III OSK 1849/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek P.K. o wyłączenie sędziego NSA Przemysława Szustakiewicza od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej Rektora Politechniki Opolskiej. Wniosek opierał się na argumentach dotyczących procedury powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa, której skład skarżący uznał za wadliwy, oraz na rzekomej stronniczości politycznej sędziego, którą upatrywał w jego publikacjach. Sąd, oddalając wniosek, odwołał się do swojej uchwały I FPS 3/22, zgodnie z którą zakres art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu, jeśli nie ma innych przesłanek. NSA podkreślił, że samo powołanie sędziego przy udziale KRS ukształtowanej w sposób budzący wątpliwości nie jest wystarczające do zakwestionowania jego niezawisłości, co potwierdza również orzecznictwo ETPC. Sąd szczegółowo przedstawił przebieg kariery sędziego Szustakiewicza, wskazując na jego kwalifikacje i sposób powołania, który nie budzi wątpliwości w kontekście obowiązujących wówczas przepisów. Odnosząc się do zarzutu stronniczości politycznej, sąd uznał, że publikacje sędziego nie mogą stanowić podstawy do jego wyłączenia, gdyż wyrażanie poglądów prawnych w ramach wykonywania funkcji orzeczniczych jest dopuszczalne i nie świadczy o braku bezstronności. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a przedstawione dowody nie były wystarczające do uwzględnienia wniosku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście tzw. afery KRS i wpływu na niezawisłość sędziowską. Potwierdzenie rozróżnienia między przesłankami wyłączenia z art. 18 i 19 p.p.s.a. a procedurą z art. 5a p.u.s.a.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w określonym okresie. Konieczność indywidualnej oceny każdej sytuacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego, w tym sposób ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa, mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania w trybie art. 19 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakres art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu, jeśli nie ma innych przesłanek.
Uzasadnienie
NSA odwołał się do swojej uchwały I FPS 3/22, która rozgranicza podstawy wyłączenia sędziego na podstawie art. 18 i 19 p.p.s.a. oraz art. 5a p.u.s.a. Stwierdzono, że kwestie związane z powołaniem sędziego przez KRS należą do odrębnej procedury (art. 5a p.u.s.a.) i nie mogą być podstawą do wyłączenia na podstawie art. 19 p.p.s.a.
Czy publikacje sędziego lub jego poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach mogą stanowić podstawę do jego wyłączenia od orzekania w danej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, poglądy prawne sędziego wyrażone w jego wcześniejszych orzeczeniach lub publikacjach nie powinny stanowić podstawy do jego wyłączenia od udziału w sprawie, gdyż wykonanie funkcji orzeczniczych wiąże się z dokonywaniem oceny prawnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedstawiony przez skarżącego komentarz publicystyczny do orzeczenia nie jest wystarczającym dowodem na stronniczość sędziego. Wyrażanie poglądów prawnych w ramach orzekania jest dopuszczalne i nie narusza zasady niezawisłości sędziowskiej.
Czy sędzia powołany na stanowisko sędziego NSA na podstawie przepisów obowiązujących po zmianach z 2017 r. może być automatycznie uznany za niebezstronnego lub niezawisłego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt powołania sędziego przy udziale KRS ukształtowanej w sposób budzący wątpliwości nie jest wystarczający do zakwestionowania jego niezawisłości, a ocena musi być indywidualna.
Uzasadnienie
NSA przedstawił szczegółowo przebieg kariery sędziego Szustakiewicza, wskazując na jego kwalifikacje i sposób powołania, który odbył się zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami, przed wejściem w życie kontrowersyjnych zmian w ustawie o KRS.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 18
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 5a
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 22 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 22 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Procedura powołania sędziego przez KRS, nawet jeśli budzi wątpliwości, nie jest automatyczną podstawą do wyłączenia sędziego w trybie art. 19 p.p.s.a. • Poglądy prawne sędziego wyrażone w publikacjach lub orzeczeniach nie stanowią podstawy do jego wyłączenia. • Sędzia Przemysław Szustakiewicz został powołany zgodnie z przepisami obowiązującymi w momencie jego nominacji. • Ciężar dowodu w zakresie uzasadnienia wniosku o wyłączenie spoczywa na wnioskodawcy.
Odrzucone argumenty
Sędzia powinien zostać wyłączony z powodu wątpliwości co do sposobu jego powołania przez KRS. • Publikacje sędziego świadczą o jego stronniczości politycznej.
Godne uwagi sformułowania
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadniczo wymienia dwie podstawy wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy. • Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadniczo wymienia dwie podstawy wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy. Pierwsza (tzw. iudex inhabilis) odnosi się do konkretnych przypadków, kiedy to z mocy ustawy sędzia zostanie odsunięty od rozpoznania sprawy ze względu na jego powiązania z elementami przedmiotowymi lub podmiotowymi sprawy, które w sposób oczywisty rzutują na jego bezstronność. • art. 19 p.p.s.a. stanowi drugą podstawę wyłączeniową, o charakterze fakultatywnym. • zakres przedmiotowy normy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których mowa w art. 5a ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych • sam fakt powołania sędziego na wniosek KRS ukonstytuowanej w oparciu o regulację ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nie może być wystarczający dla zakwestionowania niezawisłości sędziego • Poglądy prawne sędziego wyrażone w jego wcześniejszych orzeczeniach nie powinny stanowić zatem podstawy do jego wyłączenia od udziału w sprawie.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Pocztarek
członek
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście tzw. afery KRS i wpływu na niezawisłość sędziowską. Potwierdzenie rozróżnienia między przesłankami wyłączenia z art. 18 i 19 p.p.s.a. a procedurą z art. 5a p.u.s.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w określonym okresie. Konieczność indywidualnej oceny każdej sytuacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości i bezstronności sędziowskiej, a także kontrowersji wokół Krajowej Rady Sądownictwa, co jest tematem szeroko dyskutowanym w przestrzeni publicznej i prawniczej.
“Czy sędzia powołany po reformie KRS może być stronniczy? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.