prawa prywatnego – np. dobro dziecka. Zwroty tego rodzaju stają się jedną z przesłanek normatywnego stanu faktycznego. Klauzule generalne typu drugiego są odesłaniami do pozaprawnych zasad postępowania, mających uzasadnienie aksjologiczne w jakichś ocenach ogólnych (moralnych, społecznych, obyczajowych, religijnych). Odwołują się one do określonych norm, np. zasad współżycia społecznego lub wartości, np. wartości chrześcijańskie (M. Zieliński, w: S. Wronkowska, M. Zieliński Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 296 i nast.).
W rozpoznawanej sprawie bez wątpienia zachodzi pierwszy rodzaj klauzuli generalnej. Nie ulega wątpliwości, że przy odczytywaniu treści powyższego pojęcia należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. W rachubę może zatem wchodzić realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesem Policji, a zatem funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby w omawianej formacji (wyrok NSA z 27 kwietnia 2022 r., III OSK 6020/21). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ustawy o Policji, należy w szczególności ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, a także zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie sprawców czynów zabronionych. Realizacja tych zadań przez Policję, jako całą formację, oraz przez każdego z funkcjonariuszy Policji jest w interesie służby. A contrario absencja chorobowa policjanta uniemożliwia wykonywanie powierzonych
mu zadań służbowych. Sama absencja chorobowa, czy korzystanie z przyznanych przez ustawodawcę urlopów rodzicielskich lub urlopów wychowawczych jest zjawiskiem zgodnym z prawem i społecznie akceptowanym. Funkcjonariusz korzystający ze zwolnienia od służby w związku z chorobą czy wskazanymi powyżej urlopami pozostaje pod ochroną prawa i żadna z tych absencji nie powinna być podstawą do zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Jednakże ochrona ta jest uzależniona od skali i częstotliwości korzystania ze zwolnień chorobowych i innych przysługujących Policjantom
uprawnień. Jeśli przyjmują one rozmiary nie pozwalające organizować poprawnie działalności jednostki, w której służy dany policjant, wówczas zachodzi zagrożenie dla interesu służby. Zatem jeśli policjant korzysta ze zwolnień lekarskich i innych uprawnień w znacznym lub jak to miało w rozpoznawanej sprawie w ogromnym zakresie - absencja chorobowa była przeplatana długotrwałymi okresami zwolnień z powodu uprawnień związanych z rodzicielstwem - wówczas nie może on pełnić służby i wykonywać przypisanych mu zadań, co pozostaje w sprzeczności z ważnym interesem służby. W tym miejscu przypomnieć należy, że w rozpoznawanej sprawie, absencja chorobowa skarżącego w służbie rozpoczęła się od dnia 18 marca 2013 r. W związku z tym zwolnieniem z dniem 17 kwietnia 2013 r. został zwolniony ze szkolenia i wyłączony ze stanu słuchaczy Szkoły Policji w Słupsku gdzie od dnia 21 lutego 2013 r. rozpoczął podstawowe szkolenie. Funkcjonariusz przebywał na zwolnieniach lekarskich nieprzerwanie do dnia 5 listopada 2013 r. (łącznie przez 233 dni). Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Szczecinie z dnia 31 października 2013 r. nr 212/K/2013 został uznany za zdolnego do służby w Policji i do dnia 16 listopada 2016 r. (a więc przez
trzy lata) wykonywał obowiązki służbowe w KPP w [...] (od dnia 1 października 2016 r., po upływie okresu służby przygotowawczej, policjant został mianowany na stałe). Od dnia 17 listopada 2016 r. do dnia 9 marca 2017 r. (przez 112 dni) policjant ponownie przebywał na zwolnieniach lekarskich. Od dnia 9 marca 2017 r. do dnia 13 czerwca 2020 r. funkcjonariusz korzystał z urlopu rodzicielskiego, a następnie wychowawczego. Jeszcze w trakcie urlopu wychowawczego skarżący kasacyjnie przedłożył zwolnienie lekarskie wystawione od dnia 4 czerwca 2020 r. przez lekarza ortopedę i następnie przez prawie rok (do 22 maja 2021 r.) przedkładał zwolnienia lekarskie o niezdolności do służby z powodu choroby. W dniu 23 maja 2021 r. skarżący kasacyjnie ponownie rozpoczął urlop wychowawczy. Po powrocie z urlopu pełnił służbę przez cztery dni (od dnia 19 lutego do dnia 22 lutego 2022 r.) i ponownie przedstawił zwolnienie lekarskie - do dnia 7 marca 2022 r. W dniu 8 marca 2022 r. skarżący kasacyjnie stawił się do służby, przy czym został do niej dopuszczony dopiero po uzyskaniu stosownego orzeczenia lekarza medycyny (które uzyskał w dniu 11 marca 2022 r.). skarżący kasacyjnie pełnił służbę jedynie przez 27 dni - do dnia 5 kwietnia 2022 r., kiedy uległ wypadkowi w służbie. Od dnia 6 kwietnia 2022 r. do dnia 19 grudnia 2022 r. (przez okres 258 dni) funkcjonariusz przebywał na zwolnieniach lekarskich. Organ, a za nim Sąd I instancji, słusznie zauważył, że w świetle zebranego materiału dowodowego nie ma podstaw do przyjęcia, że niezdolność skarżącego do służby przez okres ponad 8 miesięcy po wypadku, spowodowana była chorobą
mającą związek ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.
Jednocześnie na korzyść policjanta nie przemawiają złożone przez pełnomocnika
wraz z odwołaniem: skierowanie z dnia 23 kwietnia 2022 r. na zabiegi fizjoterapeutyczne, które wykonano w okresie od dnia 10 maja 2022 r. do dnia 31 maja 2022 r., ani tym bardziej opinia fizjoterapeutyczna z dnia 25 listopada 2022 r. w której podano, że A.W. w okresie od dnia 7 czerwca 2022 r. do dnia 25 listopada 2022 r. uczęszczał na zabiegi fizjoterapii. Organ zauważył, że zabiegi odbywały się
raz w tygodniu, natomiast zwolnienie lekarskie policjanta obejmowało okres ponad 8 miesięcy. We wskazanym okresie funkcjonariusz był w stanie wykonywać wszelkie zobowiązania związane z prowadzonym przez siebie gospodarstwem rolnym, nie był jednak w stanie wykonywać żadnych, nawet biurowych czynności służbowych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że absencja chorobowa skarżącego kasacyjnie przeplatana długotrwałymi okresami zwolnień z powodu uprawnień związanych z rodzicielstwem służy tylko przedłużeniu okresu faktycznego pozostawania poza służbą, a sam policjant nie wykazuje zamiaru powrotu do wykonywania powierzonych mu zadań
(por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 436/16).
Faktem powszechnie znanym jest, iż zabezpieczenie kadrowe służb publicznych jest na jedynie dostatecznym (a czasami minimalnym) poziomie, tj. na takim, który pozwala na wykonywanie powierzonych im zadań przy pełnym zaangażowaniu wszystkich pracowników lub funkcjonariuszy. Każda nieobecność funkcjonariusza wiąże się więc z zakłóceniem służby pozostałych osób ją wykonujących. Absencje policjanta, który przez okres 9 lat i 11 miesięcy służby w Policji (od 12 lutego 2013 r. do dnia 20 stycznia 2023 r.) przez ponad 6 lat i 7 miesięcy przebywał na zwolnieniach lekarskich, urlopie rodzicielskim lub urlopach wychowawczych, przy czym w okresie od 25 listopada 2016 r. do dnia zwolnienia ze służby w Policji (ponad 6 lat), służbę pełnił jedynie przez 2 miesiące, prowadzić musiały w sposób nieuchronny do naruszenia interesu służby. Jeśli bowiem na przestrzeni prawie sześciu lat skarżący wykonywał obowiązki służbowe przez około 2 miesiące, to zadania te albo nie zostały w ogóle zrealizowane, co naraziło na określone straty społeczeństwo, albo wykonać je musieli pozostali funkcjonariusze kosztem zwiększonego wysiłku własnego, co również naruszyło ważny interes służby, powodując np. nadmierne przemęczenie osób wykonujących ponadwymiarowe obowiązki, negatywne doznania psychiczne itp. Zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji oraz organami, iż absencje policjanta, naruszyły bez wątpienia ważny interes służby, a do jego stwierdzenia nie jest konieczne wykazywanie dalszych skutków nieobecności policjanta na służbie, gdyż już tylko absencja w tak ogromnych rozmiarach jest konkretną okolicznością faktyczną utożsamianą z pojęciem nieostrym "ważnego interesu służby".
Tak więc uznać należy, że choć ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje przyczyny zwolnienia ich ze służby, to jednocześnie jednak nie kwestionuje konieczności prowadzenia przez organy Policji racjonalnej polityki kadrowej, w tym podejmowania działań zabezpieczających także interesy formacji i zapewniających ochronę interesu społecznego. Ustawa o Policji dopuszcza zatem możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez policjantów, gdy wymaga tego dobro formacji. Zatem przyczyny nieobecności skarżącego w służbie nie miały znaczenia w kontekście oceny przesłanki określonej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Długotrwały brak dyspozycyjności policjanta, niezależnie od jego przyczyny, jest bowiem sprzeczny z interesem służby.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem stanowisko Sądu I instancji, iż organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sposób odpowiadający zakresowi przesłanek materialnych wyznaczonych przez przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz w zgodzie z przepisami procesowymi, w tym z przepisami, których naruszenie jest wskazane w zarzutach w pkt. 1-2 i 4.
Z tych przyczyn zarzuty w pkt. 1-2 i 4. uznać należy za pozbawione podstaw.
Za chybiony należy również uznać zarzut w pkt. 3 tj. naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku z pominięciem istotnej części sprawy, tj. zaświadczenia od fizjoterapeuty i w konsekwencji brak uznania, że ostatnia absencja była spowodowana urazem doznanym na skutek wypadku na służbie, zaś okres tej absencji korelował z czasem przebywania na zwolnieniu lekarskim i czasem rehabilitacji.
Wyjaśnić należy, że art. 133 § 1 P.p.s.a. określa, że sąd administracyjny orzeka na podstawie administracyjnych akt sprawy, chyba, że organ administracji nie wykonał obowiązku przekazania akt sprawy do sądu administracyjnego. Z tego przepisu wynika, że sąd orzeka wedle wynikającego z akt sprawy stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Sąd ma zatem obowiązek przyjąć stan faktyczny wynikający z administracyjnych akt sprawy, chyba że wykaże, iż w oparciu o znajdujący się w tych aktach materiał dowodowy nie da się ustalić stanu faktycznego (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 grudnia 2010 r.; sygn. akt I GSK 3/10 oraz z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 262/10). Zatem do naruszenia tego przepisu dochodzi wówczas, gdy sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 P.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 P.p.s.a. (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2010 r.; sygn. akt I FSK 497/09). Z przepisu tego wynika więc nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2010 r.; sygn. akt II OSK 1645/09). Skarżący kasacyjnie, stawiając w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a., powinien wykazać, które konkretnie okoliczności wynikające z akt sprawy nie zostały uwzględnione przez wojewódzki sąd administracyjny oraz ich wpływ na wynik sprawy (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2013 r.; sygn. akt I FSK 683/12).
W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie wskazał na żadną z takich okoliczności, która skutecznie prowadziłaby do uznania, że Sąd pierwszej instancji naruszył wskazany przepis. Na marginesie jedynie dodać należy, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji wskazał, że w latach 2016-2022 skarżący kasacyjnie w służbie był obecny zaledwie przez 2 miesiące (tylko w 2022 r. na zwolnieniu lekarskim przebywał przez ponad 270 dni) oraz, że absencja była spowodowana urazem doznanym na skutek wypadku na służbie. Bez znaczenia dla rozstrzyganej sprawy jest zaś podniesione w ramach tego zarzutu twierdzenie skarżącego, że istotna dla rozstrzygnięcia jest korelacja między czasem przebywania na zwolnieniu lekarskim a czasem rehabilitacji. Jak zostało to wskazane powyżej, w rozstrzyganej sprawie, znaczenie miał fakt, że korzystanie przez skarżącego kasacyjnie ze zwolnień chorobowych i innych przysługujących policjantom uprawnień do pozostawania poza służbą było na taką skalę i z taką częstotliwością, że zachodziło zagrożenie dla interesu służby.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U.2023, poz. 1935). Koszty te wynoszą 240 zł i obejmują zwrot kosztów za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie wskazanym w art. 179 P.p.s.a.