III OSK 1799/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu (RDOŚ) od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odrzuciło skargę RDOŚ na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu. WSA odrzucił skargę RDOŚ, ponieważ uznał, że RDOŚ, występując w postępowaniu administracyjnym jedynie jako organ współdziałający (wydający opinię), a nie strona, nie posiadał legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przepisy przyznające organom współdziałającym uprawnienia strony należy interpretować ściśle i że pojęcie 'wystąpienia' z art. 76 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (u.o.o.ś.) nie obejmuje skargi do sądu administracyjnego, lecz jest środkiem kierowanym do organu administracji. RDOŚ w skardze kasacyjnej zarzucił błędną wykładnię art. 76 ust. 1 i 8 u.o.o.ś., twierdząc, że 'wystąpienie' może przyjąć formę skargi do sądu, a jego udział jako organu opiniującego nie pozbawia go tego uprawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (III OSK 4013/21), które potwierdza, że 'wystąpienie' jest środkiem prawnym kierowanym do organu administracji, a nie do sądu. Sąd podkreślił, że art. 50 § 2 P.p.s.a. (przyznający prawo do wniesienia skargi innym podmiotom) jako wyjątek musi być interpretowany ściśle i wymaga wyraźnego ustawowego uregulowania dopuszczalności skargi. W ocenie NSA, ustawa środowiskowa nie przyznaje RDOŚ prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sytuacji, gdy nie brał on udziału w postępowaniu jako strona, a jedynie jako organ współdziałający. Sąd zaznaczył, że RDOŚ ma prawa strony w postępowaniu administracyjnym wszczętym na skutek wystąpienia lub w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli skarga została wniesiona przez inny uprawniony podmiot.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu uprawnień organów współdziałających w postępowaniu administracyjnym, w szczególności Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, w kontekście możliwości wnoszenia skarg do sądów administracyjnych. Interpretacja pojęcia 'wystąpienia' w rozumieniu art. 76 ust. 1 ustawy środowiskowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej RDOŚ w kontekście ustawy środowiskowej i P.p.s.a. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych organów współdziałających lub innych ustaw, chyba że przepisy te zawierają analogiczne regulacje.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, występując w postępowaniu administracyjnym jako organ współdziałający, posiada legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu drugiej instancji w trybie art. 76 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie posiada legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym występował jedynie jako organ współdziałający, a nie strona. Pojęcie 'wystąpienia' z art. 76 ust. 1 ustawy środowiskowej jest środkiem prawnym kierowanym do organu administracji, a nie do sądu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 50 § 2 P.p.s.a. jako przepis szczególny wymaga ścisłej wykładni. Ustawa środowiskowa nie przyznaje RDOŚ prawa do wniesienia skargi do sądu w sytuacji, gdy nie był stroną postępowania. 'Wystąpienie' jest środkiem prawnym kierowanym do organu administracji, a nie do sądu.
Jak należy interpretować pojęcie 'wystąpienia' użyte w art. 76 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'wystąpienia' jest środkiem prawnym nieznanym polskiej procedurze administracyjnej, szerszym niż wniosek o stwierdzenie nieważności, ale kierowanym do organu administracji publicznej, a nie do sądu administracyjnego. Może przybrać różne formy, w tym wniosek o stwierdzenie nieważności, wznowienie postępowania, czy ogólne wskazanie wad decyzji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że adresatem 'wystąpienia' jest organ administracji, a nie sąd. Celem wystąpienia jest eliminacja wadliwych decyzji lub zapobieganie ich wydawaniu w przyszłości, a także wskazanie uchybień organowi wydającemu decyzję. Forma wystąpienia zależy od jego celu i adresata.
Przepisy (7)
Główne
u.o.o.ś. art. 76 § ust. 1 i 8
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko
Przepis ten przyznaje Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska uprawnienia do kierowania 'wystąpienia' w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wystąpienie to środek prawny kierowany do organu administracji, a nie skarga do sądu. Przepis ten nie przyznaje RDOŚ legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdy występował jako organ współdziałający.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 50 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Art. 50 § 1 określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi (interes prawny, prokurator, RPO, RPD, organizacja społeczna). Art. 50 § 2 stanowi, że skargę może wnieść inny podmiot, któremu ustawy przyznają takie prawo. NSA podkreślił, że art. 50 § 2 jako wyjątek wymaga ścisłej wykładni i wyraźnego ustawowego uregulowania dopuszczalności skargi.
u.o.o.ś. art. 64 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko
Dotyczy wydania opinii przez RDOŚ w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
u.o.o.ś. art. 74 § ust. 4
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko
Obowiązek niezwłocznego doręczenia decyzji środowiskowej organom uzgadniającym, w tym RDOŚ.
u.o.o.ś. art. 76 § ust. 8
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko
W sprawach dotyczących wystąpienia RDOŚ, przysługują mu prawa strony w postępowaniu administracyjnym lub przed sądem administracyjnym.
p.p.s.a. art. 58 § ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi wniesionej przez nieuprawniony podmiot.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pojęcie 'wystąpienia' z art. 76 ust. 1 u.o.o.ś. jest środkiem prawnym kierowanym do organu administracji, a nie do sądu administracyjnego. • Art. 50 § 2 p.p.s.a. jako przepis szczególny wymaga ścisłej wykładni i wyraźnego ustawowego uregulowania dopuszczalności skargi dla podmiotów innych niż strony postępowania. • RDOŚ, występując jako organ współdziałający, nie nabywa statusu strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., co uniemożliwia mu wniesienie skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a. • Wykładnia przepisów przyznających organom współdziałającym uprawnienia strony musi być ścisła, a wyjątki nie mogą być wykładane rozszerzająco.
Odrzucone argumenty
Pojęcie 'wystąpienia' z art. 76 ust. 1 u.o.o.ś. jest szersze niż wniosek o stwierdzenie nieważności i może obejmować skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. • Zwrot 'w szczególności' w art. 76 ust. 1 u.o.o.ś. wskazuje na przykładowy charakter wymienionych środków, co oznacza, że wystąpienie może przyjąć inną formę, w tym skargę do sądu. • RDOŚ, wydając opinię w trybie art. 64 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś., skutecznie skierował wystąpienie w trybie art. 76 ust. 1 u.o.o.ś., co stanowiło podstawę do wniesienia skargi do WSA. • Niewłaściwe zastosowanie art. 58 ust. 1 pkt 6 p.p.s.a. zamiast art. 50 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 76 ust. 1 u.o.o.ś. i 132 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Pojęcie 'wystąpienia' jest środkiem prawnym nieznanym polskiej procedurze administracyjnej. • Adresatem wystąpienia będzie zatem różny w zależności od rodzaju wystąpienia. • W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości regionalny dyrektor ochrony środowiska 'kieruje wystąpienie'. • Ustawodawca nie wskazał jednak, do kogo (jakiego podmiotu) wystąpienie jest kierowane. • Niezależnie jednak od tego, w każdym przypadku podmiotem, do którego kierowane jest wystąpienie będzie organ administracji publicznej, posiadający stosowne uprawnienia procesowe do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym wszczętym tego rodzaju wystąpieniem. • Brak jest w ustawie środowiskowej wyraźnej normy prawnej, z której wynikałaby możliwość złożenia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska skargi na decyzję środowiskową lub inne rozstrzygnięcie wydane na podstawie ustawy środowiskowej wydane w postępowaniu, w którym ten regionalny dyrektor ochrony środowiska był organem współdziałającym.
Skład orzekający
Teresa Zyglewska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu uprawnień organów współdziałających w postępowaniu administracyjnym, w szczególności Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, w kontekście możliwości wnoszenia skarg do sądów administracyjnych. Interpretacja pojęcia 'wystąpienia' w rozumieniu art. 76 ust. 1 ustawy środowiskowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej RDOŚ w kontekście ustawy środowiskowej i P.p.s.a. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych organów współdziałających lub innych ustaw, chyba że przepisy te zawierają analogiczne regulacje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego dotyczącego uprawnień organów administracji do zaskarżania decyzji, co ma znaczenie dla praktyki prawniczej w obszarze ochrony środowiska. Interpretacja pojęcia 'wystąpienia' jest kluczowa.
“Czy RDOŚ może skarżyć decyzje? NSA wyjaśnia granice 'wystąpienia' organu.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.