III OSK 1826/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B.G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na orzeczenie Szefa KAS o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego. Postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte wobec skarżącej za niedopełnienie obowiązków służbowych, jednak w trakcie jego trwania została ona zwolniona ze służby w związku z nabyciem praw emerytalnych. Organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji uznały, że utrata statusu funkcjonariusza uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania dyscyplinarnego i nakładanie kar. Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając zaskarżony wyrok i orzeczenia organów, stwierdził, że stanowisko to nie jest prawidłowe. Sąd podkreślił, że nawet po zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, postępowanie dyscyplinarne powinno być rozpatrzone merytorycznie, jeśli materiał dowodowy na to pozwala, analogicznie do przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących umorzenia z przyczyn materialnych (np. gdy czynu nie popełniono lub nie zawiera znamion czynu zabronionego). NSA wskazał, że organy dyscyplinarne mają tytuł do wydania orzeczenia kończącego postępowanie co do istoty, nawet jeśli nastąpiło to po ustaniu stosunku służbowego. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i orzeczenia organów, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariusza może być merytorycznie rozpatrzone nawet po jego zwolnieniu ze służby, jeśli pozwala na to materiał dowodowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, ale zasada może być stosowana analogicznie w innych postępowaniach dyscyplinarnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy po zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Służbie Celno-Skarbowej możliwe jest dalsze prowadzenie i merytoryczne zakończenie wszczętego wobec niego postępowania dyscyplinarnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest merytoryczne zakończenie postępowania dyscyplinarnego, nawet po zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, jeśli materiał dowodowy pozwala na ustalenie, czy czyn popełniono i umożliwia jego ocenę pod kątem odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Uzasadnienie
NSA oparł się na analogii z przepisami Kodeksu postępowania karnego, wskazując, że negatywna przesłanka procesowa (np. utrata statusu funkcjonariusza) nie wyklucza umorzenia z przyczyn materialnych lub wydania orzeczenia uniewinniającego, jeśli pozwala na to zebrany materiał dowodowy.
Czy organ dyscyplinarny ma tytuł do wydania orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne co do istoty po ustaniu stosunku służbowego funkcjonariusza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ dyscyplinarny ma tytuł do wydania orzeczenia kończącego postępowanie co do istoty, nawet po dacie ustania stosunku służbowego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że nie jest tak, iż po dacie ustania stosunku służbowego organy dyscyplinarne nie mają tytułu do wydania orzeczenia kończącego postępowanie co do istoty – orzeczenia uniewinniającego, bądź też umorzenia postępowania dyscyplinarnego z przyczyn materialnych.
Przepisy (19)
Główne
ustawa o KAS art. 275
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
W sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym odpowiedzialności dyscyplinarnej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
ustawa o KAS art. 188
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Podstawa prawna orzekania NSA w przedmiocie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku i orzeczenia organu.
Pomocnicze
ustawa o KAS art. 179 § 1 pkt 10
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Podstawa zwolnienia ze służby w związku z nabyciem praw do zaopatrzenia emerytalnego.
ustawa o KAS art. 254
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa, że odpowiedzialności dyscyplinarnej podlegają funkcjonariusze.
ustawa o KAS art. 255 § ust. 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Katalog kar dyscyplinarnych, które można nałożyć wyłącznie na funkcjonariusza pozostającego w czynnej służbie.
ustawa o KAS art. 257 § ust. 2
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Podstawa umorzenia postępowania dyscyplinarnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zarzutu naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 11
Kodeks postępowania karnego
Przesłanka umorzenia postępowania (odpowiednio stosowana).
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Materialne przesłanki umorzenia postępowania.
k.p.k. art. 2 § § 1 pkt 1 i § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasady postępowania karnego.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
ustawa o KAS art. 261 § ust. 1 i 3
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Postępowanie wyjaśniające Rzecznika Dyscyplinarnego.
ustawa o KAS art. 262 § ust. 4 pkt 4 i 5
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Opis przewinienia dyscyplinarnego i jego kwalifikacja prawna.
ustawa o KAS art. 254 § pkt 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Naruszenie obowiązków służbowych.
ustawa o KAS art. 199 § pkt 2
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Niedopełnienie obowiązków służbowych lub wynikających ze ślubowania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata statusu funkcjonariusza nie wyklucza merytorycznego rozpatrzenia postępowania dyscyplinarnego, jeśli materiał dowodowy na to pozwala. • Organ dyscyplinarny ma tytuł do wydania orzeczenia kończącego postępowanie co do istoty, nawet po ustaniu stosunku służbowego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji i WSA, że utrata statusu funkcjonariusza definitywnie zamyka drogę do merytorycznego rozpatrzenia postępowania dyscyplinarnego.
Godne uwagi sformułowania
rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. • nie jest tak, że po dacie ustania stosunku służbowego, organy dyscyplinarne nie mają tytułu do wydania orzeczenia kończącego postępowanie co do istoty • wystąpienie negatywnej przesłanki procesowej przewidzianej w art. 17 § pkt 11 k.p.k. nie wyklucza, co do zasady, umorzenia postępowania z przyczyn materialnych lub wydania orzeczenia uniewinniającego, o ile zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie czy czyn popełniono oraz umożliwia jego merytoryczną ocenę pod kątem odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący
Olga Żurawska - Matusiak
sprawozdawca
Hanna Knysiak - Sudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariusza może być merytorycznie rozpatrzone nawet po jego zwolnieniu ze służby, jeśli pozwala na to materiał dowodowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, ale zasada może być stosowana analogicznie w innych postępowaniach dyscyplinarnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniach dyscyplinarnych – możliwości ich kontynuowania po utracie statusu przez funkcjonariusza. Wyrok NSA stanowi istotne doprecyzowanie orzecznictwa.
“Czy można prowadzić postępowanie dyscyplinarne po odejściu funkcjonariusza na emeryturę? NSA wyjaśnia.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.