III OSK 1878/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, potwierdzając, że poletko bioremediacyjne stanowi instalację, a decyzję powinien wydać marszałek województwa, nie starosta.
Spółka zaskarżyła decyzję SKO o stwierdzeniu nieważności zezwolenia starosty na przetwarzanie odpadów. WSA w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając, że poletko bioremediacyjne jest instalacją, a zezwolenie powinien wydać marszałek województwa. NSA w wyroku oddalił skargę kasacyjną spółki, podzielając stanowisko WSA i wskazując, że poletko bioremediacyjne, ze względu na swoją konstrukcję i potencjalną emisję, jest instalacją w rozumieniu prawa ochrony środowiska, co skutkuje niewłaściwością starosty do wydania zezwolenia.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. "[...]" Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzającą nieważność decyzji Starosty Powiatu [...] zezwalającej spółce na przetwarzanie odpadów. SKO stwierdziło nieważność decyzji Starosty, wskazując na naruszenie przepisów o właściwości – zezwolenie na przetwarzanie odpadów w ramach przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko powinien wydać marszałek województwa, a nie starosta. WSA w Warszawie podtrzymał to stanowisko, uznając poletko bioremediacyjne za instalację w rozumieniu przepisów prawa ochrony środowiska. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z dnia 4 grudnia 2025 r. oddalił skargę kasacyjną spółki. NSA uznał, że poletko bioremediacyjne, opisane jako budowla ziemna z geomembraną, betonową podbudową i obwałowaniem, stanowi instalację w rozumieniu art. 3 pkt 6 lit. c Prawa ochrony środowiska, co potwierdził odwołując się do wcześniejszego orzecznictwa NSA w podobnej sprawie. W konsekwencji, przedsięwzięcie to zostało zakwalifikowane jako mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a właściwym organem do wydania zezwolenia był marszałek województwa. NSA oddalił zarzuty spółki dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania, uznając je za nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, poletko bioremediacyjne o opisanej konstrukcji stanowi instalację w rozumieniu art. 3 pkt 6 lit. c Prawa ochrony środowiska.
Uzasadnienie
Konstrukcja poletka bioremediacyjnego, obejmująca budowlę ziemną, geomembranę, betonową podbudowę i obwałowanie, spełnia definicję instalacji jako budowli niebędącej urządzeniem technicznym, której eksploatacja może spowodować emisję.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.o. art. 41 § ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Marszałek województwa jest organem właściwym do wydawania zezwoleń na przetwarzanie odpadów dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
p.o.ś. art. 3 § pkt 6 lit. c
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Instalacja to budowla niebędąca urządzeniem technicznym ani ich zespołem, której eksploatacja może spowodować emisję.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja wydana z naruszeniem przepisów o właściwości organu jest nieważna.
Pomocnicze
p.o.ś. art. 378 § ust. 2a pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Marszałek województwa jest organem właściwym do wydawania pozwoleń zintegrowanych dotyczących przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Prawo budowlane art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Budowla to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym budowle ziemne.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. § 2 § pkt 41
Określa, które przedsięwzięcia są kwalifikowane jako mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w tym instalacje do odzysku odpadów niebezpiecznych.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami art. § 2
Przewiduje przypadki, w których odzysk odpadów jest dopuszczalny poza instalacjami, ale nie modyfikuje definicji instalacji.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Poletko bioremediacyjne stanowi instalację w rozumieniu Prawa ochrony środowiska. Przedsięwzięcie kwalifikuje się jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Właściwym organem do wydania zezwolenia jest marszałek województwa, a nie starosta. Decyzja starosty wydana z naruszeniem właściwości jest nieważna.
Odrzucone argumenty
Poletko bioremediacyjne nie jest instalacją. Rozporządzenie o odzysku odpadów poza instalacjami ma zastosowanie. Starosta był właściwy do wydania zezwolenia. Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji (nieprzeprowadzenie dowodów).
