III OSK 1815/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo procesowesądy administracyjneudział w postępowaniuorganizacje społecznedostęp do informacjipraworządnośćkontrola obywatelska

NSA dopuścił Stowarzyszenie A. do udziału w postępowaniu ze skargi kasacyjnej dotyczącej wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku WSA, uznając zgodność sprawy z celami statutowymi organizacji.

Stowarzyszenie A. zwróciło się do NSA o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie skargi kasacyjnej dotyczącej wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku WSA. Stowarzyszenie argumentowało, że jego cele statutowe obejmują ochronę praw obywatelskich i dostęp do informacji publicznej, co jest zgodne z charakterem sprawy. NSA, powołując się na przepisy P.p.s.a., uznał, że cele statutowe Stowarzyszenia są zgodne z przedmiotem sprawy i dopuścił je do udziału w postępowaniu.

Stowarzyszenie A. z siedzibą w W. złożyło wniosek do Naczelnego Sądu Administracyjnego o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Osiedla B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który dotyczył wymierzenia grzywny za niewykonanie wcześniejszego wyroku WSA. Stowarzyszenie uzasadniło swój wniosek tym, że jego cele statutowe obejmują upowszechnianie i ochronę praw człowieka, swobód obywatelskich, rozwój demokracji, dostęp do informacji publicznej oraz przejrzyste gospodarowanie majątkiem publicznym. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy P.p.s.a. (art. 33 § 2 i art. 25 § 4), stwierdził, że organizacja społeczna może być dopuszczona do udziału w postępowaniu, jeśli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Sąd uznał, że cele statutowe Stowarzyszenia, w tym działanie na rzecz dostępu do informacji publicznej i przejrzystości życia publicznego, są zgodne z charakterem rozpatrywanej sprawy, która dotyczyła wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego. W związku z tym, NSA postanowił dopuścić Stowarzyszenie A. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu, jeśli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że cele statutowe Stowarzyszenia A., w tym działanie na rzecz dostępu do informacji publicznej i przejrzystości życia publicznego, są zgodne z charakterem sprawy, która dotyczyła wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

P.p.s.a. art. 33 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Udział w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego może zgłosić organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.

P.p.s.a. art. 25 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cele statutowe Stowarzyszenia A. (ochrona praw obywatelskich, dostęp do informacji publicznej, przejrzystość życia publicznego) są zgodne z charakterem sprawy dotyczącej wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej działanie na rzecz efektywnego, praworządnego, przejrzystego i otwartego na kontrolę obywatelską gospodarowania majątkiem publicznym i zarządzania politykami publicznymi wzmocnienie postaw obywatelskich przejrzystość i rozliczalność instytucji publicznych

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy jej cele statutowe są zgodne z przedmiotem sprawy, zwłaszcza w kontekście dostępu do informacji publicznej i kontroli obywatelskiej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dopuszczenia organizacji społecznej jako uczestnika postępowania, a nie meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak organizacje pozarządowe mogą aktywnie uczestniczyć w postępowaniach sądowych, aby chronić interesy publiczne i obywatelskie, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i dostępem do informacji.

Organizacja społeczna z prawem głosu w sądzie: NSA dopuszcza Stowarzyszenie A. do sprawy o grzywnę za niewykonanie wyroku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1815/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Sygn. powiązane
I SA/Sz 536/23 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2024-03-06
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Dopuszczono do udziału w postępowaniu sądowym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Stowarzyszenia A. z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu ze skargi kasacyjnej Rady Osiedla B. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt I SA/Sz 536/23 w sprawie ze skargi P.K. w przedmiocie wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Sz 223/22 postanawia: dopuścić Stowarzyszenie A. z siedzibą w W. do udziału w postępowaniu
Uzasadnienie
Stowarzyszenie A. z siedzibą w W. (dalej: "Stowarzyszenie") pismem z dnia 20 grudnia 2024 r., na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), zwróciło się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej Rady Osiedla B. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt I SA/Sz 536/23.
W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało, że jego celem statutowym jest m.in. upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji, w tym: działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej, działanie na rzecz efektywnego, praworządnego, przejrzystego i otwartego na kontrolę obywatelską gospodarowania majątkiem publicznym i zarządzania politykami publicznymi. Misją Stowarzyszenia jest – jak wynika z powyższego – działalność na rzecz przejrzystości i rozliczalności instytucji publicznych, wzmacnianie postaw obywatelskich, czemu ma służyć m.in. dostęp do informacji. Stowarzyszenie w swojej działalności na rzecz jawności życia publicznego edukuje innych o przysługujących prawach, wspiera osoby korzystające ze swoich praw, prowadzi bezpłatne poradnictwo prawne oraz wielokrotnie podejmuje działania na rzecz zmiany w zakresie prawa do informacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a., udział w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego może zgłosić organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepis art. 25 § 4 P.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
Powyższe oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika, sąd musi zbadać, czy organizacja ta jest organizacją, o której mowa w art. 25 § 4 P.p.s.a. oraz czy przedmiotowa sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Jak wynika z § 8 Statutu Stowarzyszenia, jak również z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego (Dział 3 Rubryka 3), celem Stowarzyszenia jest upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji oraz wspieranie działań monitorujących i edukacyjnych, w szczególności podejmowanych przez członków i członkinie Stowarzyszenia i osoby z nimi współpracujące, na rzecz zwiększenia przejrzystości i uczciwości życia publicznego, w tym: 1. działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej; 2. działanie na rzecz efektywnego, praworządnego, przejrzystego i otwartego na kontrolę obywatelską gospodarowania majątkiem publicznym i zarządzania politykami publicznymi; 3. wspieranie merytoryczne i finansowe osób i organizacji w sprawowaniu kontroli obywatelskiej; 4. podejmowanie działań na rzecz propagowania etyki życia publicznego i aktywności służących przeciwdziałaniu korupcji. Zgodnie z § 9 Statutu, Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez działalność statutową polegającą m.in. na: doradztwie, wspieraniu oraz pomocy instytucjom lub osobom działającym w obszarze celów statutowych Stowarzyszenia (pkt 4), czy udzielaniu pomocy prawnej w zakresie realizacji celów statutowych Stowarzyszenia w postaci zapewnienia zastępstwa procesowego uprawnionych pełnomocników w postępowaniach sądowych i administracyjnych oraz doradztwa prawnego uprawnionych do tego osób (pkt 10).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazany powyżej zakres działalności statutowej Stowarzyszenia w pełni uwzględnia charakter przedmiotowej sprawy sądowoadministracyjnej dotyczącej udzielenia informacji o środowisku, bowiem w Statucie jako główny cel działalności zostały wskazane kwestie związane z problematyką dostępu do informacji publicznej. Powyższe postanowienia Statutu, jak również działania Stowarzyszenia, polegające m. in. na udzielaniu pomocy prawnej w zakresie realizacji celów statutowych związanych z dostępem do informacji publicznej (której szczególnym rodzajem jest informacja o środowisku), legitymują zatem Stowarzyszenie do występowania w charakterze uczestnika postępowania w tego typu sprawach.
W tym stanie rzeczy, zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 33 § 2 w zw. z art. 25 § 4 P.p.s.a., co uzasadnia dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI