III OSK 1878/23

III OSK 1878/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III SA/Gl 80/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-03-21
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art.3 ust.1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21marca 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 80/23 w sprawie ze skargi S.D. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach z dnia 1 grudnia 2022 r., nr 5/12/2022/IP w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S.D. na rzecz Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 21 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 80/23, oddalił skargę S.D. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach z dnia 1 grudnia 2022 r., nr 5/12/2022/IP w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
S.D. wnioskiem z dnia 31 października 2022 r. zwrócił się do Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie świadczeniodawców, którzy w związku z czasowym zaprzestaniem działalności nie udzielają świadczeń medycznych w listopadzie 2022 r., z uwzględnieniem kodu resortowego identyfikującego komórkę organizacyjną stanowiącą część VII systemu resortowych kodów identyfikujących oraz kodu resortowego charakteryzującego specjalności komórki organizacyjnej, stanowiącą część VIII systemu resortowych kodów identyfikacyjnych VIII części kodu resortowego.
Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach, decyzją z dnia 1 grudnia 2022 r., na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.) oraz art. 98 ust. 1 pkt 4 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2021 r., poz. 1285 ze zm.), odmówił wnioskodawcy udostępnienia żądanej informacji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że informacja o udostępnienie, której wystąpił wnioskodawca oraz zakres, dla którego dane są wymagane, jest informacją przetworzoną. Śląski OW NFZ nie gromadzi informacji w sposób wskazany we wniosku i musi ją wytworzyć. Przygotowanie tych danych wymaga przeprowadzenia szeregu czynności przygotowawczych i analitycznych, tj. przygotowanie wytycznych do analizy, zlecenie jej, przeprowadzenie odpowiedniej analizy, obróbka przygotowanych danych i przedstawienie ich w formie, w jakiej są żądane. Proces ten jest pracochłonny, czasochłonny i wymaga zaangażowania pracowników komórek: 1.Działu Kontraktowania Świadczeń w Lecznictwie Szpitalnym, 2. Działu Kontraktowania Świadczeń w Ambulatoryjnej Opiece Specjalistycznej i Opiece Długoterminowej, 3. Działu Kontraktowania Świadczeń w Stomatologii i Opiece Transgranicznej, 4. Działu Kontraktowania Świadczeń w Psychiatrii, Rehabilitacji i Świadczeniach Odrębnie Kontraktowanych, 5. Działu Kontraktowania Świadczeń w Podstawowej Opiece Zdrowotnej i Profilaktycznych Programach Zdrowotnych. Dyrektor wskazał, wnioskodawca w odpowiedzi na pismo organu, nie przedstawił argumentacji potwierdzającej szczególny interes publiczny, który uzasadniałby udzielenie wnioskowanej informacji. Brak jest zatem przesłanek do uznania, że wnioskowane wdane realnie wpłyną na funkcjonowanie określonych instytucji państwa, co przemawia za przyjęciem stanowiska, iż po stronie wnioskodawcy nie występuje szczególnie istotny interes publiczny, uzasadniający ich udzielenie. Organ dodał, że realizacja prawa dostępu do informacji publicznej nie może prowadzić do dezorganizacji organów władzy publicznej czy do istotnych zakłóceń w prawidłowym funkcjonowaniu tych organów czy zaspokajania ciekawości indywidualnych osób. Taki skutek może wywołać w konkretnych okolicznościach, konieczność analizowania, selekcjonowania dokumentów urzędowych znajdujących się w posiadaniu danej instytucji publicznej, jeśli wniosek o udostępnienie informacji nie ogranicza się do jednego czy kilku konkretnie wskazanych przez wnioskodawcę dokumentów. Materiał przygotowany z nakładem dodatkowych sił i środków specjalnie dla wnioskodawcy, nie powinien służyć jedynie jego indywidualnym interesom, ale musi być elementem pewnego szerszego działania służącemu większej społeczności. W ocenie Dyrektora nie sposób stwierdzić, że uzyskanie wnioskowej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ciężar oceny tego, czy wnioskodawca w sposób właściwy wykazał we wniosku istnienie interesu publicznego, spoczywa na podmiocie zobowiązanym, który powinien dokonać oceny zarówno wniosku, jak i zakresu, w jakim wnioskodawca chce uzyskać informację publiczną. W sytuacji zatem braku istotnego interesu publicznego, organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przetworzonej powinien wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji - co też w sprawie uczyniono.
Z powyższą decyzją nie zgodził się wnioskodawca, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej P.p.s.a.), uznał, że skarga jest bezzasadna.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Katowicach jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zaś wnioskowane przez skarżącego informacje odnoszą się do publicznej działalności organu, jak i do gospodarowania mieniem publicznym. Organ zakwalifikował informację, której zażądał skarżący jako informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a w konsekwencji odmówił jej udostępnienia z powodu niewykazania przez skarżącego przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego".
Dalej Sąd pierwszej instancji wskazał, że pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Jednak analiza orzecznictwa sądów administracyjnych daje podstawę do odkodowania definicji tego pojęcia. I tak, za informację publiczną przetworzoną uznaje się taką informację, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. Przyjmuje się jednak również, że informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te, wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się musi zatem z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona. Informacja publiczna przetworzona to też taka, która stanowi wynik ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Z uwagi na powyższe WSA w Gliwicach uznał, że organ prawidłowo uzasadnił w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że żądana informacja jest informacją przetworzoną. Śląski OW NFZ nie gromadzi bowiem informacji w sposób wskazany we wniosku i musi ją wytworzyć. Przygotowanie tych danych wymaga przeprowadzenia szeregu czynności przygotowawczych i analitycznych tj. przygotowanie wytycznych do analizy, zlecenie jej, przeprowadzenie odpowiedniej analizy, obróbki przygotowanych danych i przedstawienie ich w formie, w jakiej są żądane. Proces ten jest pracochłonny, czasochłonny i wymaga zaangażowania pracowników komórek: Działu Kontraktowania Świadczeń w Lecznictwie Szpitalnym, Działu Kontraktowania Świadczeń w Stomatologii i Opiece Transgranicznej, Działu Kontraktowania Świadczeń w Psychiatrii, Rehabilitacji i Świadczeniach Odrębnie Kontraktowanych, Działu Kontraktowania Świadczeń w Podstawowej Opiece Zdrowotnej i Profilaktycznych Programach Zdrowotnych. W ocenie Sądu, w wydanej decyzji organ wykazał w sposób wystarczający powody dla niewadliwego uznania, że żądana przez stronę informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej. Niewątpliwie bowiem zakres żądanych informacji, a więc dot. świadczeniodawców, którzy w listopadzie 2022 r. czasowo zaprzestali udzielania świadczeń medycznych wskazania ich komórek organizacyjnych z uwzględnieniem kodu identyfikacyjnego i resortowego uwzględniającego specjalność komórki organizacyjnej i sporządzenia tej informacji w formie arkusza kalkulacyjnego świadczy o tym, iż mamy do czynienia z informacją przetworzoną. W tej sytuacji zasadnie wezwano skarżącego do wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, czemu skarżący jednak nie sprostał, albowiem na wezwanie organu odpowiedzi w tym zakresie nie udzielił.
Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie także do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Z powyższego przepisu wynika, że udostępnienie informacji przetworzonej zależy od tego, czy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jednakże w sytuacji uznania przez organ administracji publicznej, że żądana informacja jest informacją publiczną przetworzoną, organ jako dysponent tejże informacji powinien powiadomić pisemnie wnioskodawcę o takim jej charakterze i zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wskazać, że jej udostępnienie może nastąpić po wykazaniu, w zakreślonym terminie, powodów, dla których spełnienie żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. W tej sprawie z powyższych obowiązków organ się wywiązał, natomiast skarżący na etapie postępowania nie wykazał, że żądana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Przyjęcie stanowiska skarżącego umożliwiałoby łatwe obejście ograniczenia w dostępie do informacji publicznej zawartego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i niweczyłoby cel jakiemu służyć ma regulacja zawarta w tym przepisie, tj. ograniczenie nałożonych na organy administracji wielu pracochłonnych czynności służących udostępnieniu informacji przetworzonych tylko do sytuacji, gdy jest to uzasadnione szczególnie istotnym interesem publicznym. Ustawodawca, ustanawiając prawo do informacji publicznej, miał również na względzie potrzebę zapewnienia ładu i porządku publicznego, którego w tym przypadku należy upatrywać w zagwarantowaniu podmiotom zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej możliwości prawidłowego funkcjonowania w ramach przypisanych im kompetencji, tak, by ich powinności nie zostały zdeterminowane jedynie udzielaniem informacji publicznej.
W dniu 2 czerwca 2023 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiódł skarżący, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 P.p.s.a., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 u.i.d.p. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji braku udostępnienia skarżącemu przez Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Katowicach wnioskowanej informacji publicznej;
2. art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędnie uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że w sprawie mamy co czynienia z informacją przetworzoną, podczas gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika, że podmiot dysponuje żądaną informacją publiczną i do jej udostępnienia nie jest konieczne dokonanie stosownych analiz, pomiarów czy też czasochłonnego zaangażowania pracowników podmiotu;
3. art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie przez WSA W Gliwicach, że Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ W Katowicach nie pozostaje w bezczynności z zakresie udostępnienia informacji publicznej i oddalenie skargi, w sytuacji gdy podmiot nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej, jak również wydał decyzję w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej;
4. art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6, art. 11 oraz art. 8 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji braku należytego uzasadnienia przez Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Katowicach podstaw, w oparciu o które organ stwierdził, że wnioskowana informacja publiczna stanowi informację przetworzoną.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skargach kasacyjnych jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej powołano podstawy kasacyjnej unormowane w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.
Na wstępie dalszych rozważań należy wskazać, że stopień skuteczności skargi kasacyjnej zależy od stopnia precyzji określenia jej zarzutów. Autor skargi kasacyjnej wyznacza bowiem zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych, czy też ich uzasadnienia. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie, które przepisy prawa materialnego, i w jaki sposób, zostały naruszone, oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone, i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest również powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie, przez wnoszącego ten środek prawny, rażącego naruszenia prawa materialnego. W przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie zarówno istnienia stanu naruszenia przepisów postępowania, jak też (jednocześnie) wpływu na wynik sprawy oraz "istotności" wpływu tego naruszenia na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).
Należy podkreślić, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie spełniają w pełni wskazanych wyżej wymogów, ponieważ wskazany w skardze kasacyjnej przepis art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w powiazaniu z innymi przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej i Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie miał zastosowania w sprawie.
Przypomnieć należy, ze zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. "Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a (...) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania". Przepis ten ma zatem zastosowanie w sytuacji, gdy wniesiono skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania administracyjnego, a organ administracji publicznej pozostawał w dniu wniesienia skargi w stanie bezczynności lub przewlekle prowadził postępowanie i skarga ta była uzasadniona, jednakże w dacie orzekania przez sąd nie jest możliwe zobowiązanie go do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, ponieważ organ przed wydaniem przez sąd wyroku zakończył postępowanie w sprawie i wydał stosowny akt lub dokonał czynności (por wyrok NSA z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2305/21). Tymczasem skarga wywiedziona w niniejszej sprawie nie dotyczyła bezczynności Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ, ale decyzji tego organu z dnia 1 grudnia 2022 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej (k. 2-4 akt sądowoadministracyjnych sprawy). WSA w Gliwicach zatem nie rozpoznawał skargi na bezczynność organu, lecz skargę na decyzję administracyjną. W sprawie nie mógł więc wydać rozstrzygnięcia stwierdzającego, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości w prowadzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji natomiast, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę na decyzję, a nie bezczynność lub przewlekle prowadzenie przez niego postępowania.
Za nieuprawnione należy również uznać zarzuty dotyczące obrazy przepisów prawa materialnego, sprowadzające się do wskazania, że w sprawie nie było postaw do uznania, że żądane przez skarżącego kasacyjnie dane stanowią informację przetworzoną.
Zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Tym bardziej zatem wymagało dokonania jego wykładni.
W kwestii dotyczącej interpretacji tego przepisu należy odwołać się do rozważań zawartych m.in. w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 915/16, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że analiza dotychczasowego orzecznictwa sądowego daje podstawę do odkodowania swojego rodzaju opisowej definicji tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja publiczna przetworzona to zatem taka informacja publiczna, która:
- w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z 30 września 2015 r., I OSK 1746/14);
- jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z: 12 grudnia 2012 r., I OSK 2149/12, 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 3 października 2014 r., I OSK 747/14);
- jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu - "przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki NSA z 5 września 2013 r. I OSK 953/13, I OSK 866/13, I OSK 865/13); "proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (por. wyrok NSA z 9 października 2010 r., I OSK 1737/12);
- może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyroki NSA z: 28 kwietnia 2016 r., I OSK 2658/14, 5 stycznia 2016 r., I OSK 33/15);
- nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją - "informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA z: 5 marca 2015 r., I OSK 863/14, z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14, z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11);
- której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów - "informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. wyroki NSA z: 2 października 2014 r., I OSK 140/14, 21 września 2012 r., I OSK 1477/12, 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05).
W orzecznictwie trafnie wskazano, że na tle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie można zaniechać indywidualnej klasyfikacji informacji publicznej w każdej konkretnej sprawie (zob. wyrok NSA z 18 sierpnia 2016 r., I OSK 19/15).
Biorąc pod uwagę wyżej przedstawione rozumienie pojęcia informacji publicznej przetworzonej uznać należy, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku prawidłowo odkodował to pojęcie i zastosował przepis art. 3 ust. 1 u.d.i.p. w okolicznościach faktycznych sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy jak i Sąd pierwszej instancji słusznie zauważyły, że w swoim wniosku skarżący w istocie zażądał dostępu do informacji przetworzonej, ponieważ po pierwsze, organ nie gromadzi informacji wskazanych we wniosku skarżącego kasacyjnie, a przygotowanie tych danych wymaga szeregu czynności przygotowawczych i analitycznych wykonywanych przez pracowników aż czterech komórek organizacyjnych Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Po drugie, skarżący kasacyjnie we wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie wykazał, że udostępnione dane są szczególnie istotne dla interesu publicznego, i nie odpowiedział na pismo organu wzywające go do wykazania, że legitymuje się szczególnym interesem publicznym pozwalającym uznać, że udostępnienie mu informacji przetworzonej jest uzasadnione.
Mając zatem na uwadze charakter wnioskowanych informacji oraz fakt, że skarżący kasacyjnie w żaden sposób zarówno w pismach kierowanych do organów (mimo wezwań), jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie wykazał, że jego wniosek jest szczególnie istotny dla interesu publicznego - organy zasadnie odmówiły ich udzielenia, a WSA w Gliwicach słusznie oddalił skargę na decyzję o odmowie udostepnienia informacji publicznej.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny o kosztach postępowania kasacyjnego, orzekł jak w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Koszty te wynoszą 240 zł i obejmują wynagrodzenie dla pełnomocnika organu za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 P.p.s.a. (uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12).