Godne uwagi sformułowania
pojęcie instalacji z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo ochrony środowiska budowla ziemna, której użytkowanie spowoduje emisję określonych substancji decyzja wydana przez Starostę jest zatem dotknięta wadą nieważności opisaną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Skład orzekający
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący
Mirosław Wincenciak
członek
Tadeusz Kiełkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że poletko bioremediacyjne o określonej konstrukcji jest instalacją w rozumieniu Prawa ochrony środowiska oraz potwierdzenie właściwości marszałka województwa do wydawania zezwoleń w takich przypadkach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konstrukcji poletka bioremediacyjnego. Interpretacja definicji instalacji może być różna w zależności od szczegółów technicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji definicji 'instalacji' w kontekście ochrony środowiska i właściwości organów administracji, co jest istotne dla firm działających w branży gospodarki odpadami.
“Czy Twoje poletko bioremediacyjne to 'instalacja'? Kluczowa decyzja NSA w sprawie właściwości organów!”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1878/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Tadeusz Kiełkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 99/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1973
art. 3 pkt 6
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Dawid Piaskowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 99/22 w sprawie ze skargi P. "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 listopada 2021 r. nr KOA/2319/Oś/20 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej "WSA w Warszawie" lub "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 99/22, oddalił skargę P. "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej "SKO" lub "organ") z dnia 25 listopada 2021 r., nr KOA/2319/Oś/20, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Starosta Powiatu [...] (dalej "Starosta"), po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, decyzją z dnia 6 czerwca 2016 r., nr OŚ.6233.14.2016.MP, wydaną na podstawie art. 41 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 2, art. 42 ust. 2, art. 43 ust. 2 i art. 44 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm., dalej "u.o." lub "ustawa o odpadach") – zezwolił skarżącej na przetwarzanie odpadów o kodzie ex 17 05 03* (gleba i ziemia zawierająca substancje ropopochodne) i ex 17 05 05* (urobek z pogłębiania zawierający lub zanieczyszczony wyłącznie substancjami ropopochodnymi) w ilości 20 000 Mg/rok. W decyzji określono w szczególności rodzaj i ilość odpadów przewidywanych do przetworzenia, a także rodzaj i ilość odpadów powstających w wyniku przetworzenia podając, iż w wyniku przetworzenia powstaje odpad o kodzie 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03). Ponadto wskazano na metodę przetwarzania odpadów, które opiera się na procesie odzysku R5 – recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych. Decyzją z dnia 31 sierpnia 2018 r., nr OŚ.6233.16.2018.MP, Starosta zmienił decyzję z dnia 6 czerwca 2016 r., nr OŚ.6233.14.2016.MP, w zakresie ilości odpadów przewidywanych do przetworzenia oraz ilości odpadów powstających w wyniku przetwarzania (60 000 Mg/rok). Pismem z dnia 10 grudnia 2018 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska skierował do SKO wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Starosty z dnia 6 czerwca 2016 r.
Decyzją z dnia 29 czerwca 2020 r., nr KOA/3938/Oś/18, SKO stwierdziło nieważność decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia 6 czerwca 2016 r., nr OŚ.6233.14.2016.MP, zmienionej decyzją Starosty z dnia 31 sierpnia 2018 r., OŚ.6233.16.2018.MP, w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że decyzja Starosty jest dotknięta wadą określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Wydana bowiem została przez starostę, gdy tymczasem właściwym do orzekania w tej sprawie był marszałek województwa. Jak wskazano w uzasadnieniu, zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów (art. 41 ust. 2 ustawy o odpadach). Z normy art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach wynika, że co do zasady organem właściwym w sprawach zezwoleń na zbieranie odpadów i zezwoleń na przetwarzanie odpadów jest starosta. Jednakże w konkretnie wymienionych przypadkach, wyliczonych enumeratywnie w art. 41 ust. 3 pkt 1 u.o., organem właściwym jest marszałek województwa, a w sytuacji wskazanej w ust. 4 tego przepisu regionalny dyrektor ochrony środowiska. W art. 41 ust. 3 pkt 1 u.o. wskazano mianowicie, że marszałek województwa jest organem właściwym dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 2373). Ponadto, Kolegium przypomniało, że zgodnie z art. 378 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1973, dalej również "p.o.ś."), marszałek województwa jest właściwy w sprawach przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, SKO decyzją z dnia 25 listopada 2021 r., nr KOA/2319/Oś/20, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 29 czerwca 2020 r., nr KOA/3938/Oś/18. W uzasadnieniu tej decyzji podtrzymano dotychczasową argumentację oraz dodatkowo wskazano, że ilość przetwarzanych odpadów o kodach ex 17 05 03* oraz ex 17 05 05* (odpady niebezpieczne) wynosi 20000 Mg/rok, co daje ok. 55 Mg na dobę. Wobec powyższego przetwarzanie odpadów niebezpiecznych w ilości ponad 10 ton na dobę wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego (art. 201 ust. 1 p.o.ś.). Organem właściwym do wydania pozwolenia zintegrowanego jest Marszalek Województwa Mazowieckiego, natomiast w niniejszej sprawie decyzję o udzieleniu zezwolenia na przetwarzanie odpadów wydał Starosta.
Pismem z dnia 27 grudnia 2021 r. skarżąca złożyła skargę na decyzję SKO z dnia 25 listopada 2021 r. do WSA w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Starosty; 2) § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz.U. z 2015 r., poz. 796) wraz z załącznikiem do tego rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie; 3) pkt 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której przepis ten mówi o przetwarzaniu odpadów w instalacjach zaś w stanie faktycznym niniejszej sprawy przetwarzanie odpadów odbywa się poza instalacją; 4) art. 201 ust. 1 p.o.ś. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której przepis ten mówi o prowadzeniu instalacji zaś w stanie faktycznym niniejszej sprawy przetwarzanie odpadów odbywa się poza instalacją; 5) art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 78 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności zaniechania przeprowadzenia zawnioskowanych przez stronę dowodów; 6) art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach w związku z at. 378 ust. 2a pkt 1 p.o.ś. w zw. z art. 3 p.o.ś. oraz § 2 ust. 1 pkt 41 rozporządzenia z 2010 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji w której poletko bioremediacyjne należące do spółki w sposób niezasadny zostało zakwalifikowane jako instalacja służąca do przetwarzania odpadów; 7) art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie poletka bioremediacyjnego należącego do spółki za instalację. Nadto skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji błąd w dokonaniu ustaleń faktycznych w zakresie tego, czy poletko bioremediacyjne należące do spółki stanowi instalację, polegający na niezasadnym uznaniu, że jest ono instalacją, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia, iż decyzję na przetwarzanie odpadów z dnia 6 czerwca 2016 r. wydał niewłaściwy organ. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
W dniu 25 kwietnia 2022 r. WSA w Warszawie wydał opisany na wstępie wyrok, którym oddalił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku Sądu I instancji wskazał, że wyłączną podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty był art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., czyli przyjęcie, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. W odniesieniu do tej przesłanki, inaczej niż w przypadku art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie jest konieczne wykazanie, że naruszenie przepisów o właściwości miało charakter oczywisty. Innymi słowy, również w przypadku istnienia wątpliwości co do organu właściwego, w tym będących skutkiem konieczności dokonania wykładni oraz zastosowania przepisów zawierających zwroty ogólne, organ nadzoru zobowiązany jest stwierdzić nieważność decyzji, jeżeli ostatecznie dojdzie do wniosku, że właściwy do wydania kwestionowanej decyzji był inny organ.
Zdaniem Sądu I instancji, § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami nie modyfikuje ustawowej definicji instalacji, a jedynie przewiduje, na zasadzie wyjątku od ustawowej zasady z art. 30 ust. 1 u.o., przypadki, w których zgodne z prawem jest prowadzenie odzysku pewnych odpadów poza instalacjami. Innymi słowy, jeżeli uznamy, że dane przedsięwzięcie jest prowadzone w instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.o.ś., to powołane rozporządzenie z dnia 11 maja 2015 r. nie może mieć w ogóle zastosowania.
