III OSK 1870/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt III OSK 1870/22) dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej (RZGW) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. WSA w Rzeszowie uchylił zarządzenie pokontrolne Dyrektora RZGW, które nakładało na Gminę szereg obowiązków związanych z gospodarowaniem wodami, w tym dotyczących jakości ścieków, pomiarów wydajności studni, utrzymania urządzeń wodnych oraz uregulowania stanu formalno-prawnego. WSA w Rzeszowie uznał, że Dyrektor RZGW, wydając zarządzenie pokontrolne, nie ustosunkował się do zastrzeżeń Gminy złożonych w trybie art. 340 ust. 3 Prawa wodnego. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że organ kontrolujący ma obowiązek skonfrontować ustalenia kontroli ze stanowiskiem strony i wyjaśnić przyczyny nieuwzględnienia jej argumentów. Brak takiego odniesienia stanowił istotne naruszenie procedury i skutkował uchyleniem zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora RZGW, oddalił ją. NSA stwierdził, że zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego nie są uzasadnione. Sąd podkreślił, że ustalenie WSA co do braku odniesienia się organu do zastrzeżeń Gminy jest prawidłowe, a argumentacja przedstawiona w skardze kasacyjnej nie podważa tego ustalenia. NSA zwrócił uwagę, że pisemne zastrzeżenia Gminy nie znajdowały się w aktach administracyjnych, a ich złożenie zostało ujawnione dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd wskazał również, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne nie zawierało odniesienia do konkretnych argumentów Gminy dotyczących m.in. wadliwości ustalenia opłaty zmiennej czy obowiązku uzyskania pozwoleń wodnoprawnych. Dodatkowo, NSA zauważył, że WSA w Rzeszowie wskazał na inne istotne nieprawidłowości w zarządzeniu pokontrolnym, takie jak brak podstaw do nakazu legalizacji, nieprecyzyjne formułowanie obowiązków, konieczność pozyskania pozwoleń wodnoprawnych do akt sprawy oraz potrzebę przeprowadzenia analizy formalnoprawnej urządzeń wodnych. Te kwestie, niezakwestionowane w skardze kasacyjnej, również determinowały rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaProceduralne wymogi dotyczące zarządzeń pokontrolnych w prawie wodnym, obowiązek ustosunkowania się organu do zastrzeżeń strony, granice kompetencji organu kontrolnego.
Dotyczy specyfiki zarządzeń pokontrolnych w kontekście Prawa wodnego. Interpretacja przepisów proceduralnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ kontrolujący ma obowiązek ustosunkować się do zastrzeżeń strony złożonych w trybie art. 340 ust. 3 Prawa wodnego przy wydawaniu zarządzenia pokontrolnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma obowiązek skonfrontować ustalenia kontroli ze stanowiskiem strony i wyjaśnić przyczyny nieuwzględnienia jej argumentów. Brak takiego odniesienia stanowi istotne naruszenie procedury.
Uzasadnienie
Sąd I instancji uznał, że pominięcie stanowiska strony w zarządzeniu pokontrolnym czyni je wadliwym. NSA potwierdził, że organ musi odnieść się do argumentów strony, a nie tylko przedstawić własne stanowisko.
Czy zarządzenie pokontrolne może zawierać władczy nakaz dokonania legalizacji samowolnie wybudowanych urządzeń wodnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarządzenie pokontrolne nie może zawierać władczego nakazu legalizacji. Postępowanie legalizacyjne jest uprawnieniem strony, a w przypadku braku wniosku o legalizację, organ może jedynie nakazać likwidację urządzenia w drodze decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd I instancji wskazał, że przepisy Prawa wodnego nie przewidują mechanizmów 'wymuszania' legalizacji w trybie zarządzenia pokontrolnego. Obowiązek likwidacji nakładany jest w drodze decyzji.
Czy obowiązek 'uregulowania stanu formalno-prawnego' w zarządzeniu pokontrolnym jest wystarczająco precyzyjny?
Odpowiedź sądu
Nie, takie sformułowanie jest nieprecyzyjne i nie identyfikuje konkretnych działań, które należy podjąć.
Uzasadnienie
Sąd I instancji uznał, że obowiązek powinien być sformułowany jednoznacznie i precyzyjnie, aby kontrolowany podmiot wiedział, jakie działania są wymagane.
Czy organ kontrolujący powinien analizować stan prawny urządzeń wodnych powstałych pod rządami poprzednich przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ powinien przeprowadzić analizę formalnoprawną z uwzględnieniem przepisów przejściowych i wykazać, czy aktualnie wymagane jest pozwolenie wodnoprawne.
Uzasadnienie
Sąd I instancji podkreślił, że organ musi zbadać, czy w chwili budowy urządzeń wymagana była zgoda wodnoprawna i czy została ona uzyskana, uwzględniając zmiany stanu prawnego.
Przepisy (14)
Główne
u.p.w. art. 341 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Podstawa do wydania zarządzenia pokontrolnego na podstawie ustaleń kontroli.
Pomocnicze
u.p.w. art. 340 § 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo kontrolowanego do przedstawienia stanowiska na piśmie w przypadku odmowy podpisania protokołu kontroli.
u.p.w. art. 190 § 1 i 13
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przepisy dotyczące obowiązku likwidacji urządzenia wodnego zbudowanego bez wymaganego pozwolenia, nakładanego w drodze decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
u.p.w. art. 272 § 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dotyczy opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych.
u.p.w. art. 273 § 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dotyczy ustalania opłaty za usługi wodne w drodze decyzji po złożeniu reklamacji.
u.p.w. art. 552 § 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dotyczy obowiązku opomiarowania odprowadzania wód opadowych lub roztopowych.
u.p.w. art. 298 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definicja korzystającego z usługi wodnej.
u.p.w. art. 334
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Zakres kontroli gospodarowania wodami.
u.p.w. art. 335 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Podstawa do przeprowadzenia kontroli.
k.p.a. art. 7a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ kontrolujący nie ustosunkował się do zastrzeżeń Gminy złożonych w trybie art. 340 ust. 3 Prawa wodnego. • Zarządzenie pokontrolne nie może zawierać władczego nakazu legalizacji samowolnie wybudowanych urządzeń wodnych. • Obowiązek 'uregulowania stanu formalno-prawnego' jest nieprecyzyjny. • Organ powinien przeprowadzić analizę formalnoprawną urządzeń wodnych z uwzględnieniem przepisów przejściowych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Dyrektora RZGW zawarta w skardze kasacyjnej, kwestionująca ustalenia WSA co do braku odniesienia się do zastrzeżeń strony.
Godne uwagi sformułowania
brak jest podstaw prawnych, aby organ niejako 'wymuszał' na Gminie, w trybie zarządzenia pokontrolnego, konieczność wdrożenia procedury legalizacyjnej zrealizowanych urządzeń wodnych. • organ w ogóle się do tych kwestii nie ustosunkował w skarżonym zarządzeniu pokontrolnym. • Pogląd przeciwny, pozwalający organowi na zupełne pominięcie stanowiska strony, czyniłby uprawnienie ustanowione treścią art. 340 ust. 3 u.p.w. całkowicie iluzorycznym i pozbawionym jakiegokolwiek znaczenia w procedurze wydawania zarządzenia pokontrolnego. • Z całokształtu skargi kasacyjnej wynika, że zasadniczą intencją skarżącego kasacyjnie było zakwestionowanie ustalenia Sądu I instancji, w myśl którego w treści zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego organ nie ustosunkował się zastrzeżeń Gminy sformułowanych pismem z dnia 31 sierpnia 2021 r. w trybie art. 340 ust. 3 u.p.w.
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
członek
Tadeusz Kiełkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi dotyczące zarządzeń pokontrolnych w prawie wodnym, obowiązek ustosunkowania się organu do zastrzeżeń strony, granice kompetencji organu kontrolnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zarządzeń pokontrolnych w kontekście Prawa wodnego. Interpretacja przepisów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu kontrolnym dotyczącym gospodarowania wodami, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i ochrony środowiska. Pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie praw strony w postępowaniu administracyjnym.
“Naczelny Sąd Administracyjny przypomina: organ kontrolny musi wysłuchać strony!”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.