III OSK 1855/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-29
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejurzędnik wyborczyfunkcja publicznawynagrodzeniekodeks wyborczyNSAWSAbezczynność organuprywatność

Naczelny Sąd Administracyjny uznał urzędnika wyborczego za osobę pełniącą funkcję publiczną, co oznacza, że informacje o jego wynagrodzeniu podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej.

Sprawa dotyczyła odmowy udostępnienia informacji o wysokości wynagrodzenia urzędnika wyborczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał organ do udzielenia informacji, uznając urzędnika za osobę pełniącą funkcję publiczną. Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, podkreślając, że urzędnik wyborczy, ze względu na swoje zadania i kompetencje, jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jego wynagrodzenie stanowi informację publiczną.

Skarga kasacyjna została wniesiona przez Dyrektora Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w L. od wyroku WSA we Wrocławiu, który zobowiązał organ do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wynagrodzenia urzędnika wyborczego. Organ argumentował, że takie informacje podlegają ochronie prywatności. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zarzut naruszenia prawa materialnego, a konkretnie błędnej wykładni art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Sąd zgodził się z sądem pierwszej instancji, że urzędnik wyborczy, ze względu na swoje ustawowe zadania i kompetencje, jest osobą pełniącą funkcję publiczną. Powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i NSA, sąd wskazał, że osoby pełniące funkcje publiczne nie korzystają z ochrony prywatności w zakresie związanym z pełnieniem tych funkcji. Ponieważ wynagrodzenie urzędnika wyborczego jest finansowane ze środków publicznych i związane z wykonywaniem zadań publicznych, stanowi ono informację publiczną. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, urzędnik wyborczy jest osobą pełniącą funkcję publiczną.

Uzasadnienie

Kształt ustawowych rozwiązań prawnych wynikających z Kodeksu wyborczego pozwala zakwalifikować urzędnika wyborczego do osób pełniących funkcje publiczne. Urzędnik wyborczy jest samodzielnym organem administracyjnym, wyposażonym w przypisane mu zadania administracyjne i kompetencje, które wpływają na życie publiczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne i mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5 lit. a

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Informacje o sposobie wydatkowania środków publicznych pochodzących z budżetu państwa stanowią informację publiczną.

k.w. art. 191e § § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Reguluje sposób ustalania wynagrodzenia urzędnika wyborczego.

k.w. art. 191f

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Podstawa prawna do wydania uchwały Państwowej Komisji Wyborczej w sprawie wynagradzania urzędników wyborczych.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do zobowiązania organu do załatwienia sprawy w przypadku bezczynności.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

k.k. art. 115 § § 19

Kodeks karny

Definicja osoby pełniącej funkcję publiczną na potrzeby prawa karnego, używana pomocniczo w interpretacji.

k.k. art. 115 § § 13

Kodeks karny

Definicja funkcjonariusza publicznego na potrzeby prawa karnego, używana pomocniczo w interpretacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Urzędnik wyborczy jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wynagrodzenie urzędnika wyborczego, finansowane ze środków publicznych, stanowi informację publiczną.

Odrzucone argumenty

Pełnienie funkcji urzędnika wyborczego nie jest związane z pełnieniem funkcji publicznej, a tym samym dane o jego wynagrodzeniu podlegają ochronie prywatności.

Godne uwagi sformułowania

Kształt ustawowych rozwiązań prawnych wynikających z Rozdziału 9 ustawy Kodeks wyborczy i innych przepisów tej ustawy stanowiących ich rozwinięcie pozwala zakwalifikować urzędnika wyborczego do osób pełniących funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wolą ustawodawcy było zapewnienie dostępności do informacji dotyczących osób decydujących się na udział w życiu publicznym przez pełnienie funkcji publicznej. Sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych.

Skład orzekający

Rafał Stasikowski

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

sędzia

Arkadiusz Windak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie statusu urzędnika wyborczego jako osoby pełniącej funkcję publiczną i tym samym kwalifikacji jego wynagrodzenia jako informacji publicznej."

Ograniczenia: Interpretacja opiera się na specyfice polskiego prawa wyborczego i administracyjnego. Może wymagać analizy w kontekście innych funkcji publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu dostępu do informacji publicznej, jakim jest wynagrodzenie osób pełniących funkcje publiczne, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Czy wynagrodzenie urzędnika wyborczego to tajemnica? NSA: nie, to informacja publiczna!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1855/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
IV SAB/Wr 571/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-04-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Tezy
Kształt ustawowych rozwiązań prawnych wynikających z Rozdziału 9 ustawy Kodeks wyborczy i innych przepisów tej ustawy stanowiących ich rozwinięcie pozwala zakwalifikować urzędnika wyborczego do osób pełniących funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 571/23 w sprawie ze skargi M.B. na bezczynność Dyrektora Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 31 października 2023 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 4 kwietnia 2024 r., IV SAB/Wr 571/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi M.B. na bezczynność Dyrektora Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 31 października 2023 r.:
I. zobowiązał Dyrektora Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w L. do załatwienia punktu 2 i 2A wniosku skarżącego z 31 października 2023 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;
II. stwierdził, że Dyrektor Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w L. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu punktu 2 i 2A wniosku skarżącego z 31 października 2023 r., a bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądził od Dyrektora Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w L. na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 31 października 2023 r. M.B. zwrócił się do Dyrektora Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w L. z wnioskiem o udostępnienie w formie elektronicznej następującej informacji publicznej:
1. podanie imienia i nazwiska osoby pełniącej funkcję urzędnika wyborczego w Gminie Ś. w związku z zarządzonymi na dzień 15 października 2023 r. wyborami do Sejmu i Senatu RP;
A. przesłanie kopii postanowienia lub innego aktu prawnego dotyczącego powołania urzędnika wyborczego;
2. wysokość środków finansowych brutto wypłaconych osobie pełniącej funkcję urzędnika wyborczego w Gminie Ś. w związku z zarządzonymi na dzień 15 października 2023 r. wyborami do Sejmu i Senatu RP wraz z wyszczególnieniem kwot przysługujących za poszczególne zadania związane z pełnieniem tej funkcji;
A. podanie okresu za który zostały wypłacone bądź będą wypłacone środki finansowe z pkt 2;
3. wykaz podstawowych obowiązków i zadań ciążących na urzędniku wyborczym w Gminie Ś. w związku z zarządzonymi na dzień 15 października 2023 r. wyborami do Sejmu i Senatu RP.
W odpowiedzi z 6 listopada 2023 r. Dyrektor udzielił odpowiedzi na punkt 1 wniosku. Przytoczył treść art. 191e § 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1277; dalej k.w.). Wskazał, że wynagrodzenie urzędnika wyborczego ustalane jest na podstawie kwoty bazowej z zastosowaniem mnożnika 2,5 oraz podał, że kwota bazowa do ustalenia wynagrodzenia wynosi 1.789,42 zł, w związku z czym wysokość wynagrodzenia za miesiąc pracy urzędnika wyborczego będzie wynosić maksymalnie 4.473,55 zł. Organ wskazał też, że zasady wynagradzania urzędników wyborczych zostały uszczegółowione w załączniku do uchwały nr 5/2019 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 27 lutego 2019 r. w sprawie określenia szczegółowego zakresu zadań urzędników wyborczych, sposobu ich realizacji oraz zasad wynagradzania za ich realizację, a także zasad zwolnienia od pracy zawodowej na czas wykonywania obowiązków urzędnika wyborczego (M. P. z 2019 r. poz. 260), wydanej na podstawie upoważnienia ustawowego z art. 191f k.w. Stosownie do pkt II.3 załącznika do uchwały urzędnikowi wyborczemu za dzień, w którym wykonywał swoje zadania przysługuje wynagrodzenie w wysokości 1/20 kwoty ustalonej zgodnie z art. 191 § 3 k.w., z zastrzeżeniem że kwota wynagrodzenia nie może być większa niż 4.473,55 zł za miesiąc pracy. Organ zwrócił również uwagę, że nie może być uznane za informację publiczną domaganie się udostępnienia informacji w postaci danych o wysokości wynagrodzenia konkretnych osób zatrudnionych w jednostkach finansowanych ze środków publicznych. Stwierdził, że wskazana uchwała określa również szczegółowy zakres zadań urzędników wyborczych i sposób ich realizacji (podano link do uchwały).
W piśmie z 8 listopada 2023 r. wnioskodawca wezwał organ do realizacji wniosku w zakresie pkt 2 i pkt 2A, ponieważ w piśmie organu z 6 listopada 2023 r. nie udzielono odpowiedzi w zakresie powyższych punktów.
W piśmie z 14 listopada 2023 r. organ wskazał, że informacja stanowiąca informację publiczną została udzielona w piśmie z 6 listopada 2023 r.
Skargę na bezczynność Dyrektora w zakresie udostępnienia informacji publicznej z pkt 2 i 2A wniosku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Uwzględniając skargę, sąd I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Dyrektor Delegatury Krajowego Biura Wyborczego – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902; "u.d.i.p.") – zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych. Sąd przytoczył art. 124 § 1 pkt 1 i pkt 7 k.w., art. 187 § 1, 2 i 3, art. 188 § 3 i art. 191 § 1 k.w., a także art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Zdaniem sądu I instancji stosownie do powyższych przepisów k.w. wynagrodzenia urzędników wyborczych finansowane są z budżetu państwa. Dlatego też oczekiwane przez stronę w punkcie 2 i 2A wniosku informacje stanowią informację publiczną, albowiem dotyczą one wydatków ponoszonych przez Delegaturę Krajowego Biura Wyborczego na wynagrodzenia urzędników wyborczych, które finansowane są ze środków publicznych. Są to informacje o sposobie wydatkowania środków publicznych pochodzących z budżetu państwa (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a u.d.i.p.).
W związku z powyższym skarżący uprawniony jest do uzyskania informacji żądanej w punkcie 2 i 2A wniosku. Sąd zauważył, że organ ograniczył się jedynie do podania przepisów regulujących sposób ustalania wynagrodzenia urzędników wyborczych i jego maksymalnej wysokości za pełny miesiąc pracy, tj. art. 191e k.w. i pkt II.3 załącznika do uchwały nr 5/2019, wydanej na podstawie upoważnienia ustawowego z art. 191f k.w. Zdaniem sądu stosownie do art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji. W ocenie sądu I instancji pełnienie funkcji urzędnika wyborczego związane jest z pełnieniem funkcji publicznych. W przypadku osób pełniących funkcje publiczne prawo do informacji publicznej nie podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Sąd I instancji uznał, że wskazany w art. 191a § 1 k.w. zakres zadań, uprawnień i kompetencji potwierdza, że urzędnik wyborczy jest osoba pełniącą funkcję publiczną. Sfera kompetencji urzędnika wyborczego odnosi się do wykonywania zadań publicznych związanych z obsługą obwodowych komisji wyborczych, zapewnieniem sprawnego i prawidłowego przygotowania przebiegu wyborów i funkcjonowania obwodowych komisji wyborczych oraz nadzorem nad przebiegiem wyborów w obwodowych komisjach wyborczych, zatem urzędnik wyborczy nie pełni jedynie funkcji usługowych i technicznych. Zatem organ nie mógł powoływać się w rozpatrywanej sprawie na ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prawo do prywatności osoby fizycznej.
Sąd I instancji zauważył, że organ nie udzielił skarżącemu informacji publicznej żądanej w punkcie 2 i 2A wniosku, ograniczając się jedynie do podania przepisów regulujących sposób ustalania wynagrodzenia urzędników wyborczych i jego maksymalnej wysokości za pełny miesiąc pracy. Zdaniem sądu z treści pisma organu nie wynika odpowiedź na postawione przez skarżącego pytanie o wysokość wynagrodzenia wskazanego urzędnika wyborczego. Przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co miało miejsce w niniejszej sprawie, świadczy o braku realizacji obowiązku nałożonego w art. 10 ust. 1 u.d.i.p., a tym samym o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie.
Uznając, że przez udzielenie skarżącemu odpowiedzi niepełnej oraz nieadekwatnej do treści wniosku organ nadal pozostaje w bezczynności, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej "p.p.s.a."), sąd I instancji zobowiązał Dyrektora do załatwienia punktu 2 i 2A wniosku skarżącego z dnia 31 października 2023 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Sąd uznał, że Dyrektor dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu punktu 2 i 2A wniosku skarżącego i bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, albowiem organ odpowiedział niezwłocznie na wniosek skarżącego 6 listopada 2023 r. Bezczynność organu jest następstwem wadliwej oceny prawnej zaistniałej sytuacji, nie zaś zachowania, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostawałoby w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia sprawy. O należnych skarżącemu kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Nadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnie tj. błędną wykładnie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie przypisania urzędnikowi wyborczemu statusu osoby pełniącej funkcję publiczną, prowadzącą do ustalenia, że organ nie udzielił odpowiedzi na skierowane przez skarżącego żądanie udostępnienia informacji o wysokości brutto wynagrodzenia wypłaconego urzędnikowi wyborczemu w Gminie Ś. wraz z wyszczególnieniem kwot za poszczególne zadania oraz okresu, za który wynagrodzenie zostało wypłacone i w związku z tym pozostaje w bezczynności, w sytuacji w której pełnienie funkcji urzędnika wyborczego nie jest związane z pełnieniem funkcji publicznej, a tym samym zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. z uwagi na ochronę prywatności osoby fizycznej przedmiotowe dane objęte żądaniem skarżącego nie stanowią informacji publicznej.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna
z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest niezasadna. W jej ramach podniesiono jeden zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że urzędnik wyborczy jest osobą pełniącą funkcję publiczną
w rozumieniu tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się w pełni z poprawną i szeroką wykładnią art. 5 ust. 2 u.d.i.p. dokonaną przez sąd I instancji. Dodatkowo wskazuje, że przywołany powyżej przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. określa zakres ograniczenia w dostępie do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, wskazując, że z przewidzianej w nim ochrony nie korzystają informacje o osobach pełniących funkcje publiczne i mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji publicznej. Wolą ustawodawcy było zapewnienie dostępności do informacji dotyczących osób decydujących się na udział w życiu publicznym przez pełnienie funkcji publicznej. Jeśli zaś określona osoba nie pełni funkcji publicznej to informacje publiczne podlegają ochronie ze względu na konieczność ochrony jej prawa do prywatności, chyba że osoba rezygnuje z przysługującego jej prawa. Ustawa nie zawiera definicji legalnej kategorii pojęciowej osoby pełniącej funkcję publiczną, którą posługuje się w przepisie art. 5 ust.2 u.d.i.p.
W orzecznictwie pojawił się w tym zakresie pogląd odwołujący się do wykładni systemowej i konieczności sięgnięcia do przepisów Kodeksu karnego. Zgodnie z treścią art. 115 § 19 k.k. osobą pełniącą funkcję publiczną jest funkcjonariusz publiczny, członek organu samorządowego, osoba zatrudniona w jednostce organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi, chyba że wykonuje wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba, której uprawnienia i obowiązki w zakresie działalności publicznej są określone lub uznane przez ustawę lub wiążącą Rzeczpospolitą Polską umowę międzynarodową. Z kolei zgodnie z 115 § 13 k.k. "funkcjonariuszem publicznym jest: 1) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, 2) poseł, senator, radny, 2a) poseł do Parlamentu Europejskiego, 3) sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądowy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy, 4) osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych, 5) osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwowej lub organu kontroli samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, 6) osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytucji państwowej, 7) funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz Służby Więziennej, 8) osoba pełniąca czynną służbę wojskową, 9) pracownik międzynarodowego trybunału karnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe".
Powyższe przepisy ukierunkowują jedynie sposób rozumienia użytych w art. 5 ust. 2 u.d.i.p pojęć osób "pełniących funkcje publiczne" lub osób "mających związek z pełnieniem tych funkcji", lecz nie dają jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o zakres treściowy tych pojęć. Można jednak na ich podstawie budować tezę, że po pierwsze chodzi o osoby pozostające w strukturach aparatu państwa, po drugie o osoby podejmujące działania związane z wykonywaniem funkcji lub zadań publicznych. Czynności o charakterze wyłącznie usługowym podejmowane nawet w ramach instytucji publicznych, nie dają podstaw do kwalifikowania osób wykonujących te czynności jako osób pełniących funkcje publiczne lub osób "mających związek z pełnieniem tych funkcji" (por. wyrok NSA z 9 czerwca 2017 r., I OSK 2130/15).
Wykładni pojęcia osób "pełniących funkcje publiczne" dokonał również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 marca 2006 r., K 17/05. Do tego rozstrzygnięcia odwołał się także sąd I instancji, co było słusznym krokiem, gdyż orzeczenie to ma istotne znaczenie z punktu widzenia prawidłowego ustalenia znaczenia interpretowanego przepisu. Powtórzyć zatem należy, że z sentencji ww. wyroku Trybunału wynika, że art. 5 ust. 2 zdanie 2 u.d.i.p. jest zgodny z art. 31 ust. 3, art. 47 i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 61 ust. 4 Konstytucji (OTK-A z 2006 r. Nr 3, poz. 30; Dz. U. z 2006 r. Nr 49, poz. 358). Trybunał stwierdził, że "sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. Chodzi zatem o podmioty, którym przysługuje co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji publicznej. Nie każdy zatem pracownik takiej instytucji będzie tym funkcjonariuszem, którego sfera chronionej prywatności może być zawężona z perspektywy uzasadnionego interesu osób trzecich, realizującego się w ramach prawa do informacji. Nie można twierdzić, że w wypadku ustalenia kręgu osób, których życie prywatne może być przedmiotem uzasadnionego zainteresowania publiczności, istnieje jednolity mechanizm czy kryteria badania zakresu możliwej ingerencji. Trudno byłoby również stworzyć ogólny, abstrakcyjny, a tym bardziej zamknięty katalog tego rodzaju funkcji i stanowisk. Podejmując próbę wskazania ogólnych cech, jakie będą przesądzały o tym, że określony podmiot sprawuje funkcję publiczną, można bez większego ryzyka błędu uznać, iż chodzi o takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowywaniem decyzji dotyczących innych podmiotów. Spod zakresu funkcji publicznej wykluczone są zatem takie stanowiska, choćby pełnione w ramach organów władzy publicznej, które mają charakter usługowy lub techniczny".
Powyższe stanowisko w zakresie ustalenia kryterium służącego uchwyceniu granic zakresowych pojęcia "osób pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji" należy co do zasady zaakceptować. Wypływają z tego następujące konsekwencje. Po pierwsze, użytego w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. pojęcia osoby pełniącej funkcje publiczną należy poszukiwać na gruncie obowiązującego systemu prawa, wśród osób formalnie znajdujących się w aparacie administracyjnym państwa. Po drugie, nie wszystkie osoby zatrudnione w strukturach administracyjnych lub innych organach państwa mogą być uznane za osoby pełniące funkcje publiczne. Po trzecie, do osób takich nie można zaliczyć osób niezatrudnionych w urzędzie, gdyż osoby te nie mogą podejmować formalnie żadnych decyzji w szerokim znaczeniu, czy innych działań sprowadzających się do wykonywania zadań publicznych pozostających w zakresie właściwości danego podmiotu publicznego. Ich działania nie wpływają bezpośrednio na sytuację prawną innych osób, ani nie łączą się co najmniej z przygotowywaniem decyzji dotyczących innych podmiotów. Działania tego rodzaju podejmują organy państwa lub urzędnicy, czy pracownicy określonego urzędu upoważnieni do realizacji zadań administracyjnych. Oznacza to, iż do kategorii osoby pełniącej funkcje publiczną należy zaliczyć osoby pozostające formalnie w strukturach aparatu państwa, wykonującego jego zadania i decydujące w określonym formalnie zakresie o życiu publicznym. Takie osoby z woli ustawodawcy nie korzystają z ochrony swojego prawa do prywatności.
Podzielić należy stanowisko sądu I instancji, iż na gruncie obowiązującego prawa urzędnik wyborczy ma status wyodrębnionego w aparacie administracyjnym państwa samodzielnego organu administracyjnego, którego status prawny wynika z Rozdziału 9 ustawy Kodeks wyborczy, jak i innych przepisów stanowiących rozwinięcie regulacji prawnej odnoszących się do poszczególnych zadań publicznych urzędnika wyborczego, a zegzemplifikowanych w art. 191e § 1 k.w. Przepisy te precyzyjnie określają wymogi formalne od kandydatów do pełnienia tej funkcji oraz tryb obsadzania urzędników wyborczych. Istotne jest również, że zgodnie z przepisami ustawy urzędnik wyborczy został wyposażony w przypisane wyłącznie jemu zadania administracyjne oraz kompetencje. Zagadnienia te ze wskazaniem wyraźnych podstaw prawnych zostały poprawnie przedstawione przez sąd I instancji. Biorąc pod uwagę powyższe, uznać należy, iż taki kształt ustawowych rozwiązań prawnych wynikających z Rozdziału 9 ustawy Kodeks wyborczy i innych przepisów tej ustawy stanowiących ich rozwinięcie pozwala zakwalifikować urzędnika wyborczego do osób pełniących funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p.. Z tych przyczyn podniesiony zarzut uznać należało za pozbawiony podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł
o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI