III OSK 1860/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Trybunału Konstytucyjnego (TK) od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Prezesa TK odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w postaci skanów oświadczeń majątkowych sędziów TK. Organ administracji odmówił udostępnienia informacji, uznając je za objęte klauzulą tajności "zastrzeżone" na podstawie art. 87 § 6 Prawa o ustroju sądów powszechnych (u.p.u.s.p.), powołując się na potencjalne zagrożenie dla sędziów i ich rodzin w związku z krytyką medialną. WSA uchylił tę decyzję, uznając, że organ nie wykazał przekonujących przesłanek do utajnienia oświadczeń. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną organu, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że choć przepis art. 87 § 6 u.p.u.s.p. może mieć zastosowanie do sędziów TK, to organ nie wykazał indywidualnych, obiektywnych i dostatecznie uargumentowanych przesłanek, aby objąć oświadczenia majątkowe klauzulą tajności. Sąd odrzucił argumentację organu opartą na ogólnym kontekście społecznym i medialnym, wskazując na potrzebę indywidualizacji przesłanek utajnienia. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że WSA prawidłowo ocenił wadliwość decyzji organu w zakresie uzasadnienia i braku materialnoprawnych podstaw do odmowy udostępnienia informacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej w kontekście oświadczeń majątkowych sędziów, ocena przesłanek utajnienia informacji, wymogi formalne uzasadnienia decyzji administracyjnych.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji oświadczeń majątkowych sędziów TK, ale zasady dotyczące oceny przesłanek utajnienia i wymogów uzasadnienia mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy oświadczenia majątkowe sędziów Trybunału Konstytucyjnego mogą być objęte ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone" na podstawie art. 87 § 6 Prawa o ustroju sądów powszechnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten może mieć zastosowanie, jednakże organ odmawiający udostępnienia informacji musi wykazać indywidualne, obiektywne i dostatecznie uargumentowane przesłanki przemawiające za takim utajnieniem, a nie opierać się jedynie na ogólnym kontekście społecznym czy medialnym.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił wadliwość decyzji organu. Choć art. 87 § 6 u.p.u.s.p. może być podstawą do utajnienia, organ nie wykazał konkretnych, indywidualnych przesłanek dla każdego sędziego, opierając się na ogólnych argumentach o krytyce medialnej. Sąd podkreślił potrzebę indywidualizacji i obiektywizmu przy ocenie ryzyka.
Czy sąd administracyjny jest władny badać materialne podstawy objęcia informacji klauzulą tajności, nawet jeśli nie jest władny kontrolować samego nadania klauzuli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może badać materialne podstawy uznania danej informacji za niejawną przy okazji kontroli innych aktów będących następstwem jej nadania, jeśli klauzula stanowiła element podstawy prawnej aktu administracyjnego.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że choć sąd nie kontroluje samego nadania klauzuli tajności, to może badać materialne przesłanki utajnienia w ramach kontroli aktu administracyjnego, którego podstawą była ta klauzula.
Czy uzasadnienie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej musi zawierać przekonujące i skonkretyzowane wykazanie realnego zagrożenia dla sędziego lub osób mu najbliższych, aby uzasadnić objęcie oświadczenia majątkowego klauzulą tajności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie musi zawierać takie wykazanie, a nie opierać się na ogólnych twierdzeniach o krytyce prasowej czy publicznej.
Uzasadnienie
Sąd Wojewódzki uznał, że uzasadnienie decyzji organu było ogólne i pozbawione prawidłowych przesłanek do objęcia oświadczeń majątkowych klauzulą tajności, nie wykazując, że nieudostępnienie ich spowoduje wyeliminowanie lub ograniczenie niebezpieczeństwa.
Przepisy (30)
Główne
u.p.u.s.p. art. 87 § 6
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis ten może mieć zastosowanie do oświadczeń majątkowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego, jednakże wymaga indywidualnej oceny przesłanek utajnienia.
u.p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.s.s.t.k. art. 19
Ustawa o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego
u.s.n. art. 10 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 134 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 190
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 182 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 182 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 183 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 189
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.i.n. art. 5 § 4
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
u.o.i.n. art. 1 § 1
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 61 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wykazał indywidualnych, obiektywnych i dostatecznie uargumentowanych przesłanek do objęcia oświadczeń majątkowych sędziów TK klauzulą tajności. • Uzasadnienie decyzji organu było ogólne i pozbawione przekonujących argumentów. • Sąd administracyjny ma prawo badać materialne podstawy utajnienia informacji.
Odrzucone argumenty
Oświadczenia majątkowe sędziów TK powinny być utajnione ze względu na ogólny kontekst społeczny i medialny oraz potencjalne zagrożenie dla sędziów. • Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w tym art. 141 § 4 u.p.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku. • Sąd pierwszej instancji nie zbadał należycie materiału dowodowego, w tym publikacji prasowych i mediów społecznościowych, wskazujących na wrogość wobec sędziów TK.
Godne uwagi sformułowania
organ nie wykazał, aby oświadczenia majątkowe sędziów konstytucyjnych spełniały przesłanki do objęcia ich ochroną wynikającą z art. 87 § 6 zdanie drugie u.p.u.s.p. • nie było dostatecznie przekonujących podstaw, aby uznać za spełnione przesłanki objęcia oświadczeń majątkowych sędziów konstytucyjnych ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych • organ nie może następczo uzupełniać uzasadnienia decyzji, czy też konwalidować innych jej mankamentów na etapie postępowania sądowego
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
członek
Ireneusz Dukiel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej w kontekście oświadczeń majątkowych sędziów, ocena przesłanek utajnienia informacji, wymogi formalne uzasadnienia decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji oświadczeń majątkowych sędziów TK, ale zasady dotyczące oceny przesłanek utajnienia i wymogów uzasadnienia mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy transparentności instytucji publicznych i oświadczeń majątkowych sędziów, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze. Wyrok NSA precyzuje kryteria utajniania informacji.
“Czy oświadczenia majątkowe sędziów Trybunału Konstytucyjnego mogą być tajne? NSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.