III OSK 1864/24

III OSK 1864/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1515/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-03-15
Skarżony organ
Prezes Agencji Mienia Wojskowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 6, art. 7, art. 77 par 1, art. 80, art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1515/23 w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1515/23 oddalił skargę K. T. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
K. T. (dalej: "strona", "skarżąca") złożyła w dniu 27 lutego 2023 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w B. (dalej: "Dyrektor") wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Z wniosku wynika, że strona na podstawie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. Dowódcy 1 Batalionu Dowodzenia i Zabezpieczenia pełni zawodową służbę wojskową w JW nr [...] w B., gdzie od 23 lutego 2023 r. została wyznaczona na stanowisko służbowe.
Skarżąca we wniosku wskazała, że pozostaje w związku małżeńskim z P. T., żołnierzem zawodowym, który otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery.
W aktach sprawy znajduje się umowa nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. o wypłacie ekwiwalentu pieniężnego za rezygnację z kwatery, zawarta pomiędzy P. T., a Dyrektorem Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. (obecnie Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w B.).
Dyrektor zawiadomieniem z dnia 27 marca 2023 r. poinformował skarżącą o wszczętym na jej wniosek postępowaniu administracyjnym.
Po rozpatrzeniu wniosku, Dyrektor decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2061, zwana dalej "ustawa o Agencji Mienia Wojskowego"), art. 21 ust. 1, 2 i ust. 6 pkt 1 w związku z art. 48d ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2022 r. poz. 1623, zwana dalej: "ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, zwana dalej: "k.p.a."), odmówił wypłaty skarżącej świadczenia mieszkaniowego.
Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie.
Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes Agencji Mienia Wojskowego (dalej "organ") decyzją z dnia [...] maja 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 17 ust. 3 i 4 ustawy o Agencji Mienia Wojskowego oraz art. 21 ust. 6 pkt 1 i art. 48d ust. 12 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę K. T. uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że w tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych sprawy, niewątpliwie spełniona została przesłanka negatywna do wypłaty skarżącej świadczenia mieszkaniowego, określona w art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Istotne jest bowiem to, czy osoba posiadająca obecnie status żołnierza zawodowego lub jej małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystała z jednej z form pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której mowa w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Podkreślić należy, że przepis art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP posługuje się pojęciem "małżonek" w znaczeniu podmiotowym. Określa dwie kategorie osób, których przedmiotowa norma prawna dotyczy: żołnierza i jego małżonka. Przepis ten nie odnosi się do kwestii czasu, w jakim został zawarty związek małżeński. Na potrzeby jego stosowania istotne znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy żołnierz lub jego małżonek kiedykolwiek skorzystał z jednej z form pomocy Skarbu Państwa, Agencji lub jednostki samorządu terytorialnego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której mowa w art. 21 ust. 6 pkt 1-5 powołanej ustawy. Jeżeli, jak w sprawie niniejszej, odpowiedź ta jest twierdząca, to żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje uprawnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt III OSK 2710/21, treść przepisu art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych nie uprawnia do konstruowania czy wprowadzania jakichkolwiek dodatkowych warunków wyłączających zaistnienie przesłanki negatywnej w nim zawartej. Analiza wszystkich przypadków wyłączenia prawa do zakwaterowania zawartych w punktach 1-5 ustępu 6 art. 21 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP dowodzi, że istotny jest jedynie fakt uzyskania pomocy publicznej w określonej formie (ekwiwalentu, odprawy, bonifikaty w cenie nabycia, itp.). Skoro zatem w tej sprawie małżonek skarżącej z takiej pomocy skorzystał, brak było podstaw prawnych do wypłacania skarżącej świadczenia mieszkaniowego w okresie objętym poddaną kontroli decyzją. Analiza wszystkich przypadków wyłączenia prawa do zakwaterowania zawartych w punktach 1-5 ustępu 6 art. 21 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP dowodzi, że istotny jest jedynie fakt uzyskania pomocy publicznej w określonej formie (ekwiwalentu, odprawy, bonifikaty w cenie nabycia, itp.). W ocenie Sądu interpretacja przepisu art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zaprezentowana przez skarżącą, stoi w sprzeczności z jego treścią oraz funkcją, jaką miał pełnić, czyli wykluczenia możliwości wielokrotnego korzystania z pomocy Państwa.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd nie dopatrzył się żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (w szczególności tych wskazanych w skardze) albo też przepisów prawa dających podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz szczegółowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, dokonując przy tym prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. W konsekwencji, Sąd nie stwierdził naruszenia opisanych w skardze zasad konstytucyjnych, takich jak zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada ochrony czy zasada równości (art. 2, art. 18 i art. 32 Konstytucji RP). Zarzuty skarżącej w tym zakresie wynikają z dokonania wadliwej wykładni wskazanych wyżej przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła K. T., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), a mianowicie:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi w sytuacji, gdy doszło do naruszenia art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP o przez poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżącej kasacyjnie pełniącej zawodową służbę wojskową nie przysługuje prawo do zakwaterowania z uwagi na otrzymanie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery w 2006 roku przez małżonka skarżącej kasacyjnie na podstawie umowy nr [...] z [...] lutego 2006 roku, podczas gdy z ww. przepisu jednoznacznie wynika, że prawo do zakwaterowania nie przysługuje w przypadku otrzymania ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przez Sąd, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, środka określonego w ustawie i odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi w sytuacji, gdy nastąpiło naruszenie przez organ administracyjny przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że zarówno organ I jak i organ II instancji naruszyły normy:
- art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji wbrew zasadzie praworządności wynikającej z ww. przepisu i dokonanie interpretacji praw przysługujących żołnierzowi zawodowemu przy zastosowaniu niedozwolonej analogii, dywagacji i domniemań, których skutkiem jest błędna i niedopuszczalna wykładnia przepisów prawa materialnego wymienionych w zaskarżonej decyzji, prowadząca do tego, że skarżącej odmówiono prawa do świadczenia pieniężnego - świadczenia mieszkaniowego - wynikającego z przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, które to prawo winno zostać zgodnie z przepisami prawa materialnego skarżącej przyznane, z uwagi na fakt, że otrzymanie ekwiwalentu przez małżonka, który w dniu otrzymania tegoż ekwiwalentu nie był małżonkiem skarżącej oraz ekwiwalent ten wszedł do majątku wspólnego obecnego małżonka skarżącej oraz jego byłej żony,
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia mieszkaniowego, podczas gdy wszechstronna i wyczerpująca, oparta na zasadach logicznego rozumowania, wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do biegunowo przeciwstawnego wniosku, tj. ustalenie, że skarżącej przysługuje prawo do świadczenia mieszkaniowego;
- art. 7 k.p.a. poprzez uwzględnienie jedynie interesu społecznego (publicznego) i rozszerzenie interpretacji przepisów w zakresie praw i obowiązków jednostki, które winny być i są literalnie uregulowane w ustawie, a przez to działanie z wyraźnym pokrzywdzeniem skarżącej kasacyjnie,
- art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez nieprzeprowadzenie praworządnego i sprawiedliwego postępowania, które wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz przede wszystkim uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, co w niniejszym postępowaniu zostało pominięte; jak również poprzez arbitralne ograniczanie praw podmiotowych skarżącej kasacyjnie i pominięcie konieczności maksymalnego ukształtowania ekspektatywy prawa do kwatery lub innego lokalu mieszkalnego, tzn. ekspektatywy spełniającej zasadniczo wszystkie przesłanki ustawowe nabycia tegoż prawa pod rządami ustawy bez względu na stosunek do nich subiektywne odczucie organu;
- art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie kierowania się przez organ zasadą bezstronności i równego traktowania oraz interpretację prawa jedynie na korzyść iluzorycznego w tym przypadku interesu społecznego,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:
a) naruszenie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy po rozpoczęciu zawodowej służby wojskowej przez skarżącą kasacyjnie mąż skarżącej kasacyjnie nie otrzymał ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery wobec powyższego prawo do kwatery skarżącej kasacyjnie i jej rodziny nie zostało zaspokojone w żadnej postaci;
- naruszenie art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący kasacyjnie pełniący zawodową służbę wojskową nie spełnia przesłanek do przyznania prawa do zakwaterowania podczas gdy z całokształtu zebranego materiału dowodowego oraz przepisów prawa wynika, że skarżący kasacyjnie takie prawo posiada i winien otrzymać przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego;
- naruszenie art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez dowolne, pozbawione podstawy prawnej przyjęcie, iż w systemie prawnym obowiązuje zakaz korzystania z pomocy Skarbu Państwa w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych więcej niż raz, a w szczególności że zasada taka obowiązuje na gruncie ustawy o zakwaterowaniu w sytuacji w której mąż skarżącej otrzyma ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery w 2006 roku, a zatem wbrew językowo jednoznacznemu zapisowi wskazującemu na otrzymanie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, wypłaconego na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;
- art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez przyjęcie jego rozszerzającej wykładni oraz faktycznym oparciu negatywnego dla strony rozstrzygnięcia na nieznanej ustawie negatywnej przesłance ziszczającej się, rzekomo, gdy osoba, która nie była w tamtym czasie małżonkiem skarżącej będąc żołnierzem otrzymała ekwiwalent pieniężny za rezygnację z kwatery, co w ocenie skarżącej podważa istotę i charakter prawa żołnierza do zakwaterowania;
- naruszenie art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez przyjęcie, że potrzeby mieszkaniowe skarżącej zostały zaspokojone z uwagi na otrzymanie ekwiwalentu w zamian za rezygnację z kwatery osobie, która w czasie jej otrzymania nie była małżonkiem skarżącej oraz w sytuacji w której świadczenie to weszło w skład majątku wspólnego żołnierza i byłej małżonki (a więc w tamtej chwili obcych osób dla skarżącej), co do którego świadczenia skarżąca nie miała żadnych praw oraz nie mogło zaspokoić ono jej potrzeb mieszkaniowych oraz w sytuacji w której świadczenie to zostało przyznane w 2006 roku a więc nie wypełnia dyspozycji przedmiotowego przepisu.
Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie wniosła o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także oświadczyła, że zrzeka się rozprawy, a tym samym wnosi o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów zastępstwa według norm obowiązujących, a także oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Jako niezasadne ocenić należy zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP polegające na przyjęciu, że skarżącej kasacyjnie pełniącej zawodową służbę wojskową nie przysługuje prawo do zakwaterowania z uwagi na otrzymanie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery w 2006 roku przez małżonka skarżącej kasacyjnie na podstawie umowy nr [...] z [...] lutego 2006 roku, podczas gdy z ww. przepisu jednoznacznie wynika, że prawo do zakwaterowania nie przysługuje w przypadku otrzymania ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.
Otóż zgodnie z brzmieniem art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10 otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.
Ustawodawca w art. 21 ustawy o zakwaterowaniu określił zarówno sposoby realizacji prawa żołnierza zawodowego do zakwaterowania, jak i przesłanki negatywne, których spełnienie wyłącza dopuszczalność realizacji tego prawa, zarówno w formie przydziału kwatery, jak i w formie zastępczej, w tym wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Kategoryczny jednak sposób sformułowania w art. 21 ust. 6 ustawy "nie przysługuje prawo do zakwaterowania" oraz ogólne określenie negatywnych przesłanek realizacji prawa do zakwaterowania, z uwzględnieniem celowościowej i systemowej interpretacji przepisów, dotyczących prawa do zakwaterowania żołnierzy zawodowych, pozwala na wniosek, że takie wyjątkowe prawo, jak prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, może zostać wykorzystane tylko jeden raz. Zamierzeniem ustawodawcy, wyrażonym w art. 21 ust. 6 ww. ustawy, było bowiem wyłączenie z powyższego uprawnienia osób, które już skorzystały z pomocy Państwa (ze środków publicznych) na cele mieszkalne.
Wykładnia językowa analizowanego przepisu prowadzi do wniosku, że chodzi w nim wyłącznie o pomoc finansową udzieloną żołnierzowi lub jego małżonkowi na podstawie określonej w przepisie ustawy, a nie o jakąkolwiek inną pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, z jakiegokolwiek innego tytułu prawnego, udzieloną na podstawie innych ustaw. Oznacza to, że żołnierzowi w czasie pełnienia służby przysługuje jednokrotnie pomoc Państwa w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych. Żołnierz nie może ponownie skorzystać z prawa do zakwaterowania, jeżeli z tego prawa już skorzystał (lub skorzystał jego małżonek) czy to na podstawie poprzednio obowiązujących, czy też aktualnie obowiązujących przepisów dotyczących zakwaterowania Sił Zbrojnych.
Należy wskazać, że z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wynika, że wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zasada równości sprowadza się do jednakowego traktowania wszystkich adresatów norm prawnych charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą i jednocześnie dopuszcza odmienne traktowanie podmiotów, które takiej cechy nie posiadają (wyrok TK z dnia 18 lutego 2014 r., U 2/12, OTK-A 2014/2/12, cz. III pkt 4.2; M. Ziółkowski, Zasada równości w prawie, PiP 2015/5/s. 96, 99). Zróżnicowanie sytuacji określonych podmiotów może mieć konstytucyjne umocowanie (np. art. 19 i 69 Konstytucji RP), ale może też wynikać z posiadania przez nie odmiennych cech relewantnych. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się związek zasady równości z zasadami sprawiedliwości społecznej (L. Garlicki w: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Wyd. Sejmowe 2003, t. III, s. 22-23, uw. 22 do art. 32 Konstytucji RP; M. Masternak-Kubiak, Prawo do równego traktowania, w: red. B. Banaszak, A. Preisner, Prawa i wolności obywatelskie w Konstytucji RP, Warszawa 2002, s. 123). Równość jest pochodną, konkretyzacją sprawiedliwości, a więc równe traktowanie jest niejako z definicji sprawiedliwe. Zasady równego traktowania nie naruszają też pewne uprzywilejowania jednych w stosunku do drugich, jeżeli są uzasadnione jakimiś obiektywnie uzasadnionymi celami, a więc nie są dyskryminujące, lecz jedynie różnicujące. Równe traktowanie nie oznacza równości bezwzględnej, absolutnej.
Jednoznaczna treść art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie daje jednak podstaw do zastosowania wyjątku ograniczającego prawo żołnierza do zakwaterowania poza regulację zawartą w tym przepisie. Przepis ten ogranicza prawo żołnierza zawodowego do zakwaterowania tylko do sytuacji otrzymania przez niego lub jego małżonka ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, który został wypłacony wyłącznie na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r. Ów ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery mógł być wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r. zarówno żołnierzowi zawodowemu, który ubiega się o realizację prawa do zakwaterowania, jak i jego małżonkowi (niezależnie kiedy to miało miejsce tj. przed czy po zawarciu obecnego małżeństwa). Kwestie osobiste i rodzinne nie mają żadnego wpływu na wykładnię wskazanego przepisu. Takie rozumienie tego przepisu przyjęte przez Sąd I instancji jest prawidłowe i skład NSA orzekający w niniejszej sprawie w pełni je podziela.
W tym miejscu wskazać należy, że małżonkowi strony skarżącej kasacyjnie ekwiwalent wypłacony został w związku z umową nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. o wypłacie ekwiwalentu pieniężnego za rezygnację z kwatery. Została ona zawarta pomiędzy P. T., a Dyrektorem Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. na podstawie przepisów obowiązujących do 30 czerwca 2004 r., w oparciu o art. 19 ust. 3 ustawy z 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2004 r., nr 116 poz. 1203). Jak wynika z treści tego przepisu w sprawach wypłaty ekwiwalentu za rezygnację z kwatery dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej rozpatrując wniosek osoby uprawnionej o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, złożony do dnia 30 czerwca 2004 r., a niezakończony zawarciem umowy, stosuje przepisy ustawy obowiązujące do dnia 30 czerwca 2004 r., uwzględniając uprawnienia do powierzchni użytkowej podstawowej przysługujące wnioskodawcy w dniu wypłaty ekwiwalentu, przyjmując jako podstawę obliczenia ekwiwalentu średnią cenę metra kwadratowego tej powierzchni, ustaloną przez dyrektora oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
Jako niezasadne ocenić należy zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż zarówno organ I jak i organ II instancji nie naruszyły normy:
- art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji wbrew zasadzie praworządności wynikającej z ww. przepisu i nie dokonały interpretacji praw przysługujących żołnierzowi zawodowemu przy zastosowaniu niedozwolonej analogii, dywagacji i domniemań, których skutkiem miała być błędna i niedopuszczalna wykładnia przepisów prawa materialnego;
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, gdyż w sprawie przeprowadzono wszechstronne i wyczerpujące rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a jego oceny dokonano w sposób prawidłowy (zwłaszcza w kontekście umowy nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. o wypłacie ekwiwalentu pieniężnego za rezygnację z kwatery, zawartą pomiędzy P. T., a Dyrektorem Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. na podstawie przepisów obowiązujących do 30 czerwca 2004 r.) zasadnie przyjmując, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia mieszkaniowego;
- art. 7 k.p.a. poprzez uwzględnienie jedynie interesu społecznego (publicznego), gdyż organy nie odmówiły przyznania uprawnień ze względu na interes publiczny, lecz ze względu na treść obowiązującej normy prawnej, która ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wydana na jej podstawie decyzja jest decyzja związaną, a nie wydaną w ramach uznania administracyjnego;
- art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej, gdyż niezależnie od subiektywnego odczucia skarżącej organy przeprowadziły postępowanie w sposób praworządny i sprawiedliwy, dokładnie badając okoliczności sprawy, ustosunkowując się do żądania strony, a przede wszystkim działając na podstawie obowiązującego prawa zgodnie z zasadami legalności i praworządności oraz kierując się zasadą bezstronności i równego traktowania.
Skoro skarżąca nie zakwestionowała skutecznie przyjętego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, to Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej uczynił jako niezakwestionowany punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez Sąd I instancji.
Wreszcie bezpodstawne są zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
- art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, po pierwsze dlatego, że Sąd I instancji nie dokonywał wykładni tego przepisu, a więc nie sposób mu zarzucić jego błędnej wykładni, a po drugie ani organy, ani Sąd I instancji nie stosowały tego przypisu, gdyż podstawą odmowy przyznania wypłaty świadczenia mieszkaniowego był art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP
- art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie "polegające na przyjęciu, że skarżący kasacyjnie pełniący zawodową służbę wojskową nie spełnia przesłanek do przyznania prawa do zakwaterowania podczas gdy z całokształtu zebranego materiału dowodowego oraz przepisów prawa wynika, że skarżący kasacyjnie takie prawo posiada i winien otrzymać przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego", po pierwsze dlatego, że Sąd I instancji nie dokonywał wykładni tych przepisów, a jedynie przedstawił ich brzmienie, a więc nie sposób mu zarzucić ich błędnej wykładni, po drugie w skardze kasacyjnej (jej uzasadnieniu) nie przedstawiono odmiennej wykładni tych przepisów, a w konsekwencji nie można zarzucić błędnego zastosowania tych przepisów,
- art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, gdyż wykładnię tego przepisu wskazano wyżej, a nie sposób także przyjąć jego niewłaściwego zastosowania w niniejszej sprawie ze względu na przyjęty przez organy administracyjne i I Sąd I instancji stan faktyczny. W związku z tym zarzutem należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Jednak, jak wskazano wyżej strona skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała skutecznie stanu faktycznego przyjętego w niniejszej sprawie. Z tych wszystkich powodów zarzuty naruszenia prawa materialnego sformułowane przez skarżącego kasacyjnie okazały się niezasadne.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.