III OSK 1811/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Okręgowej Rady Adwokackiej (ORA) w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który uwzględnił skargę J.W. na bezczynność ORA w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. WSA zobowiązał ORA do rozpatrzenia wniosku dotyczącego danych adwokata, stwierdzając bezczynność organu. ORA w skardze kasacyjnej zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania (art. 134 § 1 p.p.s.a.) poprzez nierozpoznanie sprawy w granicach, a także naruszenie prawa materialnego (art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 5 ust. 1 RODO). Argumentowała, że wnioskodawca nadużywa prawa do informacji publicznej, dążąc do uzyskania korzyści majątkowej i tworzenia bazy danych z naruszeniem RODO. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że nawet jeśli wnioskodawca nadużywa prawa do informacji publicznej, organ powinien wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a nie jedynie pisemnie poinformować o braku woli udostępnienia. NSA uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego są bezzasadne, a także wskazał na błędy formalne w skardze kasacyjnej, w tym błędne powołanie sądu i nazwiska adwokata oraz niedopuszczalne częściowe zaskarżenie punktu wyroku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska, że nawet w przypadku podejrzenia nadużycia prawa do informacji publicznej, organ musi wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji, a nie jedynie pisemnie poinformować o braku woli jej udzielenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nadużywania prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę, ale jego zasady dotyczące formy odmowy udostępnienia informacji mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ powinien wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej w sytuacji, gdy wnioskodawca nadużywa prawa do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ powinien wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej, nawet jeśli wnioskodawca nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej. Samo pisemne poinformowanie o braku woli udostępnienia informacji nie jest wystarczające.
Uzasadnienie
Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej nie pozbawia waloru publicznego charakteru wnioskowanej informacji, a jedynie stanowi podstawę do wydania decyzji odmawiającej jej udostępnienia. Forma decyzji administracyjnej gwarantuje możliwość kontroli instancyjnej i sądowej.
Czy żądanie informacji dotyczących wykształcenia, aplikacji, egzaminów, postępowań dyscyplinarnych, kontaktów z klientami oraz działalności w samorządzie adwokackim stanowi informację publiczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, żądane informacje, z wyjątkiem oceny ukończenia studiów, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Informacje dotyczące wykonywania zawodu przez adwokata, w tym jego wykształcenia, aplikacji, postępowań dyscyplinarnych, możliwości kontaktu z klientami oraz działalności w samorządzie, odnoszą się do realizacji zadań publicznych przez organ samorządu zawodowego i podlegają udostępnieniu.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a., ponieważ orzekał w kwestii bezczynności organu i nie był zobligowany do badania, czy żądanie wniosku jest w interesie publicznym.
Uzasadnienie
Rozstrzygnięcie 'w granicach danej sprawy' oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał sprawę dotyczącą bezczynności organu.
Przepisy (9)
Główne
u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 2 lit b i d, 6 ust 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacje dotyczące wykształcenia, aplikacji, postępowań dyscyplinarnych, kontaktów z klientami oraz działalności w samorządzie adwokackim stanowią informację publiczną.
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej lub umorzenie postępowania następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 2 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
pr.adw. art. 65
Ustawa - Prawo o adwokaturze
Warunkiem wpisu adwokata na listę jest ukończenie wyższych studiów prawniczych. Ocena ze studiów nie wpływa na spełnienie tego warunku.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ powinien wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej, nawet w przypadku podejrzenia nadużycia prawa przez wnioskodawcę. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał sprawę w granicach skargi na bezczynność organu.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nierozpoznanie sprawy w granicach. • Zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 u.d.i.p. przez błędną wykładnię i uznanie wniosku za realizację prawa dostępu do informacji publicznej mimo nadużycia prawa. • Zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 lit. a, b i c RODO przez jego niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej nie pozbawia waloru publicznego charakteru wnioskowanej informacji, a jedynie stanowi podstawę do wydania decyzji odmawiającej jej udostępnienia. • Odmowa udostępnienia informacji publicznej w sytuacji nadużywania przez wnioskodawcę publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej powinna następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił działanie organu jako nieprawidłowe, gdyż nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że nawet w przypadku podejrzenia nadużycia prawa do informacji publicznej, organ musi wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji, a nie jedynie pisemnie poinformować o braku woli jej udzielenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nadużywania prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę, ale jego zasady dotyczące formy odmowy udostępnienia informacji mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do informacji publicznej – jak organ powinien reagować na potencjalne nadużycia tego prawa przez wnioskodawców. Podkreśla znaczenie formalnych procedur (decyzja administracyjna) nawet w trudnych przypadkach.
“Czy można odmówić dostępu do informacji, jeśli wnioskodawca 'nęka' urzędników? NSA: Tylko decyzją!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.