III OSK 1877/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-09-20
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejpolski związek sportowyzadania publicznedotacje państwoweprotokoły zarządubezczynność organuskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną Polskiego Związku Lekkiej Atletyki, potwierdzając, że związki sportowe otrzymujące dotacje państwowe są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Polskiego Związku Lekkiej Atletyki (PZLA) od wyroku WSA w Warszawie, który zobowiązał PZLA do udostępnienia informacji publicznej w zakresie protokołów z posiedzeń zarządu. NSA rozpoznał zarzuty PZLA dotyczące jego statusu jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej. Sąd uznał, że PZLA, jako polski związek sportowy otrzymujący dotacje państwowe i wykonujący zadania publiczne, jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, podobnie jak inne związki sportowe.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Polskiego Związku Lekkiej Atletyki (PZLA) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA zobowiązał PZLA do udostępnienia informacji publicznej, w tym protokołów z posiedzeń zarządu, uznając, że PZLA, jako beneficjent dotacji państwowych i podmiot wykonujący zadania publiczne, jest zobowiązany do udostępniania takich informacji. PZLA w skardze kasacyjnej zarzucał błędną wykładnię przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, twierdząc, że protokoły z posiedzeń zarządu są wewnętrznymi dokumentami organizacji prywatnoprawnej i nie stanowią informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że polskie związki sportowe, działające w formie stowarzyszeń, ale wykonujące zadania publiczne i dysponujące majątkiem publicznym (otrzymując dotacje państwowe), są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej na mocy art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo dotyczące innych związków sportowych. NSA uznał, że zarzuty PZLA dotyczące naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej są niezasadne, a protokoły z posiedzeń zarządu PZLA, dotyczące sposobu powoływania reprezentantów, stanowią informację publiczną, gdyż koszty ich udziału pokrywane są z budżetu państwa. Sąd odrzucił również zarzut dotyczący bezczynności, wskazując, że PZLA błędnie uznał żądane informacje za niepubliczne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, polski związek sportowy, który wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym (otrzymując dotacje państwowe), jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

Uzasadnienie

Polskie związki sportowe, mimo że działają w formie stowarzyszeń, wykonują zadania publiczne w zakresie kultury fizycznej i sportu, otrzymują dotacje państwowe i podlegają nadzorowi ministra. Spełniają tym samym przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Polski związek sportowy, wykonujący zadania publiczne i dysponujący majątkiem publicznym, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 2 lit. f

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacje dotyczące sposobu powoływania reprezentantów na zawody, których koszty pokrywane są z budżetu państwa, są informacją publiczną.

u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 5 lit. d

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacje dotyczące sposobu powoływania reprezentantów na zawody, których koszty pokrywane są z budżetu państwa, są informacją publiczną.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Dotyczy wykładni przepisu.

u.s. art. 7 § 1

Ustawa o sporcie

Definicja polskiego związku sportowego.

u.s. art. 29 § 1

Ustawa o sporcie

Możliwość dofinansowania przez ministra.

p.o.s. art. 2 § 1 i 2

Prawo o stowarzyszeniach

Charakter stowarzyszeń.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o bezczynności.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Polski Związek Lekkiej Atletyki, jako podmiot wykonujący zadania publiczne i dysponujący majątkiem publicznym (otrzymujący dotacje państwowe), jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Protokół z posiedzenia zarządu PZLA dotyczący sposobu powoływania reprezentantów, których koszty udziału pokrywane są z budżetu państwa, stanowi informację publiczną.

Odrzucone argumenty

Protokół z posiedzenia zarządu PZLA jest wewnętrznym dokumentem organizacji prywatnoprawnej i nie stanowi informacji publicznej. Polski Związek Lekkiej Atletyki nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w każdym przypadku. Pismo PZLA z 28 stycznia 2019 r. stanowiło realizację wniosku, a organ nie pozostawał w bezczynności.

Godne uwagi sformułowania

polski związek sportowy należy uznać za szczególny rodzaj organizacji społecznej polski związek sportowy jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej informacje dotyczące PZLA, w szczególności (sposobu) powoływania reprezentantów na różnego rodzaju zawody, mistrzostwa itp. są informacją publiczną w świetle art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, gdyż koszty ich udziału pokrywane są z budżetu Skarbu Państwa

Skład orzekający

Teresa Zyglewska

przewodniczący

Tamara Dziełakowska

sprawozdawca

Maciej Kobak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że polskie związki sportowe, otrzymujące dotacje państwowe i wykonujące zadania publiczne, są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej. Potwierdzenie, że protokoły dotyczące sposobu powoływania reprezentantów, których udział finansowany jest ze środków publicznych, stanowią informację publiczną."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego statusu polskich związków sportowych i ich zobowiązań w zakresie dostępu do informacji publicznej. Może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych typów organizacji pozarządowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście organizacji sportowych, które otrzymują środki publiczne. Jest to istotne dla transparentności działania związków sportowych.

Czy protokoły z posiedzeń zarządu Polskiego Związku Lekkiej Atletyki to informacja publiczna? NSA odpowiada!

Sektor

sport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1877/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Tamara Dziełakowska /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 169/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-06-17
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1263
art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1-3, art. 12, art. 13, art. 14, art. 15, art. 16, art. 29
Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: sekretarz sądowy Olga Wrońska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Polskiego Związku Lekkiej Atletyki z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 169/19 w sprawie ze skargi R. F. na bezczynność Polskiego Związku Lekkiej Atletyki z siedzibą w Warszawie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w sprawie z wniosku z dnia 21 stycznia 2019 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 17 czerwca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SAB/Wa 169/19) po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. F. na bezczynność Polskiego Związku Lekkiej Atletyki z siedzibą w Warszawie (dalej również jako PZLA lub organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w sprawie z wniosku z 21 stycznia 2019 r.:
1. zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z 21 stycznia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie tiret 1, 2, 3 i 5, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;
2. stwierdził, że bezczynność organu w zakresie określonym w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;
3. oddalił skargę w zakresie tiret 4 wniosku;
4. zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 21 stycznia 2019 r. skarżący zwrócił się do Polskiego Związku Lekkiej Atletyki o udostępnienie informacji w zakresie:
– pełnego protokołu z posiedzenia Zarządu 6/2018 r.,
– pełnego protokołu z posiedzenia Zarządu 5/2018 r.,
– pełnego protokołu z posiedzenia Zarządu 4/2018 r.,
– pisma K. A. wraz z kopiami 5 załączników, które przedstawił na posiedzeniu Komisji Dyscyplinarnej w dniu 4 lipca 2018 r.,
– pełnego protokołu z zebrania Zarządu z dnia 13 lutego 2016 r.
W odpowiedzi na wniosek PZLA wskazał, że tego rodzaju dokumenty nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2001 Nr 112 poz. 1198 ze zm.), a w związku z tym nie podlegają udostępnianiu w trybie w niej przewidzianym, gdyż nie dotyczą publicznoprawnej sfery działalności PZLA ani gospodarowania przez PZLA mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Skargę na bezczynność organu wniósł R. F. , podnosząc, że informacje, o których udostępnienie wystąpił, stanowią informację publiczną, gdyż dotyczą działalności statutowej organu, a dokumenty przedstawione przed Komisją dyscyplinarną dotyczą bezpośrednio jego osoby. Ponadto pełne protokoły z posiedzeń zarządu PZLA zawierają istotne informacje na temat sposobu powoływania reprezentantów na zeszłoroczne Mistrzostwa Europy w Berlinie tak samo jak dokumenty, które przedstawił K. A. wraz ze wszystkimi załącznikami (5 sztuk) na komisji dyscyplinarnej PZLA, w której był skarżący stroną postawioną przed komisją. Dokumenty zawierają szereg informacji, przedstawiających rzeczywisty obraz powoływania reprezentantów na Mistrzostwa Europy, na które nie został powołany. Brak powołania jest dyskryminacją, którą przedstawił do rozstrzygnięcia Trybunałowi Arbitrażowemu ds. sportu przy Polskim Komitecie Olimpijskim.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że kopie protokołów z posiedzeń/zebrań Zarządu PZLA są to wewnętrzne dokumenty organizacyjne związku sportowego i nie mogą być utożsamiane z publicznoprawną sferą działalności. Również kopia pisma K. A. wraz z kopiami 5 załączników nie stanowi informacji publicznej i nie została złożona w PZLA, a jako sprawa dyscyplinarna mogła być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że informacje dotyczące PZLA, w szczególności (sposobu) powoływania reprezentantów na różnego rodzaju zawody, mistrzostwa itp. są informacją publiczną w świetle art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, gdyż koszty ich udziału pokrywane są z budżetu Skarbu Państwa, na który składają się wszyscy podatnicy. Sąd zwrócił uwagę, że w analogicznych sprawach dotyczących Polskiego Związku Piłki Nożnej, orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny, który w postanowieniu z 26 lipca 2012 r. sygn. akt I OZ 524/12 uznał, że PZPN jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia takiej informacji. Odwołując się do art. 29 ust. 1 ustawy o sporcie oraz § 35 i § 36 statutu PZLA (dostępnego na stronie https://www.pzla.pl/file/4958-statut-polskiego-zwiazku-lekkiej-atletyki.pdf) i analogicznego do nich art. 76 § 1 statutu PZPN, Sąd stwierdził, że skoro w odniesieniu do PZPN uznano za niekwestionowany fakt, że PZPN jest beneficjentem dotacji przyznawanych przez Ministra Sportu i Turystyki, a zatem dysponuje majątkiem publicznym, to ta sama sytuacja występuje w odniesieniu do PZLA i dlatego Sąd uznał, że Polski Związek Lekkiej Atletyki jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Sąd pierwszej instancji, po analizie żądanych przez skarżącego w tiret 1-3 i 5 wniosku dokumentów stwierdził, że zawarte w nich informacje są informacją publiczną, a PZLA należy do podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Wskazując na powyższe, Sąd pierwszej instancji uznał, że PZLA pozostaje w bezczynności wobec tiret 1-3 i 5 wniosku skarżącego, bowiem błędnie przyjął, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, a w konsekwencji nie udzielił w terminie odpowiedzi w sposób i w formie żądanej we wniosku. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono jak na wstępie na mocy art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a P.p.s.a., a w sprawie kosztów na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a.
Natomiast Sąd pierwszej instancji oddalił skargę w zakresie tiret 4 wniosku, wskazując, że z utrwalonego orzecznictwa wynika, że nie można w trybie dostępu do informacji publicznej żądać dokumentów, dotyczących sprawy/osoby wnioskodawcy. W treści skargi skarżący zaznaczył, że dokumenty te zawierają szereg informacji, przedstawiających rzeczywisty obraz powoływania reprezentantów na Mistrzostwa Europy, na które nie został powołany, co uznał za dyskryminację, którą przedstawił do rozstrzygnięcia Trybunałowi Arbitrażowemu ds. sportu przy Polskim Komitecie Olimpijskim. W tej sytuacji brak jest podstaw do żądania opisanych dokumentów, dotyczących indywidualnej, dyscyplinarnej sprawy skarżącego, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym zakresie skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Polski Związek Lekkiej Atletyki z siedzibą w Warszawie, zaskarżając go w części, tj. w zakresie pkt 1, 2 i 4. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. art. 1 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. 2019 r., poz. 1429 ze zm.) przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że pełne protokoły z posiedzenia Zarządu 6/2018 r., 5/2018 r., 4/2018 r., pełny protokół z zebrania Zarządu z dnia 13 lutego 2016 r. stanowią informację publiczną;
2. art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit. f i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że Polski Związek Lekkiej Atletyki jest w każdym przypadku podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej;
3. art. 4 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że Zobowiązany jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w postaci pełnego protokołu z posiedzenia Zarządu 6/2018 r., 5/2018 r., 4/2018 r., pełnego protokołu z zebrania Zarządu z dnia 13 lutego 2016 r.;
4. art. 17 w zw. z art. 16 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że pomimo udzielenia przez zobowiązanego odpowiedzi na wniosek skarżącego z 21 stycznia 2019 r. zobowiązany pozostawał w bezczynności wobec tego wniosku.
Wskazując na powyższe zarzuty, PZLA wniósł o uchylenie zaskarżonego w części wyroku i oddalenie w całości skargi względnie o uchylenie zaskarżonego w części wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie od skarżącego na rzecz zobowiązanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że PZLA (jako polski związek sportowy) bez jakichkolwiek wyjątków, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Tymczasem protokoły z posiedzeń Zarządu (organu PZLA), jako autonomicznej, prywatnoprawnej organizacji społecznej o charakterze stowarzyszenia, nie dotyczą i nie stanowią spraw publicznych, lecz wyłącznie prywatnych spraw tej organizacji i z tej przyczyny nie można ich kwalifikować jako informacji publicznych. Dokumenty te nie dotyczą publicznoprawnej sfery działalności PZLA ani gospodarowania przez PZLA mieniem komunalnym lub majątkiem. Jak zaznaczył PZLA, udostępnieniu podlega nie każda informacja będąca w dyspozycji stowarzyszenia lub odnosząca się do jego funkcjonowania, lecz tylko ta która dotyczy wykonywania zadań publicznych lub dysponowania majątkiem publicznym. Natomiast część działalności polskiego związku sportowego może w określonej sytuacji mieć charakter publiczny i w związku tym może podlegać ujawnieniu, względnie dotyczyć gospodarowania mieniem publicznym. Pozostałe jednak czynności i działalność Związku nie odnoszą się do wykonywanych zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym.
Zdaniem organu, kopie protokołów z posiedzeń/zebrań Zarządu PZLA są wewnętrznymi dokumentami organizacyjnymi PZLA i nie mogą być utożsamiane z publicznoprawną sferą działalności. Posiedzenia/zebrania Zarządu PZLA stanowią odzwierciedlenie prowadzenia spraw PZLA przez Zarząd. Ich agendą jest organizacja stosunków wewnętrznych, a także stanowią czynności faktyczne i organizacyjne Związku. Dopiero w wyniku posiedzeń/zebrań są podejmowane przez Zarząd Związku stosowne decyzje, ujawnianie osobom trzecim zgodnie z reprezentacją Związku. To dopiero te decyzje, gdy dotyczą wyjątkowo bezpośrednio sfery publicznoprawnej, mogłyby ewentualnie podlegać ujawnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej odrzucenie w całości i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) i nie dostrzegając przy tym przypadków nieważności postępowania wymienionych w § 2 tego artykułu, zauważyć należało, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.): "[o]bowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów".
Kwalifikując Polski Związek Lekkiej Atletyki jako podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej Sąd pierwszej instancji dokonał tej oceny w analogii do Polskiego Związku Piłki Nożnej, wskazując na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z 26 lipca 2012 r. sygn. akt I OZ 524/12 oraz porównując statuty obu ww. Związków. W konsekwencji tego porównania Sąd pierwszej instancji przyjął, że skoro oba te Związki są beneficjentami dotacji przyznawanych przez Ministra Sportu i Turystyki, a zatem dysponują majątkiem publicznym, to w stosunku do nich została spełniona przesłanka z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Powyższy pogląd, kwalifikujący PZLA jako dysponenta majątku publicznego nie został zakwestionowany w skardze kasacyjnej, a jej argumentacja odwoływała się do sposobu działania PZLA jako autonomicznej, prywatnoprawnej organizacji społecznej o charakterze stowarzyszania. To z kolei wymagało od Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę dokonania analizy przepisów ustawy z 25 czerwca 2010 r. o sporcie (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1263 ze zm.) jako podstawowego aktu normatywnego regulującego sposób działanie Polskiego Związku Lekkiej Atletyki jako polskiego związku sportowego (§ 1 Statutu PZLA).
I tak, zgodnie z art. 7 ustawy z 25 czerwca 2010 r. o sporcie: "W celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w danym sporcie może być utworzony polski związek sportowy" (ust. 1). "Utworzenie polskiego związku sportowego przez związek sportowy wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw kultury fizycznej" (ust. 2). "W sprawach nieuregulowanych w ustawie do polskiego związku sportowego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach" (ust. 3). Polski związek sportowy jest osobą prawną działającą w formie prawnej stowarzyszenia lub związku stowarzyszeń (art. 6 ust. 2, art. 12 ust. 2). Osobie tej ustawodawca przyznaje szczególne uprawnienia, w tym prawa o charakterze wyłącznym (art. 13-15 ustawy). Tym samym, polski związek sportowy należy uznać za szczególny rodzaj organizacji społecznej (tj. trwałego zrzeszenia osób fizycznych lub osób prawnych, które są związane wspólnym celem i stałą więzią organizacyjną, niewchodzącego w skład aparatu państwowego i niebędącego jednocześnie spółką prywatną), działającej w formie prawnej stowarzyszenia (związku stowarzyszeń), tj. dobrowolnego, samorządnego i trwałego zrzeszenia o celach niezarobkowych, które samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności (art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 713). Potwierdza to bezpośrednie odesłanie do przepisów prawa o stowarzyszeniach we wszystkich sprawach dotyczących tych organizacji społecznych, które nie są uregulowane w komentowanej ustawie. Przepisy ustawy o sporcie nie ograniczają przy tym znacząco sfery samorządności (samodzielności, autonomii) polskich związków sportowych w porównaniu ze "zwykłymi" stowarzyszeniami. W konsekwencji tworzenie polskich związków sportowych stanowi przejaw konstytucyjnej wolności zrzeszania się (art. 12 i 58 Konstytucji RP; wolność zrzeszania znajduje oparcie także w licznych aktach prawa międzynarodowego i wspólnotowego), która jest realizowana zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym i może podlegać wyłącznie takim ograniczeniom, które są przewidziane przez przepisy rangi ustawowej, niezbędnym do zapewnienia interesów bezpieczeństwa państwowego lub porządku publicznego oraz ochrony zdrowia lub moralności publicznej albo ochrony praw i wolności innych osób (art. 1 ust. 1 i 2 Prawa o stowarzyszeniach). Jako organizacje społeczne, do których stosuje się przepisy o stowarzyszeniach, polskie związki sportowe mają prawo wypowiadania się w sprawach publicznych, w szczególności związanych z przedmiotem i celami ich działalności (art. 1 ust. 3 Prawa o stowarzyszeniach). Polskie związki sportowe, jako organizacje społeczne, należą również do szerszej kategorii, jaką stanowią organizacje pozarządowe (non-governmental organisations). Autonomię i specyfikę pozarządowych organizacji sportowych uznaje także Unia Europejska (zob. J. Foks, "Biała księga sportu" Komisji Europejskiej, Sport Wyczynowy 2008, nr 1-3, s. 103) - tak Badura Marcin, Basiński Hubert, Kałużny Grzegorz i Wojcieszak Marcin. Ustawa o sporcie. Komentarz, art. 7. LEX 2011.
Zauważyć jednak należy, że w myśl art. 13 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 2010 r. o sporcie: "Polski związek sportowy ma wyłączne prawo do: (1) organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski oraz o Puchar Polski w danym sporcie; (2) ustanawiania i realizacji reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez związek z wyjątkiem reguł dyscyplinarnych dotyczących dopingu w sporcie; (3) powołania kadry narodowej oraz przygotowania jej do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych, mistrzostw świata lub mistrzostw Europy; (4) reprezentowania tego sportu w międzynarodowych organizacjach sportowych". Zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy, nadzór nad działalnością polskich związków sportowych sprawuje minister właściwy do spraw kultury fizycznej, m. in. przez kontrolę polskiego związku sportowego (ust. 3 pkt 2), której zakresem objęta jest działalność polskiego związku sportowego pod względem zgodności z przepisami prawa oraz postanowieniami statutu, który zatwierdza w drodze decyzji minister właściwy do spraw kultury fizycznej (ust. 4). Stosownie natomiast do treści art. 29 ust. 1 ustawy o sporcie, minister właściwy do spraw kultury fizycznej może dofinansowywać uprawianie lub organizowanie sportu oraz jego promocję. Tenże minister, w myśl art. 29 ust. 7 ww. ustawy, w zakresie dofinansowania zadań związanych z przygotowaniem kadry narodowej do udziału w igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich, igrzyskach głuchych, mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy, może zlecać polskim związkom sportowym, Polskiemu Komitetowi Olimpijskiemu i Polskiemu Komitetowi Paraolimpijskiemu realizację zadań publicznych z pominięciem otwartego konkursu ofert, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1118 ze zm.). Przepisy art. 47 i art. 151 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 ze zm.) stosuje się odpowiednio. Ponadto Polskie Związki Sportowe stosownie do art. 45b ustawy o sporcie ustanawiają regulaminy dyscyplinarne, prowadzą postępowania dyscyplinarne i wydają decyzje dyscyplinarne.
Analiza powyższych przepisów wskazuje, że polski związek sportowy, jakim jest Polski Związek Lekkiej Atletyki, jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Stanowisko to wynika przede wszystkim z celu Związku, którym jest realizacja zadań publicznych w zakresie kultury fizycznej i sportu, a w szczególności organizacja współzawodnictwa sportowego, popularyzacja i rozwój sportu w Polsce. W tym też celu, na realizowanie powierzonych mu zadań publicznych, PZLA otrzymuje dotacje od Skarbu Państwu. Tym samym, PZLA jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, gdyż jest inną osobą wykonującą zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy. Zakwalifikowanie PZLA do podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej może dodatkowo wzmocnić ustalenie, że PZLA korzysta z majątku publicznego.
Analogiczne stanowisko do powyższego wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 158/20 w odniesieniu do Polskiego Związku Motorowodnego i Narciarstwa Wodnego, którego status prawny – podobnie jak Polskiego Związku Piłki Nożnej (por. wyrok NSA 29 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1392/18 i 26 września 2019 r. sygn. akt I OSK 830/18) – czyni go podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Za nieskuteczną natomiast należało uznać argumentację skargi kasacyjnej nawiązującą do statusu Polskiego Związku Łowieckiego. Związek ten nie jest polskim związkiem sportowym jak strona skarżąca, a jego sytuacja prawa jest odmienna chociażby z przyczyn powyżej wskazanych, znajdujących swojego źródło w ustawie o sporcie.
Mając powyższe na uwadze, należało podzielić stanowisko, że informacje, których udostępnienia domagał się w niniejszej sprawy wnioskodawca dotyczące sposobu działania PZLA poprzez ujawnienie pełnych protokołów z posiedzenia Zarządu PZLA są informacjami publicznymi. Z tego też względu jako niezasadne należało ocenić zarzuty naruszenia art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (zarzut 1 i 3).
Nie można również podzielić zarzutu błędnej wykładni art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit. f i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (zarzut 2). Skarżący kasacyjnie niezasadnie upatruje naruszenie ww. przepisów w tym, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że "Polski Związek Lekkiej Atletyki jest w każdym przypadku podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej". Co prawda uzasadnienie skarżonego wyroku, dość zwięzłe w swojej treści może sugerować takie stanowisko, jednakże nie można pomijać tego, że Sąd wskazywał na to, że jest to stanowisko w tej, konkretnej sprawie ("zdaniem Sądu orzekającego w sprawie"). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwracał się zresztą do PZLA o nadesłanie dokumentów, których udostępnienia domagał się skarżący (zarządzenie sędziego z 13 czerwca 2019 r.) oraz je otrzymał. Z tego też względu Sąd wskazywał w uzasadnieniu wyroku, że "informacjami w świetle art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p. są informacje dotyczące PZLA, w szczególności (sposobu) powoływania reprezentantów na różnego rodzaju zawody, mistrzostwa itp., gdyż koszty ich udziału pokrywane są z budżetu Skarbu Państwa, który składają się wszyscy podatnicy". To ustalenie nie było zaś kwestionowane w niniejszej skardze kasacyjnej.
Nie można wreszcie podzielić zarzutu naruszenia art. 17 w zw. z art. 16 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (zarzut 4). Po pierwsze, w niniejszej sprawie nie została wydana decyzja administracyjna, do której odwołują się ww. przepisy, a po drugie nie można uznać – w świetle powyższych ustaleń – że pismo PZLA z 28 stycznia 2019 r., w którym błędnie uznano, że żądane przez skarżącego informacje nie stanowią informacji publicznej stanowiło o realizacji wniosku z 21 stycznia 2019 r. Podkreślić natomiast trzeba, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności ale również wtedy, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale nie podejmując tych działań, które były wymagane w danym stanie sprawy. Przykładowo, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub nie skierował do wnioskodawcy pisma zawierającego wnioskowaną informację, jak to miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI