III OSK 1874/24

III OSK 1874/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2387/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-03-14
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 174, art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant: asystent sędziego Antoni Cypryjański po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Stołecznego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 2387/23 w sprawie ze skargi A.L. na orzeczenie Komendanta Stołecznego Policji z dnia 9 maja 2019 r. nr 25/19 w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Komendanta Stołecznego Policji na rzecz A. L. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 14 marca 2024 r., II SA/Wa 2387/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A. L. na orzeczenie Komendanta Stołecznego Policji z 9 maja 2019 r., nr 25/19, w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej: uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Rejonowego Policji [...] z 18 marca 2019 r.,
nr 4/2019.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Orzeczeniem z 18 marca 2019 r., nr 4/2019, Komendant Rejonowy Policji [...], po dokonaniu oceny materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko asp. szt. A. L., pozostającemu w dyspozycji KRP [...] po zwolnieniu ze stanowiska Zastępcy Naczelnika Wydziału Prewencji KRP [...], obwinionemu o to, że : w dniu 27 grudnia 2018 r. w Warszawie, będąc zobowiązanym jako Zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Rejonowej Policji [...] do sprawowania nadzoru nad prawidłowym wykonywaniem i realizacją zadań przez podległych funkcjonariuszy, obowiązku tego nie dopełnił poprzez niewłaściwy nadzór i kontrolę nad czynnościami wykonywanymi w dniu 27 grudnia 2018 r. przez sierż. szt. M. A. w zakresie sporządzania wniosku o przyznanie nagrody motywacyjnej, a następnie nie dokonując weryfikacji wykazu funkcjonariuszy biorących udział w działaniach w ramach odcinka "[...]" podoperacji "W." operacji "Klimat 2018" wskazanych w przedmiotowym wniosku, przedłożył Komendantowi Rejonowemu [...] mł. insp. S. T. ww. wniosek, co skutkowało nie otrzymaniem premii pieniężnych przez funkcjonariuszy KRP [...] i KP W. [...] biorących udział w działaniach w ramach odcinka "[...]" oraz otrzymaniem premii pieniężnych przez funkcjonariuszy KRP [...] i KP W. [...], którzy nie brali udziału w działaniach w ramach odcinka "[...]", czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161; dalej "ustawa o Policji") w zw. z § 7 pkt 2 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP 2013.99), uznał A. L. winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył karę dyscyplinarną nagany.
Orzeczeniem z 9 maja 2019 r. Komendant Stołeczny Policji, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Rejonowego Policji [...], nr 4/2019, z 18 marca 2019 r.
Skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wniósł skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z 7 lutego 2020 r., II SA/Wa 1673/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Wyrokiem z 19 grudnia 2023 r., III OSK 2361/21, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymogom przepisu art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") - zawiera ono co prawda formalnie wszystkie elementy przewidziane tym przepisem, jednakże część określana przez ustawodawcę jako wyjaśnienie nie spełnia wymogów prawa, gdyż z treści uzasadnienia nie sposób wywieść jaki stan faktyczny i ustalony w oparciu o jakie dowody przyjął sąd I instancji za podstawę subsumpcji, a następnie wyrokowania.
Uwzględniając skargę, sąd I instancji wskazał, że zarówno zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne, jak również orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Rejonowego Policji [...] wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, tj. przepisu art. 132 ust. 2, ust. 3 pkt 3 w zw. z § 7 pkt 2 zarządzenia KGP nr 30 z 16 grudnia 2013 r., co miało wpływ na wynik sprawy. Wskazał, że na gruncie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego organy nie wykazały, aby skarżący dopuścił się – w świetle przedstawionej w uzasadnieniu rzeczywistej treści polecenia służbowego z 27 grudnia 2018 r. – popełnienia czynu zarzucanego mu w postępowaniu dyscyplinarnym. Nie było zatem podstaw, aby uznać go winnym popełnienia zarzucanego czynu i wymierzyć karę dyscyplinarną.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Nadto wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną oparł na zarzucie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 7 pkt 2 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP 2013.99) – poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy funkcjonariusz nieprawidłowo wykonał czynności służbowe (zarzut oznaczony w skardze kasacyjnej jako pkt 2).
Nadto skargę kasacyjną oparł na dokonaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnego ustalenia stanu faktycznego, przyjętego za podstawę zaskarżonego wyroku, poprzez ustalenie, że polecenie przygotowania wniosków o wyróżnienie policjantów wraz z uzasadnieniem nie obejmowało dokonania podstawowej weryfikacji, tj. ustalenia czy dany funkcjonariusz powinien zostać w ogóle objęty wnioskiem, w sytuacji gdy z doświadczenia pełnienia służby wynika, że sporządzane wykazy są często nieostateczne, a tym samym błędne (zarzut oznaczony w skardze kasacyjnej jako pkt 3).
W piśmie procesowym z 26 września 2024 r. skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę wystąpienie przesłanek nieważności postępowania. W tej sprawie sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (por. uchwała pełnego składu sędziów NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek wskazać podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku sądu I instancji, określić zarzuty i szczegółowo je uzasadnić, wskazując które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Z treści przepisów art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wynika, iż naruszenie prawa materialnego polegać może na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa procesowego, o którym mowa w powołanym przepisie, może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, może wiec polegać na błędnej wykładni przepisu postępowania lub na niewłaściwym jego zastosowaniu. Przypomnieć należy, że podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Pomiędzy obu rodzajami naruszeń prawa zachodzi zatem istotna różnica, gdyż błąd wykładni ma miejsce na etapie interpretacji podstawy materialnej stosowanej w danej sprawie administracyjnej. Z kolei niewłaściwe zastosowanie prawa odnosi się do dalszego etapu procesu zastosowania normy materialnej, tj. etapu, w którym doszło już do podjęcia decyzji interpretacyjnej oraz ustalenia faktów istotnych sprawy, a organ musi zadecydować, czy ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada normatywnemu stanowi faktycznemu wynikającemu ze stosowanej normy materialnej i jej rozumienia określonego w decyzji interpretacyjnej.
W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za nieprawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12).
Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z 13 listopada 2014 r., I OSK 1420/14). Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się zatem do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną bez możliwości ich uzupełnienia, skorygowania, dopowiedzenia brakujących elementów.
W rozpoznawanej skardze kasacyjnej zostały podniesione dwa zarzuty. Oba zarzuty zostały sformułowane z uchybieniem rudymentarnych wymogów procesowych uregulowanych we wskazanych wyżej przepisach prawa. W przypadku zarzutu z punktu 3. nie doszło nie tylko do określenia przepisów, które miały zostać naruszone przez sąd I instancji, lecz również podstawy kasacyjnej. Treść zarzutu wskazuje, iż chodzi o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., lecz brak naruszonych przepisów, formy prawnej ich naruszenia oraz określenia wpływu naruszenia na wynik postępowania nie pozwala na jego merytoryczne rozpoznanie. Pomocne w sanacji naruszenia nie okazało się uzasadnienie skargi kasacyjnej, gdyż nie doszło w nim do rozwinięcia zarzutu i uzupełnienia jego braków. Zarzut w tej postaci nie nadawał się tym samym do merytorycznego rozpoznania i ze względów formalnych nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zarzut drugi oparty został na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Jest on również nieuzasadniony.
Zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2004 r., OSK 284/04, niepubl., wyrok NSA z 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; wyrok NSA z 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06; wyrok NSA z 28 marca 2007 r., I OSK 31/07; postanowienie NSA z 2 marca 2012r., I OSK 294/12; wyrok NSA z 25 kwietnia 2012 r., II OSK 329/12; wyrok NSA z 6 grudnia 2013 r., I OSK 2255/12; wyrok NSA z 8 września 2017 r., I OSK 3080/15 – publik CBOSA). Z przepisów art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika bowiem wyraźnie, iż prawo naruszyć można przez błędną jego wykładnie lub niewłaściwe zastosowanie. Zarzut taki, tj. "poprzez niezastosowanie przepisu" mógłby okazać się skuteczny jedynie wówczas, gdyby autor skargi kasacyjnej zarzucając niezastosowanie określonego przepisu jednocześnie wskazał przepis, który w jego przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez niego wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia. Ani z zarzutu, ani z uzasadnienia nie sposób wywieść jaki przepis został niewłaściwie zastosowany w miejsce przepisów wskazanych w rozpoznawanym zarzucie. Czyni to zarzut pozbawiony podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z tego powodu, że pismo jego pełnomocnika zawierające stanowisko odnoszące się do skargi kasacyjnej, a także wniosek o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów zostało wniesione po upływie 14 dni od daty otrzymania odpisu skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 179 zd. 1 p.p.s.a. strona, która nie wniosła skargi kasacyjnej, może wnieść do wojewódzkiego sądu administracyjnego odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie czternastu dni od daty doręczenia jej skargi kasacyjnej. Złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną po terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. powoduje, że pismo to traci ten przymiot i staje się zwykłym pismem procesowym (tak NSA w wyroku z 22 listopada 2017 r., I FSK 1377/17, opub. w LEX nr 2428632). W niniejszej sprawie odpis skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego otrzymał 11 czerwca 2024 r., zaś pismo zawierające stanowisko odnoszące się do skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o zasądzenie kosztów na rzecz skarżącego wniósł 26 września 2024 r.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.