III OSK 1879/23

III OSK 1879/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III SA/Gl 92/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-04-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c, art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1233
art. 11 ust. 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 92/23 w sprawie ze skargi P. A. na decyzję Dyrektora Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu z dnia (...) r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu na rzecz P. A. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 92/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. A. na decyzję Dyrektora Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu z dnia (...) r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1), a także zasądził od Dyrektora Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
P. A. (dalej: "skarżący", "wnioskodawca") wnioskiem z dnia 11 października 2022 r. zwrócił się do Dyrektora Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu (dalej: "organ") o udzielenie informacji dotyczących warunków sprzedaży biletów na koncert Jose Carrerasa, jaki odbył się 2 października 2022 r., zadając następujące pytania:
• Kiedy były dostępne w sprzedaży bilety na koncert Jose Carrerasa? Kiedy ruszyła sprzedaż (w jakim dniu) i kiedy się zakończyła?
• W jakiej formie bilety były sprzedawane - internetowo czy w kasach?
• Ile biletów zostało przeznaczonych do sprzedaży w kasach Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu? W jakich dniach/dniu nastąpiła ich sprzedaż?
• Ile biletów zostało przeznaczone do sprzedaży internetowej? W jakich dniach/dniu nastąpiła ich sprzedaż?
W odpowiedzi wnioskodawca otrzymał pismo z dnia 25 października 2022 r. zatytułowane jako "Odpowiedź na wniosek z dnia 11 października 2022 r. w przedmiocie udostępnienia informacji dotyczących warunków sprzedaży biletów na koncert Jose Carrerasa w dniu 2 października 2022 r.", w którym organ odmówił udzielenia żądanych informacji. Uzasadniając wskazane rozstrzygnięcie organ powołał się na art. 5 ust. 2 zd. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwana dalej: "u.d.i.p.") i wskazał, że udzieleniu wnioskowanej informacji sprzeciwia się ochrona tajemnicy przedsiębiorcy, aczkolwiek nie wskazał, czy chodzi o jego własną tajemnicę, czy też jego kontrahenta. Podał, iż podmioty zajmujące się kulturą w związku z prowadzoną działalnością zawierają szereg umów z przedsiębiorcami. W treści tych umów mogą znajdować się informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, do których ochrony zobowiązany jest dysponent takiej informacji. W ocenie podmiotu zobowiązanego ujawnienie informacji dotyczących warunków sprzedaży biletów na koncert Jose Carrerasa stanowiłoby naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa. Jednocześnie w końcowej części pisma oświadczył, że zgodnie z umową, której przedmiotem jest organizacja koncertu Jose Carrerasa, w przypadku naruszenia zobowiązania do zachowania poufności Dom Muzyki i Tańca będzie zobowiązany do zapłaty kary umownej odrębnie za każde naruszenie, co prowadzi do wniosku, że podstawą odmowy udzielenia informacji jest tajemnica przedsiębiorcy będącego kontrahentem adresata wniosku, a nie jego samego.
Pismem z dnia 3 listopada 2022 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Dyrektor Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu decyzją z 1 grudnia 2022 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i ponownie odmówił udostępnienia wnioskowanych informacji, z analogicznym jak poprzednio uzasadnieniem. Stwierdził, że "oczywistym jest, że udostępnienie informacji o stosowanych regułach i metodach sprzedaży biletów w sposób szkodliwy oddziaływałoby na pozycję rynkową kontrahenta Domu Muzyki i Tańca (mogłoby bowiem zostać wykorzystane nie tylko przez konkurencję przedsiębiorcy, ale również jego potencjalnych klientów)".
Na powyższą decyzję pismem z 2 stycznia 2023 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując wyrażone wcześniej stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ badając zgodność tego rozstrzygnięcia z prawem Sąd doszedł do wniosku, że narusza ona prawo materialne w sposób uzasadniający jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że spór koncentruje się wokół kwestii, czy zasadnie organ odmówił wnioskowanej informacji, powołując się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i tajemnicę przedsiębiorcy swego kontrahenta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podkreślił, że pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy nie zostało zdefiniowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, która posługuje się zbliżonym terminem w przepisach dotyczących zwalczania nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1233 z późn. zm., zwana dalej: "u.z.n.k."), tajemnicą przedsiębiorstwa są informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
W ocenie Sądu pierwszej instancji tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje techniczne, technologiczne etc., znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci ona swego poufnego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji.
Zdaniem Sądu wyłącznie wola przedsiębiorcy, nadającego klauzulę poufności całemu pakietowi informacji, nie jest decydująca i ta przesłanka ograniczająca zasadę jawności informacji publicznej musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że istnienie tajemnicy przedsiębiorcy musi w każdym przypadku być rzeczywiste i niewątpliwe. Pogląd o istnieniu w danej sprawie tajemnicy przedsiębiorcy winien być potwierdzony czynnikiem obiektywnie wskazującym, że dana informacja stanowi tajemnicę ustawowo chronioną.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach badając spełnienie w przedmiotowej sprawie aspektu formalnego, koniecznego dla stwierdzenia istnienia tajemnicy przedsiębiorcy, zauważyć należy, że w żaden sposób nie został on wykazany. Dopiero w odpowiedzi na skargę pojawił się cytat z § 9 nieokreślonej umowy, nie wiadomo kiedy, przez kogo i z kim zawartej, z którego wynika, że jej strony zastrzegły poufność określonych w nim danych. Odnośnie tego wątku zauważyć jednak należy, że po pierwsze – argumentacja ta jest spóźniona, gdyż Sąd ocenia zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia według stanu sprawy istniejącego na dzień jego wydania, a według niego twierdzenie o zastrzeżeniu określonych danych przez kontrahenta adresata wniosku nie zostało w żaden sposób wykazane. Po wtóre nie sposób nie zauważyć, że zacytowany został jedynie jeden paragraf, który nie wiadomo z jakiej umowy pochodzi, kiedy i między jakimi stronami zawartej, a nawet czy w ogóle została ona zawarta w tym kształcie, czy np. nie jest to jakiś projekt. Już sama ta okoliczność powoduje, że wobec niespełnienia jednej z dwóch koniecznych przesłanek, tj. przesłanki formalnej, decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej narusza prawo, bo sprowadza się do bezprawnej odmowy ujawnienia żądanych danych. Konieczne jest zatem jej uchylenie, niezależnie od innych okoliczności. Niemniej w ocenie Sądu pierwszej instancji nie została także spełniona materialna.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie przedsiębiorca nie wykazał, że informacje, których żądał skarżący są tego rodzaju, że ich ujawnienie mogłoby wpłynąć na pogorszenie jego sytuacji rynkowej. Dokonując takiej kontroli we własnym zakresie Sąd tego także nie stwierdził, gdyż podzielił pogląd skarżącego co do tego, że rodzaj informacji, jakich oczekiwał, należy do kręgu danych powszechnie dostępnych w związku z organizacją wydarzenia kulturalnego. Rzec można - każdego wydarzenia powszechnie dostępnego: zarówno w przypadku koncertu, imprezy sportowej czy innego szeroko dostępnego biletowanego wydarzenia do istoty jego promocji należy informacja o terminie i sposobie nabycia biletu. Skarżący nie pytał wszak o dane techniczne, technologiczne, organizacyjne jakiegokolwiek przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą. Nie bez znaczenia jest też to, że pytania dotyczyły koncertu, który już się odbył. Trudne do obrony jest twierdzenie, że czyjejś pozycji rynkowej może zagrozić ujawnienie faktu, że bilety na historyczne już wydarzenie były/ nie były dostępne w kasach biletowych/ w Internecie w określonych dniach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podkreślił, że powołany przez organ w odpowiedzi na skargę przykład tajemnicy przedsiębiorcy w postaci indywidualnych, wynegocjowanych warunków finansowych zakupu prawa do emisji serialu, w oczywisty sposób nie przystaje do badanej sprawy. Ich ujawnienie istotnie mogłoby spowodować pogorszenie sytuacji negocjacyjnej twórcy z innymi podmiotami, które chciałyby również emitować ten sam serial. Ujawnienie tamtej informacji mogłoby potencjalnym kupującym takie prawo później dostarczyć informacji o poziomie akceptowalnych cen. Ujawnienie, w jakim czasie i trybie były w przeszłości sprzedawane bilety na imprezę żadnej tego rodzaju gospodarczo użytecznej wiedzy dostarczyć nie może. Zatem także przesłankę materialną uznać należy za niespełnioną.
W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie zostały wykazane przesłanki, które to uzasadniają. W ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd polecił organowi zastosowanie się do przedstawionej wyżej wykładni art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") i art. 5 ust. 2 zd. u.d.i.p., poprzez stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, wskutek zastosowania błędnej wykładni art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p. - z uwagi na przyjęcie zawężającej interpretacji pojęcia "tajemnicy przedsiębiorstwa", co skutkowało błędnym przyjęciem, iż informacje, których żądała Strona, są tego rodzaju, że ich ujawnienie nie mogło wpłynąć na pogorszenie sytuacji przedsiębiorcy, podczas gdy udostępnienie informacji o stosowanych regułach i metodach sprzedaży biletów na koncert Jose Carrerasa, który odbył się 2 października 2022 r., w sposób szkodliwy oddziaływałoby na pozycję rynkową kontrahenta Domu Muzyki i Tańca, a tym samym stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku zastosowania prawidłowej wykładni tego przepisu materialnego, powinno to skutkować uznaniem przez Sąd I instancji, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego, i tym samym decyzja organu nie powinna być na tej podstawie uchylona,
2) naruszenie przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i art. 11 ust. 4 u.z.n.k. poprzez stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, wskutek zastosowania błędnej wykładni art. 11 ust. 4 u.z.n.k. - i błędne przyjęcie, że informacje o stosowanych regułach i metodach sprzedaży biletów na koncert Jose Carrerasa, który odbył się 2 października 2022 r., nie stanowiły tajemnicy przedsiębiorstwa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku zastosowania prawidłowej wykładni tego przepisu materialnego, powinno to skutkować uznaniem przez Sąd I instancji, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego, i tym samym decyzja organu nie powinna być na tej podstawie uchylona.
3) naruszenie przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, wskutek błędnego przyjęcia, że informacje o stosowanych regułach i metodach sprzedaży biletów na koncert Jose Carrerasa, który odbył się 2 października 2022 r., stanowi informację publiczną, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku prawidłowego zastosowania tego przepisu materialnego powinno skutkować uznaniem przez Sąd I instancji, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego, i tym samym decyzja organu nie powinna być na tej podstawie uchylona.
4) naruszenie przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i art. 3 ust. 1 u.d.i.p. poprzez stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, wskutek zastosowania błędnej wykładni art. 3 ust. 1 u.d.i.p. przez przyjęcie, że stronie w okolicznościach sprawy przysługuje prawo do dostępu do informacji publicznej, podczas gdy zostały spełnione przesłanki ograniczenia prawa do informacji publicznej przewidziane w art. 5 ust. 2 zd. pierwsze u.d.i.p. z uwagi na to, że udostępnienie informacji o stosowanych regułach i metodach sprzedaży biletów na koncert Jose Carrerasa, który odbył się 2 października 2022 r. w sposób szkodliwy oddziaływałoby na pozycję rynkową kontrahenta Domu Muzyki i Tańca, a tym samym stanowiły one tajemnicę przedsiębiorstwa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku zastosowania prawidłowej wykładni tego przepisu materialnego powinno to skutkować uznaniem przez Sąd I instancji, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego, i tym samym decyzja organu nie powinna być na tej podstawie uchylona.
5) naruszenie przepisów prawa postępowania, to jest art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 5 ust. 2 zd. pierwsze przez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że Dyrektor Domu Muzyki i Tańca z siedzibą w Zabrzu naruszył powyższy przepis ustawy o dostępie do informacji publicznej i w konsekwencji przyjęcie, że organ jest zobowiązany do udostępnienia zawnioskowanych informacji, podczas gdy z uwagi na to, że udostępnienie informacji o stosowanych regułach i metodach sprzedaży biletów na koncert Jose Carrerasa, który odbył się 2 października 2022 r., w sposób szkodliwy oddziaływałoby na pozycję rynkową kontrahenta Domu Muzyki i Tańca, a tym samym stanowiły one tajemnicę przedsiębiorstwa, organ był uprawniony do odmowy ich udostępnienia.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione i uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaskarżonego wyroku w całości oraz ponowne rozpoznanie sprawy. W przypadku nieuwzględnienia wniosku wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, a także o nierozpoznawanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną P. A. wniósł o jej oddalenie, a także zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto wniósł o nierozpoznawanie skargi kasacyjnej na rozprawie, jednocześnie składając oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec oświadczenia skarżącego kasacyjnie o zrzeczeniu się rozprawy i braku żądania jej przeprowadzenia przez skarżącego P. A., adekwatnie do postanowień art. 182 § 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.
Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku, w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Należy też podnieść, że skarżący kasacyjnie zbiorczo przyporządkował poszczególne zarzuty do art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., nie w każdym zarzucie wskazując wyraźnie, czy dotyczy on pierwszej, czy drugiej podstawy kasacyjnej. Tymczasem to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania nie tylko które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Z kolei w przypadku zarzutu błędnej wykładni konieczne jest wskazanie na czym polega wadliwe rozumienie przez Sąd pierwszej instancji przepisu. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Podobnie rzecz się ma przy naruszeniu prawa procesowego, gdzie należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Jeśli skarga kasacyjna oparta jest na obydwu podstawach kasacyjnych, co do zasady rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy i motywy rozstrzygnięcia nie budzą wątpliwości. W niniejszej sprawie jednak jedyny zarzut naruszenia przepisów postępowania opiera się na naruszeniu art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze niedookreślonej ustawy (z analizy całości skargi kasacyjnej wynika, że skarżącemu chodzi o ustawę z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej; t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902). Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest przepisem kompetencyjnym - dającym sądowi administracyjnemu możliwość podejmowania przewidzianego prawem rozstrzygnięcia oraz "wynikowym" - mówiącym o tym, jaki może być wynik sprawy. Naruszenie tego przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym normom prawnym. Aby zatem dokonać oceny zasadności tak skonstruowanego zarzutu, należy w pierwszej kolejności ocenić zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej należy przybliżyć zagadnienia natury ogólnej istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Wniosek dostępowy z 3 listopada 2022 r. obejmował żądanie udzielania informacji dotyczących warunków sprzedaży biletów na koncert Jose Carrerasa, który odbył się 2 października 2022 r. Zaskarżoną decyzją podmiot zobowiązany odmówił dostępu do informacji publicznej z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy. Zarzuty skargi kasacyjnej, sformułowane w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej koncentrują się wokół zarzutu błędnego uznania, iż nie zostały spełnione przesłanki ograniczenia prawa do informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.
Zgodnie z art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zauważyć należy, że tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1233; dalej: "u.z.n.k."). Zarzut naruszenia tego przepisu nie jest jednak usprawiedliwiony.
Pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy w zasadzie pokrywa się zakresowo z tajemnicą przedsiębiorstwa, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Przyjmuje się także, że ze stanem poufności będziemy mieli do czynienia tylko wtedy, gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji. Informacją poufną jest zatem informacja, którą przedsiębiorca uważa za poufną i pragnie, by pozostała ona tajemnicą dla pewnego kręgu odbiorców, konkurentów. Wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania. Wydaje się więc, że każda aktywność, która wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne, będzie stanowić realizację omawianego zalecenia ustawowego. Z tego względu ustawowe wymaganie podjęcia niezbędnych działań spełni także podjęcie pewnych czynności konkludentnych, jak np. dopuszczenie do informacji jedynie wąskiego kręgu pracowników. W konkretnych okolicznościach o obowiązku dochowania tajemnicy może przesądzać sam charakter informacji w powiązaniu z poziomem wiedzy zawodowej osób, które weszły w ich posiadanie. Mówiąc wprost, informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich - por. wyroki NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 192/13 i z 5 lipca 2013 r., I OSK 511/13, z 13 grudnia 2022 r., II OSK 1602/21.
Aby dana informacja podlegała ochronie na podstawie art. 11 u.z.n.k., jako tajemnica przedsiębiorstwa, musi spełniać dwie przesłanki: formalną i materialną. Pierwsza jest spełniona, gdy zostanie wykazane, że przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji. Ponadto musi zostać spełniona przesłanka materialna, tzn. aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy, muszą ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy.
W kontekście zarzutów skargi kasacyjnej należy podnieść, że trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż aspekt formalny, konieczny dla stwierdzenia istnienia tajemnicy przedsiębiorcy, nie został w niniejszej sprawie wykazany. Twierdzenie o zastrzeżeniu poufności pojawiło się dopiero w odpowiedzi na skargę, natomiast brak wykazania istnienia tej przesłanki w zaskarżonym rozstrzygnięciu podmiotu zobowiązanego. Nadto zarówno w odpowiedzi na skargę, jak i w skardze kasacyjnej powołano się na § 9 bliżej niezidentyfikowanej umowy, co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest wystarczające. Trzeba bowiem podnieść, że przesłanka formalna tajemnicy przedsiębiorcy wyraża się w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia określonych informacji.
Z kolei przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej. Tym samym wynikające z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) powinno zawierać argumentację wskazującą na okoliczność spełnienia zarówno przesłanek formalnych, jak i materialnych orzeczonej odmowy. Obie te przesłanki muszą być bowiem spełnione, aby dana informacja publiczna podlegała ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Nie jest natomiast wystarczające ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. Konieczne jest wykazanie, że konkretne informacje zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa. Szczególnie precyzyjne i wyczerpujące uzasadnienie powinny zawierać te decyzje, w których dokonuje się analizy takich klauzul generalnych jak "tajemnica przedsiębiorcy" i "tajemnica przedsiębiorstwa".
W realiach rozpatrywanej sprawy już sam fakt braku rozważenia w odpowiedzi na wniosek dostępowy kwestii istnienia przesłanki formalnej tajemnicy przedsiębiorcy stanowił wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu, jednakże również w odniesieniu do przesłanki materialnej uzasadnienie decyzji jest ogólnikowe, podczas gdy ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej i w związku z tym musi być należycie wykazane. Sąd pierwszej instancji trafnie podkreślił, że nie zostało wykazane, iż informacje, których żądał wnioskodawca, są tego rodzaju, że ich ujawnienie mogłoby wpłynąć na pogorszenie sytuacji rynkowej przedsiębiorcy. Raz jeszcze warto podkreślić, że ochronie podlegają informacje posiadające wartość gospodarczą dla przedsiębiorstwa, a więc takie, których ujawnienie godziłoby w interes przedsiębiorcy w wymiarze technicznym, technologicznym, organizacyjnym lub innym, mającym wartość gospodarczą. Przyjmuje się także, że "w niektórych okolicznościach informacjami objętymi tajemnicą przedsiębiorcy mogą też być informacje, których ujawnienie mogłoby mieć istotny wpływ na jego sytuację ekonomiczną i konkurencyjność, jakkolwiek nie muszą one mieć same w sobie wartości gospodarczej" (zob. wyrok NSA z 17.01.2020 r. I OSK 3514/18, LEX nr 2777300). Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, w jaki sposób ujawnienie informacji objętych wnioskiem dostępowym miałoby wpłynąć na pogorszenie sytuacji rynkowej przedsiębiorcy. Przypomnieć należy, że pytania zadane we wniosku dostępowym dotyczyły kwestii sprzedaży biletów na koncert – formy sprzedaży i terminów rozpoczęcia i zakończenia sprzedaży. Generalnie takie informacje w pewnym okresie czasu – przynajmniej częściowo – są ogólnie dostępne, dotyczy to w szczególności internetowej sprzedaży biletów.
W powyższym kontekście nie sposób uznać za zasadne zarzutów naruszenia art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze oraz art. 3 ust. 1 u.d.i.p. Podzielić bowiem należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że podmiot zobowiązany nie wykazał istnienia przesłanki formalnej ani materialnej tajemnicy przedsiębiorcy. Nadto należy podnieść, że ust. 1 art. 3 u.d.i.p. zawiera trzy punkty, a skarżący kasacyjnie nie sprecyzował, której jednostki redakcyjnej przepisu dotyczy zarzucane naruszenie. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. "Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:
1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
2) wglądu do dokumentów urzędowych;
3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów". Punkty 2 i 3 powyższego przepisu są irrelewantne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Zupełnie niezrozumiały jest zarzut skargi kasacyjnej oznaczony jako trzeci, w którym zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. W zarzucie wskazano, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że informacje objęte wnioskiem dostępowym stanowią informację publiczną. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie rozwinięto powyższego zarzutu, natomiast jest on sprzeczny z pozostałymi, wyżej omówionymi zarzutami, jak również z treścią rozstrzygnięcia, w którym odmówiono udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, a nie odmówiono informacji z uwagi na to, że nie stanowi ona informacji publicznej. Powyższy zarzut jest zatem niezrozumiały i nieusprawiedliwiony.
Wobec powyższego nie jest zasadny również zarzut skargi kasacyjnej oznaczony jako 5). Należy też podnieść, że Sąd pierwszej instancji nie przyjął, że organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji objętych wnioskiem dostępowym, co zarzuca skarżący kasacyjnie. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni pojęcia "tajemnicy przedsiębiorcy" i nakazał zastosowanie się przez organ do przedstawionej wykładni, nie przesądzając finalnego kierunku działań, jakie winny być podjęte przez podmiot zobowiązany.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej, jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.