III OSK 1854/23

III OSK 1854/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Mirosław Wincenciak
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Wa 36/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-31
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 § 1 pkt 1 lit c . art. 141  § b4 art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1257
art.77 § 1 art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 2067
art. 38 ust. 2 pkt 4 art. 32 ust. 1 art. 38 ust. 4
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 36/23 w sprawie ze skargi K. N. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 36/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. N. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta - Rektora Wyższej Szkoły Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] (pkt 1), a także zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz K. N. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Rozkazem personalnym nr [...] z [...] czerwca 2017 r. Komendant - Rektor Wyższej Szkoły Policji w [...] (dalej: "organ pierwszej instancji"), na podstawie art. 32 ust. 1 i 2, art. 37a pkt 1 oraz art. 121 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm., zwana dalej: "ustawa o Policji") zwolnił z dniem 30 czerwca 2017 r. K. N. (dalej: "skarżący") z zajmowanego stanowiska służbowego starszego wykładowcy Zakładu Bezpieczeństwa Społecznego Instytutu Bezpieczeństwa i Porządku Publicznego Wydziału Bezpieczeństwa Wewnętrznego Wyższej Szkoły Policji w [...] i z dniem 1 lipca 2017 r. przeniósł do dyspozycji Komendanta - Rektora Wyższej Szkoły Policji w [...] na okres poprzedzający mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby.
Rozkazem personalnym nr [...] z [...] lutego 2018 r. organ pierwszej instancji, na podstawie art. 37 ustawy o Policji, z dniem 14 lutego 2018 r. powierzył skarżącemu pełnienie obowiązków służbowych eksperta Działu Organizacji Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego Wyższej Szkoły Policji w [...], bez zmiany składników uposażenia.
Pismem z 7 czerwca 2018 r. organ pierwszej instancji zawiadomił funkcjonariusza o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie mianowania na stanowisko służbowe. Do akt postępowania dołączono wykaz wakatów w komórkach administracji Wyższej Szkoły Policji w [...] (dalej: "WSP").
Pismem z 26 czerwca 2018 r. organ pierwszej instancji zaproponował stronie stanowisko służbowe wykładowcy w Zakładzie Bezpieczeństwa Państwa Instytutu Służby Prewencyjnej Wydziału Bezpieczeństwa Wewnętrznego Wyższej Szkoły Policji w [...] i wezwał ją do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu proponowanego stanowiska służbowego.
Skarżący pismem z 27 czerwca 2018 r. złożył oświadczenie, w którym wyraził zgodę na mianowanie go na stanowisko służbowe wykładowcy w Zakładzie Bezpieczeństwa Państwa Instytutu Służby Prewencyjnej Wydziału Bezpieczeństwa Wewnętrznego WSP.
Rozkazem personalnym nr [...] z [...] czerwca 2018 r. organ pierwszej instancji, na podstawie art. 32 ust. 1 i 2, art. 37, art. 37a pkt 1, art. 38 ust. 2 pkt 4, art. 103 ust. 1, art. 104 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił skarżącego z dniem 30 czerwca 2018 r. z powierzenia obowiązków służbowych i z dniem 1 lipca 2018 r. przeniósł na niższe stanowisko służbowe wykładowcy w Zakładzie Bezpieczeństwa Państwa Instytutu Służby Prewencyjnej Wydziału Bezpieczeństwa Wewnętrznego Wyższej Szkoły Policji w [...], w 8 grupie zaszeregowania, z mnożnikiem 1,85 kwoty bazowej, wynoszącej 1523,29 złotego, uposażeniem zasadniczym w kwocie 2820 złotych miesięcznie. Ponadto, na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi zachowano prawo do stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku w kwocie 3120 złotych miesięcznie, do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego. Jednocześnie funkcjonariuszowi przyznano dodatek służbowy w wysokości 620 złotych miesięcznie. Decyzji powyższej organ pierwszej instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podniósł, że na dzień wszczęcia postępowania administracyjnego w WSP nie było i w dniu wydania decyzji nadal nie ma stanowiska odpowiadającego stanowisku uprzednio zajmowanemu przez policjanta, tj. w tej samej randze stanowisk i grupie zaszeregowania (stopień etatowy podinspektor, grupa zaszeregowania 9, mnożnik kwoty bazowej 2,05). Nadto wskazał, że w toku postępowania strona brała czynny udział, składając wnioski dowodowe, korzystając z prawa do wglądu w akta i żądania sporządzenia z akt uwierzytelnionych kopii. Skarżący złożył wniosek o wyłączenie organu oraz kierownika działu kadr z toczącego się postępowania.
Postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2018 r. Komendant Główny Policji odmówił wyłączenia organu – Komendanta - Rektora WSP z przyczyn określonych we wniosku strony. Po wydaniu przedmiotowego postanowienia wniosek o wyłączenie pracownika organu również został rozpatrzony negatywnie postanowieniem Komendanta - Rektora WSP.
Organ pierwszej instancji zauważył, że 26 czerwca 2018 r. dokonał konkretyzacji propozycji przyjęcia stanowiska służbowego, tj. stanowiska wykładowcy Zakładu Bezpieczeństwa Państwa Instytutu Służby Prewencyjnej Wydziału Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w 8 grupie zaszeregowania, z mnożnikiem 1,85 kwoty bazowej, uposażeniem zasadniczym 2.820 zł i dodatkiem służbowym 620 zł, na co 27 czerwca 2018 r. funkcjonariusz złożył oświadczenie woli, którego treścią była zgoda na wskazane stanowisko.
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji.
Na powyższy rozkaz personalny skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując skargę uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem wydane w sprawie rozstrzygnięcia uprawnionych organów zostały podjęte z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, co oznacza, że miały one charakter dowolny (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2019 r. syn. akt II SA/Wa 2060/18).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, analizując ustalony przez organy w obu rozkazach stan faktyczny zauważyć można, że jest on niepełny i nie odzwierciedla przebiegu zdarzeń, które legły u podstaw wydanych rozkazów.
Sąd pierwszej instancji podniósł, że w kontrolowanej sprawie skarżący do 30 czerwca 2017 r. zajmował stanowisko starszego wykładowcy Zakładu Bezpieczeństwa Społecznego Instytutu Bezpieczeństwa i Porządku Publicznego Wydziału Bezpieczeństwa Wewnętrznego w WSP. Rozkazem personalnym nr [...] został zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska i z dniem 1 lipca 2017 r. – na okres poprzedzający mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby – przeniesiony do dyspozycji Komendanta – Rektora WSP. Następnie organ pierwszej instancji rozkazem personalnym z [...] lutego 2018 r. powierzył skarżącemu z dniem 14 lutego 2018 r. pełnienie obowiązków służbowych eksperta Działu Organizacji Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego WSP.
W ocenie WSA w Warszawie, organ pierwszej instancji, rozkazem personalnym z [...] czerwca 2018 r., przenosząc skarżącego z dniem 1 lipca 2018 r., w oparciu o dyspozycję zawartą w art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, na niższe stanowisko służbowe, tj. wykładowcy, pomimo tego, że wskazał, iż w dacie wydawania decyzji nie ma stanowiska odpowiadającego stanowisku uprzednio zajmowanego przez policjanta, to w dacie tej organ pierwszej instancji miał wiedzę o podpisanym 13 czerwca 2018 r. porozumieniu pomiędzy Komendantem Służby Ochrony Państwa, a Komendantem Głównym Policji w sprawie przeniesienia funkcjonariusza Policji – R. C., do pełnienia służby w Służbie Ochrony Państwa. Z ww. porozumienia (znajdującego się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy) wynika, że służba w Policji ww. funkcjonariusza, zajmującego stanowisko eksperta Działu Organizacji Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego WSP, ustaje z 30 czerwca 2018 r., a przeniesienie następuje w związku z jego wnioskiem z [...] kwietnia 2018 r. Z powyższego można bezsprzecznie wywieść, że w dacie wydania rozkazu personalnego, tj. [...] czerwca 2018 r. Komendant – Rektor WSP musiał posiadać wiedzę, że z dniem 1 lipca 2018 r. zostanie zwolnione stanowisko dotychczas zajmowane przez R. C., a zatem będzie istniała możliwość mianowania skarżącego na stanowisko równorzędne.
Z kolei argumentacja organu odwoławczego oparta jest o błędne założenia, a wydana przez organ ten decyzja nie wyjaśnia – w ocenie Sądu – w sposób rzetelny i przekonujący przyczyn uznania, że brak było stanowisk równorzędnych do stanowiska zajmowanego dotychczas przez skarżącego i zaakceptowania jego mianowania na stanowisko niższe. Dodatkowo organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do argumentacji skarżącego zawartej w odwołaniu dotyczącej tego, że z dniem 30 czerwca 2018 r. na podstawie porozumienia MSWiA z 20 czerwca 2018 r. inny funkcjonariusz z dniem 1 lipca 2018 r. z etatu eksperta Działu Organizacji Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego WSP przeszedł do pełnienia dalszej służby w Służbie Ochrony Państwa, zwalniając tym samym ww. etat eksperta Działu Organizacji Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego WSP odpowiadający grupą zaszeregowania etatowi starszego wykładowcy. Okoliczność ta została wyraźnie podniesiona przez skarżącego, a pomimo tego organ odwoławczy nie ustosunkował się do tego w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Powyższe mogło zaś mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle powyższego Sąd uznał, że organy obu instancji nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący sprawy pod kątem przeniesienia skarżącego na równorzędne stanowisko, pomimo że w świetle art. 38 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, w sytuacji likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego, naczelną zasadą zawartą w tym przepisie jest przeniesienie na stanowisko równorzędne. W ocenie Sądu takie załatwienie sprawy wykraczało zatem poza dopuszczalne granice uznania administracyjnego, przez co można zarzucić organom działającym w sprawie, że naruszyły prawo, zaś ocena działań tych organów, dokonana przez Sąd, była nieprawidłowa. Stwierdzone naruszenie spowodowało, że organy nie rozpatrzyły w sposób wystarczający kwestii ewentualnego przeniesienia na stanowisko równorzędne w sytuacji określonej art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji.
Organ, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem Sądu pierwszej instancji, zaskarżył go w całości do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem o sygn. akt III OSK 2029/21 z 9 grudnia 2022 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe stanowił przepis art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Aby zgodnie z normą zawartą w art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji dopuszczalnym było przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe, niezbędne jest wykazanie przez organ braku stanowisk równorzędnych. Ustawa o Policji nie definiuje pojęcia "stanowisko równorzędne", choć często się nim posługuje i wiąże z nim określone konsekwencje. Przeniesienie policjanta na stanowisko równorzędne oznacza przeniesienie na stanowisko o identycznych parametrach uposażenia zasadniczego, takim samym stanowisku służbowym oraz stopniu etatowym. To organ administracji musi dowieść, że przeniesienie na stanowisko równorzędne nie może zostać zrealizowane, że nie ma możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko.
W ocenie NSA, Sąd pierwszej instancji przyjął, że w okolicznościach zaistniałych w sprawie, w dacie wydania rozkazu personalnego z [...] czerwca 2018 r. organ pierwszej instancji posiadał wiedzę, że z dniem 1 lipca 2018 r. zostanie zwolnione stanowisko dotychczas zajmowane przez innego funkcjonariusza, a zatem będzie istniała możliwość mianowania skarżącego na równorzędne stanowisko służbowe. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zaskarżona decyzja nie wyjaśnia w sposób rzetelny i przekonujący przyczyn uznania, że brak było stanowisk równorzędnych do stanowiska zajmowanego dotychczas przez skarżącego i zaakceptowania jego mianowania na niższe stanowisko służbowe. Ponadto, w ocenie Sądu pierwszej instancji, organ odwoławczy nie odniósł się do argumentacji skarżącego powołanej w odwołaniu dotyczącej tego, że z dniem 30 czerwca 2018 r. na podstawie porozumienia z 13 czerwca 2018 r. inny funkcjonariusz z dniem 1 lipca 2018 r. z etatu eksperta Działu Organizacji Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego WSP przeszedł do pełnienia dalszej służby w Służbie Ochrony Państwa, zwalniając tym samym wskazany etat.
W ocenie NSA na sformułowaniu takiego stanowiska prawnego Sąd pierwszej instancji nie mógł jednak poprzestać, ponieważ nie wyprowadził z niego w istocie dalej idących i koniecznych w tej sprawie wniosków prawnych oraz nie zawarł wskazań co do dalszego postępowania w sprawie powiązanych ze stwierdzonymi naruszeniami, i - co w sprawie równie istotne - nie przedstawił oceny wpływu stwierdzonych naruszeń na wynik sprawy, stosownie do wymogu ujętego w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), stanowiącego podstawę prawną skarżonego orzeczenia.
W konsekwencji NSA uznał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymogom przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Brak stosownych wskazań powoduje wadliwość uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji, który to powinien zająć kompleksowe merytoryczne stanowisko w ramach oceny wykładni i stosowania prawa przez organ, którego działanie podlega sądowej kontroli. Powinnością Sądu pierwszej instancji jest dokonanie jednoznacznej oceny prawnej stanowiska organu zawartego w decyzjach administracyjnych, a następnie ewentualne przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania z takimi wytycznymi, żeby organ mógł je uwzględnić w praktyce i nie miał wątpliwości, w jaki sposób odnieść się do sytuacji faktycznej oraz prawnej występującej na gruncie konkretnej sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że - jak wynika z akt administracyjnych sprawy - Komendant - Rektor Wyższej Szkoły Policji w [...] ustalił wykaz wakatów w komórkach dydaktycznych Wyższej Szkoły Policji w [...] na dzień wszczęcia postępowania administracyjnego, tj. na dzień 7 czerwca 2018 r. (k. 16 i 17 akt administracyjnych sprawy). Ustalenia te nie są wystarczające w świetle wskazówek NSA przytaczanych powyżej. Organy poczyniły bowiem ustalenia co do istniejących wolnych stanowisk na dzień wszczęcia postępowania administracyjnego, a nie na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Już ten brak w materiale dowodowym sprawy powoduje, iż zaskarżona decyzja KGP wymknęła się kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd nie dysponuje bowiem kompletnym i rzetelnym materiałem dowodowym pozwalającym na skontrolowanie, czy organy prawidłowo zastosowały w sprawie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, a w szczególności czy istniała możliwość mianowania skarżącego na inne równorzędne stanowisko w dacie wydania zaskarżonego rozkazu personalnego.
Jednocześnie po przeanalizowaniu treści rozkazu personalnego nr [...] Komendanta - Rektora Wyższej Szkoły Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Sąd stwierdził, iż ostatnim możliwym dniem pozostawienia skarżącego w dyspozycji Komendanta - Rektora WSP w [...] był dzień 1 lipca 2018 r. Jak bowiem wynika z treści ww. rozkazu personalnego, skarżący został przeniesiony do dyspozycji z dniem 1 lipca 2017 r., zatem stosownie do art. 112 Kodeksu cywilnego – termin pozostawania w dyspozycji kończy się z upływem dnia, który datą odpowiadał początkowemu dniowi terminu, tj. z datą 1 lipca 2018 r. W dniu 1 lipca 2018 r. istniała zatem możliwość ukształtowania praw i obowiązków strony postępowania. W tej sytuacji porozumienie z dnia 13 czerwca 2018 r. zawarte pomiędzy Komendantem SOP, a Komendantem Głównym Policji w sprawie przeniesienia funkcjonariusza Policji do pełnienia służby w SOP mogło oddziaływać na sytuację prawną skarżącego, gdyż w dniu w którym został przeniesiony na niższe stanowisko służbowe, istniało wolne stanowisko służbowe eksperta Działu Organizacji Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego WSP w [...]. Wakat ten nie został jednak przez organ I instancji przeanalizowany w kontekście przesłanek z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Jak zatem wynika z powyższego, zarówno zaskarżona decyzja KGP z dnia [...] sierpnia 2018 r., jak i decyzja organu I instancji z [...] czerwca 2018 r. wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a.") mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd I instancji stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić poglądy prawne NSA, a także ocenę stanu faktycznego sprawy zawartą w niniejszym orzeczeniu, i – stosownie do powyżej przytoczonych uwag i argumentów - uzupełnić materiał dowodowy we wskazanym kierunku, a następnie poddać ocenie, czy w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania wobec skarżącego przepisu art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Komendant Główny Policji, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez bezzasadne uchylenie prawidłowego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta - Rektora Wyższej Szkoły Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe błędnie uznając, iż organy dopuściły się naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., w ten sposób że nie ustaliły na dzień wydawania decyzji czy rzeczywiście nie istniały wolne stanowiska służbowe równorzędne do dotychczas zajmowanego przez skarżącego, w myśl art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, w sytuacji, gdy brak jest podstaw do stwierdzenia, iż na dzień 27 sierpnia 2018 r. w ogóle istniały stanowiska równorzędne do zajmowanego przez skarżącego, a nadto nie wykazaniu na czym polega istotność i doniosłość stwierdzonych uchybień i w jaki sposób mogły mieć one wpływ na wynik sprawy w sytuacji, gdy organ z urzędu w ramach art. 77 § 4 k.p.a. bierze od rozwagę istnienie wolnych stanowisk równorzędnych do zajmowanego przez skarżącego na każdym etapie postępowania,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji poprzez uchylenie się przez Sąd I instancji od oceny czy organ II instancji jest uprawniony w sprawach dotyczących mianowania na stanowisko służbowe do narzucania właściwemu przełożonemu w sprawach osobowych, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ustawy o Policji kształtowania polityki osobowej w szczególności związanej z doborem kadr w sytuacji, gdy w dacie orzekania przez przełożonego w sprawach osobowych nie istniały wolne stanowiska służbowe równorzędne do zajmowanego przez skarżącego,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. i art. 38 ust. 4 ustawy o Policji poprzez nierozpoznanie i nie odniesienie się do skutków prawnych złożonego przez skarżącego oświadczenia woli o wyrażeniu zgody na mianowanie na niższe stanowisko służbowe.
Powyższe zaś uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie skargi. Jednocześnie skarżący kasacyjnie organ wniósł o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego według norm prawem przewidzianych, a także oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec oświadczenia organu (skarżącego kasacyjnie) o zrzeczeniu się rozprawy i braku żądania jej przeprowadzenia przez skarżącego, adekwatnie do postanowień art. 182 § 2 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że w niniejszej sprawie wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 grudnia 2022 r. sygn. akt III OSK 2029/21, którym uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 2060/18.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. należy przypomnieć stanowisko NSA wyrażone w uzasadnieniu wyroku z 9 grudnia 2022 r., iż "W rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe stanowił przepis art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Aby, zgodnie z normą zawartą w art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, dopuszczalnym było przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe, niezbędne jest wykazanie przez organ braku stanowisk równorzędnych. Ustawa o Policji nie definiuje pojęcia "stanowisko równorzędne", choć często się nim posługuje i wiąże z nim określone konsekwencje. Przeniesienie policjanta na stanowisko równorzędne oznacza przeniesienie na stanowisko o identycznych parametrach uposażenia zasadniczego, takim samym stanowisku służbowym oraz stopniu etatowym. To organ administracji musi dowieść, że przeniesienie na stanowisko równorzędne nie może zostać zrealizowane, że nie ma możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko".
Sąd pierwszej instancji wskazał, że z akt administracyjnych wynika, że Komendant – Rektor Wyższej Szkoły Policji w [...] ustalił wykaz wakatów w komórkach dydaktycznych Wyższej Szkoły Policji w [...] na dzień wszczęcia postępowania administracyjnego, a nie na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Ten brak w materialne dowodowym powoduje, że zaskarżona decyzja wymknęła się kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż Sąd nie dysponuje kompletnym i rzetelnym materiałem dowodowym pozwalającym na skontrolowanie, czy organy prawidłowo zastosowały w sprawie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, a w szczególności czy istniała możliwość mianowania skarżącego na inne równorzędne stanowisko w dacie wydania zaskarżonego rozkazu personalnego. Jak już była mowa, przeniesienie policjanta na stanowisko równorzędne oznacza przeniesienie na stanowisko o identycznych parametrach uposażenia zasadniczego, takim samym stanowisku służbowym oraz stopniu etatowym. Uznaniowość decyzji wydanej na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji oznacza w praktyce, że rozstrzygnięcie w niej zawarte nie może być dowolne, lecz musi wynikać z wszechstronnego oraz bardzo dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, a ten cel można osiągnąć jedynie poprzez szczegółowe zbadanie sprawy administracyjnej i utrwalenie owych badań w aktach sprawy. Zatem obowiązki organu w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe, niż przy ustawowym skrępowaniu, ponieważ w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on jak najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej, jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela wynikającym z treści art. 7 k.p.a.
Omawiany zarzut skargi kasacyjnej nie jest zatem uzasadniony, gdy wpływ uchybienia w postaci niewykazania faktu istnienia lub nieistnienia wolnych stanowisk równorzędnych do zajmowanego przez skarżącego na wynik sprawy jest niewątpliwy.
Drugi zarzut skargi kasacyjnej – naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji w związku z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji – należy uznać za bezzasadny z tej przyczyny, że opiera się na założeniu o zasadności zarzutu pierwszego, omówionego wyżej. Trafne jest stanowisko, że w sprawach przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe z powodu likwidacji stanowiska służbowego sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny celowości zmian, powstałej struktury organizacyjnej oraz określania stanowisk, które powinien zajmować określony policjant (por. wyrok NSA z 6 marca 2018 r., I OSK 2/18). Organ ma jednak obowiązek wykazania, że nie ma możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko, czego w niniejszej sprawie organ nie wykazał.
Z kolei art. 32 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, Komendant CBZC, Dyrektor CLKP, komendanci wojewódzcy Policji albo Komendant Stołeczny Policji i komendanci powiatowi (miejscy, rejonowi) Policji oraz Komendant-Rektor Akademii Policji w [...] i komendanci szkół policyjnych. Skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazał, na czym miałoby polegać zarzucane naruszenie tego przepisu.
Ostatni z zarzutów skargi kasacyjnej, sprowadzający się do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. i art. 38 ust. 4 ustawy o Policji w związku z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji również nie jest zasadny. Zgodnie z art. 38 ust. 4 ustawy o Policji policjant, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn określonych w ust. 2, może być zwolniony ze służby. Przepis ten nie znajdował zastosowania w postępowaniu administracyjnym, a zatem nie mógł być przedmiotem oceny zgodności z prawem jego stosowania dokonywanej przez sąd administracyjny.
Mając zatem na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.