WSA w Warszawie podzielił stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt II OW 6/18, gdzie uwzględniając istotne elementy pokrywające się z opisem przedmiotowego przedsięwzięcia, NSA doszedł do wniosku, że mamy tu do co czynienia z instalacją w postaci budowli ziemnej niebędącej urządzeniem technicznym ani ich zespołem, których eksploatacja może spowodować emisję (art. 3 pkt 6 lit.c p.o.ś.). Ponadto Sąd I instancji zwrócił uwagę na art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ustawodawca powierzył wyłącznie NSA kompetencję do rozstrzygania sporów o właściwość (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.), co jest dodatkowym argumentem na rzecz konieczności przestrzegania przez WSA postanowień NSA rozstrzygających takie spory w podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Sąd I instancji wskazał, że z opisu przedsięwzięcia wynika, że wykonana ma być podbudowa pod geomembramę z betonu B–10 o grubości 10 cm, a nadto, na geomembramie ma być ułożona warstwa konstrukcyjna betonu B–25 o grubości 20 cm z przerwami dylatacyjnymi. Powyższe potwierdza tezę, że w sposób oczywisty przedsięwzięcie jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przyjęcie, że mamy do czynienia z instalacją w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.o.ś. przeznaczoną do odzysku odpadów niebezpiecznych sprawia, że przedmiotowe przedsięwzięcie prowadzone przez Spółkę i objęte pozwoleniem Starosty z dnia 6 czerwca 2016 r. było zaliczone do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 pkt 41 Rozporządzenia z 2010 r.). Z kolei w myśl art. 41 ust. 3 pkt 1 u.o., pozwolenie na przetwarzanie odpadów w ramach tego typu przedsięwzięć wydaje nie starosta, ale marszałek województwa. Uzupełniająco wskazano, że marszałek województwa jest również organem właściwym do wydawania zezwoleń na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska, w tym pozwoleń zintegrowanych (art. 201 p.o.ś.), jeżeli dotyczą one przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (art. 378 ust. 2a pkt 2 p.o.ś.).
Pismem z dnia 28 czerwca 2022 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie złożyła skarżąca (dalej także "skarżąca kasacyjnie"), zaskarżając go w całości. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
1) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawy odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami wraz z załącznikiem do tego rozporządzenia, który to przepis wraz z załącznikiem do rozporządzenia przewidywał wprost możliwość przetwarzania odpadów o kodach ex 17 05 03 * oraz ex 17 05 05* poza instalacjami i stanowił podstawę wydania decyzji Starosty;
2) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie poletka bioremediacyjnego należącego do skarżącej za instalację;
3) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 6 lit. c p.o.ś. poprzez jego błędną wykładnię, która skutkowała przyjęciem, że poletko bioremediacyjne skarżącej stanowi instalację w rozumieniu tego przepisu;
4) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. § 2 pkt 41 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez jego błędne zastosowanie pomimo tego, że poletko bioremediacyjne skarżącej nie może zostać uznane za instalację;
5) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, w której brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Starosty;
6) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez WSA w Warszawie, że:
a) ustalenia faktyczne co do tego, że poletko bioremediacyjne skarżącej stanowi instalację są nieprawidłowe oraz
b) nieuwzględnienie przez WSA Warszawie, że organy administracji niezasadnie zaniechały podjęcia wszelkich czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności zaniechały przeprowadzenia zawnioskowanych przez stronę dowodów na okoliczność, że poletko bioremediacyjne należące do skarżącej nie stanowi instalacji w rozumieniu przepisów prawa ochrony środowiska.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy o ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, podniesiono w niej bowiem zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i zarzut naruszenia przepisów postępowania. W takiej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Uchybienia przepisom postępowania mogą być skutecznie podnoszone, jeśli jednocześnie strona skarżąca kasacyjnie wykaże, że mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2023 r., III OSK 1167/22).
Ponieważ w zarzucie naruszenia przepisów postępowania skarżąca kasacyjnie powołała art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., wypada zauważyć, że przepis w ogóle nie był przez Sąd I instancji stosowany. "W przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego postanowienia. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją, stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, normy prawnej. W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a." (wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2024 r., III OSK 117/24).
Skarżąca kasacyjnie w odnośnym zarzucie powołała także przepisy kodeksu postępowania administracyjnego statuujące zasadę prawdy materialnej oraz regulujące przeprowadzanie dowodów (art. 7, art. 75 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a.). Z treści zarzutu wynika, że – zdaniem skarżącej kasacyjnie – organ naruszył powołane przepisy przez poczynienie nieprawidłowych ustaleń faktycznych co do tego, że poletko bioremediacyjne stanowi instalację, jak również przez zaniechanie czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaniechanie przeprowadzania zawnioskowanych dowodów (w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wymieniono w tym kontekście dowód z opinii biegłego). Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącej kasacyjnie w tej mierze.
Jak ustalił organ, proces bioremediacji opisano w przedmiotowej decyzji w ten sposób, że będzie on prowadzony na poletkach bioremediacyjnych na utwardzonym podłożu uszczelnionym geomembraną PEHD o grubości 2 mm, podbudowę którego stanowić będzie warstwa betonu B-10 o grubości 10 cm. Na geomembranie ułożona zostanie warstwa konstrukcyjna betonu B-25 o grubości 20 cm z przerwami dylatacyjnymi. Poletko remediacyjne zabezpieczone będzie obwałowaniem o wysokości 50 cm, w którym zakotwiczona zostanie folia PEHD. Odcieki do zbiornika bezodpływowego odprowadzać będzie drenaż nadfoliowy. Odpady poddawane bioremediacji powinny być regularnie zraszane preparatem bakteryjnym i nawilżane odciekami oraz mieszane przy użyciu ciężkiego sprzętu.
Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy był w pełni wystarczający do ustalenia relewantnych, zreferowanych wyżej, okoliczności faktycznych. Nie było też przesłanek do powołania biegłego; kwalifikacji prawnej stwierdzonego stanu faktycznego mógł i powinien zaś dokonać organ we własnym zakresie. Zarzut naruszenia przepisów postępowania okazał się zatem nieskuteczny.
Zarzut naruszenia art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego ("ilekroć w ustawie jest mowa o budowli należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową") i zarzut naruszenia art. 3 pkt 6 lit. c p.o.ś. ("ilekroć w ustawie jest mowa o instalacji rozumie się przez to budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję") – są ze sobą – co też zostało podkreślone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – ściśle związane i zmierzają do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, że poletko bioremediacyjne skarżącej jest instalacją w rozumieniu art. 3 pkt 6 lit. c p.o.ś.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie zakwalifikował poletko bioremediacyjne skarżącej jako instalację w rozumieniu art. 3 pkt 6 lit. c p.o.ś. – co implikuje niezasadność odnośnych zarzutów (zarzuty 2 i 3). Kluczową część argumentacji Sądu I instancji (a wcześniej organu) w tym zakresie stanowi odwołanie się postanowienia z dnia 11 maja 2018 r., II OW 6/18, w którym na tle podobnego stanu faktycznego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Co prawda podczas przetwarzania odpadów (gleba i ziemia zawierająca substancje ropopochodne, urobek z pogłębiania zawierający lub zanieczyszczony wyłącznie substancjami ropopochodnymi) w procesie odzysku R5 nie będą wykorzystywane stacjonarne urządzenia techniczne lub ich zespół powiązany technologicznie, ale niewątpliwie powstaną budowle nie będące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję, a zatem będzie to instalacja. Ukształtowanie terenu w formie obwałowania pryzm nawożonego gruntu wraz z wykonaniem zabezpieczenia podłoża piaskiem oraz geomembraną i folią PEHD, przegłębienie terenu w celu wykonania zbiornika bezodpływowego o określonym spadku przeznaczonym do zbierania odcieków z pryzm dowodzi, że powstanie budowla nie będąca urządzeniem technicznym ani ich zespołem w wyniku eksploatacji, której powstanie emisja związana z odprowadzaniem z pryzmy odcieków zawierających wodę, pozostałości użytych podczas odzysku preparatów czy podlegających odzyskowi substancji ropopochodnych. Powstanie zatem budowla ziemna, której użytkowanie spowoduje emisję określonych substancji. Taka charakterystyka odpowiada pojęciu instalacji z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo ochrony środowiska". Podzielając przytoczone stanowisko, należy zarazem stwierdzić, że – wobec tożsamości istotnych elementów stanu faktycznego – istniały pełne podstawy do jego transponowania na grunt niniejszej sprawy.
Zakwalifikowanie przedmiotowego poletka bioremediacyjnego jako instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 lit. c p.o.ś. w istocie przesądza już o bezzasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Siłą rzeczy wykluczone było bowiem zastosowanie § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawy odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (zarzut 1), natomiast spełnione zostały przesłanki opisane w hipotezie normy z § 2 pkt 41 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (zarzut 4). Wbrew wymienionym zarzutom skargi kasacyjnej, zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że przedmiotowe przedsięwzięcie – jako instalacja przeznaczona do odzysku odpadów niebezpiecznych – było zaliczone do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach zezwolenie na przetwarzanie odpadów w ramach tego typu przedsięwzięć wydaje marszałek województwa. Decyzja wydana przez Starostę jest zatem dotknięta wadą nieważności opisaną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Z tego względu nieskuteczny okazał się również zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach (zarzut 5).
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI