III OSK 1871/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-18
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo wodnestosunki wodnebezczynność organuwłaściwość organuprzekazanie sprawyk.p.a.prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiskarga kasacyjnaNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie, uznając, że Wójt Gminy nie pozostawał w bezczynności, przekazując wniosek dotyczący zmiany stosunków wodnych do organu właściwego.

Skarżąca złożyła skargę na bezczynność Wójta Gminy w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie, zarzucając wykonanie rowu melioracyjnego bez jej zgody. Wójt Gminy przekazał wniosek Dyrektorowi Zarządu Zlewni, uznając się za niewłaściwy. WSA w Szczecinie oddalił skargę na bezczynność, uznając działania Wójta za zgodne z art. 65 § 1 k.p.a. NSA utrzymał wyrok w mocy, stwierdzając, że przekazanie wniosku do organu właściwego wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, nawet jeśli przekazanie było wadliwe.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę skarżącej na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie. Skarżąca wniosła o wszczęcie postępowania w związku z wykonaniem przez sąsiada rowu melioracyjnego i przepustu, które miały powodować szkodę dla jej działki. Wójt Gminy, uznając się za niewłaściwy, przekazał wniosek Dyrektorowi Zarządu Zlewni w [...]. WSA w Szczecinie oddalił skargę na bezczynność, wskazując, że Wójt nie pozostawał w bezczynności, lecz podjął działanie zgodne z art. 65 § 1 k.p.a., przekazując sprawę do organu właściwego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że przekazanie wniosku do innego organu jako właściwego wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, nawet jeśli samo przekazanie byłoby wadliwe. NSA zaznaczył, że organ administracji publicznej, który stwierdził swoją niewłaściwość, a następnie przekazał sprawę do organu właściwego, nie pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazano, że Dyrektor Zarządu Zlewni wszczął spór kompetencyjny po 8 miesiącach od przekazania wniosku, co potwierdzało brak bezczynności Wójta. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są usprawiedliwione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli przekazał sprawę do organu właściwego zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a.

Uzasadnienie

Przekazanie wniosku do organu właściwego jest czynnością procesową, która wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności organu. Organ, który dokonał takiego przekazania, wypełnił swój obowiązek proceduralny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 65 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 35 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 19

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo wodne art. 234 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Prawo wodne art. 191

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekazanie wniosku do organu właściwego zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności organu. Sąd administracyjny rozpoznający skargę na bezczynność nie bada prawidłowości przekazania sprawy przez organ do innego organu.

Odrzucone argumenty

Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ sprawa nie została merytorycznie załatwiona, a przekazanie wniosku do innego organu było wadliwe.

Godne uwagi sformułowania

przekazanie wniosku skarżącej kasacyjnie do rozpoznania innemu organowi, jako właściwemu do jego załatwienia oraz na zawiadomieniu o tym skarżącej jednoznacznie wskazuje, że w dacie wniesienia skargi do Sądu pierwszej instancji przed Wójtem Gminy [...] nie wystąpiła zarzucana organowi bezczynność. organowi, który przekazał wniosek skarżącej nie można zarzucić bezczynności. przekazanie przez organ wniosku strony według właściwości innemu organowi wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, choćby nawet przekazanie to było wadliwe.

Skład orzekający

Małgorzata Masternak-Kubiak

przewodniczący

Jerzy Stelmasiak

członek

Paweł Mierzejewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że przekazanie sprawy do organu właściwego wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, nawet jeśli przekazanie było wadliwe."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ administracji publicznej stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę zgodnie z przepisami k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego bezczynności organów administracji i właściwości, co jest istotne dla prawników procesowych.

Przekazanie sprawy do innego urzędu: czy to już koniec drogi dla skargi na bezczynność?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1871/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/
Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SAB/Sz 25/22 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2022-05-18
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 65 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 maja 2022 r. sygn. akt II SAB/Sz 25/22 w sprawie ze skargi R.M. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt II SAB/Sz 25/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2022 r. sprawy ze skargi R.M. (dalej jako "skarżąca" albo "skarżąca kasacyjnie") na bezczynność Wójta Gminy [...] (dalej także jako "organ") w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie, oddalił skargę.
U podstaw rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.
Wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2021 r. skarżąca wystąpiła do Wójta Gminy [...] z żądaniem wszczęcia i przeprowadzenia - na podstawie przepisu art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 624 ze zm.) - postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na działce ewidencyjnej nr [...], obręb geodezyjny [...], gmina [...], powiat [...], polegającej na wykonaniu przez właściciela tej działki urządzenia wodnego - rowu melioracyjnego zlokalizowanego na działkach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb geodezyjny [...], gmina [...], powiat [...], wraz z przepustem zlokalizowanym na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...] obręb geodezyjny [...], gmina [...].
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że w 2017 r. właściciel działki nr [...], sąsiadującej z należącą do skarżącej działką nr [...], bez wiedzy i zgody skarżącej wykonał prace polegające na wykonaniu rowu melioracyjnego, którego znaczna część przebiega przez teren działki nr [...], a także przepustu zlokalizowanego pod drogą stanowiącą działkę nr [...], którego wylot również znajduje się działce nr [...]. Na skutek wykonania przedmiotowego urządzenia wodnego doszło do zmiany stosunków wodnych na działce nr [...] ze szkodą dla działki nr [...], albowiem wody opadowe i gruntowe z terenu działki nr [...] zbierają się w przedmiotowym rowie i kierowane są na działkę nr [...]. Skarżąca zażądała nakazanie właścicielowi działki ewidencyjnej nr [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom i ustalenie terminu wykonania tych czynności, przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych na okoliczność ustalenia, czy wykonanie urządzenia wodnego nastąpiło ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w szczególności dla gruntu stanowiącego działkę nr [...].
Pismem z dnia 18 sierpnia 2021 r. nr WOŚ.OŚ.6331.1.06.2021.AB Wójt Gminy [...] przekazał powyższy wniosek według właściwości do Dyrektora Zarządu Zlewni w [...]. W uzasadnieniu pisma Wójt Gminy [...] wskazał, że uznał, że organem właściwym w przedmiotowej sprawie jest Dyrektor Zarządu Zlewni w [...], gdyż w tej sprawie należy zastosować art. 191 ustawy – Prawo wodne. Przytaczając brzmienie przepisów zarówno art. 234, jak i 191 wspomnianej ustawy, organ powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, które uzasadnia przyjęcie, że Wójt Gminy [...] nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku z dnia 16 sierpnia 2021 r., który to wniosek należy przekazać do organu właściwego, czyli Dyrektora Zarządu Zlewni w [...].
Pismem z dnia 24 września 2021 r. skarżąca złożyła ponaglenie wnosząc o zobowiązanie Wójta Gminy [...] do załatwienia sprawy poprzez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dowodowego w celu merytorycznego rozpoznania wskazanego wyżej podania z dnia 16 sierpnia 2021 r. i wyznaczenie Wójtowi Gminy [...] terminu załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2021 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 11 października 2021 r. nr SKO.SJ.457.3982.2021 uznało wniesione przez skarżącą ponaglenie za nieuzasadnione.
Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie wniosku z dnia 16 sierpnia 2021 r. złożonego na podstawie przepisu art. 234 ust. 3 ustawy – Prawo wodne dotyczącego wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na działce ewidencyjnej nr [...], obręb geodezyjny [...], gmina [...], powiat [...], polegającej na wykonaniu przez właściciela tej działki urządzenia wodnego - rowu melioracyjnego zlokalizowanego na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb geodezyjny [...], gmina [...], powiat [...], wraz z przepustem zlokalizowanym na działkach o numerach ewidencyjnych nr [...], [...], [...] obręb geodezyjny [...], gmina [...], skarżąca wniosła o zobowiązanie Wójta Gminy [...] do załatwienia sprawy poprzez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dowodowego w celu merytorycznego rozpoznania wskazanego wyżej wniosku z dnia 16 sierpnia 2021 r., w terminie do dnia 31 grudnia 2022 r. oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa adwokackiego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że jeżeli skarżąca zarzuca zmianę stanu wód wskutek istnienia urządzenia wodnego (rowu melioracyjnego) odnosi się siłą rzeczy do jego niewłaściwego utrzymania powodującego zmianę stanu wód. W związku z tym określony organ winien podjąć czynności związane z badaniem danego urządzenia wodnego. Wójt Gminy [...] nie posiada kompetencji w tym zakresie. Kompetentny w takiej sprawie jest zaś odpowiedni organ Wód Polskich, co wynika z art. 191 ust. 1 i ust. 2 ustawy – Prawo wodne.
Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ na dzień wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie - pomimo istniejącego w tym zakresie ustawowego obowiązku, organ nie podjął w sprawie żadnych czynności lub wtedy, gdy wprawdzie prowadził wymagane postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem odpowiedniego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Z bezczynnością mamy więc do czynienia w sytuacji, gdy brak jest aktywności organu w danej sprawie, w tym również, gdy organ nie wywiązuje się z obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej rozpatrzenia stosownie do art. 36 k.p.a. Na gruncie postępowania administracyjnego, według art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., bezczynność zachodzi bowiem wtedy, gdy sprawy nie załatwiono w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Skarga na bezczynność organu stanowi z kolei środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania.
Jak wskazał Sąd meriti, w kontrolowanej sprawie Wójt Gminy [...] uznał, że nie jest właściwy do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 16 sierpnia 2021 r. i stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. działając bez zbędnej zwłoki, pismem z dnia 18 sierpnia 2021 r., przekazał wniosek do rozpoznania według właściwości Dyrektorowi Zarządu Zlewni w [...]. Z przedłożonych akt wynika również, że o przekazaniu wniosku organ poinformował pełnomocnika skarżącej, przesyłając do wiadomości kopię pisma przekazującego bez załączników – co wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych dowodu potwierdzającego przesłanie tego pisma i jego odbioru dnia 23 sierpnia 2021 r. Powyżej wskazane działania organu, polegające na przekazaniu wniosku skarżącej do rozpoznania innemu organowi, jako właściwemu do jego załatwienia oraz na zawiadomieniu o tym skarżącej jednoznacznie potwierdzają, że w dacie wniesienia skargi do Sądu przed Wójtem Gminy [...] nie toczyło się postępowanie, w ramach którego skarżąca zarzuca organowi bezczynność.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że pod pojęciem "załatwienia sprawy" należy rozumieć nie tylko wydanie aktu władczego kończącego postępowanie, ale również podjęcie działania na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Oznacza to, że organowi administracji nie można przypisać bezczynności, gdy stwierdzając w sprawie swoją niewłaściwość, podejmuje działania stosownie do unormowań wskazanych w art. 65 § 1 k.p.a. (przywołano wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu - z dnia 14 maja 2020 r.; sygn. akt II SAB/Wr 63/19 oraz w Opolu - z dnia 23 listopada 2021 r.; sygn. akt II SAB/Op 68/21). Taka sytuacja zaistniała w ocenie Sądu meriti w niniejszej sprawie. Organ wypełnił obowiązek proceduralny wynikający z art. 65 § 1 k.p.a., a jego realizacja powoduje, że nie można zarzucić mu bezczynności. W sprawie z wniosku skarżącej organ podjął bowiem działanie w formie i terminie przewidzianym w przepisach prawa, tj. stosownie do art. 35 § 1 i art. 65 § 1 k.p.a. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że organy administracji publicznej zobowiązane są z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 19 k.p.a.), a przekazanie podania do organu właściwego nie następuje w formie zaskarżalnego aktu, ale w formie czynności materialnoprawnej mającej postać zwykłego pisma i w konsekwencji nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Ma ono ten skutek, że organ administracji publicznej, któremu sprawa została przekazana ma obowiązek podjąć czynności w sprawie, o ile sam uznałby swoją właściwość, a w przeciwnym przypadku obowiązany jest zainicjować przed właściwym organem lub sądem spór o właściwość lub spór kompetencyjny (przywołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2021 r.; sygn. akt IV SA/Po 1823/20). Badając zasadność skargi na bezczynność sąd czyni to z kolei według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Wobec przekazania wniosku skarżącej według właściwości do innego organu brak jest zatem w niniejszej sprawie podstaw do przyjęcia, że Wójt Gminy [...] jest zobowiązany do prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania tego wniosku. Innymi słowy, jako organ niewłaściwy w sprawie, nie jest organem zobowiązanym do jej załatwienia (przywołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2019 r.; sygn. akt I SAB/Wa 261/18). Podkreślić należy, że o bezczynności organu, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a., w niniejszej sprawie można by mówić gdyby organ oceniając, że nie jest właściwy w sprawie, nie przekazał niezwłocznie wniosku do właściwego organu w trybie art. 65 § 1 k.p.a. Przekazanie przez organ wniosku strony według właściwości innemu organowi wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, choćby nawet przekazanie to było wadliwe (przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2013 r.; sygn. akt II OSK 348/13).
Sąd pierwszej instancji podkreślił również, że bez znaczenia dla oceny dokonywanej w niniejszej sprawie pozostaje kwestia prawidłowości ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku skarżącej. Zagadnienia te podlegają bowiem ocenie w przypadku sporu kompetencyjnego pomiędzy organami, który rozpoznawany jest w odrębnym trybie. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...], któremu przekazano wniosek skarżącej do rozpoznania był związany tym przekazaniem. Jeżeli natomiast uznałby, że nie jest właściwy w sprawie, to jego obowiązkiem było zainicjowanie sporu w tym przedmiocie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca zaskarżając wyrok w całości.
Z odwołaniem do art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 151 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i w zw. z art. 65 § 1 k.p.a. poprzez błędne oddalenie skargi na bezczynność Wójta Gminy [...] wobec bezzasadnego uznania, że w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej, której to bezczynności strona upatruje w bezpodstawnym przekazaniu podania strony innemu organowi administracji na podstawie przepisu art. 65 § 1 k.p.a., prawidłowość takiego przekazania nie podlega kontroli sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na bezczynność;
2. przepisów art. 151 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 12 § 1 oraz art. 65 § 1 k.p.a., poprzez błędne oddalenie skargi na bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie z wniosku skarżącej o przeprowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne pomimo iż postępowanie organu administracji, polegające na uznaniu swej niewłaściwości i przekazaniu sprawy Dyrektorowi Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, na skutek czego sprawa będąca przedmiotem wniosku nie została do chwili sporządzenia niniejszej skargi kasacyjnej załatwiona, narusza wskazane wyżej przepisy k.p.a. oraz wypełnia znamiona bezczynności organu administracji publicznej.
Z uwagi na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy co do istoty poprzez uwzględnienie skargi na bezczynność Wójta Gminy [...] i zobowiązanie organu do załatwienia sprawy poprzez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dowodowego w celu merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 16 sierpnia 2021 r. w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na działce ewidencyjnej nr [...], obręb geodezyjny [...], gmina [...], powiat [...], polegającej na wykonaniu przez właściciela tej działki urządzenia wodnego - rowu melioracyjnego zlokalizowanego na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb geodezyjny [...], gmina [...], powiat [...], wraz z przepustem zlokalizowanym na działkach o numerach ewidencyjnych nr [...], [...],[...] obręb geodezyjny [...], gmina [...], w terminie do dnia 31 grudnia 2022 r. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wójt Gminy [...] podtrzymał stanowisko w sprawie. Organ dodał, że Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie po 8 miesiącach od przekazania wniosku wszczął spór kompetencyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność Wójta Gminy [...]. Organ ten uznał, że nie jest właściwy do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 16 sierpnia 2021 r. i stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. działając bez zbędnej zwłoki, pismem z dnia 18 sierpnia 2021 r., przekazał wniosek do rozpoznania według właściwości Dyrektorowi Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
W skardze kasacyjnej zarzucono wyłącznie naruszenie norm procesowych. Zarzuty podniesione w petitum skargi kasacyjnej oscylują faktycznie wokół kwestii, czy postępowanie organu administracji, polegające na uznaniu swej niewłaściwości i przekazaniu sprawy Dyrektorowi Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, na skutek czego sprawa będąca przedmiotem wniosku nie została do chwili sporządzenia niniejszej skargi kasacyjnej załatwiona, narusza przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz wypełnia znamiona bezczynności organu administracji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że działanie organu, polegające na przekazaniu wniosku skarżącej kasacyjnie do rozpoznania innemu organowi, jako właściwemu do jego załatwienia oraz na zawiadomieniu o tym skarżącej jednoznacznie wskazuje, że w dacie wniesienia skargi do Sądu pierwszej instancji przed Wójtem Gminy [...] nie wystąpiła zarzucana organowi bezczynność.
Wymaga wyjaśnienia, mając na uwadze argumentację podniesioną w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że organ, któremu przekazano podanie, był związany tym przekazaniem. Istnieje bowiem wówczas domniemanie, że organ przekazujący prawidłowo ustalił organ właściwy. Jak trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, domniemanie to mogło być obalone poprzez wszczęcie sporu o właściwość lub kompetencyjnego przez organ, któremu przekazano podanie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wójt Gminy [...] podał, że Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie po 8 miesiącach od przekazania wniosku wszczął spór kompletacyjny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność ta potwierdza tylko, że organowi, który przekazał wniosek skarżącej nie można zarzucić bezczynności.
Zdaniem Naczelnego Sąd Administracyjny, argumentacja autora skargi kasacyjnej podważa istotę skargi na bezczynność, ale też instytucji przekazania podania według właściwości. Bezspornym jest, że Wójt Gminy [...] stosownie do unormowań wskazanych w art. 19 i art. 65 § 1 k.p.a. wypełnił obowiązek, jaki na nim spoczywał. Należy podkreślić, że jest to obowiązek o charakterze proceduralnym i tylko niedopełnienie tego obowiązku świadczyć by mogło o wystąpieniu bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. Organ administracji publicznej pozostaje bowiem w bezczynności wtedy, gdy stwierdzając swoją niewłaściwość w sprawie, bądź kwestionując swoją właściwość nie podejmuje działań stosownie do unormowań wskazanych w przepisach art. 65 i 66 k.p.a., co w realiach sprawy nie miało miejsca. Przekazanie podania według właściwości, względnie wywołanie sporu o właściwość jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. Należy przyjąć, że organ do którego wpłynęło podanie tak długo sam uznaje swoją właściwość w sprawie, jak długo nie przekazuje otrzymanego podania innemu organowi (art. 61 § 1 k.p.a.), albo nie wywołuje sporu o właściwość (art. 19 k.p.a. w zw. z art. 22 k.p.a.).
Za zasadną poczytać zatem należy konstatację Sądu pierwszej instancji, który podniósł, że przekazanie przez organ wniosku strony według właściwości innemu organowi wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność. Za zasadne należy również uznać odwołanie się Sądu meriti do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2013 r. (sygn. akt II OSK 348/13), w którym NSA stwierdził, że przekazanie przez organ wniosku strony według właściwości innemu organowi wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, choćby nawet przekazanie to było wadliwe.
Odnosząc się z kolei do argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślenia wymaga, że uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r. (sygn. akt I OPS 2/13; publ. ONSAiWSA z 2014 r. nr.1 poz. 2), na którą zwrócił uwagę autor skargi kasacyjnej, dotyczyła zagadnienia prawnego związanego z pozostawieniem podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Taka sytuacja - co oczywiste - nie wystąpiła na gruncie rozpoznawanej sprawy.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI