II SAB/Wa 234/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-08-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznabezczynność organudostęp do informacjiMinister SprawiedliwościSłużba Więziennanadgodzinyekwiwalenttermin wypłatyprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

WSA w Warszawie stwierdził bezczynność Ministra Sprawiedliwości w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wypłaty ekwiwalentu za nadgodziny, ale uznał, że nie nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący J.O. złożył skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w odpowiedzi na wniosek o informację publiczną dotyczącą terminu wypłaty ekwiwalentu za nadgodziny w Służbie Więziennej wypracowane do 30 czerwca 2019 r. Minister odpowiedział po terminie, wskazując na trwające prace legislacyjne i analizy budżetowe. Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce, ponieważ odpowiedź została udzielona po upływie ustawowego 14-dniowego terminu, jednakże stwierdził, że nie nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący J.O. złożył skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie rozpoznania jego wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej terminu wypłaty środków pieniężnych za wypracowane nadgodziny w Służbie Więziennej z tzw. "zamrażarki" (godziny wypracowane do 30 czerwca 2019 r.). W odpowiedzi na skargę, Minister Sprawiedliwości wskazał, że trwają prace nad rozwiązaniami umożliwiającymi wypłatę ekwiwalentu za nadgodziny wypracowane do 30 czerwca 2019 r., stosując przepisy obowiązujące przed zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. Podkreślono, że za nadgodziny wypracowane po tej dacie przysługuje czas wolny lub rekompensata pieniężna, natomiast do rozliczenia nadgodzin powstałych przed 30 czerwca 2019 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, przyznające jedynie czas wolny. Minister zaznaczył, że kwestia rekompensaty finansowej pozostaje w sferze postulatów i wymaga podstawy prawnej oraz środków budżetowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną w części, stwierdzając bezczynność Ministra Sprawiedliwości, ponieważ odpowiedź na wniosek została udzielona po upływie ustawowego 14-dniowego terminu. Sąd podkreślił, że informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, w tym o dysponowaniu środkami publicznymi, stanowi informację publiczną. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę krótki okres opóźnienia i brak celowego unikania przez organ podjęcia decyzji. Sąd nie orzekł o grzywnie ani o przyznaniu sumy pieniężnej na rzecz skarżącego, uznając te środki za nieuzasadnione w okolicznościach sprawy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności, ponieważ odpowiedź na wniosek została udzielona po upływie ustawowego 14-dniowego terminu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził bezczynność, ponieważ wniosek wpłynął 9 lutego 2024 r., a odpowiedź została udzielona 1 marca 2024 r., co przekroczyło ustawowy termin 14 dni.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (17)

Główne

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Organ ma obowiązek udostępnić informację publiczną lub wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w tym o zasadach funkcjonowania podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania aktu lub stwierdza bezczynność.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Organ wydaje decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 13 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Organ może powiadomić wnioskodawcę o niemożności udzielenia informacji w terminie i o przyczynach opóźnienia oraz nowym terminie.

u.d.i.p. art. 14 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Organ informuje o przeszkodach technicznych w uzyskaniu informacji w żądanej formie.

u.d.i.p. art. 1 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Organ informuje, że danej informacji nie posiada lub istnieje odrębny tryb dostępu.

k.p.a. art. 5 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja organu administracji publicznej.

Ustawa o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw art. 16 § 1

Do udzielania czasu wolnego w zamian za czas służby przekraczający normę, pełnionej w okresie przed dniem wejścia ustawy w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Ustawa o Służbie Więziennej art. 137

Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby.

Ustawa o Służbie Więziennej art. 131

Przepis dotyczący czasu wolnego za służbę ponad ustawowy wymiar (przed zmianą).

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności.

p.p.s.a. art. 149 § 2

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać sumę pieniężną na rzecz skarżącego.

p.p.s.a. art. 119 § 4

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

Tryb uproszczony rozpoznawania sprawy.

p.p.s.a. art. 200

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 205 § 1

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 209

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek o informację publiczną w ustawowym terminie 14 dni.

Godne uwagi sformułowania

Informacja publiczna nie może być przedmiotem działań, poszukiwań i dociekań ze strony organu, które prowadziłyby dopiero do jej wytworzenia. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty.

Skład orzekający

Izabela Głowacka-Klimas

przewodniczący

Iwona Maciejuk

członek

Anna Pośpiech-Kłak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście dostępu do informacji publicznej oraz ocena rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku i specyfiki wniosku o informację publiczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy prawa do informacji publicznej i bezczynności organu, co jest istotne dla prawników procesowych i obywateli. Pokazuje, jak sąd ocenia opóźnienia w działaniu administracji.

Czy Minister Sprawiedliwości był bezczynny? Sąd rozstrzyga sprawę dostępu do informacji o nadgodzinach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 234/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak /sprawozdawca/
Iwona Maciejuk
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. O. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Sprawiedliwości nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz J. O. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] marca 2024 r. J.O., zw. dalej "skarżącym", wniósł skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie rozpoznania jego wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, tj.: "w jakim terminie zostaną wypłacone środki pieniężne za wypracowane nadgodziny w Służbie Więziennej z tzw. "zamrażarki", czyli godzin wypracowanych przez funkcjonariuszy do dnia 30 czerwca 2019 r."
W uzasadnieniu skargi na bezczynność skarżący podniósł, że jest to skarga na odpowiedz organu, która została mu udzielona w dniu 1 marca 2024 r. w reakcji na wniosek z dnia [...] lutego 2024 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wskazał, że w dniu [...] marca 2024 r. udzielił odpowiedzi na wyżej zadane pytanie poprzez wskazanie, że "aktualnie trwają prace służące wypracowaniu rozwiązań umożliwiających dokonanie wypłaty ekwiwalentu za nadgodziny wypracowane przez funkcjonariuszy do dnia 30 czerwca 2019 r. (...) powyższe realizowane jest w oparciu o art. 16 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1635), na podstawie którego za godziny wypracowane do dnia 30 czerwca 2019 r. udziela się funkcjonariuszowi czasu wolnego od służby, tj. stosuje się przepisy przed zmianami wprowadzonymi mocą wspomnianej ustawy. Ponadto funkcjonariuszowi zwalnianemu ze służby wypłaca się ekwiwalent pieniężny, tj. również stosuje się przepisy obowiązujące przed zmianą. Zgodnie z dotychczasowym brzmieniem art. 137 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariusz zwolniony ze służby, który przed dniem zwolnienia nie wykorzystał czasu wolnego od służby za pełnienie służby ponad ustawowy wymiar, otrzymuje ekwiwalent pieniężny. Ekwiwalent pieniężny za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego od służby ustala się w wysokości 1/21 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. (...) na tym etapie, brak jest możliwości udzielenia odpowiedzi na pytanie w jakim terminie zostaną wypłacone funkcjonariuszom środki pieniężne przewidziane jako ekwiwalent za nadgodziny wypracowane do dnia 30 czerwca 2019 r."
Dodatkowo Minister nadmienił, że kwestia uprawnień funkcjonariuszy Służby Więziennej związanych z pełnieniem służby w czasie przekraczającym normę została zasadniczo uregulowana w ustawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1683 ze zm.). Do dnia 30 czerwca 2019 r. zgodnie z art. 131 wspomnianej ustawy, w przypadku pełnienia służby ponad wynikającą z przepisów normę, funkcjonariuszowi przysługiwał jedynie czas wolny od służby w tym samym wymiarze. W dniu 12 września 2019 r., z mocą od dania 1 lipca 2019 r., we wskazanym zakresie weszła w życie ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno- Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1635), która zmieniła dotychczasowe postanowienia art. 131 ustawy o Służbie Więziennej w ten sposób, że wprowadzona została możliwość uzyskania rekompensaty pieniężnej za nadpracowany czas służby. Jednocześnie w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. w art. 16 ust. 1 określone zostało, że do udzielania czasu wolnego w zamian za czas służby przekraczający normę, pełnionej w okresie przed dniem wejścia ustawy w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Data 30 czerwca 2019 r. stanowi, według obowiązującego stanu prawnego cezurę określającą postać uprawnień funkcjonariuszy związanych z pełnieniem służby w czasie przekraczającym normę. Za tzw. nadgodziny wypracowane po tej dacie funkcjonariuszowi przysługiwać może zależnie od okoliczności, bądź czas wolny, bądź rekompensata pieniężna. Natomiast do rozliczania nadgodzin powstałych przed wskazaną datą, zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe, przyznające jedynie uprawnienie do odbioru czasu wolnego od służby.
Sprawa rekompensaty finansowej za ponadnormatywny czas służby wypracowany w tym okresie pozostaje jednak w dalszym ciągu w sferze postulatów zgłaszanych przez funkcjonariuszy i stronę związkową. Pozyskane w bieżącym roku dodatkowe środki budżetowe służyć mają zabezpieczeniu wypłat w ramach rozwiązań obecnie funkcjonujących. Minister podkreślił, że obok kwestii czysto budżetowych, ewentualna realizacja wspomnianych świadczeń musi mieć podstawę prawną.
W dniu 4 marca 2024 r. skarżący wystosował kolejne pismo, w którym zakwestionował udzieloną odpowiedź i powołując się na uprawnienie do dostępu do informacji publicznej, zażądał informacji o stanie prac legislacyjnych dotyczących wskazanej problematyki, a w szczególności podanie odnośników do tych prac w serwisie Rządowego Procesu Legislacji.
W między czasie skarżący dwukrotnie - w dniach 14 i 20 marca ponaglał w sprawie udzielenia odpowiedzi na jego pismo, powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
W dniu 27 marca 2024 r. Minister udzielił skarżącemu kolejnej odpowiedzi. Wskazał, że trwa analiza stanu prawnego, jak i analiza możliwości sfinansowania wypłaty ekwiwalentu za nadgodziny wypracowane do dnia 30 czerwca 2019 r. w ramach ustalonego limitu wydatków w budżecie więziennictwa na rok bieżący. Prace te nie wyszły dotąd poza fazę koncepcyjną, służącą zaproponowaniu źródeł finansowania oraz kształtu projektowanych rozwiązań, które biorąc pod uwagę obowiązujący stan prawny musiałyby wiązać się z nowelizacją przepisów rangi ustawy. W konsekwencji nie można obecnie mówić o wszczęciu w tej sprawie procedury legislacyjnej.
W tym samym dniu, tj. 27 marca 2024 r., skarżący złożył skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości wobec pierwotnego zapytania odnoszącego się do terminu wypłaty środków pieniężnych i stanu związanych z tym prac legislacyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie w części.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozstrzygając sprawę ze skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, w pierwszej kolejności ocenia czy określony podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej i czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z bezczynnością w takiej sprawie będziemy więc mieli do czynienia wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmuje w ustawowym 14 - dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ), zw. dalej "u.d.i.p.", nie wyda decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust.1 u.d.i.p.), nie powiadamia wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie udzielenia informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje o przeszkodach technicznych w uzyskaniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
Minister Sprawiedliwości, jako organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 5 § 1 pkt 3 k.p.a., należy niewątpliwie do podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, tym bardziej, że ustawodawca nałożył obowiązek udzielania informacji publicznej na wszystkie podmioty dysponujące mieniem publicznym. Tym samym każdy podmiot, który gospodaruje choćby niewielką częścią publicznego mienia - a w przypadku ministra nie ma jakiejkolwiek wątpliwości, że mamy do czynienia z taką sytuacją - ma obowiązek udostępniania informacji na jego temat. Można powiedzieć, że prawo do informacji podąża za publicznym mieniem i osoby uprawnione mogą żądać informacji od każdego, kto takim mieniem zarządza lub z niego korzysta (por. m.in. M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd.3, Warszawa 2018).
Z powyższego przepisu wynika ogólna zasada, że obowiązek informacyjny określonych podmiotów nie musi być adekwatny do ustalonego zakresu ich działania, ale jest tylko i wyłącznie konsekwencją faktu dysponowania przez organ daną informacją (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2005 r., sygn. akt OSK 1931/04). W dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że skoro obowiązek udostępnienia informacji publicznej obejmuje podmioty, które taką informacją dysponują, uznać należy, że jeśli podmiot nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej lub posiada ją tylko w pewnym zakresie (w części), to odpowiedź udzielona pismem (czynność materialno-techniczna), z podaniem wyjaśnienia, że podmiot nie jest w posiadaniu informacji, względnie nie dysponuje pełną informacją, stanowi udzielenie informacji publicznej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 195/16).
Zdaniem Sądu informacje, których udostępnienia domagał się skarżący we wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. są informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Chodzi tu bowiem o informacje odnoszące się do terminu wypłaty środków pieniężnych za wypracowane nadgodziny w Służbie Więziennej (godzin wypracowanych przez funkcjonariuszy do dnia 30 czerwca 2019 r.) wiążące się z obszarem dysponowania środkami publicznymi. Informacją publiczną jest bowiem każda informacja o sprawach publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informację publiczną stanowi zatem informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Ujawnienie wnioskowanej informacji znajduje zatem swoją podstawę w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p. i w art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu ujęta w piśmie z dnia 1 marca 2024 r. odpowiedź organu poprzez sformułowanie, że " "aktualnie trwają prace służące wypracowaniu rozwiązań umożliwiających dokonanie wypłaty ekwiwalentu za nadgodziny wypracowane przez funkcjonariuszy do dnia 30 czerwca 2019 r. (...) powyższe realizowane jest w oparciu o art. 16 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1635), na podstawie którego za godziny wypracowane do dnia 30 czerwca 2019 r. udziela się funkcjonariuszowi czasu wolnego od służby, tj. stosuje się przepisy przed zmianami wprowadzonymi mocą wspomnianej ustawy. Ponadto funkcjonariuszowi zwalnianemu ze służby wypłaca się ekwiwalent pieniężny, tj. również stosuje się przepisy obowiązujące przed zmianą. Zgodnie z dotychczasowym brzmieniem art. 137 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariusz zwolniony ze służby, który przed dniem zwolnienia nie wykorzystał czasu wolnego od służby za pełnienie służby ponad ustawowy wymiar, otrzymuje ekwiwalent pieniężny. Ekwiwalent pieniężny za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego od służby ustala się w wysokości 1/21 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. (...) na tym etapie, brak jest możliwości udzielenia odpowiedzi na pytanie w jakim terminie zostaną wypłacone funkcjonariuszom środki pieniężne przewidziane jako ekwiwalent za nadgodziny wypracowane do dnia 30 czerwca 2019 r." - jest wyczerpująca.
W kontekście tak udzielonej odpowiedzi, podkreślenia wymaga, że organ miał obowiązek udzielić skarżącemu informacji publicznej wynikającej z posiadanych przez niego dokumentów. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej ma na celu uzyskanie takiej informacji, jaką organ w swoich zasobach posiada. Informacja ma pozostawać w dyspozycji organu w chwili złożenia wniosku o jej udostępnienie, a wniosek ten nie może inicjować dodatkowych działań organu, w tym postępowania nastawionego na odtworzenie pewnych zdarzeń, które w żaden sposób nie zostały utrwalone. Informacja publiczna nie może być też przedmiotem działań, poszukiwań i dociekań ze strony organu, które prowadziłyby dopiero do jej wytworzenia, (por. wyroki NSA: z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1177/12; z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 452/16; z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 358/14, czy wyrok z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1177/12). Udostępnienie informacji publicznej nie polega zatem na stworzeniu nowej informacji, która nie wynika z posiadanej dokumentacji (informacja przetworzona jest także informacją wynikającą z posiadanych informacji prostych).
W świetle powyższego instytucja dostępu do informacji publicznej nie ma na celu kontroli prawidłowości funkcjonowania organu, czy też oceny terminowości organu w procesie legislacyjnym. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą służyć realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowania i do których realizacji powołane są inne właściwe organy.
W kontekście oceny bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej istotne jest, że Minister Sprawiedliwości odpowiedział na wniosek skarżącego w dniu 1 marca 2024 r., co uczynił po upływie terminu na udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Z tego powodu zarzut bezczynności jest uzasadniony. Jak już nadmieniono, z bezczynnością w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmuje w ustawowym 14 - dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).
Wskazać zatem należy, że wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do ww. organu w dniu 9 lutego 2024 r. Tym samym ustawowy termin do jego rozpatrzenia upływał z dniem 23 lutego 2024 r. Natomiast Minister Sprawiedliwości udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego dopiero 1 marca 2024 r., a zatem po upływie ustawowego terminu.
W związku z taką sekwencją zdarzeń Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie w zakresie w jakim Minister nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, przy jednoczesnym niepodjęciu żadnych czynności umożliwiających wydłużenie tego terminu, tym samym pozostając w bezczynności.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. "Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania".
Skoro jednak Minister w dniu 1 marca 2024 r. odpowiedziała na wniosek skarżącego ws. udostępnia informacji publicznej, przed wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przez Sąd, to brak było podstaw do zobowiązania organu do wydania aktu w tym przedmiocie.
Jednocześnie Sąd stwierdza, że Minister dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego jednak bezczynność ta nie miała miejsca z "rażącym" naruszeniem prawa.
Przyjmuje się, że "rażącym" naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty.
W niniejszej sprawie wystarczyło zestawienie dat, aby dojść do przekonania, że bezczynność organu nie miała cech rażących: wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej złożony został w dniu 9 lutego 2024 r., a odpowiedz organu udzielona została w dniu 1 marca 2024 r.
Dokonując takiej oceny Sąd miał na uwadze czas pozostawania Ministra po wpłynięciu do organu wniosku skarżącego oraz długość trwania całego postępowania w niniejszej sprawie, aż do czasu jego załatwienia, tj. udzielenia odpowiedzi w dniu 1 marca 2024 r. Niezałatwienie przez organ wniosku skarżącego w terminie zakreślonym przez u.d.i.p. niewątpliwie godzi, ale nie w sposób rażący, w zasadę szybkości postępowania oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej.
Z tych też przyczyn Sąd uwzględnił w części skargę i stwierdził, że Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. "Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6".
Grzywna, o jakiej mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter przede wszystkim prewencyjny. Z kolei suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej - charakter kompensacyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił Sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności, a także czy wskazują na konieczność zrekompensowania tego faktu skarżącemu. Ustawodawca pozostawił uznaniu sądu administracyjnego uprawnienie do rozstrzygania w tym zakresie (w przywołanych przepisach użyto słowa "może").
Z przytoczonych względów Sąd uznał, że w niniejszej sprawie wymierzenie organowi tak grzywny, jak i sumy pieniężnej nie jest wskazane. Wymierzenie grzywny jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona niedopuszczalnego, celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie. Tak naganna sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Podobnie Sąd ocenił niezasadność przyznania skarżącemu sumy pieniężnej, która miałaby rekompensować czas nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu i poniesione w związku z tym konsekwencje braku terminowego jej działania, których w świetle okoliczności tej sprawy nie sposób dostrzec.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 4 p.p.s.a.) na podstawie wie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku, zaś w punkcie 2 wyroku orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Koszty postępowania Sąd zasądził na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz 209 p.p.s.a. (punkt 3 wyroku).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI