III OSK 1834/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę na decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kosztów P. S.A., uznając je za tajemnicę przedsiębiorcy.
Spółka O. sp. z o.o. wnioskowała o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kosztów P. S.A. związanych z dostępem do infrastruktury kolejowej. Organ odmówił, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. WSA uchylił decyzję organu, uznając, że P. S.A. nie wykazało, iż dane te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, zwłaszcza że część informacji o kosztach została już ujawniona. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że informacje o kosztach kalkulacji stawek dostępu do infrastruktury kolejowej stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i nie podlegają ujawnieniu.
Sprawa dotyczyła wniosku spółki O. sp. z o.o. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pełnej treści decyzji Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (UTK) zatwierdzających stawki opłat za dostęp do infrastruktury kolejowej oraz informacji o kosztach P. S.A., na podstawie których te stawki zostały zatwierdzone. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając je za tajemnicę przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu, argumentując, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, iż dane te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, a także wskazując, że część podobnych informacji została już ujawniona, co podważa ich poufność. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że informacje dotyczące szczegółowego sposobu kalkulacji opłat za dostęp do infrastruktury kolejowej, stanowiące podstawę polityki cenowej P. S.A., mają wartość handlową i ekonomiczną, a ich ujawnienie mogłoby narazić spółkę na szkody. NSA uznał, że wykonywanie przez P. S.A. zadań publicznych nie znosi ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, a mechanizm regulacyjny Prezesa UTK ma stanowić protezę konkurencji wolnorynkowej. Sąd podkreślił również, że ujawnienie metodologii kalkulacji kosztów nie jest tożsame z ujawnieniem szczegółowych wyliczeń, które nie zostały podane do wiadomości publicznej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, informacje te mogą być uznane za tajemnicę przedsiębiorcy, a wykonywanie zadań publicznych przez P. S.A. nie znosi tej ochrony.
Uzasadnienie
NSA uznał, że informacje o kosztach kalkulacji stawek dostępu do infrastruktury kolejowej mają wartość handlową i ekonomiczną, a ich ujawnienie mogłoby narazić P. S.A. na szkody, osłabiając jego pozycję negocjacyjną i umożliwiając kwestionowanie ofert. Mechanizm regulacyjny Prezesa UTK ma stanowić protezę konkurencji wolnorynkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.z.n.k. art. 11 § ust. 4
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Pomocnicze
u.t.k. art. 33 § ust. 2
Ustawa o transporcie kolejowym
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Informacje o kosztach P. S.A. stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Ujawnienie tych informacji mogłoby narazić P. S.A. na szkody i osłabić jego pozycję negocjacyjną. Wykonywanie zadań publicznych przez P. S.A. nie znosi ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. Ujawnienie metodologii kalkulacji kosztów nie jest tożsame z ujawnieniem szczegółowych wyliczeń.
Odrzucone argumenty
Organ nie wykazał w sposób wystarczający, że dane stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Część informacji o kosztach została już ujawniona, co podważa ich poufność. P. S.A. nie wykazało, że żądane dane mają wartość gospodarczą istotną z punktu widzenia jego konkurencyjności. Organ nie może uchylać się od udzielania informacji o wydatkowaniu środków publicznych powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy.
Godne uwagi sformułowania
mechanizm administracyjny w postaci nadzoru regulacyjnego sprawowanego przez Prezesa UTK. Który w swych założeniach normatywnych ma stanowić protezę konkurencji wolnorynkowej Ujawnienie danych obrazujących sferę finansową odebrałoby P. nie tylko zdolności negocjacyjne, lecz także pozbawiłoby swego rodzaju podmiotowości rynkowej względem swoich usługobiorców
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Rafał Stasikowski
sprawozdawca
Kazimierz Bandarzewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że informacje dotyczące kosztów kalkulacji stawek dostępu do infrastruktury kolejowej, stanowiące podstawę polityki cenowej przedsiębiorcy wykonującego zadania publiczne, podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy, nawet w sytuacji częściowego ujawnienia danych lub istnienia mechanizmów regulacyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji P. S.A. jako zarządcy infrastruktury kolejowej i jego relacji z przewoźnikami, a także specyfiki dostępu do informacji publicznej w kontekście tajemnicy przedsiębiorcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do informacji publicznej a ochroną tajemnicy przedsiębiorcy w kontekście kluczowej infrastruktury transportowej, co jest istotne dla transparentności i konkurencji.
“Czy koszty utrzymania kolei to tajemnica? NSA rozstrzyga spór o dostęp do informacji.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1834/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-02-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Kazimierz Bandarzewski Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/ Rafał Stasikowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane II SA/Wa 2249/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-05-22 Skarżony organ Prezes Urzędu Transportu Kolejowego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1330 art. 5 ust. 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 419 art. 11 ust. 4 Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jedn. Dz.U. 2013 poz 1594 art. 33 ust. 2 Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2249/18 w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. w P. na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia 23 października 2018 r., nr DOP.WSWI.0132.91.2018.EŚ w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od O. sp. z o.o. w P. na rzecz Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 22 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2249/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi O. sp. z o.o. w P. na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z 23 października 2018 r., nr DOP.WSWI.0132.91.2018.EŚ, w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej: 1. uchylił zaskarżoną decyzję; 2. zasądził od organu na rzecz skarżącej spółki kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z 5 listopada 2014 r. skarżąca spółka zwróciła się do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1) pełnej treści wszystkich decyzji Prezesa UTK zatwierdzających stawki jednostkowe opłat za dostęp i korzystanie z infrastruktury kolejowej zarządzanej przez P. S.A. na okres obowiązywania rozkładów jazdy pociągów w latach 2003/2004, 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007, 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013 2013/2014; 2) informacji o kosztach P. S.A. (wielkość wyrażona w polskich złotych) udostępnienia infrastruktury kolejowej, tj. kosztach, w oparciu o które zatwierdzone zostały decyzjami Prezesa UTK stawki jednostkowe opłat za dostęp i korzystanie z infrastruktury kolejowej zarządzanej przez P. S.A. na okres obowiązywania rozkładów jazdy pociągów 2003/2004, 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007, 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013 i 2013/2014 z podziałem na wszystkie kategorie kosztowe (wraz z ich wielkościami wyrażonymi w polskich złotych), które zostały wyszczególnione w toku tych postępowań. Pismem z 21 listopada 2014 r. organ poinformował stronę, że decyzje Prezesa UTK dotyczące zatwierdzania stawek jednostkowych opłat za dostęp do infrastruktury kolejowej, zostały zamieszczone na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Transportu Kolejowego www.bip.utk.gov.pl oraz wskazał, że szczegółowe informacje o sposobie kalkulacji opłat za dostęp do infrastruktury kolejowej zarządzanej przez P. S.A. są danymi wrażliwymi z punktu widzenia działalności wyżej wymienionej spółki. W piśmie z 26 listopada 2014 r. spółka wskazała, że w Biuletynie Informacji Publicznej są publikowane decyzje, w których usunięto (zanonimizowano) informacje o kosztach P. S.A., podczas gdy strona wystąpiła o pełną treść przedmiotowych rozstrzygnięć. Decyzją z 19 stycznia 2015 r. Prezes UTK odmówił udostępnienia żądanych informacji, w zakresie w jakim zawierają one tajemnicę przedsiębiorstwa. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją z 22 czerwca 2015 r. Wyrokiem z 27 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1346/15, po rozpoznaniu skargi spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa UTK z 22 czerwca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z 19 stycznia 2015 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, jednak zarówno orzecznictwo, jak i doktryna, stoi na stanowisku, że gospodarujący informacją, przyjmujący zastrzeżenia przedsiębiorcy, powinien dokonać oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji. Na przedsiębiorcy ciąży zaś obowiązek wykazania, że zastrzeżone przez niego informacje, są tego rodzaju, iż wpisują się w definicję tajemnicy przedsiębiorstwa. Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie prezentuje argumentów dlaczego Prezes UTK uznał, że żądane informacje stanowią tajemnicę P. S.A. To, że ww. uczestnik postępowania ocenił je jako informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy nie zwalniało organu od dokonania samodzielnej analizy i oceny, czy rzeczywiście żądane informacje taki przymiot posiadają. Prezes UTK nie wskazał żadnych konkretnych argumentów na okoliczność, co konkretnie w żądanej informacji uzasadnia jej wyłączenie. Samo twierdzenie, że na skutek ujawnienia informacji przedsiębiorca będzie potencjalnie narażony na szkodę jest w ocenie Sądu niewystarczające do wydania decyzji odmownej. Należy wyraźnie wskazać, które konkretnie dane żądane przez wnioskodawcę mogą narazić przedsiębiorcę na szkodę i na czym to narażenie miałoby polegać. Zdaniem Sądu organ oparł się w swojej decyzji wyłącznie na przedstawionym stanowisku uczestnika postępowania P. S.A. nie wykazując z jakich powodów żądane informacje podlegają ochronie. Wyrokiem z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1356/16, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Prezesa UTK. Decyzją z 23 października 2018 r., nr DPO-WSWI.0132.91.2018.EŚ, Prezes Urzędu Transportu Kolejowego, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1330; dalej: "u.d.i.p."), art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 23 czerwca 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2018 r. poz. 419; dalej także "u.z.n.k.") z uwzględnieniem art. 15 ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 1637), odmówił O. sp. z o.o. w P. udostępnienia informacji publicznej w żądanym we wniosku z 5 listopada 2014 r. w zakresie, w jakim zawierają one dane stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa P. S.A. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wnioskowane przez stronę informacje zawierają dane techniczne, organizacyjne oraz mają wartość handlową i ekonomiczną. Ponadto ze względu na wartość gospodarczą przedsiębiorstwa zostały objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Organ podkreślił, że informacje o szczegółowym sposobie kalkulacji opłat są danymi mającymi istotne znaczenie z punktu widzenia działalności przedsiębiorcy. Odnoszą się bowiem do sposobu kształtowania polityki cenowej przedsiębiorcy i formułowania oferty handlowej. Ochrona danych dotyczących kształtowania oferty handlowej i cen jest zjawiskiem powszechnym w obrocie gospodarczym. Informacje dotyczące sposobu kalkulacji stawek jednostkowych, sposobu ustalania kosztów oraz modeli służących do kalkulacji kosztów i stawek jednostkowych, należy uznać za tajemnicę przedsiębiorcy, gdyż dotyczą one kwestii ekonomicznych i handlowych wykorzystywanych do kształtowania polityki cenowej P. S.A. i ich ujawnienie spowoduje osłabienie pozycji zarządcy na rynku kolejowym w stosunku do innych podmiotów, a także pogorszy jego pozycję w możliwych negocjacjach umów z potencjalnymi kontrahentami. Organ zauważył, że zarządca prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki prawa handlowego, które co do zasady działają na warunkach rynkowych. Ujawnienie informacji mających wartość handlową i ekonomiczną mogłoby naruszyć zasady swobodnej konkurencji. Zdaniem organu wnioskowane przez stronę informacje zawierają również dane, które mogą pozwolić na określenie potencjału finansowo - ekonomicznego P.. Ujawnienie tych informacji mogłoby mieć negatywny wpływ na możliwości negocjacyjne z przyszłymi ewentualnymi partnerami gospodarczymi w planowanych przez zarządcę działaniach. W ocenie Prezesa UTK ujawnienie tych informacji pozwoliłoby innym podmiotom zapoznać się w sposób nieuprawniony z modelem biznesowym przyjętym przez P. S.A., a także strategią funkcjonowania przedsiębiorstwa. Co więcej, informacje te nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, a zarządca podejmował i podejmuje działania mające na celu zachowanie poufności tych informacji. W związku z tym, zdaniem organu, uznać trzeba, że wszystkie przesłanki z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. zostały wypełnione. Prezes UTK wyjaśnił, że wezwał P. S.A. do przekazania informacji, czy podtrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie z 6 marca 2015 r. dotyczące objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa danych w zakresie kalkulacji stawek, zawartych we wnioskach o zatwierdzenie stawek jednostkowych opłat za dostęp i korzystanie z infrastruktury kolejowej na okres obowiązywania rozkładów jazdy pociągów w latach wskazanych we wniosku. W odpowiedzi zarządca pismem z 19 lipca 2018 r. wskazał, że ujawnienie szczegółowych metod kalkulacji stawek dostępu, w tym wszystkich elementów mających wpływ na ich wysokość, stanowi o poważnym naruszeniu prawa do prowadzenia działalności gospodarczej oraz relacji handlowych obowiązujących na rynku kolejowym. Wzajemne stosunki gospodarcze zarządcy infrastruktury i przewoźnika kolejowego muszą odbywać się przy poszanowaniu obowiązujących reguł rynkowych, zgodnie z którymi każdy z podmiotów ma prawo do zachowania swojej tajemnicy przedsiębiorstwa. P. S.A. podkreśliło, że ujawnienie przedmiotowej tajemnicy przedsiębiorstwa naraża zarządcę infrastruktury na dotkliwe i bezpośrednie szkody z uwagi na to, że dane te będą służyć przewoźnikom kolejowym w kwestionowaniu oferty zarządcy. Z uwagi na działanie P. S.A. na rynku regulowanym może mieć miejsce podważanie na forum publicznym oferty zarządcy, dążąc tym samym do uzyskania przez przewoźników świadczenia po jak najniższej cenie, dlatego też udostępnienie danych z zakresu kalkulacji stawek i kosztów będzie stanowić narządzie do domagania się korzystnych dla siebie rozwiązań w zakresie opłat. Przewoźnicy kolejowi mogą posługiwać się przedmiotowymi informacjami w toku różnych postpowań sądowych, jakie już toczą z zarządcą infrastruktury, albo jakie mają zamiar wszcząć w przyszłości. Chronione przez P. S.A. informacje z zakresu kalkulacji mają realny gospodarczy charakter, a ich ujawnienie będzie wykorzystywane przez przewoźników kolejowych do formułowania roszczeń wobec zarządcy i nałożenia na spółkę ciężaru licznych sporów sądowych, których sam fakt prowadzenia wiąże się z negatywnymi konsekwencjami wizerunkowymi oraz obciążeniami organizacyjnymi, kadrowymi i kosztowymi. Prezes UTK w pełni podzielił stanowisko P. S.A. wyrażone w piśmie z 19 lipca 2018 r. oraz objęcie tajemnicą przedsiębiorstwa informacji w zakresie szczegółowych danych kalkulacji stawek dostępu do infrastruktury kolejowej. Uznał, że wszystkie przesłanki z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. w przedmiotowej sprawie zostały wypełnione, gdyż szczegółowe dane dotyczące kalkulacji stawek: 1) są ściśle związane z prowadzoną działalnością gospodarczą przedsiębiorstwa i mają dla niej niewątpliwą wartość gospodarczą; 2) nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, są one bowiem nieznane ogółowi oraz nie można dowiedzieć się o nich zwyczajową drogą; 3) podjęto w stosunku do nich niezbędne działania w celu zachowania ich poufności poprzez stworzenie sytuacji, w której chronione informacje nie mogą dotrzeć do wiadomości osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez żadnych specjalnych starań z ich strony (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 października 2000 r., sygn. akt I CKN 304/00, OSNC 2001/4/59/). Prezes UTK podniósł również, że informacje zawierające tajemnicę przedsiębiorcy - zarządcy zostały przekazane Prezesowi UTK dla celów postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia przez organ projektu cennika stawek jednostkowej opłaty podstawowej dla infrastruktury kolejowej oraz są niezbędne do przeprowadzenia prawidłowego i wyczerpującego postępowania dowodowego oraz wydania zgodnej z przepisami prawa decyzji w niniejszej sprawie. Tym samym jednak dane zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa zostały przekazane Prezesowi UTK z zastrzeżeniem ich poufności. Zgodnie z powyżej wymienionymi przepisami bezprawne ujawnienie informacji zawierających tajemnicę przedsiębiorcy, dokonanie czynu nieuczciwej konkurencji, może powodować odpowiedzialność cywilną oraz karną osoby lub podmiotu, który dopuszcza się takiego zachowania. W związku z tym Prezes UTK, ujawniając informacje zastrzeżone przez zarządcę klauzulą tajemnicy przedsiębiorstwa, dopuściłby się czynu nieuczciwej konkurencji, a w konsekwencji Skarb Państwa - Prezes UTK mógłby ponosić odpowiedzialność cywilną (odszkodowawczą) wobec P. S.A. Organ podniósł, że informacje, które zostały uznane przez zarządcę za zawierające dane będące tajemnicą przedsiębiorstwa, stanowią niewątpliwie nieujawnione do wiadomości publicznej informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których zarządca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Są to bowiem dane, które odnoszą się ściśle do sfery finansowej i organizacyjnej przedsiębiorcy, które przedsiębiorca ten ma prawo utrzymywać w tajemnicy przed innymi przedsiębiorcami, zgodnie z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Organ zauważył także, że prawo do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa w stosunku do zarządcy infrastruktury kolejowej wynika z prawa Unii Europejskiej. Pismem z 26 listopada 2018 r. skarżąca spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa UTK z 23 października 2018 r. Podniosła w niej , że Prezes UTK wydał decyzję niezgodną z oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wydanym w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nie przeprowadził on bowiem oceny dwóch kolidujących wartości, tj. oceny, czy w okolicznościach niniejszej sprawy konstytucyjna zasada udostępniania informacji publicznej oraz zasada transparentności działań podmiotów wykonujących zadania publiczne może być ograniczona z uwagi na ochronę przyznaną danym kosztowym P. S.A. wynikającą z (ewentualnego) uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa, które mają znaczenie dla ustalenia, czy wnioskowane informacje powinny zostać udostępnione, do czego organ był zobowiązany w związku ze wskazaniami zawartymi w wyroku sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uwzględniając skargę Sąd pierwszej instancji wskazał, że zadaniem organu rozpoznającego ponownie niniejszą sprawę po uprzednio wydanym ww. wyroku tutejszego Sądu było wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dlaczego Prezes UTK uznał, że żądane informacje stanowią tajemnicę P. S.A. Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien samodzielnie rozważyć i ocenić czy zachodziły w sprawie przeszkody dla ujawnienia informacji publicznej żądanej przez skarżącą. Poza sporem było bowiem to, że żądane dane stanowiły informację publiczną. Zdaniem tego Sądu organ, stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), dokonał takich samodzielnych rozważań i oceny w powyższym zakresie. Niemniej jednak, wydając zaskarżoną decyzję (w tym zakresie trafne są wywody skargi), organ wadliwie wyłożył znaczenie przepisów prawa materialnego, zakreślających przypadki, gdy odmawia się udostępnienia informacji publicznej, wobec treści art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Sąd zauważył, że organ trafnie opisał ramy prawne oraz wyrażane w doktrynie i judykaturze poglądy, dotyczące stosowania przepisów, którymi ograniczono dostęp do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy czy przedsiębiorstwa. Zasadnie też wskazano, że pojęcia te mają zbliżony zakres, choć nie muszą się w pełni pokrywać. W tym zakresie Sąd w pełni podzielił ustalenia organu. Jednakże nietrafnie przywołane rozważania ogólne odniesiono do realiów niniejszej sprawy, gdzie chodziło o żądanie konkretnych danych, dotyczących kosztów ponoszonych przez podmiot wykonujący zadania publiczne w związku z eksploatacją linii kolejowych a żądana informacja dotyczyła w części kwestii o charakterze historycznym (za lata 2003-2014). W tym kontekście organ nie przedstawił żadnej racjonalnej i przekonującej argumentacji, przemawiającej za przyjęciem, jakoby żądane dane mogły mieć wartość gospodarczą istotną z punktu widzenia funkcjonowania P. S.A. jako zarządcy sieci w kontekście jego konkurencyjności na rynku, w zakresie w jakim prowadzi działalność, której dotyczy informacja (utrzymanie linii kolejowych). Zdaniem Sądu organ, rozważając czy żądane dane mogą być udostępnione, pominął dwa istotne uwarunkowania. Po pierwsze, że P. S.A. swoją funkcję w zakresie zarządzania liniami kolejowymi w Polsce wykonuje jako zadanie publiczne, powierzone danej spółce prawa handlowego z mocy samej ustawy - tak art. 15 ust. 1 i 4a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2018 r., poz. 1131). Po drugie, że z punktu widzenia zarządzania liniami kolejowymi nie ma podmiotu konkurencyjnego - prowadzącego działalność w tym samym zakresie (mogącego potencjalnie zarządzać tymi samymi liniami czy konkurencyjnymi), dla którego informacje o ogólnych kosztach utrzymania linii (bez ujawnienia kosztów ponoszonych na rzecz poszczególnych kontrahentów za konkretne dobra czy usługi) mogłyby mieć wartość gospodarczą. Oznacza to, że nie ma podmiotu, który mógłby wykorzystać żądane informacje, prowadząc działalność konkurencyjną bądź wykorzystać dane dla prowadzenia działalności naruszające interesy danego przedsiębiorcy na rynku. W ocenie Sądu pierwszej instancji spółka trafnie wskazała, że udostępnienie informacji dotyczących kosztów P. S.A., które stanowiły podstawę do zatwierdzenia stawek jednostkowych opłaty podstawowej i opłat dodatkowych za korzystanie z infrastruktury kolejowej P. S.A. dla najnowszych rozkładów jazdy pociągów, na oficjalnej stronie internetowej UTK niewątpliwie stanowi ujawnienie tej informacji do wiadomości publicznej i tym samym wyklucza możliwość uznania, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa. Ujawnienie do wiadomości publicznej i to na oficjalnej stronie organu szczegółowych informacji kosztowych dotyczących bieżących/przyszłych okresów potwierdza, że również tego rodzaju informacje obejmujące okresy przeszłe, historyczne, nie stanowią tajemnicy przedsiębiorcy. W sytuacji bowiem, w której P. S.A. nie traktuje aktualnych informacji kosztowych jako poufnych, to tym bardziej nie jest uzasadnione przyznanie takiego przymiotu historycznym informacjom kosztowym. Ze względu na historyczny charakter danych objętych wnioskiem, wszystkie pozostałe informacje nie są objęte tajemnicą przedsiębiorcy (szczegóły dotyczące obliczenia opłat) w szczególności, ze względu na to, że najbardziej relewantna informacja - bardziej aktualna informacja o kosztach - została ujawniona. Upływ czasu powoduje, że takie informacje tracą wartość gospodarczą, a w konsekwencji nie stanowią one już tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Prezes UTK w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił dlaczego uznał historyczne dane P. S.A. za objęte tajemnicą przedsiębiorcy. Kwestia zaś kosztów ponoszonych przez podmiot korzystający ze środków publicznych stanowi element wydatkowania pieniędzy publicznych. W konsekwencji Prezes UTK nie może uchylać się od udzielenia informacji o ich wydatkowaniu przez podmiot korzystający ze środków publicznych powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sama dostępność informacji o kosztach eksploatacji sieci nie uniemożliwia realizacji przez zarządcę sieci racjonalnej polityki cenowej (pomimo potencjalnej możliwości nieformalnych oddziaływań). Co istotne, taryfy opłat zatwierdzane są w ramach stosownej procedury przez właściwy organ administracji. Sąd zauważył również, że rolą P. S.A. - jako zarządcy publicznej infrastruktury kolejowej, w ramach wykonywania przezeń zadań publicznych - jest takie kształtowanie wysokości opłat, aby odpowiadały one racjonalnym potrzebom z punktu widzenia bieżącej eksploatacji sieci i działań inwestycyjnych. Chodzi tu m.in. o godzenie bieżących potrzeb przewoźników - zainteresowanych doraźną minimalizacją kosztów transportu - z interesem publicznym w zakresie utrzymania we właściwym stanie sieci kolejowej i jej rozwoju. Środkiem ku prowadzenia racjonalnej polityki w danym zakresie nie może być utajnianie informacji o rzeczywistych kosztach utrzymywania sieci, w tym zarządu infrastrukturą i działań inwestycyjnych, lecz prezentacja przekonujących argumentów za zasadnością realizowanej przez zarządcę polityki fiskalnej – w tym co do opłat eksploatacyjnych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ nie wykazał, aby ujawnienie żądanych przez skarżącą informacji mogło mieć negatywny wpływ na konkurencyjność P. S.A. na rynku. Dlatego też wnioskowane informacje nie mogą być objęte tajemnicą przedsiębiorcy, skoro ich ujawnienie nie może mieć żadnego wpływu na konkurencyjność bądź możliwość wprowadzenia działań stricte gospodarczych przez P. S.A. Również ochrona przed ewentualnymi roszczeniami nie może uzasadniać zakwalifikowania określonych informacji jako tajemnica przedsiębiorcy, bowiem należy mieć na względzie także wynikającą z Konstytucji RP zasadę proporcjonalności przy ochronie poszczególnych dóbr - zarówno interesu gospodarczego podmiotu wykonującego zadanie publiczne jak i powszechnego prawa do informacji o prowadzonej przezeń działalności. Tym samym, za zasadny Sąd pierwszej instancji uznał zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy bowiem żądanej informacji nie udostępniono, nie wykazując dotąd prawnych przeszkód w tym względzie. Z powyższych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd ten uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzekł zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Rozpatrując ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie w przypadku uwzględnienia przez Sąd odwoławczy zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. Nadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie tj.: a) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz w związku z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. poprzez ich wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym uznaniu, iż wnioskowane przez skarżącego dane w zakresie w jakim organ odmówił ich udostępnienia, nie mogą być objęte tajemnicą przedsiębiorcy P. S.A., co w konsekwencji doprowadziło Wojewódzki Sąd Administracyjnego do wadliwego uznania, iż organ dopuścił się naruszenia ww. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i wadliwego uchylenia zaskarżonej decyzji, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a przede wszystkim ocena prawna Prezesa UTK, czemu dał wyraz z uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z 23 października 2018 r., pozwalają na uznanie, iż dane dotyczące pełnej treści wszystkich decyzji Prezesa UTK zatwierdzających stawki jednostkowe opłat za dostęp i korzystanie z infrastruktury kolejowej zarządzanej przez P. na okres obowiązywania rozkładów jazdy pociągów w latach 2003/2004, 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007, 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013 i 2013/2014, a także informacji o kosztach P. (wielkość wyrażona w polskich złotych) udostępnienia infrastruktury kolejowej, tj. kosztach, w oparciu o które zatwierdzone zostały decyzjami Prezesa UTK stawki jednostkowe opłat za dostęp i korzystanie z infrastruktury kolejowej zarządzanej przez P. S.A. na okres obowiązywania rozkładów jazdy pociągów 2003/2004, 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007, 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013 i 2013/2014 z podziałem na wszystkie kategorie kosztowe (wraz z ich wielkościami wyrażonymi w polskich złotych), które zostały wyszczególnione w toku tych postępowań, zawierają informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa P. S.A. i muszą podlegać jako dane prawnie chronione, ochronie przez Prezesa UTK na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 u.z.n.k., a okoliczność ta okoliczność stanowić powinna podstawę odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej. II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art 107 § 3 k.p.a. oraz 152 p.p.s.a. i wadliwe uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa UTK z 23 października 2018 r. na skutek wadliwego uznania i ustalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że: a) organ nie zaprezentował argumentów dlaczego uznał, że dane żądane przez skarżącego, w zakresie jakim organ odmówił ich udostępnienia w zaskarżonej decyzji, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa; b) organ nie przedstawił racjonalnej i przekonującej argumentacji przemawiającej za przyjęciem, jakoby żądane dane mogły mieć wartość gospodarczą istotną z punktu widzenia funkcjonowania P., jako zarządcy sieci w kontekście jego konkurencyjności na runku w zakresie w jakim prowadzi działalność, której dotyczy informacja; c) organ nie wyjaśnił dlaczego uznał "historyczne" dane P. za dane objęte tajemnicą przedsiębiorstwa; d) zamieszczenie na stronie organu i P. część danych dotyczących metodologii ustalania kalkulacji kosztów za dostęp do infrastruktury kolejowej dla najnowszych rozkładów jazdy pociągów stanowi ujawnienie tej informacji do wiadomości publicznej i tym samym wyklucza możliwość uznania, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa, a także, wadliwe uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że skoro P. nie traktuje aktualnych informacji kosztowych jako poufnych, to tym bardzie nie jest uzasadnione przyznanie takiego przymiotu historycznym informacjom kosztowym; e) organ nie może uchylać się od udzielania informacji o wydatkowaniu przez podmiot korzystający ze środków publicznych powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa; które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziły Wojewódzki Sąd Administracyjny do wadliwego rozstrzygnięcia i uchylenia zaskarżonej decyzji z 23 października 2018 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ odniósł się do powyższych zarzutów. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Zarządzeniem z 1 grudnia 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej, w związku z art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t.: Dz. U. z 2021, poz. 2095 ze zm.) wyznaczyła w sprawie posiedzenie niejawne, o czym poinformowano strony wraz z pouczeniem o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia. W piśmie procesowym z 11 stycznia 2023 r. organ potrzymał w całości swoje stanowisko i zarzuty. W związku z powyższym sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. W takiej sytuacji, co do zasady, jako pierwsze podlegają rozpatrzeniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż weryfikacja prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, jest możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia braku uchybień natury procesowej, mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie kolejność ta musi zostać odwrócona, gdyż zarzut naruszenia prawa materialnego jest zarzutem dalej idącym niż zarzut naruszenia prawa procesowego. Zarzut naruszenia prawa materialnego jest uzasadniony. Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji była decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej w swej istocie w zakresie informacji o kosztach P. S.A., w oparciu o które zatwierdzone zostały decyzjami Prezesa UTK stawki jednostkowe opłat za dostęp i korzystanie z infrastruktury kolejowej zarządzanej przez P. S.A. Podstawą prawną odmowy był przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Opierając decyzję na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy konieczne jest więc wykazanie, że dane, których udostępnienia na podstawie przepisów u.d.i.p. żąda wnioskodawca, nie mogą zostać ujawnione ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ, odmawiając udostępnienia informacji publicznej, nie wyjaśnił dlaczego uznał historyczne dane za objęte tajemnicą przedsiębiorcy jakim jest P. S.A. Ponadto uznał, iż podmiot ten na swoich stronach internetowych udostępnił informację dotyczące kosztów, które stanowiły podstawę do zatwierdzenia stawek jednostkowych opłaty podstawowej i opłat dodatkowych za korzystanie z infrastruktury kolejowej dla najnowszych rozkładów jazdy, co zdaniem Sądu pierwszej instancji stanowi niewątpliwie ujawnienie tej informacji do wiadomości publicznej i tym samym wyklucza możliwość uznania, że stanowią one tajemnice przedsiębiorstwa. Autor skargi kasacyjnej nie podzielił tej wykładni i zastosowania przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, iż zasad ochrony tajemnicy przedsiębiorcy uregulowanych w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji nie znosi okoliczność wykonywania przez danego przedsiębiorcę zadań publicznych. P. S.A. jest bowiem przedsiębiorcą realizującym zadania publiczne w zakresie objętym wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, tj. w zakresie udostępnienia infrastruktury kolejowej dla przewoźników kolejowych i świadczenia powiązanych z tym usług dodatkowych. Zagadnienia związane ze sposobem ustalania opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej oraz podawaniem do publicznej wiadomości wysokości i rodzaju stawek opłaty podstawowej oraz opłat dodatkowych, jak również podmiotu uprawnionego do kontroli kalkulacji ich wysokości, objęte zostały regulacją ustawową i zawarte są w przepisach ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (j.t.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1594 ze zm.; dalej "u.t.k.") oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 lutego 2009 r. w sprawie warunków dostępu i korzystania z infrastruktury kolejowej (Dz. U. Nr 35, poz. 274). Przepisy te na przestrzeni lat uległy kilku zmianom, a niektóre z nich miały charakter zasadniczy, gdyż zmieniły zakres ingerencji administracyjnoprawnej Prezesa UTK w świadczenie usług związanych z udostępnieniem infrastruktury kolejowej dla działalności przewoźników kolejowych. Sprowadzały się one do ograniczania zakresu ingerencji publicznoprawnej w funkcjonowanie sektora transportu kolejowego i poszerzaniu zakresu wolności gospodarczej oraz autonomii woli stron w kształtowaniu ich relacji kontraktowych. Ustawa o transporcie kolejowym na dzień złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w art. 32 ust. 1 stanowiła, że zarządca opracowuje regulamin określający w szczególności w pkt 3) sposób ustalania opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy zarządca określał wysokość opłat za korzystanie przez przewoźników kolejowych z infrastruktury kolejowej. Przepisy ust. 2 – 5c ustalał sposób obliczania opłaty podstawowej i opłat dodatkowych oraz stawek jednostkowych opłaty podstawowej. Ustęp 2 przewidywał zasadę, że opłata podstawowa za korzystanie z infrastruktury kolejowej ustalana jest przy uwzględnieniu kosztów, jakie bezpośrednio poniesie zarządca jako rezultat wykonywania przez przewoźnika kolejowego przewozów pociągami. Stawki jednostkowe opłaty podstawowej oraz opłaty dodatkowe, poza opłatami za korzystanie z prądu trakcyjnego, wraz z kalkulacją ich wysokości były przekazywane Prezesowi UTK (ust. 7). Prezes UTK w terminie 30 dni od dnia otrzymania stawek, o których mowa w ust. 7, zatwierdzał je albo odmawiał ich zatwierdzenia w drodze decyzji w przypadku stwierdzenia niezgodności z zasadami, o których mowa w ust. 2-6, art. 34 oraz przepisami wydanymi na podstawie art. 35 (ust. 8). Kluczowy z punktu widzenia kontroli przedłożonych Prezesowi UTK stawek był bez wątpienia przepis art. 33 ust. 2 u.t.k. Nie ulega zatem wątpliwości, iż koszty świadczenia usług przez P. były poddane szerokiemu nadzorowi ex ante państwa, co w zamiarze ustawodawcy miało chronić interesy przewoźników kolejowych oraz klientów ich usług. Istotne jest zwrócenie uwagi, iż w okresie złożenia wniosku rynek przewoźników kolejowych był już znacząco zliberalizowany, a działalność na nim prowadziły także podmioty z sektora prywatnego w znaczeniu materialnym, tj. nie tylko posiadające formę organizacyjnoprawną prawa prywatnego (tj. sp. z o.o. lub S.A.), lecz będące własnością podmiotów prawa prywatnego (czyli innych niż Skarb Państwa lub j.s.t.). Podmioty te w swej działalności kierują się zasadą maksymalizacji zysku. Z kolei P. S.A. był z jednej strony przedsiębiorcą również dążącym do maksymalizacji korzyści ekonomicznych, zaś z drugiej strony miał obowiązek wykonywania szeregu zadań publicznych nałożonych na niego w pierwszym rzędzie przez przepisy u.t.k. W swej działalności poddany był zaś nadzorowi Prezesa UTK, co miało zabezpieczyć nie tylko interes publiczny, lecz również interesy partykularne przewoźników kolejowych. Uwagi te są istotne dla prawidłowej oceny argumentacji uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu poddanej kontroli decyzji wynika, że organ prawidłowo wskazał, że żądane informacje nie mogą być udostępnione z uwagi na objęcie ich tajemnicą przedsiębiorcy oraz, że w sprawie został spełniony zarówno aspekt formalny, jak i materialny tajemnicy przedsiębiorcy. O spełnieniu aspektu materialnego świadczy fakt, że żądane informacje są niewątpliwie związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością. Żądane przez skarżącego informacje o szczegółowym sposobie kalkulacji opłat są danymi mającymi istotne znaczenie z punktu widzenia działalności P.. Odnoszą się bowiem do sposobu kształtowania polityki cenowej przedsiębiorcy i formułowania oferty handlowej. Informacje objęte przez P. S.A. tajemnicą przedsiębiorcy w niniejszej sprawie faktycznie posiadają określoną wartość gospodarczą, bowiem są związane ściśle z prowadzoną przez P. S.A. działalnością gospodarczą i z punktu widzenia tej działalności mają znaczenie istotne. Informacje te odnoszą się do sposobu kształtowania polityki cenowej tego przedsiębiorcy i już tylko z tego powodu mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorcy. P. jest bowiem podmiotem samofinansującym się, tzn. koszty swojej działalności ponosi ze sprzedaży swoich usług. Prawdą jest, iż nie posiada ono konkurencji na rynku w postaci przedsiębiorstw prowadzących działalność o tym samym profilu, lecz zastępuje ją mechanizm administracyjny w postaci nadzoru regulacyjnego sprawowanego przez Prezesa UTK. Który w swych założeniach normatywnych ma stanowić protezę konkurencji wolnorynkowej, co oznacza, że ma doprowadzić do takiego stanu jakby podmiot ten funkcjonował na rynku konkurencyjnym. Zdolność do samofinasowania jest zatem następstwem nadzoru regulacyjnego, jak również konsekwencją relacji handlowych z podmiotami korzystającymi z usług P.. Ujawnienie danych obrazujących sferę finansową odebrałoby P. nie tylko zdolności negocjacyjne, lecz także pozbawiłoby swego rodzaju podmiotowości rynkowej względem swoich usługobiorców, którzy znaleźli by się w pozycji uprzywilejowanej względem zarządcy infrastruktury. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes UTK wskazał, odwołując się do stanowiska P. S.A. (zawartego w pismach z 6 marca 2015 r. i 19 lipca 2018 r.), iż wnioskowane dane dotyczą "kwestii ekonomicznych i handlowych wykorzystywanych do kształtowania polityki cenowej P. i ich ujawnienie spowoduje osłabienie pozycji Zarządcy na rynku kolejowym w stosunku do innych podmiotów, a także pogorszy jego pozycję w możliwych negocjacjach z potencjalnymi kontrahentami". Wnioskowane dane mogą także pozwolić na określenie potencjału finansowo-ekonomicznego P., a ich ujawnienie może mieć negatywny wpływ na możliwości negocjacyjne z przyszłymi ewentualnymi partnerami w planowanych przez P. działaniach. Ujawnienie tych danych może posłużyć także do kwestionowania na forum publicznym ofert P. i dążenia przez przewoźników do uzyskania świadczeń po jak najniższych cenach. Upublicznienie tych informacji może więc zostać wykorzystane do domagania się przez przewoźników korzystnych dla siebie opłat, zorganizowania przez przewoźników odpowiednich zbiorowych akcji przewoźników, które mogą negatywnie wpłynąć na działalność spółki, znacznie utrudniając jej działalność. Doszłoby wówczas do przyznania prymatu interesu gospodarczego przewoźników nad interesem gospodarczym zarządcy infrastruktury kolejowej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko organu w zakresie uznania, iż wnioskowane informacje publiczne odnoszą się do sposobu kształtowania polityki cenowej P. S.A. i formułowania oferty handlowej, a tym samym winny zostać objęte ochroną prawną, gdyż posiadają one wartość handlową i ekonomiczną, a ich ujawnienie mogłoby spowodować dotkliwe i bezpośrednie szkody P. S.A. związaną z kwestionowaniem oferty handlowej i uzyskiwaniem niższych cen. Tym samym dotyczą one tajemnicy przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zwrócić należy również uwagę, iż Sąd pierwszej instancji utożsamił ujawnienie na stronach internetowych organu i P. S.A. części danych dotyczących metodologii ustalania kalkulacji kosztów dostępu do infrastruktury dla najnowszych rozkładów jazdy pociągów z podaniem do publicznej wiadomości informacji publicznej objętej wnioskiem. W tym zakresie Sąd pierwszej instancji popełnił błąd, gdyż po pierwsze nie doszło do upublicznienia wnioskowanej informacji publicznej, po drugie upublicznieniu podlegała metodologia kalkulacji kosztów a nie szczegółowe wyliczenia. Te bowiem nie zostały podane do wiadomości publicznej. Z tych względów zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się uzasadniony. Zarzut naruszenia prawa procesowego jest nieuzasadniony. Z treści uzasadnienia poddanego kontroli wyroku wynika, iż organ w zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., dokonał stosownych samodzielnych rozważań i oceny w powyższym zakresie. Niemniej jednak, wydając zaskarżoną decyzję - w tym zakresie trafne są wywody skargi - organ wadliwie wyłożył znaczenie przepisów prawa materialnego, zakreślających przypadki, gdy odmawia się udostępnienia informacji publicznej, wobec treści art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ nie przedstawił żadnej racjonalnej i przekonującej argumentacji, jakoby żądane dane mogły mieć wartość gospodarczą. Sąd pierwszej instancji nie stwierdził tym samym naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Sąd ten stwierdził natomiast naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Nie zgodził się zatem z wykładnią i zastosowaniem tego przepisu w zakresie pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy. Z tej przyczyny zarzut naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. nie mógł zostać uznany za uzasadniony. Zarzut naruszenia art. 152 p.p.s.a. jest nieuzasadniony. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Naruszony przez Sąd pierwszej instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Art. 152 p.p.s.a. składa się z dwóch paragrafów, zaś z treści skargi kasacyjnej nie wynika, który z nich miałby zostać naruszony przez Sąd pierwszej instancji, w jaki sposób miałoby dojść do jego naruszenia (t.j. czy przez błędną wykładnię, czy przez niewłaściwe zastosowanie) oraz jakie działanie Sądu pierwszej instancji miało doprowadzić do jego naruszenia. Z tych względów zarzut naruszenia prawa procesowego nie mógł okazać się uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Skoro wnioskowana informacja publiczna stanowi tajemnice przedsiębiorcy w rozumieniu przepisu art. 5 ust. 2 w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, to decyzja odmawiającą z tej przyczyny udzielenia informacji publicznej odpowiada prawu. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 kwietnia 2016 r., I OSK 2950/14. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI