III OSK 1849/25

III OSK 1849/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ireneusz Dukiel
Sławomir Wojciechowski
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2008/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-05-30
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 248
art. 356 ust. 1 i art. 370 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (sprawozdawca) Sędziowie sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 2008/24 w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Dowódcy Garnizonu Warszawa z dnia 17 października 2024 r. nr 5/2024 w przedmiocie zwolnienia z dobrowolnych form służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 2008/24, na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., oddalił skargę T. B. na decyzję Dowódcy Garnizonu Warszawa z 17 października 2024 r. nr 5/2024 w przedmiocie zwolnienia z dobrowolnych form służby wojskowej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] (dalej: "organ I instancji") z 2 września 2024 r. nr 24/24 w przedmiocie wymierzenia T. B. (dalej: "obwiniony", "skarżący") kary dyscyplinarnej zwolnienia z dobrowolnych form służby wojskowej. Materialnoprawną podstawą decyzji był art. 400 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248 ze zm.). U podstaw wydanego orzeczenia legł fakt, że skarżący prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości, naruszając tym samym zachowanie godzące w dobre imię Sił Zbrojnych, a także złamanie przepisów prawa, regulaminów wojskowych i zasad etyki wojskowej.
Oddalając skargę Sąd I instancji uznał, że zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. Zarzucany skarżącemu czyn stanowi przewinienie dyscyplinarne, a jego popełnienie nie budzi wątpliwości w świetle zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego. Sąd zwrócił uwagę na zgromadzone dowody, m.in. notatkę urzędową sporządzoną przez funkcjonariusza Komisariatu Policji w K., dokonującego kontroli drogowej. Sprawdzenie stanu trzeźwości skarżącego dało wynik 0,92 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, a stan ten potwierdziły wyniki badań krwi przeprowadzonych przez Laboratorium kryminalistyczne KWP w Poznaniu. Skarżący nie kwestionował, że prowadził pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości, ani też nie podnosił żadnych twierdzeń, z których wynikałoby, że powyższego czynu nie popełnił bądź, że zaszły jakiekolwiek szczególne okoliczności mogące usprawiedliwiać jego działanie. Zdaniem Sądu w sprawie zaszły podstawy do wymierzenia skarżącemu najsurowszej kary dyscyplinarnej. Kara ta jest adekwatna do wagi popełnionego czynu oraz stopnia zawinienia. Brak jest usprawiedliwienia dla czynu żołnierza, który prowadził pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości. Przez takie - skrajnie nieodpowiedzialne - zachowanie skarżący naraził innych uczestników ruchu na zagrożenie ich zdrowia i życia. Zachowanie skarżącego narusza godność i honor żołnierza, nie licuje z powagą służby wojskowej oraz godzi w dobre imię i interes Sił Zbrojnych. Zachowanie skarżącego świadczy o nierespektowaniu porządku prawnego i pozostaje szczególnie naganne w odbiorze społecznym.
Końcowo Sąd I instancji zaznaczył, że wymierzenie kary nie naruszyło dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 371 ustawy o obronie Ojczyzny. Organ II instancji prawidłowo akcentował dotychczasową postawę skarżącego wskazując przy tym, że okoliczności sprawy i szczególnie naganny charakter popełnionego czynu uzasadniają zastosowanie najsurowszej kary dyscyplinarnej. Wziął również pod uwagę ocenę dostateczną uzyskaną przez skarżącego w ostatniej opinii służbowej za okres od 27 września 2023 r. do 26 sierpnia 2024 r. wskazując na rozluźnienie dyscypliny służbowej u ocenianego żołnierza. Ponadto wbrew argumentacji skargi organ II instancji nie odwołał się do przesłanki zaostrzenia wymiaru kary określonej w art. 371 ust. 2 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny, tj. popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez żołnierza przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej. Na przesłankę tę powołał się wyłącznie organ I instancji, jeszcze przed zatarciem skazania argumentując że żołnierz był już ukarany za podobne przewinienie dyscyplinarne karą ostrzeżenia o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku służbowym. Organ II instancji na ww. przesłankę nie powołał się i prawidłowo zareagował wydając zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, wobec czego skarga podlegała oddaleniu.
Skargę kasacyjną wniósł skarżący, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (pkt I), tj. art. 371 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Sąd, że wymierzona kara zwolnienia ze służby jest współmierna do popełnionego przewinienia, podczas gdy Sąd zaniechał dokonania samodzielnej i wnikliwej oceny proporcjonalności kary, bezrefleksyjnie akceptując stanowisko organów wojskowych i nie biorąc pod uwagę całokształtu dotychczasowej służby skarżącego, w tym licznych nagród i pozytywnych opinii, co doprowadziło do aprobaty dla kary rażąco surowej.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (pkt II), tj.:
1. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób wadliwy, nieodnoszący się wnikliwie do kluczowego zarzutu skargi dotyczącego oparcia rozstrzygnięcia organu I instancji na przesłance uprzedniej karalności skarżącego, która w toku postępowania uległa zatarciu. Sąd ograniczył się do powierzchownego stwierdzenia, że organ II instancji nie powołał się na tę okoliczność, nie analizując jednak, czy pierwotna wada postępowania nie miała decydującego wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie, co stanowiło rażące uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy;
2. art 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy postępowanie przed organami wojskowymi było dotknięte wadą naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie:
1) art. 356 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, polegającą na niewszechstronnym rozważeniu okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego, w szczególności jego dotychczasowych osiągnięć w służbie i listu gratulacyjnego, co Wojewódzki Sąd Administracyjny bezzasadnie pominął w swojej kontroli legalności wydanej decyzji;
2) art 370 ust. 1 i 2 ustawy o obronie Ojczyzny, polegającą na ocenie materiału dowodowego w sposób dowolny a nie swobodny i pomijający istotne okoliczności przemawiające na korzyść obwinionego – w tym w przedmiocie wcześniejszego przebiegu służby i jej pozytywnych aspektów po stronie obwinionego, jak również w zakresie błędnego ustalenia, że w dacie orzekania przez organ II instancji obwiniony był osobą niekaraną dyscyplinarnie.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Podniósł, że w zaskarżonej decyzji nie wskazał, iż skorzystał z instytucji zaostrzenia wymiaru kary określonej w art. 371 ust. 2 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny. W ocenie organu II instancji czyn popełniony przez żołnierza sam w sobie wymaga podjęcia stanowczego działania dyscyplinarnego po stronie organów wojskowych. Argumentacja skarżącego odnosząca się do rzekomego uwzględniania przy wymierzaniu kary uprzedniej karalności żołnierza jest zupełnie nieadekwatna do stanu faktycznego sprawy. Organ II instancji wielokrotnie podnosił w toku postępowania, że sama waga czynu i charakter służby żołnierza Sił Zbrojnych RP wymaga potraktowania zachowania jakiego się dopuścił skarżący z odpowiednią surowością i nie brał pod uwagę uprzedniej karalności żołnierza.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., którego to naruszenia skarżący kasacyjnie upatruje w wadliwie sporządzonym uzasadnieniu, nieodnoszącym się wnikliwie do zarzutu dotyczącego kwestii uprzedniej karalności skarżącego, która to w toku postępowania uległa zatarciu.
W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, przez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1485/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1751/11). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji w zasadniczym zakresie realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów ustawy o obronie Ojczyzny, w tym art. 356 ust 1, art. 370 ust. 1 i 2 i art. 371 ust. 1. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (por. wyroki NSA z: 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11, 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12). Zwrócić nadto należy uwagę, iż prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 21 września 2017 r., sygn. akt I GSK 1329/15). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sposób umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, odniósł się do zarzutów skargi i wyjaśnił, z jakich przyczyn podzielił stanowisko Dowódcy Garnizonu Warszawa i nie uwzględnił stanowiska skarżącego co do wymierzenia skarżącemu rażąco surowej kary. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, Sąd I instancji odniósł się do kwestii zatarcia w toku postępowania dyscyplinarnego karalności poprzedniego deliktu dyscyplinarnego, wskazując w szczególności, że na okoliczność uprzedniego ukarania skarżącego powołał się wyłącznie organ I instancji argumentując, że żołnierz był już ukarany za podobne przewinienie dyscyplinarne karą ostrzeżenia o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku służbowym, a zatarcie wymierzonej wówczas kary nastąpi z dniem 8 września 2024 r. Sąd zaznaczył przy tym, że orzeczenie organu I instancji zostało wydane w 2 września 2024 r., więc przed datą zatarcia orzeczonej kary dyscyplinarnej. Natomiast z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika, aby organ II instancji odwołał się do przesłanki zaostrzenia wymiaru kary określonej w art. 371 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy. Jak już podano wyżej kwestia niezgadzania się z takim stanowiskiem Sądu I instancji nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a.
Sąd I instancji nie naruszył też art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być uzasadniony, jeżeli sąd nie zauważy lub nie weźmie pod uwagę niewskazanego w skardze naruszenia lub niezastosowania istotnego dla sprawy przepisu prawnego albo pominie ważną okoliczność faktyczną. Chodzi zatem o takie sytuacje, które wskazują na to, że w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku, względnie gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy zarzuty bądź powołała dowody, które zostały przez sąd wojewódzki pominięte (por. np. wyrok NSA z 12 czerwca 2018 r., II GSK 96/17), nie zaś o przypadki, w których sąd ocenił wszystkie doniosłe prawnie okoliczności w ramach prawidłowo przyjętego stanu sprawy, jednakże ocena ta była błędna (popełniony został błąd wykładni lub subsumcji). Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Jak już wskazano powyżej Sąd I instancji w wystarczającym zakresie odniósł się do kwestii zatarcia karalności skarżącego. Zatem Sąd I instancji orzekł w granicach sprawy.
Na usprawiedliwionych podstawach nie został oparty również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd bowiem prawidłowo oddalił skargę, ponieważ postępowanie przed organami dyscyplinarnymi nie było dotknięte wadą naruszenia przepisów postępowania tj. art. 356 ust. 1 i art. 370 ust. 1 i 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że organ drugiej instancji rozważył wszechstronnie okoliczności przemawiające na niekorzyść jak i w wystarczającym zakresie okoliczności na korzyść skarżącego. Organ II instancji prawidłowo akcentował dotychczasową postawę skarżącego w służbie wskazując, że był żołnierzem dobrze wykonującym swoje zadania na zajmowanym stanowisku. Jednak wziął również pod uwagę ocenę dostateczną uzyskaną przez skarżącego w ostatniej opinii służbowej za okres od 27 września 2023 r. do 26 sierpnia 2024 r. wskazując na rozluźnienie dyscypliny służbowej u ocenianego. Okoliczności sprawy i szczególnie naganny charakter popełnionego czynu zwalniały organy od wyszczególniania wielu pochwał i listu gratulacyjnego, które skarżący otrzymał przed popełnieniem zarzucanego mu deliktu dyscyplinarnego, mającego również znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego.
Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd prawidłowo przyjął, że organ odwoławczy ocenił materiał dowodowy w sposób swobodny a nie dowolny. Organ odwoławczy nie pominął istotnych okoliczności związanych z wcześniejszym przebiegiem służby skarżącego i jej pozytywnych aspektów po stronie skarżącego. W okolicznościach niniejszej sprawy zbędne było szczegółowe roztrząsanie pozytywnych aspektów leżących po stronie skarżącego.
Konstrukcja zarzutu nr 2 pkt 2 zdanie ostatnie "również w zakresie błędnego ustalenia, że w dacie orzekania przez organ II instancji obwiniony był osobą niekaraną dyscyplinarnie" nie pozwalała na odczytanie intencji autora skargi kasacyjnej. Odnosząc się do tak nieprecyzyjnej tej części zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jak już podano wyżej, Sąd I instancji odniósł się szczegółowo do kwestii zatarcia w toku postępowania dyscyplinarnego karalności poprzedniego deliktu dyscyplinarnego popełnionego przez skarżącego, wskazując w szczególności, że na okoliczność uprzedniego ukarania skarżącego powołał się wyłącznie organ I instancji argumentując, że żołnierz był już ukarany za podobne przewinienie dyscyplinarne karą ostrzeżenia o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku służbowym, a zatarcie wymierzonej wówczas kary nastąpiło z dniem 8 września 2024 r. Sąd zaznaczył przy tym, że orzeczenie organu I instancji zostało wydane 2 września 2024 r., więc przed datą zatarcia orzeczonej kary dyscyplinarnej. Natomiast z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika, aby organ II instancji odwołał się do przesłanki zaostrzenia wymiaru kary określonej w art. 371 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy.
Nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że organ odwoławczy a w konsekwencji Sąd I instancji nie uwzględniły prawnego aspektu zatarcia kary dyscyplinarnej wymierzonej uprzednio skarżącemu, a w konsekwencji zastosowały się do zasady proporcjonalności kary dyscyplinarnej do przewinienia i stopnia zawinienia skarżącego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ II instancji, utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne, prawidłowo "zareagował" na zachowanie skarżącego. Odwołał się przy tym nie tylko do charakteru zarzucanego mu czynu, ale również do dotychczasowego przebiegu służby oraz postawy skarżącego. Trafnie przy tym zwrócił uwagę, że na przestrzeni relatywnie krótkiego okresu czasu skarżący dopuścił się kolejnego nagannego zachowania, które nie licuje z honorem żołnierza oraz godzi w dobre imię Sił Zbrojnych. Jak to prawidłowo przyjął Sąd I instancji, organ odwoławczy był uprawniony do tego, aby odwołać się do dotychczasowego przebiegu służby skarżącego, w tym do faktu dopuszczenia się przez niego deliktu dyscyplinarnego 15 maja 2023 r. Sama w sobie okoliczność popełnienia deliktu dyscyplinarnego (niezależnie od faktu zatarcia kary dyscyplinarnej) nie jest bowiem obojętna w tej sferze stosunku służbowego, dla którego znaczenie ma nie tylko ocena prawna, lecz także ocena etyczno-moralna żołnierza. Uwzględnienie zdarzenia, które wypełniło znamiona przewinienia dyscyplinarnego, za które skarżący został ukarany, mimo że ukaranie uległo zatarciu, umożliwia bowiem pełniej, z uwzględnieniem dobra powszechnego jakim jest zapewnienie aby służbę pełniły osoby respektujące normy prawne i społeczne, ocenić postawę żołnierza. Przypomnieć tu należy, że organ nie powołał się na tę okoliczność jako podstawę zaostrzenia kary z art. 371 ust. 2 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Jednak zauważyć należy, że zgodnie z art. 371 ust. 2 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, na zaostrzenie wymiaru kary ma wpływ działanie w stanie nietrzeźwości albo w stanie po użyciu alkoholu. Tymczasem skarżący 21 lipca 2024 r. popełnił przewinienie dyscyplinarne będące przedmiotem niniejszego postępowania będąc w stanie nietrzeźwości i to ta okoliczność, a nie fakt uprzedniej karalności skarżącego miała wpływ na rodzaj wymierzonej kary.
Nie można również się zgodzić z zarzutem naruszenia art. 371 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny przez jego niewłaściwe zastosowanie. Skarżący kasacyjnie zarzuca, że wymierzona kara zwolnienia ze służby jest niewspółmierna do popełnionego przewinienia.
Stosownie do treści art. 171 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny obwinionemu wymierza się karę dyscyplinarną współmierną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wymierzona skarżącemu kara dyscyplinarna zwolnienia z dobrowolnych form służby wojskowej nie jest rażąco surowa, jest współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia skarżącego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał samodzielnej i wnikliwej oceny proporcjonalności wymierzonej skarżącemu kary, biorąc pod uwagę dotychczasowy przebieg służby skarżącego (o czym było już wyżej).
Przypomnieć należy, że skarżący został uznany winnym popełnienia czynu polegającego na tym, że 21 lipca 2024 r. o godz. 1:46, w miejscowości Z., prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości, co stanowi zachowanie godzące w dobre imię Sił Zbrojnych, a także naruszenie przepisów prawa, regulaminów wojskowych oraz zasad etyki wojskowej i wypełnia przesłanki z art. 353 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o obronie Ojczyzny, art. 178a § 1 Kodeksu karnego, a także pkt 22 wstępu do "Regulaminu ogólnego żołnierza Wojska Polskiego". Sprawdzenie stanu trzeźwości skarżącego urządzeniem Iblow wykazało 0,92 mg/l. Weryfikacja na urządzeniu AlcoSensor dała wynik 1.00 mg/l. Skarżący odmówił dalszego badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, co skutkowało koniecznością pobrania krwi, w której - na podstawie badania przeprowadzonego przez Laboratorium Kryminalistyczne KWP w Poznaniu - stwierdzono 1,85 promila alkoholu etylowego w nadesłanej próbce krwi. Z związku z powyższym obwinionemu wymierzono karę dyscyplinarną zwolnienia z dobrowolnych form służby wojskowej.
Mając na uwadze te okoliczności, zarówno organ II instancji jak i Sąd I instancji prawidłowo uznały, że orzeczona kara jest adekwatna do wagi popełnionego czynu oraz stopnia zawinienia. Brak jest usprawiedliwienia dla czynu żołnierza, który prowadził pojazd mechaniczny w sytuacji gdy stwierdzono u niego 1,85 promila alkoholu etylowego we krwi. Takim działaniem skarżący skrajnie naraził innych uczestników ruchu na zagrożenie dla życia i zdrowia. Nie budzi wątpliwości, że zachowanie skarżącego naruszało godność i honor żołnierza, nie licuje z powagą służby oraz godziło w dobre imię i interes Sił Zbrojnych. Nie można tolerować żołnierzy w szeregach Sił Zbrojnych tak jak i osób pełniących służbę w szeregach innych służb mundurowych, których postawa mogłaby podważyć autorytet organów państwa i macierzystej formacji, a także narazić Siły Zbrojne lub inne formacje mundurowe na utratę zaufania do żołnierzy lub innych funkcjonariuszy. Dotyczy to zwłaszcza osób, które łamią powszechny porządek prawny, niezależnie od tego czy takie fakty miały miejsce w czasie wykonywania zadań służbowych czy poza służbą. Skoro żołnierz zawodowy w stanie nietrzeźwości popełnia czyn o znamionach przestępstwa, narażając zdrowie i życie innych uczestników ruchu drogowego, to nie ma jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania stanowiska organów wojska orzekających w niniejszej sprawie, że ten rodzaj czynu wyklucza możliwość kontynuowania przez niego służby w Siłach Zbrojnych RP. Ponownie przypomnieć tu należy, że organ II instancji nie skorzystał z instytucji zaostrzenia wymiaru kary określonej w art. 371 ust. 2 pkt 2 tj. w sytuacji popełnienia przewinienie dyscyplinarnego przez żołnierza przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej. Jednak czyn popełniony przez skarżącego sam w sobie wymaga podjęcia stanowczego działania dyscyplinarnego po stronie organów wojskowych. Wbrew twierdzeniom skarżącego okoliczności sprawy, bardzo wysoka naganność popełnionego czynu, uzasadniają zastosowanie najbardziej surowej kary dyscyplinarnej. Sama waga czynu i charakter służby żołnierza Sił Zbrojnych RP wymaga potraktowania zachowania jakiego dopuścił się skarżący z odpowiednią surowością. Doświadczenie Sądu pozwala na stwierdzenie, że jest to praktyka stosowana we wszystkich służbach mundurowych. Wskazane jest też tu przypomnieć, że co prawda organ nie zastosował także instytucji zaostrzenia wymiaru kary określonej w art. 371 ust. 2 pkt 1, w sytuacji popełnienia deliktu dyscyplinarnego w stanie nietrzeźwości, jednak nie można zapominać o fakcie popełnienia zarzucanego przez skarżącego czynu w stanie nietrzeźwości.
Jak to trafnie wskazano w odpowiedzi na skargę kasacyjną, na gruncie niniejszej sprawy interes społeczny tożsamy z interesem Sił Zbrojnych przeważa nad słusznym interesem skarżącego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, podstawą ustaleń faktycznych i osądu prawno-moralnego była indywidualizacja popełnionego przewinienia dyscyplinarnego przez żołnierza oraz jego wszechstronna ocena. Organ odwoławczy dokonał analizy dotychczasowej służby skarżącego. Prawidłowo uznał, że waga popełnionego czynu nie pozwala na pozostawienie żołnierza w szeregach Sił Zbrojnych RP. Biorąc pod uwagę potrzeby Sił Zbrojnych, wyrażające się między innymi możliwością pozostawania w służbie tylko żołnierzy dobrze i rzetelnie wywiązujących się z obowiązków służbowych, posiadających profesjonalne przygotowanie do wykonywania postawionych zadań, zasadnym było zwolnienie skarżącego z dobrowolnych form służby wojskowej, ponieważ dopuścił się tak nagannego czynu. Na organach wojskowych ciąży bowiem obowiązek pogłębiania zaufania obywateli do Państwa przez zapewnienie im poczucia bezpieczeństwa militarnego.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.