III OSK 1844/24

III OSK 1844/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 855/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-11-08
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1478
art. 422 pkt 3 u.p.w., art. 423 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 7 u.p.w.
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni w Nowym Sączu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 855/23 w sprawie ze skargi Z.D. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Nowym Sączu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 24 maja 2023 r. znak KR.ZUZ.3.4200.1.2023.TB w przedmiocie wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę; 2. zasądza od Z.D. na rzecz Dyrektora Zarządu Zlewni w Nowym Sączu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kwotę 390 (trzysta dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 855/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi Z.D (dalej: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Nowym Sączu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ") z dnia 24 maja 2023 r. znak KR.ZUZ.3.4200.1.2023.TB w przedmiocie wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia wodnoprawnego uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I) oraz zasądził zwrot kosztów (pkt II).
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu 5 stycznia 2023 r. do urzędu wpłynęło zgłoszenie wodnoprawne skarżącej w sprawie przebudowy rowu polegającej na wykonaniu przepustu w ciągu rowu na działce ewid. nr [...] z rur o średnicy fi 600 i długości L=6,00 m w miejscowości M., gm. C.
Kierownik Nadzoru Wodnego w Nowym Targu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, decyzją z 14 lutego 2023 r., znak KR.3.5.4200.1.2023.AK wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia z uwagi na nieusunięcie braków formalnych.
Po rozpatrzeniu odwołania organ decyzją z 24 maja 2023 r. znak KR.ZUZ.3.4200.1.2023.TB, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję I instancji.
Powyższe zaskarżono do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił skargę. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ odwoławczy nieprawidłowo uznał, że brak przedłożenia przez skarżącą wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uzasadnia wniesienie sprzeciwu.
WSA stanął na stanowisku, że skoro decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ani decyzja o warunkach zabudowy nie są wymagane w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, to nie ma zastosowania wymóg
z art. 422 pkt 3 ustawy Prawo wodne, obligujący wnioskodawcę do dołączenia do zgłoszenia wodnoprawnego wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe oznacza, że organ I instancji nieprawidłowo wezwał skarżącą do uzupełnienia zgłoszenia wodnoprawnego poprzez przedłożenie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym – wobec ich nieuzupełnienia – wadliwie wniósł sprzeciw w sytuacji, gdy innych braków zgłoszenia nie było, co wyjaśnił i uzasadnił organ odwoławczy w swojej decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, kwestionując go w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego:
a) art. 423 ust. 5 pkt 2 w zw. art. 423 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1478 z poźn. zm. Dalej: "u.p.w.") poprzez ich błędną wykładnie i przyjęcie, że brak było podstaw do wniesienia sprzeciwu, skoro jedynym brakiem zgłoszenia było nieuzupełnienie w terminie braku dołączenia wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej; m.p.z.p.), a decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ani decyzja o warunkach zabudowy nie są wymagane w okolicznościach fatycznych niniejszej sprawy to wyłączone jest stosowanie wymogu z art. 422 pkt. 3 ustawy u.p.w., podczas, kiedy sposób korzystania z wód bądź planowane do wykonania urządzenie wodne, nie może naruszać ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, sporządzonego dla konkretnej działki ewidencyjnej, na której odbywać się ma przebudowa, korzystanie z wód albo wykonane ma być urządzenie wodne, gdyż w ten sposób pozwalają na dokonanie oceny, czy wykonanie w tej określanej lokalizacji urządzenie nie będzie sprzeczne z ustaleniami planu miejscowego, a tym samym nie występuje podstawa do odmowy przyjęcia zgłoszenia zgodnie z art. 423 ust. 4 ustawy. Jeżeli zatem wnioskodawca dokonuje zgłoszenia wodnoprawnego na nieruchomości gruntowej, objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to konieczne jest jej załączenie do wniosku, by organ wydający decyzję, miał możliwość oceny, czy jego ewentualna zgoda nie naruszy warunków innego, będącego w obrocie prawnym dokumentu;
b) art. 422 pkt 3 oraz art. 423 ust. 4 u.p.w. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a to wobec przyjęcia, że wniesienie sprzeciwu przez Kierownika Nadzoru Wodnego w Nowym Targu było nieuzasadnione, gdyż nie przedłożenie obowiązującego na obszarze gminy C. ważnego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest obowiązkowe skoro decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ani decyzja o warunkach zabudowy nie są wymagane w okolicznościach fatycznych niniejszej sprawy, podczas gdy zgodnie żart. 422 pkt 3 u.p.w. - do zgłoszenia wodnoprawnego dołącza się wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli są wymagane. Przepis ten jest obligatoryjny w sytuacji kiedy obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego. Sformułowanie: "(...), jeżeli są wymagane" nie oznacza dowolności organu przyjmującego zgłoszenie wodnoprawne w ustalaniu obowiązku lub jego braku do złożenia tego załącznika, lecz wymaganie ze strony przepisów ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
c) art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2.04.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z poźn. zm.). oraz art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "k.p.a."), w zw. z art. 422 pkt 3 i art. 423 ust. 4 u.p.w., tj. zasadę praworządności, która stanowi, że organy nie mogą działać wbrew obowiązującym i jednoznacznie brzmiącym przepisom prawa. Nie jest dopuszczalne pomijanie przez jakiekolwiek organy administracji publicznej obowiązujących norm prawnych, stosowanie ich w sposób wybiorczy lub dowolny. Zgodnie żart. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Z powyższego wynika m.in., że organ administracji nie może nałożyć na wnioskodawcę obowiązku, jeżeli nie wykaże, że uprawniają go do tego konkretne przepisy prawa, podczas kiedy wymóg formalny zgłoszenia wodnoprawnego tj. dołączenia wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika wprost z art. 422 pkt. 3 u.p.w., co oznacza, że ziszczenie się dyspozycji art. 423 ust. 4 ww. u.p.w., potwierdza stan zaistniały wskutek nieuzupełnienia braku formalnego w terminie, a zatem obliguje organ do wniesienia sprzeciwu.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec oświadczenia skarżącego kasacyjnie organu o zrzeczeniu się rozprawy, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym – art. 182 § 2 p.p.s.a.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna
z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183
§ 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Trafny okazał się zarzut błędnej wykładni art. 422 pkt 3 u.p.w. Stosownie do treści powołanego przepisu "[d]o zgłoszenia wodnoprawnego dołącza się: wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli są wymagane". Nie można zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że dołączenie do zgłoszenia wodnoprawnego wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest obligatoryjne jedynie wówczas, gdy w razie jego braku wymagane byłoby uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy lub decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Treść art. 422 pkt 3 u.p.w. jest jednoznaczna. Obowiązek dołączenia wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika z samego faktu jego obowiązywania. Zostaje on zamieniony na obowiązek przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy lub decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jedynie w sytuacji, gdy działanie objęte zgłoszeniem znajduje się na terenie, dla którego nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z samego faktu, że decyzje lokalizacyjne nie zawsze są wymagane – art. 50 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. – nie można wywodzić wniosku, że wynikający z art. 422 pkt 3 u.p.w. obowiązek przedłożenia wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter warunkowy, uzależnionych od charakteru planowanego korzystania z wód. Wynika to z tego, że jedną z przesłanek wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia wodnoprawnego, jest naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 423 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 396 ust. 1 pkt 7 u.p.w.). Oceny zgodności zgłoszenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego właściwy organ dokonuje na podstawie składanego przez stronę jego wypisu i wyrysu, nawet jeżeli ocena ta ogranicza się do stwierdzenia, że planowane wykonywanie czynności, robót lub urządzeń wodnych nie jest uwzględniane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i w związku z tym nie narusza jego ustaleń – tak też NSA w wyroku
z 18 czerwca 2024 r., III OSK 3852/21.
W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że wydana przez organ decyzja z 24 maja 2023 r. była zgodna z prawem. Strona mimo skierowanego do niej wezwania nie dołączyła do zgłoszenia wodnoprawnego wymaganego treścią art. 422 pkt 3 u.p.w. wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem w świetle postanowień art. 423 ust. 4 u.p.w. organ miał obowiązek wnieść sprzeciw.
Z wyłożonych względów, uznając iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 151 i art. 193 p.p.s.a. uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 855/23 i oddalił skargę.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 i § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).