III OSK 1825/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-18
NSAAdministracyjneWysokansa
policjafunkcjonariuszuposażenieodwołanie ze stanowiskaniezdolność do służbylex specialisprawo pracyprawo administracyjne

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że przepis o 6-miesięcznej ochronie uposażenia policjanta odwołanego ze stanowiska (art. 6e ust. 3 ustawy o Policji) jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec ogólnych zasad dotyczących uposażenia policjanta zwolnionego od zajęć służbowych (art. 121 ust. 1 ustawy o Policji).

Sprawa dotyczyła policjanta K.D., który po odwołaniu ze stanowiska Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji i orzeczeniu trwałej niezdolności do służby, został mianowany na nowe stanowisko eksperta. WSA uchylił decyzję o mianowaniu, uznając, że art. 121 ustawy o Policji chroni go przed utratą uposażenia. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że art. 6e ust. 3 ustawy o Policji, gwarantujący 6-miesięczną ochronę uposażenia po odwołaniu, jest przepisem szczególnym i wyłącza stosowanie art. 121.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji dotyczącą mianowania policjanta K.D. na nowe stanowisko służbowe po jego odwołaniu ze stanowiska Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji. Policjant był w międzyczasie uznany za trwale niezdolnego do służby i zwolniony od zajęć służbowych. WSA uznał, że art. 121 ustawy o Policji, gwarantujący zachowanie uposażenia w przypadku zwolnienia od zajęć służbowych, ma zastosowanie, a mianowanie na nowe stanowisko jest w tej sytuacji niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny uznał, że przepis art. 6e ust. 3 ustawy o Policji, który stanowi, iż policjant odwołany ze stanowiska ma przez 6 miesięcy prawo do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem, jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec ogólnego przepisu art. 121 ust. 1 ustawy o Policji. W związku z tym, po upływie 6-miesięcznego okresu gwarancyjnego, organ był uprawniony do ponownego ustalenia uposażenia policjanta zgodnie z nowym stanowiskiem, a art. 121 nie miał zastosowania. NSA oddalił skargę K.D. i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepis art. 6e ust. 3 ustawy o Policji jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec art. 121 ust. 1 tej ustawy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 6e ust. 3 ustawy o Policji stanowi gwarancję i przywilej dla policjanta odwołanego ze stanowiska, ograniczoną do 6 miesięcy i powinna być rozumiana wąsko. W związku z tym, w tym okresie nie stosuje się ogólnych zasad dotyczących uposażenia policjanta zwolnionego od zajęć służbowych na podstawie art. 121 ust. 1.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.P. art. 6e § ust. 3

Ustawa o Policji

Przepis ten stanowi lex specialis wobec art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, gwarantując policjantowi odwołanemu ze stanowiska prawo do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem przez okres 6 miesięcy.

Pomocnicze

u.P. art. 121 § ust. 1

Ustawa o Policji

Przepis ten określa zasady uposażenia policjanta w razie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego. Nie ma zastosowania w sytuacji objętej przepisem art. 6e ust. 3.

u.P. art. 32 § ust. 1 i 2

Ustawa o Policji

Dotyczy mianowania na stanowisko.

u.P. art. 104 § ust. 3

Ustawa o Policji

Dotyczy mianowania na stanowisko.

u.P. art. 6f

Ustawa o Policji

Dotyczy mianowania na stanowisko.

u.P. art. 6c § ust. 3

Ustawa o Policji

Dotyczy odwołania ze stanowiska.

u.P. art. 6e § ust. 1

Ustawa o Policji

Dotyczy przeniesienia policjanta do dyspozycji po odwołaniu ze stanowiska.

u.P. art. 108 § § 1 k.p.a.

Ustawa o Policji

Dotyczy nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.

u.P. art. 25 § ust. 1

Ustawa o Policji

Określa warunki pełnienia służby w Policji, w tym wymóg zdolności fizycznej i psychicznej.

u.P. art. 41 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Policji

Dotyczy zwolnienia policjanta trwale niezdolnego do służby.

u.P. art. 43 § ust. 1

Ustawa o Policji

Dotyczy terminu zwolnienia policjanta trwale niezdolnego do służby.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi przez WSA.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku przez NSA.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi przez NSA.

P.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa odstąpienia od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji art. 9 § ust. 1

Dotyczy zasad otrzymywania i wysokości uposażenia policjantów.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych art. 24 § § 24

Dotyczy zwolnienia od zajęć służbowych osoby niezdolnej do służby.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 6e ust. 3 ustawy o Policji jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec art. 121 ust. 1 tej ustawy. Ochrona uposażenia policjanta odwołanego ze stanowiska przez 6 miesięcy jest jedynym przywilejem przysługującym w takiej sytuacji. Po upływie 6 miesięcy organ jest uprawniony do określenia na nowo uposażenia funkcjonariusza stosownie do zajmowanego stanowiska.

Odrzucone argumenty

WSA uznał, że art. 121 ust. 1 ustawy o Policji ma zastosowanie do policjanta trwale niezdolnego do służby i zwolnionego od zajęć służbowych, co wyłącza możliwość mianowania na nowe stanowisko. WSA błędnie zinterpretował art. 6e ust. 3 jako nie wyłączający stosowania art. 121 ust. 1.

Godne uwagi sformułowania

art. 6e ust. 3 ustawy o Policji jest przepisem lex specialis w stosunku do art. 121 ustawy o Policji ochrona wysokości uposażenia jest jedynym przywilejem przysługującym osobom odwołanym z funkcji norma bardziej szczegółowa ma pierwszeństwo względem normy bardziej ogólnej

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący

Mariusz Kotulski

członek

Przemysław Szustakiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uposażenia policjantów odwołanych ze stanowiska, zwłaszcza w kontekście przepisów szczególnych (lex specialis) i ogólnych (lex generalis)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów odwołanych ze stanowiska, z uwzględnieniem ich stanu zdrowia i zdolności do służby.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących uposażenia funkcjonariuszy służb mundurowych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i administracyjnym.

Policjant niezdolny do służby – czy nadal może być mianowany na nowe stanowisko? NSA rozstrzyga spór o uposażenie.

Sektor

służby mundurowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1825/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący/
Mariusz Kotulski
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2180/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-23
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 6e ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2180/22 w sprawie ze skargi K.D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 17 października 2022 r., nr 3822 w przedmiocie mianowania na stanowisko oraz przyznania dodatku służbowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2180/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.D., uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 17 października 2022 r., nr 3822 oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 23 sierpnia 2022 r., nr 1053 w przedmiocie mianowania na stanowisko oraz przyznania dodatku służbowego oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Komendant Wojewódzki Policji [...] rozkazem personalnym z dnia 23 sierpnia 2022 r., nr 1053, na podstawie art. 32 ust. 1 i 2, art. 104 ust. 3 w zw. z art. 6f ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm., dalej "ustawa o Policji") oraz § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1236 ze zm.), mianował z dniem 12 września 2022 r. K.D. pozostającego w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] na stanowisko eksperta Zespołu Kontroli Ogólnopolicyjnej Wydziału Kontroli Komendy Wojewódzkiej Policji [...]. Jednocześnie z dniem 11 września 2022 r. cofnął dodatek funkcyjny i z dniem 12 września 2022 r. przyznał dodatek służbowy. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że policjant w okresie od 15 marca 2021 r. do 11 marca 2022 r. zajmował stanowisko Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji [...]. Raportem z dnia 10 grudnia 2021 r. policjant wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] o skierowanie do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW [...] w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą. W związku z prawomocnym orzeczeniem Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych [...] z dnia 14 lutego 2022 r., uznającym policjanta za trwale niezdolnego do służby w Policji, policjant został zwolniony z dniem 4 marca 2022 r. od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby w Policji.
Dalej organ wskazał, że na podstawie art. 6c ust. 3 oraz 6e ust. 1 i 3 ustawy o Policji, na wniosek p.o. Komendanta Miejskiego Policji [...], rozkazem personalnym z dnia 4 marca 2022 r., nr 288, K.D. został odwołany ze stanowiska i z dniem 12 marca 2022 r. przeniesiony do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji [...]. W związku z upływającym dopuszczalnym 6-miesięcznym okresem otrzymywania uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem ze stanowiska Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji [...], zaszła konieczność mianowania policjanta na nowe stanowisko służbowe, celem określenia nowych składników uposażenia. Organ I instancji wskazał, że K.D. przed powołaniem na stanowisko Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji [...], pełnił funkcję również z powołania, tj. Zastępcy Komendanta i Komendanta Komisariatu Policji [...] KMP [...], natomiast ostatnim, na którym był mianowany bezpośrednio przed powołaniem było stanowisko służbowe naczelnika Wydziału Prewencji tego Komisariatu w 9 grupie (kat. A) zaszeregowania. Komendant Wojewódzki Policji [...]stwierdził, że stanowisko służbowe eksperta Zespołu Kontroli Ogólnopolicyjnej Wydziału Kontroli KWP [...] jest stanowiskiem do niego równorzędnym. Wskazał na treść art. 6e ust. 3 ustawy o Policji, stosownie do którego policjanta odwołanego ze stanowiska przenosi się do dyspozycji przełożonego policjanta uprawnionego do odwołania ze stanowiska. Policjant przez okres 6 miesięcy ma prawo do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem. Wskazał, że przepisy ustawy o Policji dotyczące powołania i odwoływania policjantów ze stanowisk komendantów są przepisami szczególnymi i mają zastosowanie tylko do określonej grupy stanowisk. Obowiązująca przez okres 6 miesięcy od daty odwołania ochrona wysokości uposażenia jest jedynym przywilejem przysługującym osobom odwołanym z funkcji. W tym znaczeniu regulacja art. 6e ust. 1 i 3 ustawy stanowi lex specialis w stosunku do art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, wyłączając jego zastosowanie. Przepis art. 6e ustawy o Policji stanowi odrębną podstawę odwołania z funkcji i nie pozostaje w bezpośrednim związku z art. 32 - określającym przypadki zwolnienia ze stanowiska innego niż wskazane w art. 6e ust. 1 ustawy o Policji. Jednocześnie przepis ten w sposób bezwzględnie obowiązujący określa czasookres, w którym odwołanemu przysługiwać ma dotychczasowe uposażenie. Oznacza to, iż de facto organ nie ma możliwości określenia innego terminu. Okres 6-ciu miesięcy, o którym mowa w tym przepisie, biegnie niezależnie od stanu zdrowia policjanta i od tego, czy w dacie upływu tego terminu przebywa na zwolnieniu lekarskim. Dlatego po upływie okresu wynikającego z powyższego przepisu, powstaje sytuacja w której organ jest wręcz zobligowany do mianowania funkcjonariusza na nowe stanowisko służbowe, a nowa kwota uposażenia powinna być ustalona w wysokości jaka przysługuje funkcjonariuszowi mianowanemu na nowe stanowisko i w tym przypadku art. 121 ustawy o Policji, nie ma zastosowania, gdyż uregulowanie zawarte w art. 6e ust. 3 ma wobec niego charakter szczególny, czyli norma bardziej szczegółowa ma pierwszeństwo względem normy bardziej ogólnej.
Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 17 października 2022 r., nr 3822, utrzymał w mocy rozkaz personalny z dnia 23 sierpnia 2022 r., uznając, że sprawie nie budzi wątpliwości, że w związku z upływem okresu 6-ciu miesięcy, przez który policjantowi przysługiwało prawo do uposażenia w wysokości należnej przed odwołaniem ze stanowiska Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji [...], koniecznym było ukształtowanie statusu służbowego policjanta w szczególności w zakresie prawa do uposażenia. W świetle natomiast art. 99 ust. 1 ustawy o Policji, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Mianowanie policjanta na stanowisko służbowe stanowi zatem usytuowanie go w strukturze organizacyjnej Policji na konkretnym stanowisku, z czym wiąże się prawo do odpowiadającego temu stanowisku uposażenia. Wiąże się to również z obowiązkiem wykonywania przypisanych do tego stanowiska zadań i czynności służbowych, jednakże z obowiązku tego policjant może zostać czasowo albo trwale (do czasu zwolnienia ze służby) zwolniony, nie tracąc przy tym zajmowanego stanowiska służbowego. Żaden bowiem przepis prawa nie obliguje organów Policji do zwolnienia z zajmowanego stanowiska i pozostawienia bez przydziału służbowego policjanta, wobec którego zastosowano instytucję zwolnienia z zajęć służbowych. Prawodawca dopuszcza zatem, że pomimo zwolnienia od zajęć służbowych (a więc faktycznego nieświadczenia służby, nawet do czasu zwolnienia ze służby) policjant będzie posiadał określony przydział służbowy w postaci konkretnego stanowiska służbowego. Nie jest to przy tym działanie nieracjonalne, skoro maksymalna liczba funkcjonariuszy Policji (pozostających w stosunku służbowym niezależnie od zdolności i faktycznego wykonywania zadań i czynności służbowych) jest ściśle związana z ilością etatów policyjnych przewidzianych w ustawie budżetowej, w konsekwencji czego do każdego policjanta można przypisać etat policyjny. Dopuszczalnym zatem było uregulowanie statusu służbowego policjanta po odwołaniu go ze stanowiska Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji [...] poprzez umiejscowienie go (także w formie mianowania) na nowym stanowisku służbowym.
Z powyższą decyzją nie zgodził się policjant, który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej "P.p.s.a.") uznał, że skarga jest zasadna.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w przypadku skarżącego doszło do zbiegu dwóch przepisów ochronnych uregulowanych w ustawie o Policji - art. 6e ust. 3, zgodnie z którym policjant odwołany ze stanowiska zachowuje przez okres 6 miesięcy prawo do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem oraz art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość.
WSA w Warszawie uznał, że upływ okresu, o jakim mowa w art. 6e ust. 3 ustawy o Policji oraz związana z tym konieczność mianowania skarżącego na nowe stanowisko służbowe, stanowi okoliczność faktyczną, a nie prawną, a tym samym nie wyłącza gwarancji, określonej w art. 121 ust. 1 ustawy o Policji. Za przyjęciem powyższego twierdzenia przemawia przede wszystkim wykładnia językowa powołanego przepisu. Ustawodawca wskazał bowiem wprost, że zakresem ochrony objęty jest m.in. policjant zwolniony od zajęć służbowych, co miało miejsce w sprawie. Za objęciem skarżącego ochroną, o jakiej mowa w art. 121 ust. 1 ustawy o Policji przemawia ponadto gwarancyjny charakter omawianego przepisu, jak i konsekwencje, jakie ustawodawca wiąże z faktem uzyskania orzeczenia o niezdolności do służby. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, nie karany, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. A contrario, osoba całkowicie do służby niezdolna nie może, stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, zostać policjantem. W sytuacji, gdy niezdolność powstanie w trakcie pełnienia służby, istnieją w ustawie o Policji szczególne uregulowania, chroniące takich policjantów. Mianowicie policjanta trwale niezdolnego do służby zwalnia się ze służby (art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji) ale najwcześniej z chwilą upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby (art. 43 ust. 1 ustawy o Policji). Równocześnie, zgodnie z § 24 rozporządzenia z dnia 14 maja 2013 r. Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, które obowiązywało w dacie orzeczenia o niezdolności do służby przez skarżącego, osobę niezdolną do służby niezwłocznie zwalnia się od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby. Tak więc policjant, w stosunku do którego orzeczono trwałą niezdolność do służby jest zwalniany od zajęć służbowych, przy czym może on zostać zwolniony ze służby dopiero po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Tak więc, skarżący w dacie upływu okresu 6 miesięcy pobierania uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem był niewątpliwie trwale niezdolny do służby i zwolniony od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, w takim przypadku niewątpliwie znajduje zastosowanie art. 121 ustawy o Policji, co powoduje, że w stosunku do policjantów, legitymujących się orzeczeniem o trwałej niezdolności do służby niedopuszczalne jest mianowanie na jakiekolwiek stanowisko. Tego rodzaju rozkaz personalny jest swoistą fikcją - nie można bowiem dokonać prawidłowych ustaleń co do tego, czy skarżący kwalifikuje się do pełnienia służby na stanowisku, na które został mianowany, skoro w ogóle nie jest on zdolny do służby na jakimkolwiek stanowisku w Policji i jest zwolniony od zajęć służbowych do dnia zwolnienia ze służby. Brak jest zatem jakichkolwiek racjonalnych powodów do wyłączenia w stosunku do skarżącego ochrony przewidzianej art. 121 ustawy o Policji. Nie można również przyjąć, że upływ terminu, o jakim mowa w art. 6e ust. 3 ustawy o Policji stanowił zmianę, o jakiej mowa w art. 121 ust. 1 in fine. Taka wykładnia przepisów niweczyłaby sens i cel zawartego w tym przepisie uregulowania, w stosunku do policjantów odwołanych z pełnionego stanowiska. Tak więc wobec orzeczenia, że skarżący jest trwale niezdolny do służby w Policji, z uwagi na treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji niedopuszczalne było mianowanie go z dniem 12 września 2022 r. na stanowisko eksperta Zespołu Kontroli Ogólnopolicyjnej Wydziału Kontroli Komendy Wojewódzkiej Policji [...] w 9 (dziewiątej) grupie zaszeregowania.
W dniu 16 czerwca 2023 r. skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Komendant Główny Policji, zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. art. 121 ust.1 ustawy o Policji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w ustalonym i niespornym stanie faktycznym znajdzie zastosowanie treść tego przepisu mimo, że do niespornego stanu faktycznego należało zastosować wyłączenie dyspozycję art. 6e ust. 3 ustawy o Policji wskazującą na zasadę, iż policjanta odwołanego ze stanowiska przenosi się do dyspozycji przełożonego policjanta uprawnionego do odwołania ze stanowiska, z zastrzeżeniem, że policjanta odwołanego ze stanowiska Komendanta CBŚP, Komendanta BSWP, dowódcy BOA, Komendanta CBZC, Dyrektora CLKP, komendanta wojewódzkiego Policji i Komendanta Stołecznego Policji przenosi się do dyspozycji Komendanta Głównego Policji, a policjant przez okres 6 miesięcy ma prawo do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem ze stanowiska;
2. art. 121 ust. 1 ustawy o Policji poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ochrony uposażenia określonej w tym przepisie nie wyłącza treść art. 6e ust. 3 ustawy o Policji, mimo że treść art. 6e ust. 3 ustawy o Policji, zakres podmiotowy oraz umiejscowienie w ustawie o Policji wskazuje na to, że należy go traktować, jako lex specialis wobec art. 121 ust. 1 ustawy o Policji jak i całego rozdziału 9 odnoszącego się do zasad wypłacania i ustalania uposażenia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną policjant wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sad Administracyjny orzekający w sprawie podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 307/11 uznające, że "art. 6e ust. 3 ustawy o Policji jest przepisem lex specialis w stosunku do art. 121 ustawy o Policji".
Wskazany wyżej przepis statuuje bowiem reguły odwołania policjanta ze stanowiska kierowniczego (w niniejszej sprawie ze stanowiska Zastępcy Miejskiego Policji [...]) - a ustawodawca nie wprowadził żadnych warunków, od spełnienia których uzależnione byłoby odwołanie przez organ funkcjonariusza. Taka regulacja podyktowana jest w szczególności tym, że istotnym elementem przydatności określonej osoby na konkretnym stanowisku służbowym jest wykonywanie powierzonej funkcji w sposób nie budzący żadnych wątpliwości organu dokonującego powołania. Warunkiem powołania jest bowiem, obok fachowości i doświadczenia określonej osoby, pełne zaufanie jakim darzy ją organ powołujący. Oznacza to, że osoba wyrażająca zgodę na objęcie stanowiska opisanego w art. 6 ust. 1 ustawy Policji musi liczyć się z możliwością odwołania jej z tej funkcji w każdym czasie. Jednocześnie ustawodawca wprowadził zapis pełniący swojego rodzaju funkcję gwarancyjną dla policjanta odwoływanego ze stanowiska - przez okres sześciu miesięcy od daty odwołania policjant ma prawo do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem. Jak trafnie wskazał to organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - ochrona wysokości uposażenia jest jedynym przywilejem przysługującym osobom odwołanym z funkcji określonych w art. 6e ustawy o Policji. Z racji tego, że omawiana regulacja ma szczególny charakter gwarancji, ale i przywileju, to powinna być rozumiana wąsko. Ścisłe rozumienie art. 6e ust. 3 zdanie drugie ustawy o Policji oznacza, że w tym przypadku nie stosuje się art. 121 ustawy o Policji.
Zgodnie z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji w razie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Przepis ten przewiduje więc, że w przypadkach w nim wskazanych policjant otrzymuje uposażenie, dodatki i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian wpływających na ich wysokość. Hipoteza tego przepisu wskazuje, że nie odnosi się on do sytuacji, o której mowa w art. 6e ust. 3 ustawy o Policji. Podobnie art. 6e ustawy o Policji nie zawiera przepisu odsyłającego do stosowania art. 121 ust. 1 ustawy o Policji. Analiza treści art. 6e ust. 3 zd. 2 ustawy o Policji wskazuje natomiast na wprowadzenie regulacji szczególnej względem art. 121 ust. 1 i zagwarantowanie funkcjonariuszom odwołanym ze stanowiska, o których mowa w art. 6e ust. 1, prawa do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem.
W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest podstaw, aby pojęcie "prawo do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem" rozumieć w sposób rozszerzający, tj. w ten sposób, że policjantowi odwoływanemu ze stanowiska przysługuje prawo do wyższego uposażenia niż przed odwołaniem (w przypadku podwyższenia któregoś ze składników wynagrodzenia po odwołaniu), czy też prawo do uposażenia z uwzględnieniem zmian, o których mowa w art. 121 ustawy o Policji. Gdyby ustawodawca chciał, aby uposażenie odwoływanego policjanta było inaczej ukształtowane w tym gwarancyjno-ochronnym okresie 6 miesięcy, to zawarłby w regulacji stosowne zapisy, odwołując się wprost do treści art. 121 ust. 1 ustawy o Policji. Art. 6e ust. 3 zdanie drugie ustawy o Policji stanowi natomiast, że policjant przez okres 6 miesięcy ma prawo do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem. Przepis ten jak słusznie wskazano w skardze kasacyjnej nie zawiera żadnych wyjątków, a zatem policjant odwołany ze stanowiska, o którym mowa w art. 6e ust. 1 ustawy o Policji korzysta z ochrony uposażenia tylko przez okres 6 miesięcy, a w jego przypadku ochrony z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji nie stosuje się.
W takiej sytuacji organ w rozpoznawanej sprawie po okresie 6 miesięcy był uprawniony do określenia na nowo uposażenia funkcjonariusza stosownie do zajmowanego stanowiska.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i w oparciu o art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, iż zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie. W istocie rzeczy w rozpatrywanej sprawie wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego, było wadliwe orzeczenie Sądu pierwszej instancji, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej uwzględnionej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Brak zatem dostatecznych podstaw do tego, by obciążyć stronę, która wniosła skargę do Sądu pierwszej instancji, kosztami postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI