III OSK 1805/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-30
NSAochrona środowiskaŚredniansa
ochrona środowiskadrogiocena oddziaływaniakarta informacyjna przedsięwzięciarozbudowa drogiobwodnicaNSAprawo administracyjnedecyzja środowiskowa

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla rozbudowy drogi powiatowej, uznając argumenty skarżącego za niezasadne.

Skarżący kwestionował decyzję o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej rozbudowy drogi powiatowej, zarzucając m.in. podział inwestycji na etapy ('salami slicing') i wadliwość karty informacyjnej przedsięwzięcia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy prawidłowo oceniły, iż zakres przedsięwzięcia nie wymagał pełnej oceny oddziaływania na środowisko, a argumenty skarżącego nie znalazły uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez G.B. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej rozbudowy drogi powiatowej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne uznanie umocowania pełnomocnika inwestora, zastosowanie praktyki 'salami slicing', zaniechanie badania poprawności danych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz wadliwe uzasadnienia decyzji. Podnosił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o ochronie przyrody i obszarów chronionych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że organy prawidłowo oceniły, iż zakres przedsięwzięcia (rozbudowa i obwodnica istniejącej drogi) nie wymagał przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływania na środowisko. Sąd podkreślił, że karta informacyjna przedsięwzięcia, choć jest dokumentem prywatnym, ma szczególną wartość dowodową, a jej podważenie wymaga przedstawienia porównywalnej analizy specjalistycznej, czego skarżący nie uczynił. Sąd uznał również, że kwestie ochrony przyrody i zakazów na obszarach chronionych zostały prawidłowo uwzględnione przez organy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie ma obowiązku przeprowadzania pełnej oceny oddziaływania na środowisko, jeśli zebrane dowody i karta informacyjna przedsięwzięcia wskazują, że zakres i charakterystyka przedsięwzięcia nie uzasadniają takiej potrzeby, a opinie wyspecjalizowanych organów potwierdzają brak takiej konieczności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły, iż rozbudowa istniejącej drogi powiatowej i budowa obwodnicy, ze względu na swój zakres i charakter, nie wymagały przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływania na środowisko. Karta informacyjna przedsięwzięcia oraz opinie organów współdziałających (RIOŚ, Wody Polskie, Sanepid) potwierdziły, że możliwe jest określenie środowiskowych uwarunkowań bez sporządzania raportu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (34)

Główne

u.u.i.ś. art. 63 § ust. 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.u.i.ś. art. 84 § ust. 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Pomocnicze

u.u.i.ś. art. 3 § pkt 13

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.u.i.ś. art. 59

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.u.i.ś. art. 62a § ust. 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.u.i.ś. art. 85 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.p. art. 24 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o ochronie przyrody

k.p.a. art. 32

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 33 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 85 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

r.p.m.z.o.ś. art. 3 § ust. 1 pkt 62

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Rozporządzenie Nr 24 Wojewody [...] z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu art. 3 § ust. 2

Rozporządzenie nr 61 Wojewody [...] z dnia 24 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu zmienionego uchwałą nr 65/18 Sejmiku Województwa [...] z dnia 22 maja 2018 roku art. 1 § ust. 1 pkt. 3)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo oceniły, że zakres przedsięwzięcia nie wymagał przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływania na środowisko. Karta informacyjna przedsięwzięcia stanowiła wystarczającą podstawę do wydania decyzji, a skarżący nie przedstawił dowodów ją podważających. Kwestie ochrony przyrody i zakazów na obszarach chronionych zostały prawidłowo uwzględnione przez organy. Pełnomocnictwo inwestora było wystarczające, mimo drobnych rozbieżności w nazewnictwie.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie praktyki 'salami slicing' w celu uniknięcia oceny oddziaływania na środowisko. Wadliwość karty informacyjnej przedsięwzięcia i brak badania poprawności jej danych. Niewłaściwa wykładnia przepisów o ochronie przyrody i obszarów chronionych. Błędne uznanie umocowania pełnomocnika inwestora.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art. 71 i nast. u.u.i.ś., było określenie na wniosek Powiatu [...] środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko weryfikacja w postępowaniu środowiskowym dopuszczalności realizacji inwestycji w kształcie planowanym przez Inwestora mogła mieć miejsce wyłącznie w kontekście oceny zgodności takiego przebiegu inwestycji z wymogami ochrony środowiska poza kompetencjami orzekających w sprawie organów głównych obu instancji, podobnie, jak i organów współdziałających, pozostawała natomiast ocena przebiegu planowanego przedsięwzięcia pod kątem jego celowości, czy też pod kątem tego, czy przebieg ten nie pociąga za sobą nadmiernej, czy też nieuzasadnionej ingerencji w prawa rzeczowe innych osób nie można podzielić zarzutów skarg co do błędnego określenia stron postępowania przez organy podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie nowej analizy uwarunkowań środowiskowych (sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy karty informacyjnej przedsięwzięcia)

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Sławomir Wojciechowski

sprawozdawca

Tadeusz Kiełkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji drogowych, znaczenie karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz wymogi dowodowe przy jej kwestionowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku rozbudowy drogi powiatowej i oceny potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Nie dotyczy bezpośrednio kwestii lokalizacyjnych czy wywłaszczeniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska w kontekście inwestycji infrastrukturalnych, ale jej szczegółowość i odniesienia do konkretnych przepisów mogą być mniej interesujące dla szerokiej publiczności.

Czy rozbudowa drogi zawsze wymaga pełnej oceny środowiskowej? NSA wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1805/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1752/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-03-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1112
art. 3 pkt 13, art. 59, art. 62a uast. 1, art. 63 ust. 1, art. 85 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1478
art. 24 ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: starszy asystent sędziego Agnieszka Żak po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1752/21 w sprawie ze skarg G.B., M.S. i D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 30 września 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1752/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skarg G.B., M.S. i D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 30 września 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia: oddalił skargi.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art. 71 i nast. u.u.i.ś., było określenie na wniosek Powiatu [...] (dalej także jako: "Inwestor"), reprezentowanego przez Powiatowy Zarząd Dróg w [...] środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1839; dalej jako: "r.p.m.z.o.ś"), tj. drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km innej niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, przekonująco wykazały organy obu instancji, iż w sprawie wystąpiły przesłanki do określenia żądanych przez Inwestora środowiskowych uwarunkowań na zasadzie art. 84 ust. 1 u.u.i.ś., tj. bez konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, o której mowa w art. 3 pkt 8 u.u.i.ś.
Nie ulega wątpliwości, iż ewentualna realizacja planowanego przedsięwzięcia, dla którego wydano obecnie decyzje środowiskowe obu instancji, tj. przedsięwzięcia, polegającego na rozbudowie drogi powiatowej, obejmującej wybudowanie obwodnicy tej drogi w miejscowości [...], spowoduje daleko idącą ingerencję w prawo własności gruntów, w tym w szczególności gruntów niezbędnych pod budowę pasa drogowego obwodnicy. Nie może jednakże również ulegać wątpliwości, mając na uwadze związanie organu środowiskowego granicami obszarowymi przedsięwzięcia, określonymi przez inwestora we wniosku, iż: (-) weryfikacja w postępowaniu środowiskowym dopuszczalności realizacji inwestycji w kształcie planowanym przez Inwestora mogła mieć miejsce wyłącznie w kontekście oceny zgodności takiego przebiegu inwestycji z wymogami ochrony środowiska, (-) poza kompetencjami orzekających w sprawie organów głównych obu instancji, podobnie, jak i organów współdziałających, pozostawała natomiast ocena przebiegu planowanego przedsięwzięcia pod kątem jego celowości, czy też pod kątem tego, czy przebieg ten nie pociąga za sobą nadmiernej, czy też nieuzasadnionej ingerencji w prawa rzeczowe innych osób.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, dalej że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją o charakterze uznaniowym i organ jest zobligowany do jej wydania wraz z określeniem warunków realizacji planowanego przez inwestora przedsięwzięcia, gdy zostały spełnione wszystkie warunki wymagane ustawą u.u.i.s., ma natomiast obowiązek wydać decyzję odmowną w sytuacji, gdy zaszła któraś z opisanych wyżej przesłanek negatywnie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy upoważnia do stwierdzenia, iż oszacowanie realnego zakresu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko nie wymagało przeprowadzenia pełnej oceny tego oddziaływania, wymagającej przedłożenia przez Inwestora raportu, a było możliwe w oparciu o samą KIP, a to z uwagi na sam fakt relatywnie nieduży zakres przedsięwzięcia.
Przedsięwzięcie to ma bowiem polegać na rozbudowie drogi powiatowej, już istniejącej, z częściowym wybudowaniem nowego odcinka drogi, stanowiącego obwodnicę dla miejscowości [...]. Inwestycja w większości nie będzie się zatem wiązała z wybudowaniem nowych obiektów, ale z rozbudową i częściowo budową nowego fragmentu drogi. W ramach inwestycji przewiduje się częściową zmianę dotychczasowej formy użytkowania terenu poprzez pozyskanie części z działek niestanowiących obecnie elementów trwałych drogi. Projekt przewiduje poszerzenie istniejącej jezdni oraz wykonanie na całym projektowanym odcinku ścieżki rowerowej oraz wykonanie obwodnicy miejscowości [...]. Obwodnica będzie przebiegała po terenie niestanowiącym obecnie drogi, tylko wykorzystywanym rolniczo. Powodem projektowania obwodnicy jest brak możliwości zaprojektowania tych elementów drogi, które są projektowane na pozostałych odcinkach trasy, po za miejscowością [...].
Wskazując, iż istniejący obecnie pas drogowy w [...] ma szerokość 9,0 do 10,5 m, aby zaprojektować przekrój normalny założony przez inwestora, w którym zawarta byłaby jezdnia szerokości 6,50 - 7,00 m. jednostronny chodnik 2,23 m, jednostronna dwukierunkowa ścieżka rowerowa szerokości 2,23 m, należałoby uzyskać pas drogowy o szerokości minimalnej 11,0 - 11,5 m. Należałoby, zatem zrezygnować z planowanej ścieżki rowerowej, która ma docelowo połączyć [...] z [...] (m. in. dojazd dzieci do szkoły w [...]). Ponadto istniejący chodnik nie mógłby pozostać i musiałby być przebudowany, ponieważ jego szerokość to tylko 1.2-1.8 m.
Biorąc pod uwagę obliczenia zawarte w KIP oraz rozwiązania, które Inwestor planuje podjąć, aby chronić środowisko należy uznać, iż w trakcie eksploatacji planowanej inwestycji dopuszczalne poziomy hałasu oraz dopuszczalne poziomy emisji substancji w powietrzu zostaną dotrzymane bądź będą stanowić jedynie czasowe utrudnienia występujące w trakcie przebudowy. W trakcie inwestycji Inwestor przewidział wycinkę 66 drzew kolidujących z planowaną przebudową, planując równocześnie nasadzenia kompensacyjne w ilości nie mniejszej niż 66 sztuk nowych drzew. Przewiduje się także karczowanie pasów lasów, ponadto wskazując, że planowana wycinka na potrzeby poszerzenia drogi nie będzie odbywała się kosztem zwartego kompleksu leśnego, ale poprzez karczowanie z pasa, jaki pozostał miedzy drogą a terenem po wykarczowaniu drzew pod potrzeby telekomunikacji. W ścisłym rejonie planowanego do przebudowy odcinka drogi nie stwierdzono tzw. siedlisk przyrodniczych zamieszczonych w Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej Unii Europejskiej z 1992 r., a także kryteriów obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia, jako obszary Natura 2000. W zakresie gospodarki wodno-ściekowej nie stwierdzono w konsekwencji pogorszenia stanu wód gruntowych. W odniesieniu do powietrza atmosferycznego i hałasu wskazano, że może wystąpić krótkotrwała emisja zapylenia związana z budową, również może mieć to miejsce w zakresie emisji hałasu. Przewidziano w tejże materii działania mające na celu zapobiegnięcie nadmierności uciążliwości. W KIP podkreślono także, że istniejąca droga od wielu lat jest wpisana w krajobraz i dostosowana do istniejącego terenu. Po rozbudowie natomiast, z nową nawierzchnią bitumiczną, nową ścieżką rowerową nie zmieni w sposób istotny i nie zakłóci estetyki krajobrazu a poprawią się warunki komunikacji. Wskazując przy tym na kryteria uwarunkowań środowiskowych, które nie doprowadzą do naruszenia obowiązujących przepisów.
Istotne znaczenie w sprawie ma fakt pozytywnego zaopiniowania przedsięwzięcia przez wyspecjalizowane organy współdziałające. Opinią z dnia 30 marca 2021 roku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wyraził stanowisko o odstąpieniu od potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Również Państwowe Gospodarstwo wodne Wody Polskie wyraziły w swej opinii z dnia 8 kwietnia 2021 roku brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wskazując na konieczność określenia w decyzji środowiskowej warunków i wymagań wynikających z art. 82 ust. 1 pkt 1. lit. b., lub nałożenia obowiązku działań, o których mowa art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b. ustawy środowiskowej.
Szczególne znaczenie w tym kontekście należało również przypisać postanowieniu Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska z dnia 30 kwietnia 2021 r., (-) stwierdzającemu brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, (-) wskazującemu konieczność określenia w decyzji warunków i wymagań, mających na celu ochronę poszczególnych elementów przyrodniczych (RDOŚ wskazał pięć tego rodzaju warunków i wymagań, (-) dokonujących wyczerpujących ustaleń na okoliczność skali oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Wskazując zatem wspomniane wyżej warunki i wymagania, mające zapewnić stosowną ochronę najcenniejszym elementom przyrodniczym (przeniesione następnie do decyzji), RDOŚ przesądził jednoznacznie, że:
1) przed przystąpieniem do jakichkolwiek działań należy dokonać oględzin terenu pod kątem występowania gatunków chronionych i ich siedlisk oraz analizy planowanych prac w kontekście przepisów dotyczących w szczególności dziko występujących zwierząt objętych ochroną gatunkową; analiza winna być prowadzona również w kontekście możliwości uzyskania decyzji zezwalającej na odstępstwa od zakazów obowiązujących w stosunku do ww. formy ochrony przyrody;
2) prace związane z wycinką drzew i krzewów należy prowadzić poza okresem lęgowym, tj. w terminie od 15 września do końca lutego lub w tym okresie pod nadzorem przyrodniczym;
3) drzewa zlokalizowane w sąsiedztwie inwestycji (rosnące przy granicy pasa drogowego), znajdujące się w zasięgu pracy maszyn oraz ich korzenie należy, na czas prowadzenia robót, zabezpieczyć przed uszkodzeniem;
4) należy rozważyć kwestię wyboru gatunków drzew do nasadzeń; sugeruje się zastosować gatunki drzew miejscowego pochodzenia, przy ograniczaniu gatunków obcych rodzimej florze czy też modyfikowanych genetycznie, o składzie i strukturze odpowiadającej siedlisku;
5) po zakończeniu prac teren zamierzenia należy uprzątnąć i przywrócić do użyteczności przyrodniczej".
Analizując następnie w uzasadnieniu oddziaływanie inwestycji na środowisko, RDOŚ poczynił m.in. następujące konkluzje:
(-) Na skutek realizacji inwestycji nie zwiększy się kategoria ruchu czyli obciążenie ruchem drogowym;
(-) Wśród przyległych do drogi terenów zabudowanych i pól zaobserwowano przedstawicieli ptaków: [...]. W przyległych do rejonu inwestycji terenach leśnych zaobserwowano występowanie przedstawicieli ssaków: [...] oraz pospolite gatunki gadów i płazów. Planowana rozbudowa drogi nie będzie miała istotnego wpływu na skład gatunkowy i populacje powyższych gatunków w skali krótko i długoterminowej;
(-) Planowana inwestycja znajduje się na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, dla którego aktualnym aktem prawnym jest Rozporządzenie Nr 24 Wojewody [...] z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu ([...]). Ww. rozporządzenie określa szereg zakazów, w tym zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W myśl § 3 ust. 2, zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko), nie dotyczy przedsięwzięć służących obsłudze ruchu komunikacyjnego, turystyce oraz przedsięwzięć bezpośrednio związanych z rolnictwem i przemysłem spożywczym;
(-) Jednocześnie zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody zakazy obowiązujące* w obszarze chronionego krajobrazu, m.in. dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka oraz likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych, nie dotyczą realizacji inwestycji celu publicznego;
(-) Najbliżej położony obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków [...] i [...] PLB140008, znajdujący się w odległości około 10,10 km w kierunku północno-zachodnim od planowanej inwestycji;
(-) Projektowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało zagrożenia dla środowiska przyrodniczego. Istniejący ciąg drogowy jest od długiego czasu wpisany w krajobraz i dostosowany do istniejącego terenu. Rozbudowa drogi z nową nawierzchnią bitumiczną oraz nową ścieżką rowerową, nie zmieni w sposób istotny i nie zakłóci estetyki krajobrazu;
(-) Biorąc pod uwagę zakres i lokalizację przedsięwzięcia, a także założenia przedstawione w KIP, realizacja i funkcjonowanie planowanej inwestycji, nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać a przedmioty ochrony i integralność ww. obszaru Natura 2000, a tym samym na spójność Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000.
(-) W związku z powyższym, postanowił stwierdzić brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
Co do zasady pozytywne uzgodnienie danego przedsięwzięcia przez organy współdziałające nie ma mocy bezwzględnie wiążącej dla organu głównego (w przeciwieństwie do odmowy uzgodnienia), z czym łączy się obowiązek organu głównego do równoległego, samodzielnego przenalizowania kwestii objętych uzgodnieniem. Realizacja powyższego obowiązku w niniejszej sprawie, prowadząca organy obu instancji do pełnego podzielenia stanowisk organów współdziałających, nie budziła jednakże zastrzeżeń Sądu.
Mając na uwadze: (-) wspomniany wcześniej, a mający zasadnicze znaczenie dla wyniku postępowania, relatywnie nieduży zakres planowanego przedsięwzięcia, zwiększający zasięg oddziaływania już istniejącej drogi na środowisko jedynie w ograniczonym stopniu, (-) fakt, iż inwestycje tego rodzaju nie mają charakteru nowatorskich, czy też technologicznie złożonych, a przeciwnie są to inwestycje realizowane na szeroką skalę, których zasięg oddziaływania jest standardowy, przewidywalny i łatwy do zidentyfikowania, zarówno celowość ograniczenia się w sprawie jedynie do uproszczonej oceny środowiskowej, jak i miarodajność takiej oceny, dokonanej w oparciu o KIP, którą przedłożył Inwestor, nie mogą budzić zastrzeżeń.
W świetle tych okoliczności kontrargumentację Skarżących, dążących do podważenia zarówno rzetelności KIP, jak i stanowisk organów współdziałających, Sąd uznał za polemikę, nie mogącą odnieść pożądanego przez Skarżących skutków. W taki też sposób należy się odnieść do zarzutu sztucznego wydzielenia przedmiotu inwestycji z przedsięwzięcia większego.
Za czytelną, pierwszoplanową intencję Skarżących Sąd uznał zablokowanie na drodze prawnej realizacji inwestycji drogowej, której przebieg znacząco zmieni sposób wykonywania prawa własności Ich nieruchomości. Co do zasady zatem Skarżący podważają samą celowość planowanej inwestycji, ewentualnie jej szczegółowy przebieg, upatrując w tym nieuzasadnionego naruszenia Ich praw właścicielskich. Tego rodzaju kryterium nie mogło być przyjęte przez orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji do oceny zasadności wniosku Inwestora o ustalenie środowiskowych uwarunkowań. Skarżący mogą podnieść tego rodzaju argumentację na etapie postępowania lokalizacyjnego, niemniej, co podkreślił Sąd nie przesądza obecnie w żadnym zakresie zasadności takich zarzutów.
Sąd przyjął za SKO, iż w świetle całokształtu zebranego materiału dowodowego nie sposób dopatrzeć się zwiększenia oddziaływań skumulowanych w rejonie inwestycji. Przedmiotowy zarzut należy uznać za nieznajdujący uzasadnienia, gdyż powiązanie z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na którym będzie oddziaływać przedsięwzięcie uwzględnia się przy stwierdzaniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b uioś).
Sąd nie podzielił też zarzutu co do kwestionowania umocowania pełnomocnika Inwestora do działania w postępowaniu administracyjnym. Rozbieżności w oznaczeniu samego przedmiotu przedsięwzięcia w pełnomocnictwie ("ETAP II" /"ZADANIE II"), rozstrzygające znaczenie ma wskazany w dokumencie pełnomocnictwa zakres umocowania pełnomocnika, obejmujący umocowanie ,,(...) do występowania w imieniu Powiatowego Zarządu Dróg w [...] w zakresie uzyskania wszelkich niezbędnych decyzji, pozwoleń, zezwoleń i zgód od właściwych władz, urzędów, organów i osób fizycznych oraz do załatwiania wszelkich innych spraw związanych z uzgodnieniami projektów budowlanych (...)". W mejlu z dnia 22 lipca 2021 r. pełnomocnik Inwestora przekonująco wyjaśnił przyczyny zaistniałych rozbieżności w nazewnictwie. W sprawie nie wystąpiła zatem zmiana przedmiotu umocowania, a odmiennego nazewnictwa tożsamego w swym założeniu z tym umiejscowionym w pełnomocnictwie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł na zakończenie swych rozważań, że nie można podzielić zarzutów skarg co do błędnego określenia stron postępowania przez organy. W ujęciu procesowym odnotować należy, iż zarzut pominięcia strony przez organ prowadzący postępowanie jest równoznaczny z zarzutem niezapewnienia stronie udziału w postępowaniu, co do zasady stanowiącym przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarzut taki może być jednakże skutecznie podniesiony w odwołaniu od decyzji organu I instancji, czy też w skardze do sądu administracyjnego na decyzję odwoławczą, wyłącznie przez stronę pominiętą, nie zaś przez jakąkolwiek inną stronę
Przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również Sądu Administracyjnego rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a." – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1837/17.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł G.B. (dalej jako: "skarżący", "skarżący kasacyjnie") zaskarżając go w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie:
1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie przez WSA skargi w sytuacji, gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy [...] zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów:
a. art. 32 k.p.a. w zw. z art. 33 § 2 k.p.a., poprzez błędne uznanie, iż Powiat [...] działał w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocnika chociaż jego umocowanie nie zostało wykazane w sposób należyty, a z treści załączonego pełnomocnictwa i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że posiadał on umocowanie do reprezentowania powiatu jedynie w sprawach związanych z realizacją innej niż przedmiotowa inwestycji;
b. art. 3 pkt 13 i art. 59 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej jako "ustawa środowiskowa") i art. 6 i art. 7 k.p.a. w związku z zastosowaniem przez wnioskodawcę praktyki "salami slicing" tj. podziału przedsięwzięcia drogowego na kilka mniejszych etapów w celu uniknięcia obowiązku dokonania oceny oddziaływania na środowisko dla całej inwestycji;
c. art. 6, art. 7, art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. oraz art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4, art. 78 § 1, art. 80 i art. 85 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie badania poprawności danych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia mimo istotnych wątpliwości co do ich prawdziwości oraz przedłożenia przez strony szeregu dowodów podważających tezy podane w karcie, a także oddalenie wniosków dowodowych zmierzających do wykazania faktów przeciwnych niż opisane w karcie;
d. art. 15 k.p.a., poprzez brak dokonania przez organ II instancji całościowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz ponownego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji;
e. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej, poprzez sporządzenie uzasadnienia przez organy obu instancji w sposób nieodpowiadający wymogom w zakresie przywołania stanu faktycznego w sprawie, analizy podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia oraz jego motywów;
f. § 1 ust. 1 pkt. 3) rozporządzenia nr 61 Wojewody [...] z dnia 24 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu zmienionego uchwałą nr 65/18 Sejmiku Województwa [...] z dnia 22 maja 2018 roku poprzez pominięcie ustanowionego nim [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz korytarzy ekologicznych znajdujących się w jego obszarze przy ocenie rzetelności karty informacyjnej przedsięwzięcia;
g. art. 62a ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o kartę informacyjną przedsięwzięcia, która nie zawiera danych o występujących na terenie inwestycji obszarach podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, korytarzach ekologicznych, znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, a danych na temat oddziaływań skumulowanych, zaś pozostałe wymogi określone ustawą spełnia jedynie w sensie formalnym, zaś w rzeczywistości zawiera szereg błędnych danych uniemożliwiających prawidłową ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
h. art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej jako "ustawa środowiskowa"] poprzez niezastosowanie się do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz nieuwzględnienie w trakcie podjęcia decyzji wszystkich kryteriów łącznie, podczas gdy prawidłowe rozważenie kryteriów określonych w naruszonym przepisie powinno skutkować wydaniem postanowienia o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 151 p.p.s.a. i oddalenie skargi w sytuacji, w której dokonano niewłaściwej wykładni przepisów z art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia Wojewody [...] nr 24 z dnia 15 kwietnia 2005 roku, poprzez uznanie, że występowanie przesłanek określonych w tych przepisach i umożliwiających realizację inwestycji na obszarach chronionych zwalnia organ prowadzący postępowanie z obowiązku rozpoznania wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska.
Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 30 września 2021 roku nr [...], a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 17 czerwca 2021 roku nr [...] w stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, polegającego na rozbudowie drogi powiatowej nr [...]. Ponadto wniósł o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kosztów postępowania w postępowaniu kasacyjnym jak również przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, w tym kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa adwokackiego wedle norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne.
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Jak już wyżej wskazano z przytoczonych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Dalej, wskazać należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA).
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Skarga kasacyjna wniesiona przez G.B. zmierza do wykazania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 84 ust. 1 u.i.o.ś. poprzez bezpodstawne stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w sytuacji kiedy zgodnie z art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. zachodził obowiązek przeprowadzenia takiej oceny.
Przypomnieć należy, że przedmiotowe przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a okoliczność ta nie była kwestionowana. W odniesieniu do takiego przedsięwzięcia obowiązek przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko powstaje wówczas, kiedy organ stwierdzi, że zostały spełnione łącznie kryteria z art. 63 ust. 1 u.i.o.ś.
Podkreślić także należy, że w odniesieniu do wniosku będącego przedmiotem postępowania organy opiniujące, w tym: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydały postanowienie i opinie o braku podstaw przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko.
Pierwszy z zarzutów procesowych dotyczący naruszenia art. 32 k.p.a. w zw. z art. 33 § 2 k.p.a., poprzez błędne uznanie, iż Powiat [...] działał w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocnika chociaż jego umocowanie nie zostało wykazane w sposób należyty, jest niezasadny. Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela stanowisko w tym zakresie wyrażone w uzasadnieniu Sądu I instancji znajdujące oparcie w zebranym materiale dowodowym. Rozbieżności w oznaczeniu samego przedmiotu przedsięwzięcia w pełnomocnictwie ("ETAP II" /"ZADANIE II"), są o tyle nieistotne, że rozstrzygające znaczenie ma wskazany w dokumencie pełnomocnictwa zakres umocowania pełnomocnika, obejmujący umocowanie ,,(...) do występowania w imieniu Powiatowego Zarządu Dróg w [...] w zakresie uzyskania wszelkich niezbędnych decyzji, pozwoleń, zezwoleń i zgód od właściwych władz, urzędów, organów i osób fizycznych oraz do załatwiania wszelkich innych spraw związanych z uzgodnieniami projektów budowlanych.
Kolejny zarzut wskazujący na naruszenie art. 3 pkt 13 i art. 59 u.i.o.ś. i art. 6 i art. 7 k.p.a. w związku z zastosowaniem przez wnioskodawcę praktyki "salami slicing" tj. podziału przedsięwzięcia drogowego na kilka mniejszych etapów w celu uniknięcia obowiązku dokonania oceny oddziaływania na środowisko dla całej inwestycji, również nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Należy zwrócić uwagę, że inwestycja jest remontem i przebudową istniejącej już drogi powiatowej obejmującej wybudowanie obwodnicy tej drogi w miejscowości [...]. Zakres prac zgodnie z KIP jest relatywnie nieduży a jego oddziaływanie będzie w ograniczonym zakresie i to głównie na etapie prac budowlanych. Znalazło to również potwierdzenie w stanowiskach organów współdziałających. Należy również pamiętać, że zawarte w karcie informacyjnej dane w sposób konieczny konkretyzują planowane przedsięwzięcie, a organy orzekające w sprawie nie mają podstaw do pozbawionego merytorycznego uzasadnienia podważania przyjętych założeń wyjściowych inwestora co do cech lub parametrów planowanego przedsięwzięcia ze względu na możliwość niedotrzymania w przyszłości środowiskowych uwarunkowań wynikających z decyzji wydanej na podstawie art. 84 u.i.o.ś. Jeżeli wynikające z tej decyzji ustalenia i warunki nie będą przez inwestora przestrzegane, to wówczas zaistnieje podstawa do wszczęcia odrębnego postępowania, którego celem będzie ustalenie, czy inwestor przestrzega decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie ma zatem podstaw do prewencyjnego zgłaszania zastrzeżeń, że inwestor w sposób nieuprawniony będzie mógł w przyszłości realizować przedsięwzięcie, które z jednej strony będzie odwoływało się do decyzji wydanej na podstawie art. 84 u.i.o.ś., a z drugiej zaś będzie odbiegało od uwarunkowań określonych w tej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 84 ust. 2 u.i.o.ś. opracowana na podstawie karty informacyjnej charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a zatem jako integralna część powyższej decyzji wiąże nie tylko inwestora, lecz również organy wydające decyzje inwestycyjne, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.i.o.ś. (art. 86 u.i.o.ś.). Organy wydające powyższe decyzje mają zatem obowiązek ustalić warunki realizacji inwestycji zgodnie z treścią decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Wskazać należy, iż podnoszony zarzut jest również o tyle niezasadny, że w dacie wyrokowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, którego rozstrzygnięcie jest przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, nie została wydana decyzja pierwszoinstancyjna co do kolejnego etapu realizacji przedsięwzięcia. Decyzja ta zapadła dopiero w kwietniu 2022 r. Proces podziału inwestycji na etapy związany jest również z faktem zabezpieczenia stosownych funduszy. Nie zawsze da się to zrealizować całościowo. Zwrócić też należy uwagę, iż pierwszy etap realizacji, będący przedmiotem skargi kasacyjnej, jest zupełnie inny od pierwotnego założenia, gdyż po części biegnie przez inne tereny niż było to pierwotnie ustalone. Warto też wspomnieć, że realizacja inwestycji drogowych zawsze jest poprzedzona pewną analizą w terenie i wstępnymi projektami przebiegu trasy oraz prowadzenia uzgodnień z włodarzami konkretnych gmin bądź niekiedy osobami fizycznymi, jeżeli zachodzi konieczność odprojektowania pewnych działek.
Zauważyć należy, że w przeważającej części argumentacja zawarta w skardze kasacyjnej i jej uzasadnieniu odnosi się do braków lub też nieścisłości treści karty informacyjnej przedsięwzięcia, a więc zarzutu naruszenia art. 62a u.i.o.ś., a więc przepisu dotyczącego elementów jakie powinna zawierać karta informacyjna przedsięwzięcia. Autor skargi kasacyjnej wady powyższe odnosi do naruszenia art. 63 ust. 1 i 84 ust. 1 u.i.o.ś. W związku z powyższym w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że przedłożona przez inwestorów karta informacyjna przedsięwzięcia stanowi podlegający swobodnej ocenie dokument prywatny, to jednak jej szczegółowa i specjalistyczna treść oraz fakt, że stanowi ona punkt wyjścia do ustaleń faktycznych organów w zakresie cech i parametrów planowanego przedsięwzięcia, nadają jej szczególne znaczenie jako źródłu ustaleń faktycznych. Dokumentowi temu przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie nowej analizy uwarunkowań środowiskowych (sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy karty informacyjnej przedsięwzięcia), z której wynikałyby wnioski pozostające w sprzeczności do tych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Weryfikacja wiarygodności i mocy dowodowej powyższego dokumentu wymaga zatem przeprowadzenia co najmniej porównywalnych pod względem fachowości i specjalistycznej analizy dowodów (np. dowodu z ekspertyzy specjalistycznej, która w sposób udokumentowany wykazywałaby m.in. wady lub błędne założenia lub ustalenia karty informacyjnej przedsięwzięcia).
Jeżeli więc strony postępowania - niezależnie od weryfikacji i ocen organów orzekających w sprawie - zmierzają do podważenia wiarygodności lub mocy dowodowej karty informacyjnej w zakresie podstawowych informacji o planowanym przedsięwzięciu, to ich obowiązkiem jest zaoferowanie odpowiednich dowodów, które zmierzają do podważenia konkretnych i istotnych elementów treściowych karty informacyjnej, o których mowa w art. 62a ust. 1 u.i.o.ś. Nie można zatem uznać za skuteczne zarzutów strony skarżącej wobec ustaleń organów co do oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dokonanych na podstawie karty informacyjnej przedsięwzięcia, w sytuacji gdy strona ta nie zaoferowała konkretnych dowodów wskazujących na wadliwość tychże ustaleń i treści karty informacyjnej przedsięwzięcia (zob. np. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II OSK 1944/11).
Organy orzekające w sprawie mają z kolei obowiązek rzetelnej weryfikacji danych zawartych w karcie informacyjnej oraz przeprowadzenia dodatkowych dowodów, jeżeli stwierdzą, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności danych zawartych w karcie informacyjnej. W sytuacji gdyby istniały wątpliwości co do danych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, obowiązkiem organu byłoby, zgodnie z zasadą ogólną prawdy materialnej wyznaczonej dyspozycją art. 7 k.p.a., wezwanie wnioskodawcy do usunięcia takich wątpliwości. Dopiero gdyby wątpliwości tych nie usunięto, to zgodnie z zasadą przezorności, należałoby orzec o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (zob. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2013 r., II OSK 1837/11, LEX nr 1358412).
W przedmiotowej sprawie stan faktyczny został ustalony z zachowaniem wymogów określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 84, art. 63, 62a ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś., jak również został oparty na zebranym w sposób wyczerpujący i rozpatrzonym całościowo materiale dowodowym (art. 80 k.p.a.). Poddane prawidłowej ocenie przez Sąd I instancji decyzje zawierają pełne i wyczerpujące informacje o uwzględnionych łącznie i we wzajemnym powiązaniu uwarunkowaniach środowiskowych, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. i które zostały uwzględnione przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Uzasadnienia te uwzględniają przede wszystkim rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, jego usytuowanie, rodzaj i skalę możliwego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do uwarunkowań technologicznych i lokalizacyjnych.
Wbrew twierdzeniem strony skarżącej kasacyjnie organy orzekające w sprawie nie miały podstaw do podważania z urzędu podstawowych danych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Powyższe dane zostały bowiem poddane wystarczająco szczegółowej weryfikacji nie tylko na podstawie analizy treści karty, lecz także w toku postępowań incydentalnych przed organami współdziałającymi. Skarżący kasacyjnie nie przedstawili natomiast żadnej opinii (ekspertyzy) specjalistycznej, która podważałaby ustalenia organów obu instancji dokonane m.in. na podstawie karty informacyjnej przedsięwzięcia. Nie zostały również choćby uwiarygodnione twierdzenia związane z wątpliwościami co do informacji zawartych w karcie albo z koniecznością dodatkowej weryfikacji tych informacji.
W karcie informacyjnej przedsięwzięcia przedstawiona została też kwestia wycinki pojedynczych drzew w ilości 66 sztuk i krzewów, przy czym przewidziano w jak najszerszym zakresie pozostawienie istniejącej szaty roślinnej. I odtworzenie drzew w postaci adekwatnej ilości nasadzeń. Usunięcie drzew podlega jednak odrębnej procedurze przewidzianej w ustawie o ochronie przyrody.
Warto też zwrócić uwagę do kwestii odnoszących się do zamieszczenia w karcie informacyjnej danych w odniesieniu do ewentualnych wariantów alternatywnych. Należy wskazać, że zgodnie z art. 62a ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś. wnioskodawca, w przeciwieństwie do wymagań jakie postawiono raportowi oddziaływania na środowisko nie ma obowiązku przedstawiania wariantów przedsięwzięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2019 r., II OSK 130/18).
Nie są w związku z tym uzasadnione podniesione w skardze kasacyjnej i rozwinięte w jej uzasadnieniu zarzuty kwestionujące wiarygodność danych zawartych w karcie informacyjnej co czyni również niezasadnymi pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, zawarte w punktach od c) do h) zarzutów procesowych. Zarzuty te sprowadzają się do kwestionowania ustalonego stanu faktycznego i jego oceny przez organy administracji i trudno nie odnieść wrażenia, że w istocie zmierzają do wstrzymania inwestycji z uwagi na niezadowolenie z przebiegu jej trasy i pewnej ingerencji w prawo własności.
Punkt "2)" zarzutów skargi kasacyjnej stanowi w istocie zarzut naruszenia prawa materialnego a nie procesowego, co zostało prawidłowo nazwane dopiero w jednym akapicie uzasadnienia skargi kasacyjnej poświęconym temu zarzutowi.
Sprowadzał się on do naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 151 p.p.s.a. i oddalenie skargi w sytuacji, w której dokonano niewłaściwej wykładni przepisów z art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia Wojewody [...] nr 24 z dnia 15 kwietnia 2005 roku, poprzez uznanie, że występowanie przesłanek określonych w tych przepisach i umożliwiających realizację inwestycji na obszarach chronionych zwalnia organ prowadzący postępowanie z obowiązku rozpoznania wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska.
Kwestie ochrony przyrody były przedmiotem analizy i wyrażenia stanowiska przez RDOŚ. Z treści postanowienia tego wyspecjalizowanego organu wynika jednoznacznie, że planowana inwestycja znajduje się na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, dla którego aktualnym aktem prawnym jest Rozporządzenie Nr 24 Wojewody [...] z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu ([...]). Ww. rozporządzenie określa szereg zakazów, w tym zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W myśl § 3 ust. 2, zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko), nie dotyczy przedsięwzięć służących obsłudze ruchu komunikacyjnego, turystyce oraz przedsięwzięć bezpośrednio związanych z rolnictwem i przemysłem spożywczym;
(-) Jednocześnie zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody zakazy obowiązujące w obszarze chronionego krajobrazu, m.in. dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka oraz likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych, nie dotyczą realizacji inwestycji celu publicznego;
(-) Najbliżej położony obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków [...] i [...] PLB140008, znajdujący się w odległości około 10,10 km w kierunku północno-zachodnim od planowanej inwestycji;
(-) Projektowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało zagrożenia dla środowiska przyrodniczego. Istniejący ciąg drogowy jest od długiego czasu wpisany w krajobraz i dostosowany do istniejącego terenu. Rozbudowa drogi z nową nawierzchnią bitumiczną oraz nową ścieżką rowerową, nie zmieni w sposób istotny i nie zakłóci estetyki krajobrazu;
(-) Biorąc pod uwagę zakres i lokalizację przedsięwzięcia, a także założenia przedstawione w KIP, realizacja i funkcjonowanie planowanej inwestycji, nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać a przedmioty ochrony i integralność ww. obszaru Natura 2000, a tym samym na spójność Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000.
Przywołany fragment postanowienia RDOŚ, które stało się w całości, obok pozostałych opinii podstawą ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia i wydania decyzji przez organ z pominięciem obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko nie pozostawia wątpliwości, że i te kwestie stały się przedmiotem pogłębionej analizy zarówno organu współdziałającego, jak i wydającego decyzję merytoryczną, co czyni i ten zarzut bezzasadnym.
W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI