III OSK 1861/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych, uznając rów melioracyjny za element otwartego systemu kanalizacji deszczowej.
Sprawa dotyczyła opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. Skarżąca spółka kwestionowała decyzję organu i wyrok WSA, argumentując, że rów melioracyjny, do którego odprowadzane są wody, nie stanowi otwartego systemu kanalizacji deszczowej. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że rów melioracyjny, wykorzystywany do odprowadzania wód opadowych do wód powierzchniowych zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, należy traktować jako element otwartego systemu kanalizacji deszczowej, co uzasadnia naliczenie opłaty stałej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Przedsiębiorstwa X Sp. z o.o. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Sprawa dotyczyła określenia opłaty stałej za odprowadzanie do wód wód opadowych lub roztopowych. Spółka argumentowała, że rów melioracyjny, do którego odprowadzane są wody, nie jest otwartym systemem kanalizacji deszczowej, a jedynie urządzeniem wodnym, co wyklucza naliczenie opłaty. WSA w Szczecinie uznał, że rów melioracyjny, wykorzystywany do odprowadzania wód opadowych do rzeki, stanowi element otwartego systemu kanalizacji deszczowej. NSA przychylił się do tego stanowiska, podkreślając, że kluczowe jest przeznaczenie rowu określone w pozwoleniu wodnoprawnym. Jeśli pozwolenie przewiduje odprowadzanie wód opadowych do wód powierzchniowych za pośrednictwem rowu, należy go traktować jako część systemu kanalizacji deszczowej, co uzasadnia naliczenie opłaty stałej. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, rów melioracyjny wykorzystywany do odprowadzania wód opadowych i roztopowych do wód powierzchniowych, zgodnie z treścią pozwolenia wodnoprawnego, należy traktować jako element otwartego systemu kanalizacji deszczowej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że kluczowe jest przeznaczenie rowu określone w pozwoleniu wodnoprawnym. Jeśli pozwolenie przewiduje odprowadzanie wód opadowych do wód powierzchniowych za pośrednictwem rowu, należy go traktować jako część systemu kanalizacji deszczowej, co uzasadnia naliczenie opłaty stałej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.w. art. 268 § ust. 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.
Pomocnicze
u.p.w. art. 35 § ust. 3 pkt 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Usługą wodną jest odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
u.p.w. art. 16 § lit. a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definicja urządzenia wodnego, w tym rowów.
u.p.w. art. 197 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie są urządzeniami melioracji wodnych.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Rów melioracyjny nie jest otwartym systemem kanalizacji deszczowej. Odprowadzanie wód do ziemi wyklucza naliczenie opłaty stałej. Brak systemu urządzeń tworzących otwartą kanalizację deszczową.
Godne uwagi sformułowania
w sytuacji, gdy pozwolenie wodnoprawne obejmuje wykorzystanie rowu melioracyjnego lub kanału do odprowadzania zrzutów wód opadowych do odbiornika, którym są wody powierzchniowe, dany rów melioracyjny oraz elementy kanalizacji deszczowej szczegółowo wymienione w pozwoleniu wodnoprawnym uznać należy za otwarty system kanalizacji deszczowej kluczowe pozostaje rozstrzygnięcie kwestii, czy rów stanowi jedynie urządzenie melioracyjne służące regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnych gleby i ułatwienia jej uprawy, czy też w pozwoleniu wodnoprawnym zaznaczone zostało, że wody opadowe lub roztopowe są odprowadzane do wód, zaś rów jedynie "pośredniczy" w tym zjawisku
Skład orzekający
Maciej Kobak
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia otwartego systemu kanalizacji deszczowej w kontekście odprowadzania wód opadowych przez rowy melioracyjne i naliczania opłat stałych za usługi wodne."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pozwolenie wodnoprawne jednoznacznie określa odprowadzanie wód opadowych do wód powierzchniowych za pośrednictwem rowu melioracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za odprowadzanie wód opadowych i wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między urządzeniem melioracyjnym a systemem kanalizacji deszczowej.
“Czy rów melioracyjny to już kanalizacja deszczowa? NSA rozstrzyga w sprawie opłat za deszczówkę.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1861/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
II SA/Sz 1312/21 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2022-05-05
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 624
art. 16 okt 65 lit. a, art. 35 ust. 3 pkt 7, art. 197 ust. 1 pkt 1, art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 80 i art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Krupa po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa X Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 1312/21 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa X Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 27 października 2021 r. nr SZ.ZUO.1.051.21.2021.MZ w przedmiocie określenia opłaty stałej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 1312/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Przedsiębiorstwa X Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. (dalej: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ") z dnia 27 października 2021 r. nr SZ.ZUO.1.051.21.2021.MZ w przedmiocie określenia opłaty stałej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Informacją roczną z 4 października 2021 r. nr SZ.ZUO.1.470.848.2018.JP organ, na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 3a na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624, dalej: "u.p.w.") ustalił skarżącej opłatę stałą za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. w wysokości 57 zł.
W złożonej reklamacji skarżąca nie zgodziła się z wysokością opłaty za ustalonej w powołanej informacji.
Zaskarżoną decyzją organ określił skarżącej opłatę stałą w wysokości 57 zł za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemu kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast na podstawie decyzji Starosty G. z 30 sierpnia 2016 r. znak RLiOŚ.6341.41.2016 (K).
Skarżąca wniosła do sądu administracyjnego skargę na powyższą decyzję organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Szczecinie oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podniesiono, iż w sytuacji, gdy pozwolenie wodnoprawne obejmuje wykorzystanie rowu melioracyjnego lub kanału do odprowadzania zrzutów wód opadowych lub roztopowych do odbiornika, którym są wody powierzchniowe (w tym wypadku do rzeki [...]) przedmiotowy rów melioracyjny oraz kanał uznać należy za otwarty system kanalizacji deszczowej, o której mowa w art. 272 ust. 5 u.p.w., skoro umożliwia on odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rzeki, a zatem w świetle pozwolenia wodnoprawnego jest elementem tego systemu.
W rezultacie, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z art. 268 ust. 1 pkt 3 u.p.w. wynika, iż obowiązek poniesienia opłat za usługi wodne wiąże się z odprowadzaniem do wód - wód opadowych lub roztopowych uprzednio ujętych w oznaczone rodzaje urządzeń wodnych, tzn. w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, w tym rowy (melioracyjne) i kanały.
Analiza pozwolenia wodnoprawnego, z zapisem, że końcowo wody opadowe i roztopowe odprowadzane są do rzeki [...], wskazuje iż wody te odprowadzane są do wód, a nie do ziemi i nie zmienia tej oceny okoliczność, że rów (lub kanał) może być większość czasu w całości zajęty przez powierzchniowe wody płynące bądź też być suchy, a część wód opadowych i roztopowych może wsiąkać do ziemi. Zasadnicze znaczenie ma okoliczność, iż wskazane pozwolenie wodnoprawne zezwala skarżącej na odprowadzenie wód opadowych i roztopowych z określonego terenu, za pośrednictwem określonych urządzeń umożliwiających odprowadzanie tych wód do wód, w sprawie do rzeki [...].
Ponadto, pozwolenie wodnoprawne zostało wydane skarżącej 30 sierpnia 2016 r., a więc pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne (z dnia 18 lipca 2001 r.), zatem określenie w nim, że oczyszczone "ścieki" opadowe i roztopowe z bazy skarżącej będą odprowadzane do ziemi (rowów melioracyjnych), w sposób "pośredni" i "bezpośredni", nie oznacza, że nie powinno ono być analizowane i odczytywane zgodnie z obecnie funkcjonująca regulację prawną. Obecnie wody opadowe i roztopowe nie są "ściekami" (art. 35 ust. 3 pkt 7, a nie pkt 5 u.p.w.), zaś art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w. nie zawiera w dyspozycji rozróżnienia dwóch stanów faktycznych, o których mowa w pozwoleniu, czyli wprowadzania "bezpośredniego" i "pośredniego". Wskazano w pozwoleniu wodnoprawnym, że wprowadzanie tych wód ("ścieków") następuje bezpośrednio do ziemi (rowów melioracyjnych), a następnie dokładnie jest opisany sposób cyrkulacji wody opadowej i roztopowej, by końcowo, czyli "pośrednio", wskazać ich ujście do rzeki Regi.
W sytuacji zatem, gdy pozwolenie wodnoprawne obejmuje wykorzystanie rowu melioracyjnego lub kanału do odprowadzania zrzutów wód opadowych do odbiornika, którym są wody powierzchniowe (do rzeki [...]), rów melioracyjny oraz kanał uznać należy za otwarty system kanalizacji deszczowej, o której mowa wart. 272 ust. 5 u.p.w., skoro umożliwia on odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rzeki, a zatem w świetle pozwolenia wodnoprawnego jest elementem tego systemu.
W ocenie WSA organ prawidłowo zinterpretował i zastosował w sprawie przepisy u.p.w., a następnie prawidłowo określił skarżącej wysokości opłaty stałej, na podstawie art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a w zw. z art. 271 ust. 4 pkt 1 u.p.w. oraz § 6 rozporządzenia.
Bez wpływu na wynik sprawy miało też wadliwe określenie przez organ w zaskarżonej decyzji, że kanał [...] jest urządzeniem melioracji podstawowych, podczas gdy - zgodnie z art. 197 u.p.w., w aktualnym brzmieniu - ustawodawca nie rozróżnia rodzajów urządzeń melioracji wodnych na podstawowe i szczegółowe, tak jak miało to miejsce w art. 91 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo wodne.
Nie zasługiwały także na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa procesowego, gdyż postępowanie spełniało wymogi art. 7, art. 7a, art. 77, art. 80 i art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z poźn zm., dalej: "k.p.a.").
Powyższy wyrok skarżąca zakwestionowała w całości, zarzucając naruszenie:
I. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 35 ust. 3 pkt 7 w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 3 litera a i art. 271 ust. 4 u.p.w. poprzez:
- przyjęcie, że wprowadzanie wód opadowych i roztopowych następuje, za pośrednictwem otwartego systemu kanalizacji deszczowej do powierzchniowych wód płynących ujętych w Kanale [...], podczas gdy odprowadzenie wód następuje do urządzeń wodnych do rowów melioracyjnych (do ziemi) zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym , którego funkcją jest nie tylko odprowadzenie wód deszczowych, przy jednoczesnym braku urządzeń tworzących system otwartej kanalizacji deszczowej;
- przyjęcie, że nawet jeśli wprowadzanie następuje do wód, tak jak wskazał to organ administracji jak i w ślad za nim WSA w Szczecinie, to za pośrednictwem otwartego systemu kanalizacji deszczowej, pomimo tego, że przedmiotowy system na nieruchomości skarżonej ani na nieruchomościach sąsiednich nie istnieje, gdyż wprowadzanie do wód następuje za pośrednictwem jednego urządzenia- rowu- a nie całego systemu urządzeń do które odwołuje się ustawodawca w zakresie obowiązku zapłaty opłata za usług wodne, co miało istotne wpływ dla rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie;
II. przepisów postępowania, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw z art. 80 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie:
- że odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z nieruchomości skarżącej następuje za pośrednictwem otwartego systemu kanalizacji deszczowej, podczas gdy wprowadzanie tych wód następuje bezpośrednio do rowu melioracyjnego, gdzie część tych wód jest bezpośrednio odprowadzana do ziemi, a następnie do wód powierzchniowych płynących rzeki [...], tym samy został błędnie ustalony stan faktyczny przez WSA w Szczecinie co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, bowiem przyjął, że wprowadzanie wód następuje za pośrednictwem otwartego systemu kanalizacji który tworzą rów melioracyjny i Kanał [...], podczas gdy w przedmiotowym kanale ujęte są wody powierzchniowe płynące rzeki [...], przyjmując nawet wersję WSA, że wprowadzanie nie następuje zgodnie z pozwoleniem do ziemi to i tak nie następują za pośrednictwem otwartego sytemu kanalizacji;
-że jedno urządzenie wodne w postaci rowu melioracyjnego tworzy system otwartej kanalizacji deszczowej co jest sprzeczne ze stanem faktycznym, gdyż nie ma systemu urządzeń poza przedmiotowym rowem, które byłyby powiązane ze sobą tworząc system urządzeń przez który następuje odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych, co stanowi błąd w zasadach logicznego rozumowania gdyż w przypadku systemu można mówić o przynajmniej dwóch powiązanych ze sobą elementach a jednym;
- że wprowadzanie wód następuje sprzecznie z treścią udzielonego pozwolenia wodnoprawnego nie ziemi ale do wód tylko, że w sposób pośredni, podczas gdy pozwolenie wodnoprawne w tym zakresie opisuje jedynie cyrkulacje wód a nie miejsce ich wprowadzania, a tym samym dokonał ustaleń faktycznych odmiennych od treści sentencji ostatecznej decyzji administracyjnej, która stanowi podstawową bazę danych i informacji dla ustalenia treści obowiązku zapłaty należności za usługi wodne, co miało istotne wpływ dla rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, gdyż takie ustalenia powodują powstanie obowiązku fiskalnego po stronie skarżącej;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7a k.p.a w zw. z art. 271 ust. 1 pkt 4 i art. 271 ust. 4 punkt 1 u.p.w. poprzez przyjęcie że skoro art. 261 ust. 1 punkt 3 lit a u.p.w. wykładni pojęć "bezpośrednio" i "pośrednio", to należy przyjąć wykładnie niekorzystną dla skarżącego, ze pomimo wprowadzanie wód opadowych i roztopowych następuje zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym do ziemi, to z uwagi fakt krążenia wody w ziemi de facto po jej wprowadzeniu!- jej faktycznie wprowadzenie następuje do wód powierzchniowych płynących rzeki [...].
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie w całości wyroku WSA i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego i rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna
z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Ocena zarzutów kasacyjnych wymaga szerszego przeanalizowania tła normatywnego niniejszej sprawy. Wstępnie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w. usługą wodną jest: "odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast".
Z kolei po myśli art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a P.w. "opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast".
Treściowe zestawienie obu przepisów nie pozostawia wątpliwości, że na podstawie art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a P.w. nie można określić opłaty za usługi wodne polegające na odprowadzeniu wód opadowych lub roztopowych do "urządzeń wodnych", o których mowa w art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w. Mówiąc wprost, na podstawie art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a P.w. opłata należy się wyłącznie za faktyczne odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód, nie zaś do urządzeń wodnych lub do ziemi. Co istotne, odprowadzanie wód deszczowych i roztopowych do wód objęte opłatą za usługi wodne na podstawie art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a P.w. powinno odbywać się wyłącznie poprzez otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Przepisy prawa wodnego nie definiują pojęcia "kanalizacji deszczowej" (otwartej, zamkniętej) pozostawiając tę materię orzecznictwu oraz doktrynie prawa. W judykaturze system kanalizacji deszczowej definiuje się jako zbiór urządzeń wodnych, takich jak kanały, rowy, rury, kolektory, przeznaczone do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych, zaś warunkiem uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji deszczowej lub kanalizacji zbiorczej jest potwierdzenie, że zostały one wybudowane i oddane do użytku oraz że funkcjonują, realizując przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do wód – zob. wyrok NSA z 13 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 3689/18; wyrok NSA z 13 lutego 2020r., sygn. akt II OSK 3686/18; wyroki WSA w Gdańsku z 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 297/2018, z 25 lipca 2018r., sygn. akt II SA/Gd 295/18, z 11 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 325/2018; wyrok WSA w Warszawie z 24 października 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 473/18; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/O1 399/18; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 1236/18.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do skonfrontowania pojęcia "kanalizacji deszczowej" z pojęciem "urządzenia wodnego", albowiem odprowadzenie wód opadowych i roztopowych za jego pomocą nie jest objęte opłatą, o której mowa
w art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a P.w.
Nie ma wątpliwości, że rowy oraz kanały są urządzeniami wodnymi na mocy definicji ustawowej z art. 16 pkt 65 lit. a P.w. Nie można również nie zauważać, że są to urządzenia wodne często wykorzystywane w praktyce do odprowadzania wód opadowych i roztopowych do wód.
Zgodnie z art. 197 ust. 1 pkt 1 P.w. rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie są urządzeniami melioracji wodnych, zaś melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy - art. 195 P.w. Nadto zgodnie z art. 395 pkt 13 P.w. (obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji) pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia wodnoprawnego nie wymaga przechwytywanie wód opadowych lub roztopowych za pomocą urządzeń melioracji wodnych, jeżeli zasięg oddziaływania nie wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem, a tym samym nie stanowi to usługi wodnej i nie podlega opłacie.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty wytykają, iż WSA wadliwie przyjął, że odprowadzanie wód opadowych zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym z 30 sierpnia 2016 r. następuje do kanalizacji deszczowej, podczas gdy jest to rów ziemny, a zatem urządzenie wodne (urządzenie melioracji wodnej), co wyklucza możliwość określenia opłaty za usługi wodne na podstawie art. 286 ust. 1 pkt 3 lit. a P.w. Ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie nie można się zgodzić.
Naczelny Sąd Administracyjny przychyla się do poglądu, że wprawdzie zgodnie z art. 16 pkt 65 lit. a P.w. rowy są urządzeniami wodnymi służącymi m.in. do kształtowania zasobów wodnych, i tym samym wykonywane są w celach melioracyjnych, tj. służą regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnych gleby i ułatwienia jej uprawy, to jednak uznać należy, że w pojęciu tym mieści się również odprowadzanie wód opadowych, które powodują nadwyżki wód w stosunku do możliwości absorpcyjnych danego gruntu (terenu) - wyrok WSA
w Łodzi z dnia 9 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 355/19; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt SA/Sz 1049/18; wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1574/18; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 września 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 481/19.
Z podanych względów zasadnicze znaczenie ma treść udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, albowiem to ona determinuje rzeczywistą funkcję rowu. Pozwala rozstrzygnąć, czy pierwotnym i zarazem ostatecznym odbiornikiem wód opadowo-roztopowych jest urządzenie wodne – rów melioracyjny, czy też rów jedynie pośredniczy w odprowadzaniu wód do konkretnej rzeki, przywołanej w treści pozwolenia wodnoprawnego. Innymi słowy, kluczowe pozostaje rozstrzygnięcie kwestii, czy rów stanowi jedynie urządzenie melioracyjne służące regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnych gleby i ułatwienia jej uprawy, czy też w pozwoleniu wodnoprawnym zaznaczone zostało, że wody opadowe lub roztopowe są odprowadzane do wód, zaś rów jedynie "pośredniczy"
w tym zjawisku – co oznacza, że w pojęciu tym mieści się również odprowadzanie wód opadowych, które powodują nadwyżki wód w stosunku do możliwości absorpcyjnych danego gruntu (terenu). Tak więc, gdy pozwolenie wodnoprawne obejmuje wykorzystanie rowu melioracyjnego do odprowadzania zrzutów wód opadowych do odbiornika, którym są wody powierzchniowe, dany rów melioracyjny oraz elementy kanalizacji deszczowej szczegółowo wymienione w pozwoleniu wodnoprawnym uznać należy za otwarty system kanalizacji deszczowej, o której mowa w art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a P.w. i art. 271 ust. 4 pkt 1 P.w. W takim układzie opłata za usługi wodne będzie zasadna przy założeniu, że dane czynności – opisane w pozwoleniu wodnoprawnym – są faktycznie wykonywane – tak M. Sobota, Obowiązek opłaty za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych (kiedy zapłacimy za odprowadzenie deszczówki), Roczniki Administracji i Prawa 2021, XXI, z. 1, s. 21; wyroki WSA w Łodzi z dnia 17 października 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 361/19, z dnia 9 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 467/19, z dnia 14 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 231/19; wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1118/19.
Na gruncie niniejszej sprawy nie jest kwestionowana treść pozwolenia wodnoprawnego udzielonego skarżącej kasacyjnie decyzją z dnia 30 sierpnia 2016 r. Wynika z niego, że skarżąca kasacyjnie posiada pozwolenie na szczególne korzystanie z wód obejmujące wprowadzanie do ziemi - (rowów melioracyjnych) oczyszczonych ścieków opadowych i roztopowych, pochodzących z terenu bazy Przedsiębiorstwa X Sp. z o.o. położonej przy ul. (...) w G., poprzez istniejące wyloty kanalizacyjne oznaczone jako W-l i W-ll bezpośrednio rowem melioracyjnym, w którym poprzez wylot brzegowy W-l wykonany z rury kamionkowej o średnicy 150 mm ścieki opadowe i roztopowe odprowadzane są do kanału [...] w km 0+415 oraz poprzez wylot brzegowy W-ll o szerokości 0,50 m i długości 1,25 m ścieki opadowe i roztopowe odprowadzane są do Kanału [...] w km 0+ 275. Nie jest również kwestionowane, że Kanał [...] wpada do rzeki [...] w km 41+800. Z treści pozwolenia wodnoprawnego wynika zatem jednoznacznie, że wody opadowe i roztopowe odprowadzane są do wód – Kanału [...] a następnie do rzeki [...]. Rów ziemny jest elementem niezbędnym i zarazem pośredniczącym w tym odprowadzaniu. Należy go zatem traktować jako komponent kanalizacji deszczowej otwartej w rozumieniu art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a P.w.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd WSA co do tego, że zawarty
w pozwoleniu wodnoprawnym zwrot, że odprowadzanie wód następuje "do ziemi" nie ma charakteru przesądzającego z uwagi na dalszą treść tego pozwolenia. Czytając pozwolenie wodnoprawne całościowo, a więc integrując poszczególne elementy jego treści, nie ma wątpliwości, że jego celem było zezwolenie na odprowadzania wód opadowych i roztopowych do wód, albowiem to wody stanowiły ich ostateczny absorber. Kwestia częściowego przesiąkania wód opadowych przez dno i ściany rowu ziemnego nie ma znaczenia. Na tej samej zasadzie wody są wchłaniane przez ziemne koryta rzeki.
Uwzględniając wyłożone kwestie nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że Sąd pierwszej instancji wydając wyrok nie przyjął prawidłowego stanu sprawy. Wszystkie okoliczności faktyczne zostały ustalone i rozważone właściwie, co znalazło swoje odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu – zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że w sprawie wystąpiły podstawy do określenia skarżącej kasacyjnie opłaty stałej za usługi wodne polegające na odprowadzeniu wody deszczowej i roztopowej do wód – zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 35 ust. 3 pkt 7 w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a i art. 271 ust. 4 u.p.w.
W sprawie nie zachodziły wątpliwości interpretacyjne wobec treści art. 271 ust. 4, art. 268 ust. 1 punkt 3 lit. a u.p.w., które uzasadniałyby stosowanie dyrektywy kolizyjnej z art. 7a k.p.a. Przyjęte przez WSA rozumienie powołanych przepisów jest prawidłowe, co zostało wyjaśnione powyżej. Artykuł 261 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w.
nie miał zastosowania w sprawie, a zarzut jego naruszenia w ogóle nie został wyjaśniony w skardze kasacyjnej.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI